CConstaterende datNoordwijk
Koppel je AI →
Document · PDF

Programmabegroting 2027-2030

Gemeenteraadsvergadering 5 november 2026, gemeente NoordwijkBij agendapunt: Programmabegroting 2027-203074.395 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 5 van 9

We nemen hierbij de resultaten mee van het onderzoek naar het toevoegen van flexwoningen Dat kan de gemeente Noordwijk inbrengen in het wijzigingsproces van de regionale huisvestingsverordening. In de gemeentelijke huisvestingsverordening nemen wij onder andere de voorrang van statushouders op huisvesting hierbij mee als inbreng van gemeente Noordwijk afhankelijk van de resultaten van het onderzoek naar flexwoningen. Doorlopend Programmabegroting 2027-2030 81 Gemeente Noordwijk Alternatieve flexibele woonvormen Tegelijk zal de gemeente een veel grotere inspanning leveren dan tot nu toe om meer en ook andere huisvestingsmogelijkheden dan sociale huurwoningen te realiseren, zo mogelijk in samenhang met andere te huisvesten doelgroepen, zoals starters en spoedzoekers. Opvang van statushouders vindt onder andere plaats in flexwoningen, onder voorwaarde dat statushouders zich gelijktijdig inschrijven bij de woningstichting. We onderzoeken mogelijkheden van flexibele woonvormen. Dit is onderdeel van het haalbaarheidsonderzoek naar flexwoningen. Derde kwartaal Wat doen we doorlopend? Een gestage bouwstroom • | We zetten in op het middensegment en kansrijke plannen uit de woningbouwplanlijst. • | In nauwe samenwerking met de woningbouwcorporaties, ontwikkelaars en projectleiders zetten we in op sociale woningbouw.

• | We hebben continu integrale afstemming over mogelijke ontwikkellocaties. • | We stimuleren de woningbouwcorporaties om hun huidige- en toekomstige sociale woningbouwvoorraad zo lang mogelijk op peil te houden. • | We verstrekken startersleningen. • | Handhaven op antispeculatiebeding en zelfbewoningsplicht voor woningen. • | We realiseren sociale woningbouwlocaties, met aandacht voor de realisatie van betaalbare koopwoningen. GREXen - | M. Kruytstraat: Naar verwachting wordt in de eerste helft van 2027 het bouwproject opgeleverd en de grondexploitatie met een nader te bepalen positief saldo gesloten. - | DPO-terrein: Naar verwachting worden de woningen in 2027 opgeleverd en kan de grondexploitatie worden afgesloten. - | Viaductweg: Naar verwachting zal in 2027 het bouwproject worden gerealiseerd. Onder “warme gronden” - | Nes 1 kavel M2155; Afhankelijk van instemming met de Nota van Uitgangspunten (begin ’27) vervolgen we de planvorming voor woningbouw op kavel M2155 binnen de Nes 1. - | Jan Kroonsplein: We ronden de laatste onderzoeken naar de financiële haalbaarheid van het project in Q1 2027 af. We gaan de raad informeren over de uitkomst ervan.

- | Nicolaas Barnhoornweg: Er is een intentieovereenkomst | vastgesteld, maar zal ook hier (op verzoek van Stek) een pas op de plaats worden gemaakt in afwachting van een besluit van het college over fasering van projecten (ondanks dat dit project niet specifiek is genoemd in akkoord). Zodra het project weer wordt hervat, zal eerst een nota van uitgangspunten worden opgesteld die vervolgens aan de omgeving wordt voorgelegd voor participatie. Faciliterend - | Hotel en Residences van Oranje: | Naar verwachting kan de begeleiding van deze bouwprojecten in 2027 nog plaatsvinden binnen het budget dat in de anterieure overeenkomst is vastgesteld. Er bestaat een mogelijkheid dat we in 2028 aanvullend budget nodig hebben. - | Achmea / Zilveren Kruis: | In 2027 wordt verder gebouwd aan de appartementsgebouwen. De 166 huurwoningen (waarvan 50 sociaal en 33 betaalbaar) worden in Q2/Q3 2027 opgeleverd. - | Offem Zuid: de bouw van woningen en appartementsgebouwen gaat verder in 2027; eind 2028 zal de nieuwbouwwijk voltooid zijn. - | Bavo: De oplevering van ontwikkellocatie 5C (45 woningen) en start transformatie van Bavo hoofdgebouw naar 32 woningen - | Gat van Palace: | We ronden de planvoorbereiding met de projectontwikkelaar af: we sluiten een aanvullende overeenkomst en starten de werkzaamheden voor het bouwrijp maken.

- | Hoofdstraat 115-119: We stellen met de initiatiefnemers een anterieure overeenkomst op en ronden de planvorming af. Omgevingsplan We werken aan één actueel en samenhangend Omgevingsplan voor Noordwijk, waarin de regels voor de fysieke leefomgeving overzichtelijk en toegankelijk zijn opgenomen. Hiermee creëren we duidelijkheid voor inwoners, ondernemers en maatschappelijke organisatie | s, bieden we ruimte voor gewenste ontwikkelingen en zorgen we voor een gezonde, veilige en aantrekkelijke leefomgeving. | In 2027 werken we verder aan de opbouw van de basisregeling voor het Omgevingsplan Noordwijk. We actualiseren en harmoniseren de regels uit de bruidsschat, gemeentelijke verordeningen en andere bestaande regelingen tot één samenhangende basisregeling. Daarbij stellen we toepasbare regels, annotaties en geografische begrenzingen op, zodat het omgevingsplan digitaal raadpleegbaar en uitvoerbaar | . Programmabegroting 2027-2030 | 82 | Gemeente Noordwijk Programmabegroting 2027-2030 83 Gemeente Noordwijk Wat mag het kosten? Welke beleidsindicatoren zijn hierbij relevant? De volgens de ministeriële regeling geldende beleidsindicatoren voor dit programma zijn in onderstaande tabel weergegeven. Wie zijn de verbonden partijen/met wie werken we samen? In de tabel hieronder staan de namen van de verbonden partijen, die te maken hebben met de uitvoering van dit programma.

Voor gedetailleerde informatie inzake de verbonden partijen verwijzen wij u naar de paragraaf Verbonden partijen. Wat zijn de risico’s? In de tabel hieronder staan de mogelijke risico’s, die samenhangen met de uitvoering van dit programma. Bedragen in € Realisatie Begroting Begroting Begroting Begroting Begroting Programma 9 Ruimte en Wonen 2025 2026 2027 2028 2029 2030 Mutatie baten en lasten Totale lasten programma 7.976.213€ 8.183.620€ 9.124.924€ 8.379.723€ 8.134.405€ 3.219.246€ Totale baten programma 2.949.625€ 5.078.270€ 6.371.776€ 6.385.193€ 6.065.262€ 51.464€ Saldo van het programma -5.026.588€ -3.105.350€ -2.753.148€ -1.994.530€ -2.069.143€ -3.167.782€ Mutatie reserves Toevoegingen 2.305.682€ 500.000€ 470.000€ 1.140.000€ 1.144.000€ -€ Onttrekkingen 4.699.580€ 175.000€ 3.398.000€ 154.000€ 141.000€ -€ Resultaat van het programma -2.632.690€ -3.430.350€ 174.852€ -2.980.530€ -3.072.143€ -3.167.782€ Programma 9 Wonen en Ruimte Naam indicator Eenheid Periode Nw NL Bron Gemiddelde WOZ waarde x € 1.000 2026 560 439 CBS Nieuw gebouwde woningen Aantal per 1.000 woningen 2024 10 8 ABF Demografische druk % 2026 77 71 CBS Gemeentelijke woonlasten eenpersoonshuishouden In euro's 2026 1123 993 COELO Gemeentelijke woonlasten meerpersoonshuishouden In euro's 2026 1309 1089 COELO * gegevens afkomstig uit www.waarstaatjegemeente.nl, stand september 2026.

Programma 9 Wonen en Ruimte Naam verbonden partij Omgevingsdienst West-Holland (ODWH) Greenport Ontwikkelingsmaatschappij (GOM) Holland Rijnland Programma 9 Wonen en Ruimte Onderwerp risico Omschrijving risico Stikstof Projecten kunnen door de ontwikkelingen omtrent de stikstofkwestie vertraging oplopen waardoor de bouwkosten stijgen. Capaciteitstekort bij Nutsbedrijven Het niet kunnen leveren van Nutsvoorzieningen door de Nutsbedrijven kan leiden tot vertraging of uitstel van werkzaameheden. Programmabegroting 2027-2030 84 Gemeente Noordwijk 2.3 Paragrafen In het BBV is bepaald, dat in de programmabegroting paragrafen worden opgenomen, waarin de beleidslijnen worden vastgelegd voor beheersmatige aspecten en de lokale heffingen. Doel van de paragrafen is dat onderwerpen die versnipperd in de programmabegroting staan op één plek worden gebundeld. Hierdoor krijgt de gemeenteraad voldoende inzicht in de desbetreffende onderwerpen. 2.3.1 Lokale heffingen Deze paragraaf bevat informatie over de lokale heffingen. De volgende onderwerpen komen aan de orde: • Lokale heffingen en tarieven 2027; • Opbrengstramingen • Woonlastendruk • Kostendekking lokale heffingen • Kwijtscheldingsbeleid. 1. Lokale heffingen en tarieven 2027 De heffingen die in Noordwijk worden geheven zijn te onderscheiden in: A.

Algemene belastingen • onroerendezaakbelastingen (OZB) • belastingen op roerende woon- en bedrijfsruimten (RZB) • toeristenbelasting • forensenbelasting • precariobelasting • parkeerbelasting De opbrengsten van de algemene belastingen komen ten goede van de algemene middelen en er geldt geen opbrengstlimiet. De algemene belastingen worden geïndexeerd met het inflatiepercentage van 2,6 %. Het voorstel is dit jaar ook de tarieven voor de parkeervergunningen te verhogen. Dat is voor het laatst gebeurd in 2014. De kosten van de naheffingsaanslag parkeerbelasting mogen niet meer dan kostendekkend zijn en een kostenraming wordt bij de verordening parkeerbelasting 2027 gevoegd. Hieronder een paar bijzonderheden met betrekking tot de algemene belastingen. Korting OZB/RZB Voor de komende jaren is het uitgangspunt om de onroerendezaakbelasting voor woningen met 10% te verlagen. Het realiseren van deze verlaging geldt als een inspanningsverplichting voor het college en wordt betrokken bij de jaarlijkse afwegingen in het kader van de begroting. Wanneer het niet mogelijk is om de volledige korting van 10% binnen de begroting te verwerken, wordt bij de jaarrekening bezien of het rekeningresultaat ruimte biedt voor aanvullende dekking. Een eventueel beschikbaar positief resultaat kan worden ingezet om de nog niet gerealiseerde OZB-verlaging alsnog geheel of gedeeltelijk te effectueren.

De Programmabegroting 2027-2030 85 Gemeente Noordwijk hieruit voortvloeiende verlaging wordt verwerkt in de OZB-aanslag van het daaropvolgende belastingjaar. Hiermee wordt beoogd de belastingdruk voor woningeigenaren te verlagen, met behoud van een zorgvuldige afweging ten opzichte van de financiële positie van de gemeente. De korting is ook van toepassingen op de Roerende Zaak Belasting (RZB). OZB niet woningen Voor de ontwikkeling van de lokale heffingen wordt in beginsel aangesloten bij het vastgestelde inflatiepercentage. Voor de OZB niet-woningen wordt hiervan afgeweken. De geraamde opbrengst stijgt met meer dan het inflatiepercentage. Aanleiding hiervoor is de relatie tussen de WOZ-waarden en de algemene uitkering uit het gemeentefonds. De hoogte van de uitkering uit het gemeentefonds wordt mede bepaald door de belastingcapaciteit van gemeenten. Een stijging van de WOZ-waarden, vermenigvuldigd met het landelijk gemiddelde leidt daarbij tot een hogere veronderstelde belastingcapaciteit en daarmee tot een lagere algemene uitkering. Voor onze gemeente leidt de ontwikkeling van de WOZ-waarden bij niet-woningen en het tarief ten opzichte van de landelijke ontwikkelingen tot een korting op de algemene uitkering die groter is dan de autonome stijging van de gemeentelijke OZB-opbrengsten.

In de jaarschijf 2027 van de programmabegroting 2026-2029 was een opbrengst van € 5.413.000,- begroot terwijl de korting in het gemeentefonds € 5.985.422,- is (stand mei-circulaire 2026). Hierdoor ontstaat per saldo een financieel nadeel voor de gemeente. Om dit effect op te vangen, wordt de opbrengst van de OZB niet-woningen naast het inflatiecorrectie verhoogd met € 572.000,-. Hiermee wordt beoogd de hogere korting op de algemene uitkering, voor zover deze samenhangt met de ontwikkeling van de WOZ-waarden van niet-woningen, te compenseren. Eem dergelijke compensatie heeft ook in 2025 plaatsgevonden, toen met € 585.000,-. De opbrengsten OZB niet woningen stijgt in 2027 met circa 11 %. Forensenbelasting Op 12 november 2026 wordt er een voorstel aan de raad voorgelegd om bij de heffing van de forensenbelasting met ingang van 2027 over te gaan naar een andere tariefstructuur. Van tarieven per waardeklasse naar een vast tarief in combinatie met een percentage van de waarde van het belastingobject. Het tarief wordt berekend aan de hand van de begrote opbrengst 2027 en de totale waarde van de objecten die in de forensenbelasting worden betrokken. De tarieven worden bij de behandeling van de belastingverordeningen in de raadsvergadering van december aan de raad voorgelegd.

Bestemmingsheffingen • afvalstoffenheffing • rioolheffing De opbrengsten zijn bestemd ter dekking van de kosten van specifieke taken zoals huisvuilinzameling en onderhoud van het gemeenteriool. Het beleid is kostendekkende uitvoering van de ‘profijtvoorzieningen’. Daarbij streven we, voor zover binnen onze invloedsfeer, kostenminimalisatie na. De tarieven mogen maximaal 100% kostendekkend zijn. Het Besluit Begroting en Verantwoording provincies en gemeenten (BBV) biedt de mogelijkheid om fluctuatie in de kosten op te vangen en een gelijkmatige tariefontwikkeling (tariefegalisatie) te bewerkstelligen. Programmabegroting 2027-2030 86 Gemeente Noordwijk Hieronder zijn per bestemmingsheffing de bijzonderheden vermeld. Afvalstoffenheffing De heffing stijgt in 2027 met 5% en naar verwachting eveneens met 5% in 2028, 6% in 2029 en 5% in 2030. De gemeente moet de heffing verhogen door de toenemende inzamelings- en verwerkingskosten van het huishoudelijk afval. De belangrijkste oorzaken voor de stijging van de heffing naast de indexering van de kosten vanwege inflatie zijn de volgende: Vanwege de nieuwbouw van het overslagstation Vuilafvoerbedrijf Duin- en Bollenstreek (VAB) zal de gemeentelijke bijdrage aan het VAB aanzienlijk gaan stijgen. Dit was in de voorgaande gemeentelijke begroting meerjarig verwerkt.

De gemeentelijke bijdrage is in 2027 en 2028 aanzienlijk lager gebleken doordat de nieuwbouw in 2027 afgerond zou zijn maar is verschoven naar 2029. Daarnaast gaan huishoudens fors meer afvalstoffenheffing betalen als gevolg van een maatregel van het Rijk. Het kabinet had in het regeerakkoord een plasticheffing opgenomen, bedoeld om het gebruik van fossiele plastics te verminderen. Die heffing voor producenten en industrie ging echter van tafel. De kosten worden nu doorberekend aan afvalinstallaties, die de hogere heffing doorberekenen aan gemeenten. Het tarief van afvalinstallaties voor de verbranding van restafval inclusief verbrandingsbelasting en CO2 stijgt dermate dat de extra kosten voor gemeente Noordwijk daardoor vanaf 2027 zullen oplopen tot ongeveer € 500.000 euro extra per jaar in 2030. In de perspectiefnota 2026 hadden we daarover een vooraankondiging opgenomen. Met een raadsbrief van 14 november 2025 hebben we nadere informatie hieromtrent verstrekt. In deze begroting zijn deze extra kosten en daarmee ook in de afvalstoffenheffing meegenomen. Rioolheffing In maart 2023 heeft de raad met de vaststelling van het rioolbeleidsplan de keuze gemaakt voor een systeem waarbij we spaarbedragen in de heffing opnemen die vergelijkbaar zijn met het bedrag aan vervangingsinvesteringen in een begrotingsjaar (zogenaamde ideaalcomplex).

Deze worden als last in de exploitatie opgenomen en als toevoeging aan de voorziening riolering (ex. artikel 44, lid 1d BBV). De in een dergelijke voorziening gestorte bedragen kunnen in latere jaren aangewend worden voor het beperken van de lasten en voor het bewerkstelligen van een gelijkmatige toename van de lastendruk over meerdere jaren. De jaarlijkse spaarbedragen zijn sinds 2023 aanzienlijk hoger geworden door de gestegen rente op geldleningen die in de toekomst aangetrokken zullen worden voor de financiering van de investeringen in de riolering. De overgang naar een ideaalcomplex houdt wel de eerste paar jaar een hogere stijging van de rioolheffing in van 4% per jaar ten opzichte van de gehanteerde gemiddelde prijsindexering van momenteel 2,6% voor de begroting. Daar staat tegenover dat de gemeente op lange termijn grote voordelen behaalt in de financieringsruimte omdat daardoor de geactiveerde investeringen niet alsmaar verder oplopen. Door de spaarbedragen zijn eerder de jaarlijkse lasten van riolering hoger dan de opbrengsten uit de rioolheffing, maar is dat in latere jaren vanaf 2033 omgekeerd het geval wanneer de rioolheffing geleidelijk is gestegen in combinatie met de autonome toename van het aantal woningen. Sinds 2026 tot en met 2028 neemt de rioolheffing tijdelijk verder toe van jaarlijks 4% naar 7%.

De reden daarvoor is dat vanaf dan de compensabele btw ook over de spaarbedragen in het tarief van de heffing meegenomen worden. Het is één van de noodzakelijke bezuinigingsmaatregelen die voorgesteld zijn met de Perspectiefnota 2024-2027. Daarmee werd bewerkstelligd dat in de begroting de geraamde baten verder toenemen ten opzichte Programmabegroting 2027-2030 87 Gemeente Noordwijk van de geraamde lasten, hetgeen een positief effect opleverde op het begrotingssaldo om die meerjarig sluitend te krijgen. Op dit moment wordt het bestaande rioolbeheerplan geactualiseerd. Daarmee wordt de renovatie- en vervangingsplanning van de rioolstelsels waar nodig bijgesteld. Op basis daarvan zal de hoogte van de rioolheffing voor de komende jaren opnieuw worden bekeken en ter behandeling aan de raad worden voorgelegd. B. Rechten • leges • marktgelden • lijkbezorgingsrechten • rioolaansluitrecht De gemeente verleent een specifieke dienst zoals het verstrekken van een paspoort of het verlenen van grafrecht. En brengt hiervoor een recht in rekening. De rechten worden geheven om de kosten van de verleende diensten te dekken. Er geldt een opbrengstlimiet van 100%, wat wil zeggen dat de opbrengsten niet hoger mogen zijn dan de kosten. Deze maximale kostendekking wordt beoordeeld op de gehele verordening en niet per dienst. Uitgangspunt is kostendekkende tarieven.

De rechten stijgen over het algemeen met 2,6%. Hieronder zijn met betrekking tot enkele rechten de bijzonderheden vermeld. Leges reisdocumenten en Nederlandse identiteitskaart Net als vorig jaar vallen de tarieven voor reisdocumenten ten opzichte van de wettelijk maximumtarieven lager uit als gevolg van de paspoortpiek. De documenten hebben sinds 2014 een geldigheid van 10 in plaats van 5 jaar en dit heeft geleid tot een forse toename van het aantal aanvragen in de jaren rond 2014. Nu, 10 jaar later, moeten al deze documenten worden verlengd. De gemeente ontvangt hierdoor tijdelijk meer legesinkomsten, terwijl de kosten per document lager zijn. Omdat de tarieven niet meer dan kostendekkend mogen zijn, worden de leges tijdelijk verlaagd. De piek loopt door tot in 2028, omdat aanvragen en verlengen verspreid over een aantal jaren plaatsvindt. Leges omgevingsvergunningen Met ingang van 1 januari 2027 komen de bouwtaken terug van de Omgevingsdienst West- Holland naar de gemeente. In de begroting is rekening gehouden met de invloed hiervan op de kosten en de legesopbrengst. Daarnaast is in de kostenraming rekening gehouden met de werkzaamheden die team Ruimte besteedt aan de behandeling van de vergunningaanvragen. Na evaluatie wordt een aantal tarieven leges omgevingsvergunningen extra verhoogd op basis van kostendekking.

Lijkbezorgingsrechten Het college heeft besloten om op de gemeentelijke begraafplaats particuliere kindergraven uit te geven. Voor onder andere het grafrecht voor kindergraven gaan lagere tarieven geheven worden dan voor graven voor volwassenen. Dit is verwerkt in de begroting. De tarieven worden bij de behandeling van de belastingverordeningen in de raadsvergadering van december aan de raad voorgelegd. Programmabegroting 2027-2030 88 Gemeente Noordwijk C. Overig De bijdrage Bedrijveninvesteringszone (BIZ) is een heffing die wordt geheven op initiatief van ondernemers in een bepaald gebied van de gemeente na een onder de ondernemers gehouden draagvlakmeting. De opbrengst wordt in de vorm van een subsidie aan een door de ondernemers op te richten stichting of vereniging uitgekeerd. Met de opbrengst kunnen de ondernemers de kosten dekken van extra’s zoals beveiliging, kerstverlichting en gezamenlijke promotie in de BIZ. Belastingtarieven Onderstaande tabel geeft een overzicht van voorgestelde tarieven voor belastingjaar 2027.

Bedragen in € Belastingtarieven Tarief 2026 Tarief 2027 Toeristenbelasting - kampeermiddelen op volgtijdige standplaatsen € 1,80 € 1,85 - overige accommodaties € 2,58 € 2,65 Rioolheffing - eigenaren percelen met drinkwateraansluiting € 224,04 € 239,72 - gebruikers (waterverbruik > 300m3) € 0,30 € 0,32 - eigenaren percelen zonder drinkwateraansluiting € 49,36 € 52,82 Afvalstoffenheffing - éénpersoonshuishouden € 335,16 € 353,64 - meerpersoonshuishouden € 520,80 € 549,48 - extra containers € 338,52 € 357,24 Onroerende zaakbelastingen - woningen eigenaren 0,0858% Nog onbekend - niet-woningen eigenaren 0,2391% Nog onbekend - niet-woningen gebruikers 0,1744% Nog onbekend Roerende ruimtebelastingen - woningen eigenaren 0,0858% Nog onbekend - niet-woningen eigenaren 0,2391% Nog onbekend - niet-woningen gebruikers 0,1744% Nog onbekend Forensenbelasting - Waarde € 0 tot € 75.000 531,00€ Nog onbekend* - Waarde € 75.000 tot € 128.000 717,00€ Nog onbekend* - Waarde € 128.000 tot € 190.000 788,00€ Nog onbekend* - Waarde € 190.000 tot € 319.000 1.125,00€ Nog onbekend* - Waarde € 319.000 tot € 678.000 1.432,00€ Nog onbekend* - Waarde € 678.000 tot € 1.120.000 2.479,00€ Nog onbekend* - Waarde € 1.120.000 of meer 3.307,00€ Nog onbekend* * Op 12-11-2026 komt er een voorstel in de raad om over te gaan op een andere tariefstructuur.

Hoe de forensenbelasting er voor 2027 uit komt te zien is nu dus nog onbekend Programmabegroting 2027-2030 89 Gemeente Noordwijk Opbrengstramingen 2027 Voor 2027 zijn de volgende opbrengsten lokale heffingen geraamd: Woonlastendruk De lastendruk In de volgende tabel is de ontwikkeling van een deel van de lokale lastendruk in de komende jaren opgenomen. Bedragen afgerond op € 1.000,- Begrote opbrengst belastingen 2026 2027 Onroerende-zaakbelastingen 16.376.000€ 17.561.000€ Toeristenbelasting 3.712.000€ 3.804.000€ Forensenbelasting 1.720.000€ 1.593.000€ Precariobelasting 184.000€ 168.000€ Parkeergelden 5.657.000€ 5.854.000€ Parkeervergunningen 411.000€ 422.000€ Naheffingsaanslagen 1.070.000€ 1.365.000€ Afvalstoffenheffing 9.519.000€ 10.193.000€ Rioolrecht 5.787.000€ 6.263.000€ Leges burgerlijke stand 912.000€ 948.000€ Leges omgevingsvergunningen 3.092.000€ 2.743.000€ Leges overig 73.000€ 71.000€ Marktgelden 39.000€ 40.000€ Lijkbezorgingsrechten 195.000€ 200.000€ Bedrijveninvesteringszones (BIZ) 237.000€ 243.000€ Totaal 48.984.000€ 51.468.000€ Bedragen x € Lokale lasten 2027 2028 2029 2030 2031 Afvalstoffenheffing (meerpersoons) 546,84€ 574,20€ 608,76€ 638,04€ 669,96€ Rioolheffing 239,72€ 256,50€ 266,76€ 277,43€ 288,53€ OZB gemiddelde WOZ-waarde 578,82€ 593,87€ 609,31€ 625,15€ 641,41€ Lokale lasten 1.365,38€ 1.424,57€ 1.484,83€ 1.540,62€ 1.599,90€ Stijging ten opzichte van

voorgaand jaar 4,3% 4,2% 3,7% 3,8% Programmabegroting 2027-2030 90 Gemeente Noordwijk Kostendekking lokale heffingen Op basis van de BBV-voorschriften wordt nu achtereenvolgens een onderbouwing gegeven van de kostendekkendheid van de volgende heffingen: • de rioolheffing; • de afvalstoffenheffing; • de lijkbezorgingsrechten; • de leges. Rioolheffing Kostentoerekening Rioolheffing Gemeente Noordwijk 2027 Programma: 8. Duurzaamheid en leefomgeving Product: P184. Riolering en drainage Basisgegevens: Begroting Jaar: 2027 1. Inventarisatie activiteiten Activiteiten ten behoeve van totstandkoming product Totale kosten Welke activiteiten worden uitgevoerd? Per activiteit per jaar Schadevergoedingen 3.144€ Vervanging en reparatie Riolering 118.186€ Beheer hoofdriool 114.834€ Onderzoek en inspectie hoofdriool 78.986€ Onderhoud reinigen hoofdriool 62.309€ Onderhoud reinigen kolken 73.642€ Aanleg onderhoud huisaansluitingen 43.350€ Onderhoud pompen 597.911€ Beleid en advisering riolering 174.005€ Onderhoud en beheer grondwatermeetnet 31.475€ Onderhoud infiltratie- en drainagesysteem 24.822€ Doorberekende veegkosten 156.830€ Doorberekende baggerkosten ter plaatse van overstorten 48.210€ Totale kosten activiteiten (directe en indirecte kosten) 1.527.704€ Afschrijvingskosten 861.036€ De aan taakvelden toegerekende rente (renteomslag) 455.998€ Storting spaarvoorziening geoormerkte middelen

derden (BBV 44.1d) 1.491.314€ Loonkosten en verzekeringen 592.489€ Totale overige kosten 3.400.837€ Rentetoerekening 514.712€ Overhead (% van de totale kosten activiteiten en totale overige kosten) 640.710€ BCF (compensabele BTW) over totale kosten activiteiten 633.994€ BTW over afschrijvingen 172.028€ Totale toe te rekenen kosten per jaar 1.961.444€ Bijdragen nieuwe rioolaansluitingen 27.001€ Maximaal toe te rekenen aan rioolheffing 6.862.984€ Programmabegroting 2027-2030 91 Gemeente Noordwijk De tarieven van de rioolheffing mogen maximaal 100% kostendekkend zijn. Het Besluit Begroting en Verantwoording provincies en gemeenten (BBV) biedt de mogelijkheid om fluctuatie in de kosten op te vangen en een gelijkmatige tariefontwikkeling (tariefegalisatie) te bewerkstelligen. Uit het voorgaande overzicht blijkt dat de te verkrijgen opbrengsten uit de heffing in het begrotingsjaar minder zijn dan de lasten. Overeenkomstig de bepaling van het BBV (art.44.2) valt er een bedrag vrij vanuit de voorziening voor riolering. In het verleden is de meeropbrengst in het kader van tariefegalisatie gestort in deze voorziening zodat daaruit nu een bedrag weer kan vrijvallen. De opbrengst uit de heffing blijft op die manier specifiek gereserveerd voor lasten waarvoor de heffing is opgelegd.

Een toelichting op de kostenposten die meegenomen worden in de tariefberekening van rioolheffing is als volgt: • Beleid en advisering riolering, Dit betreft uitbestede werkzaamheden aan derden zoals voor hemelwaterafvoer, droge voeten-toets, grondwateroverlast, klimaatstresstest voor hoe kwetsbaar een gebied is voor extreme neerslag en overstroming, ondersteuning bij het verzamelen van riooldata, advisering over het integraal beheersysteem voor het dagelijks onderhoud van de riolering, advisering en ondersteuning over bijzondere constructies in het rioleringsbeheersysteem, onderzoek en advies over aanbesteding van rioolvervangingen, et cetera. Kostentoerekening Rioolheffing Gemeente Noordwijk 2027 Programma: 8. Duurzaamheid en leefomgeving Product: P184. Riolering en drainage Basisgegevens: Begroting Jaar: 2027 2. Prognose en historische productiegegevens Aantal: - eigenaren percelen met drinkwateraansluiting 24.859 - eigenaren percelen zonder drinkwateraansluiting 3.732 - gebruikers (waterverbruik >300m³) 557 3.

Beleid en wetgevingseffecten Beschrijving / oorsprong Effect op prijs product 4 Vast te stellen prijs en percentage kostendekkendheid Tarieven - eigenaren percelen met drinkwateraansluiting 239,72€ - eigenaren percelen zonder drinkwateraansluiting 52,82€ - gebruikers (waterverbruik >300m³) 0,32€ Opbrengsten: - eigenaren percelen met drinkwateraansluiting 5.959.199€ - eigenaren percelen zonder drinkwateraansluiting 197.124€ - gebruikers (waterverbruik >300m³) 106.944€ Totale Opbrengsten 6.263.268€ Mutatie voorziening geoormerkte middelen derden (BBV 44.2) 599.716€ Totale lasten 6.862.984€ Totale baten inclusief vrijval voorziening (BBV 44.2) 6.862.984€ Kostendekkendheidspercentage 100% Programmabegroting 2027-2030 92 Gemeente Noordwijk • Storting voorziening geoormerkte middelen derden Dit betreft de toevoeging aan de voorziening riolering voor de bijdrage aan toekomstige rioolvervangingsinvesteringen. • De aan taakvelden toegerekende rente en rentetoerekening Dit betreft enerzijds de omslagrente die via het taakveld van riolering wordt meegenomen in de kostenopstelling die ten grondslag ligt aan de tariefberekening van riolering, anderzijds (extracomptabel) een resterend redelijk deel van de rentekosten die daarin wordt meegenomen. Hiermee sluit de totale rentetoerekening aan bij de werkelijke rentelasten.

• Overhead Voor het bepalen van de kostendekkende tarieven van de heffingen worden overheadkosten toegerekend. Dat gebeurt op basis van een opslagpercentage over de kosten van het betreffende taakveld van riolering. Dit staat ook nader toegelicht in de begroting 2027 in paragraaf 3.9. • Loonkosten en verzekeringen Het verband van deze kosten met de riool- en afvalstoffenheffing is dat dit met name de (directe) personele kosten zijn die rechtstreeks samenhangen met de uitvoering van de dienstverlening voor de desbetreffende taakvelden. • Doorberekende veeg- en baggerkosten Het verband van deze kosten met de riool- en afvalstoffenheffing is dat het gebruikelijk is om een deel van de veeg- en baggerkosten mee te nemen in de kostenopstelling voor de tariefberekening van riolering en afval. Niet de gehele post maar een deel van deze kosten wordt meegenomen in de kostenopstelling. Programmabegroting 2027-2030 93 Gemeente Noordwijk Afvalstoffenheffing Kostentoerekening Afvalstoffenheffing Gemeente Noordwijk 2027 Programma: 8. Duurzaamheid en leefomgeving Product: P271. Afvalverwijdering en - verwerking Basisgegevens: Begroting Jaar: 2027 1. Inventarisatie activiteiten Activiteiten ten behoeve van totstandkoming product Totale kosten Welke activiteiten worden uitgevoerd? Per activiteit per jaar Alg.omslag/verontr.hef.

36€ Afvalverwijdering 446.782€ Exploitatie overlaadstation VAB 330.313€ Voorlichting en klachten 25.000€ Advieskosten en meerprogramma 13.207€ Diverse adviezen en maatregelen 29.242€ Restafval GFT 4.156.000€ Grofvuil -€ Papier 660.000€ Kunststof 624.000€ Metaal, Wit en Bruingoed -€ Kerstbomen -€ Glas 101.000€ Gezamelijke milieustraat 342.000€ Milieustraat Katwijk 367.000€ Uitvoeringskosten maatregelen afvalscheiding -€ Prognose areaal uitbreiding 128.421€ Doorberekende veegkosten 146.409€ Totale kosten activiteiten (directe en indirecte kosten) 7.369.410€ Afschrijvingskosten 3.640€ De aan taakvelden toegerekende rente (renteomslag) 400€ Kwijtscheldingen 256.500€ Loonkosten en verzekeringen 316.054€ Totale overige kosten 576.594€ Rentetoerekening 458€ Overhead (% van kosten activiteiten en overige kosten) 1.032.980€ Compensabele BTW via BCF over kosten activiteiten en overige kosten 1.349.084€ BTW over afschrijvingen 3.284€ Totale toe te rekenen kosten per jaar 2.385.807€ Baten afvalstoffen, excl. heffingen 152.951€ Maximaal toe te rekenen aan afvalstoffenheffing 10.178.860€ Programmabegroting 2027-2030 94 Gemeente Noordwijk De tarieven van de afvalstoffenheffing mogen maximaal 100% kostendekkend zijn.

Het Besluit Begroting en Verantwoording provincies en gemeenten (BBV) biedt de mogelijkheid om fluctuatie in de kosten op te vangen en een gelijkmatige tariefontwikkeling (tariefegalisatie) te bewerkstelligen. Uit het voorgaande overzicht blijkt dat de te verkrijgen opbrengsten uit de heffing in het begrotingsjaar minder zijn dan de lasten. Overeenkomstig de bepaling van het BBV (art.44.2) valt er een bedrag vrij vanuit de voorziening voor afval. In het verleden is de meeropbrengst in het kader van tariefegalisatie gestort in deze voorziening zodat daaruit nu een bedrag weer kan vrijvallen. De opbrengst uit de heffing blijft op die manier specifiek gereserveerd voor lasten waarvoor de heffing is opgelegd. Een toelichting op de kostenposten die meegenomen worden in de tariefberekening van afvalstoffenheffing is het volgende: • Afvalverwijdering Dit betreft de kosten van de inzameling en verwerking van huishoudelijk afval. Een specificatie van het opgenomen bedrag van de kosten is te vinden in de gepubliceerde productenraming behorende bij deze begroting. • De aan taakvelden toegerekende rente en rentetoerekening Dit betreft enerzijds de omslagrente die via het taakveld van afvalinzameling en - verwerking wordt meegenomen in de kostenopstelling die ten grondslag ligt aan de Kostentoerekening Afvalstoffenheffing Gemeente Noordwijk 2027 Programma: 8.

Duurzaamheid en leefomgeving Product: P271. Afvalverwijdering en - verwerking Basisgegevens: Begroting Jaar: 2027 2. Prognose en historische productiegegevens Aantal: - éénpersoonshuishouden 7.204 - meerpersoonshuishouden 13.874 - extra containers 198 3. Beleid en wetgevingseffecten Beschrijving / oorsprong Effect op prijs product 4 Vast te stellen prijs en percentage kostendekkendheid Afvalstoffenheffing - tarief éénpersoonshuishouden 351,96€ - tarief meerpersoonshuishouden 546,84€ - tarief extra containers 355,56€ Opbrengst - éénpersoonshuishouden 2.535.403€ - meerpersoonshuishouden 7.587.040€ - extra containers 70.401€ Totale Opbrengsten 10.192.844€ Mutatie voorziening geoormerkte middelen derden (BBV 44.2) -13.984€ Totale lasten 10.178.860€ Totale baten inclusief vrijval voorziening (BBV 44.2) 10.178.860€ Kostendekkendheidspercentage 100% Programmabegroting 2027-2030 95 Gemeente Noordwijk tariefberekening, anderzijds (extracomptabel) een resterend redelijk deel van de rentekosten die daarin wordt meegenomen. Hiermee sluit de totale rentetoerekening aan bij de werkelijke rentelasten. • Overhead Voor het bepalen van de kostendekkende tarieven van de heffingen worden overheadkosten toegerekend. Dat gebeurt op basis van een opslagpercentage over de kosten van het betreffende taakveld. Dit staat ook nader toegelicht in de begroting 2027 in paragraaf 3.9.

• Loonkosten en verzekeringen Het verband van deze kosten met de riool- en afvalstoffenheffing is dat dit met name de (directe) personele kosten zijn die rechtstreeks samenhangen met de uitvoering van de dienstverlening voor de desbetreffende taakvelden. • Doorberekende veeg- en baggerkosten Het verband van deze kosten met de riool- en afvalstoffenheffing is dat het gebruikelijk is om een deel van de veeg- en baggerkosten mee te nemen in de kostenopstelling voor de tariefberekening van riolering en afval. Niet de gehele post maar een deel van deze kosten wordt meegenomen in de kostenopstelling. Programmabegroting 2027-2030 96 Gemeente Noordwijk Lijkbezorgingsrechten Kostentoerekening Lijkbezorgingsrechten Gemeente Noordwijk 2027 Programma: 8. Duurzaamheid en leefomgeving Product: P230 Begraafplaats Basisgegevens: Begroting Jaar: 2027 1.

Inventarisatie activiteiten Activiteiten ten behoeve van totstandkoming product Totale kosten Welke activiteiten worden uitgevoerd? Per activiteit per jaar Begraafplaats algemeen 45.722€ Totale kosten activiteiten (directe en indirecte kosten) 45.722€ Afschrijvingskosten 818€ De aan taakvelden toegerekende rente (renteomslag) 143€ Loonkosten en verzekeringen 214.831€ Totale overige kosten 215.793€ Rentetoerekening 244€ Overhead (% van de totale kosten activiteiten en totale overige kosten) 33.997€ BCF (compensabele BTW) over totale kosten activiteiten -€ BTW over afschrijvingen -€ Totale toe te rekenen kosten per jaar 34.241€ Baten derden, excl. heffingen -€ Maximaal toe te rekenen aan lijkbezorgingsrechten 295.756€ 2. Prognose en historische productiegegevens 3. Beleid en wetgevingseffecten Beschrijving / oorsprong Effect op prijs product 4 Vast te stellen prijs en percentage kostendekkendheid Lijkbezorgingsrechten Totale Opbrengsten 199.673€ Mate van kostendekkendheid (kosten taakveld plus overhead/rente minus baten) 96.083€ Totale lasten 295.756€ Totale baten 199.673€ Kostendekkendheidspercentage 68% Programmabegroting 2027-2030 97 Gemeente Noordwijk Leges In de volgende tabel is de kostendekkendheid van de leges berekend en in percentages uitgedrukt.

Het kwijtscheldingsbeleid Voor mensen met een laag inkomen bestaat de mogelijkheid om gehele of gedeeltelijke kwijtschelding van betaling van belasting te verzoeken. Kwijtschelding is mogelijk voor afvalstoffenheffing, rioolheffing, onroerendezaakbelastingen en belastingen op roerende woon- en bedrijfsruimten. Of iemand in aanmerking komt voor kwijtschelding wordt getoetst aan de betalingscapaciteit en de hoogte van het vermogen van de aanvrager. Hier zijn normeringen voor. Van vermogen mag geen sprake zijn. En minimaal 80% van de eventuele betalingscapaciteit dient te worden aangewend om belastingschulden te voldoen. De betalingscapaciteit wordt berekend door het netto besteedbaar inkomen te verminderen met de genormeerde kosten van bestaan. Deze genormeerde kosten van bestaan betreffen een percentage van de uitkering die de aanvrager naar de normen van de bijstandsregelgeving zou kunnen krijgen. Bij pensioengerechtigden wordt gekeken naar het netto-ouderdomspensioen. De gemeente Noordwijk hanteert in het kader van het kwijtscheldingsbeleid een 100%-norm. Dit is het maximaal toegestane percentage. De verwachting is dat in 2027 ongeveer 600 huishoudens in aanmerking komen voor (gedeeltelijke) kwijtschelding. Binnen de begroting is voor kwijtschelding een bedrag opgenomen van ruim € 256.500,-.

Bedragen x € Berekening kostendekkendheid 2027 2028 2029 2030 Kosten taakvelden Hoofdstuk 1 Algemene dienstverlening 1.613.987€ 1.637.562€ 1.457.365€ 1.434.437€ Hoofdstuk 2 Omgevingswet 2.626.557€ 2.720.513€ 2.808.699€ 2.909.181€ Hoofdstuk 3 Europese dienstenrichtlijn 229.751€ 238.022€ 246.590€ 255.468€ Kosten taakveld(en), inclusief (omslag)rente: 4.470.295€ 4.596.097€ 4.512.654€ 4.599.085€ Inkomsten taakveld(en), exclusief heffingen Netto kosten taakveld 4.470.295€ 4.596.097€ 4.512.654€ 4.599.085€ Toe te rekenen kosten: Overhead inclusief (omslag)rente 458.550€ 470.220€ 456.924€ 463.323€ Totale kosten 4.928.845€ 5.066.317€ 4.969.578€ 5.062.408€ Opbrengsten taakvelden Hoofdstuk 1 Algemene dienstverlening 1.542.680€ 1.551.847€ 1.238.577€ 1.139.506€ Hoofdstuk 2 Omgevingswet 2.743.436€ 2.814.766€ 2.887.950€ 2.963.036€ Hoofdstuk 3 Europese dienstenrichtlijn 68.394€ 70.173€ 71.997€ 73.868€ Opbrengst taakvelden 4.354.510€ 4.436.786€ 4.198.524€ 4.176.410€ Dekkingspercentages 88% 88% 84% 82% Programmabegroting 2027-2030 98 Gemeente Noordwijk 2.3.2 Weerstandsvermogen en risicobeheersing Bestuursdienst Deze paragraaf behandelt, volgens artikel 11 van het BBV, een inventarisatie van de weerstandscapaciteit; een inventarisatie van de risico’s, het beleid over de weerstandscapaciteit en de risico’s; de verplichte financiële kengetallen en een beoordeling van de onderlinge verhoudingen

tussen de kengetallen in relatie tot de financiële positie. De risico’s zijn verdeeld in risico’s voor de Bestuursdienst en risico’s die zich in het Grondbedrijf voordoen. Daarover melden wij u in deel 2 van deze paragraaf. Inventarisatie van de risico’s Op basis van de geïnventariseerde risico’s is ook het weerstandsvermogen berekend. Het weerstandsvermogen weerspiegelt de mate waarin de gemeente in staat is de middelen vrij te maken om de risico’s, die zich in de praktijk voordoen, op te vangen zonder dat dit betekent, dat het beleid veranderd/ingekrompen moet worden. Het vermogen om beleid door te zetten, is afhankelijk van de omvang van de weerstandscapaciteit. Risicodekking Sociaal Domein De decentralisaties van taken van het rijk naar de gemeente – Wmo, Jeugdzorg en Participatie kent uiteraard risico’s. Noordwijk heeft een reserve Sociaal Domein die als achtervang dient voor eventuele ontstane tekorten die niet werden voorzien. Hiervoor hoeven wij geen beroep te doen op de reserve Weerstandsvermogen zolang de reserve Sociaal Domein nog toereikend is. De stand van de reserve Sociaal Domein begin 2027 is € 3.956.000,-. Daarmee zijn de risico’s de komende jaren afgedekt.

Benodigde weerstandscapaciteit De in kaart gebrachte risico’s geven een het volgende financiële totaalbeeld: • Totaal bruto risico’s : € 9.870.000,- • Totaal netto risico’s : € 2.088.000,- Voor Noordwijk is bepaald dat de ratio van het weerstandsvermogen, dit is de verhouding tussen de benodigde en de beschikbare weerstandscapaciteit, tenminste 1,75 moet zijn. In deze situatie betekent dit dat de reserve Weerstandvermogen 1,75 x € 2.088.000,- = € 3.654.000,- moet zijn. Beschikbare weerstandscapaciteit De beschikbare weerstandscapaciteit voor de gemeente Noordwijk bestaat uit de reserve weerstandsvermogen. De reserve Weerstandsvermogen bedraagt begin 2027 € 6.425.000,-. In 2027 wordt € 3.000.000,- onttrokken voor de frictiekosten van het terughalen van de bouwtaken. Daarnaast wordt € 650.000,- gestort om de weerstandsratio, conform het coalitieakkoord, op 2.0 te brengen. Daarmee bedraagt de reserve eind 2027 € 4.075.000,-. Posten als “onbenutte belastingcapaciteit” en “verkoop gebouwen” zijn niet direct aanwendbaar en worden ook niet meegenomen in de weerstandscapaciteit. Daarnaast zijn er reserves waar geen bestemming aan toegekend is. Te denken valt hierbij aan de Reserve Verkoop Nuon aandelen. Deze reserves worden ook buiten de weerstandscapaciteit gehouden.

Het meenemen van de Reserve Verkoop Nuon aandelen is onwenselijk, dit zou een vertekend beeld kunnen geven van de weerstandsratio. Programmabegroting 2027-2030 99 Gemeente Noordwijk Relatie benodigde en beschikbare weerstandcapaciteit Om te bepalen of het weerstandsvermogen toereikend is, dient de relatie te worden gelegd tussen de financieel gekwantificeerde risico’s en de daarbij gewenste weerstandscapaciteit en de beschikbare weerstandscapaciteit. Actuele weerstandsvermogen De benodigde weerstandscapaciteit die uit de risicosimulatie voortvloeit, kan worden afgezet tegen de beschikbare weerstandscapaciteit. De uitkomst van die berekening vormt het actuele weerstandsvermogen. Beschikbare weerstandscapaciteit € 4.075.000,- Ratio weerstandsvermogen = --------------------------------------------- = ------------------ = 2,0 Benodigde weerstandscapaciteit € 2.088.000,- Beoordeling weerstandsvermogen Om de ratio voor het weerstandsvermogen te kunnen beoordelen, maken wij gebruik van de onderstaande tabel. Onze ratio valt in klasse A. Een ratio van het weerstandsvermogen in deze Begroting voor de algemene dienst is 2.0: “Uitstekend”. Binnen de kaders van gezond financieel beleid is opgetekend dat het weerstandsvermogen moet liggen tussen 1.4 en 2.0.

Het weerstandsvermogen grondbedrijf Voor het bepalen van de netto-risico’s in het grondbedrijf zijn die risico’s meegenomen die daadwerkelijk moeten worden afgedekt in het weerstandsvermogen. Dat betekent dus dat de risico’s in complexen/grondexploitaties, waarvan het saldo van de grondexploitatie voldoende is om de risico’s in de exploitatie zelf op te vangen, én waarvan het bedoelde exploitatieresultaat geen directe bestemming heeft gekregen, niet langer in het netto-risico worden betrokken. Daar is immers al een dekking voor in het resultaat van het complex zelf. Over deze methodiek van behandeling van risico’s is overleg gevoerd met en overeenstemming verkregen van de accountant. De ‘post onvoorzien’ in elk van de grondexploitaties is niet aan de beschikbare weerstandscapaciteit toegevoegd. De reden daarvan is dat we die ruimte in de grondexploitatie specifiek beschikbaar willen houden als opvang van de onvoorziene omstandigheden in de uitvoering van de grondexploitaties zelf. De beschikbare weerstandscapaciteit bestaat uit de som van de reserve grondbedrijf + alle voorziene exploitatiewinsten -/- de resultaten die worden ingezet voor de dekking van investeringslasten.

A > 2.0 Uitstekend B 1.4 - 2.0 Ruim voldoende C 1.0 - 1.4 Voldoende D 0.8 - 1.0 Matig E 0.6 - 0.8 Onvoldoende F < 0.6 Ruim onvoldoende Weerstandsnorm Waarderingscijfer Ratio Betekenis Programmabegroting 2027-2030 100 Gemeente Noordwijk In het grondbedrijf is de behoefte aan dekkingsmiddelen voor de geïnventariseerde netto risico’s voor de begroting 2027 berekend op € 3.242.000, -. Volgens de 1,25-norm voor het grondbedrijf moet de beschikbare weerstandscapaciteit dan minimaal € 4.053.000, - zijn. De weerstandscapaciteit van het grondbedrijf is berekend op ongeveer € 4.584.000, - en is daarmee toereikend binnen de gestelde norm. De ratio van het weerstandsvermogen van de Begroting voor het grondbedrijf is 1.7: “Ruim Voldoende”. De risico-inventarisaties De benodigde weerstandscapaciteit komt uit de inventarisatie/kwantificering van de risico’s in de BIE’s, de ’BIE’s zonder grondexploitatie’ en de Voorraden grond. Voor wat betreft de BIE’s geldt dat alleen voor die exploitaties waarbinnen de risico’s niet kunnen worden gedekt door het resultaat van de grondexploitatie. Dat kan zijn omdat het resultaat niet toereikend is of omdat het resultaat (deels) is bestemd voor andere doeleinden. Samengevat geeft dat een beeld zoals op de volgende bladzijde in een overzicht is gezet.

De cijfers in onderstaand overzicht onder het kopje beoogde investeringen hebben op een enkel punt enige toelichting nodig: • Door het bijstellen van de regels van het BBV wordt de overhead grondbedrijf en projecten niet meer ten laste van de verschillende projecten gebracht middels een verdeelsleutel maar komen direct ten laste van de Reserve winst uit Grondbedrijf. Bedragen x € A. Gepr. B. Risico Wel/niet C. Weerstands- D. Overige E. Risico Grondexploitatie resultaat meenemen capaciteit verplichtingen Space Business Park 2.754.000€ 629.353€ niet 2.124.647€ -€ Bronsgeest -€ 2.160.608€ wel -€ 2.160.608€ Maarten Kruytstraat -€ 10.885€ wel -€ 10.885€ DPO-terrein -€ -32.096€ niet -€ -€ Viaductweg -€ 48.665€ wel -€ 48.665€ Beoogde investeringen (D) Investeringen (2027-2030) 1.508.000€ Afboeking IVA (2027-2030) -527.000€ Overhead grondbedrijf en projecten (2027-2030) -2.893.000€ Risico's Voorraden grond en overige risico's Risico's NIEGG's 424.515€ 424.515€ Risico's voorraden grond -€ -€ Totaal 2.754.000€ 3.241.930€ -€ 2.124.647€ -1.912.000€ 2.644.673€ 4.371.696€ C. Weerstandscapaciteit (vanuit resultaten grondexploitaties -/- risico's) 2.124.647€ D. Beoogde investeringen -1.912.000€ Beschikbare weerstandscapaciteit 4.584.343€ E.

Benodigd weerstandsvermogen (risico's, niet gedekt door eigen grondexploitaties) 2.644.673€ Weerstandsratio 1,7 Stand van zaken reserve per 01-01-2027 Programmabegroting 2027-2030 101 Gemeente Noordwijk Financiële kengetallen De belangrijkste conclusie is dat de financiële positie van de gemeente solide is en dat de kengetallen minst risicovol of neutraal aangeven. Een nadere toelichting op de kengetallen afzonderlijk is als volgt: Netto schuldquote De netto schuldquote geeft inzicht in het niveau van de schuldenlast ten opzichte van de eigen middelen (baten). We zien dat de schuldquote stijgt ten opzichte van 2024. Dat komt door meer investeringen in vaste activa en daardoor meer benodigde externe middelen. De VNG adviseert om 130% als maximum norm te hanteren en daarboven de schuld af te bouwen. Noordwijk valt nog ruim onder die norm. Daarentegen is het ook weer niet de bedoeling voor een gemeente om zo veel mogelijk eigen vermogen dan wel middelen aan te houden en daar rendementen uit te halen, maar veel meer om de inkomsten optimaal in te zetten ten behoeve van betere voorzieningen voor de inwoners. Voor de komende jaren zal de gemeente ook meer gaan investeringen in grote projecten. Gezien de huidige stand van de schuldquote is dat voor de gemeente aanvaardbaar. Realisatie Begroting Kengetallen 2025 2026 2027 2028 2029 2030 1a.

Netto schuldquote 39,5% 94,4% 94,7% 97,9% 95,2% 108,2% 1b. Netto schuldquote gecorr. voor alle verstrekte leningen 28,9% 83,5% 84,4% 87,7% 85,0% 98,0% 2. Solvabiliteitsratio 51,6% 41,4% 38,5% 36,7% 36,6% 34,0% 3. Grondexploitatie 8,9% 9,1% 10,1% 4,3% 0,0% 0,0% 4. Structurele exploitatieruimte 6,6% 8,2% 0,3% -0,8% 0,2% 1,6% 5. Gemeentelijke belastingcapaciteit 114,3% 119,5% 119,5% 119,5% 119,5% 119,5% 0,0% 20,0% 40,0% 60,0% 80,0% 100,0% 120,0% 2025 2026 2027 2028 2029 2030 Netto schuldquote Netto schuldquote Netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen Programmabegroting 2027-2030 102 Gemeente Noordwijk Solvabiliteit De solvabiliteitsratio geeft inzicht in de mate waarin de bezittingen gefinancierd zijn door het eigen vermogen. Het geeft aan de mate waarin de gemeente de schulden kan terugbetalen. Dus hoe meer eigen vermogen, des te hoger de solvabiliteit. Door de toegenomen investeringen en daarmee de schulden daalt de solvabiliteit van de gemeente van 50% naar 34%. De signaleringswaarde daarvan is neutraal te noemen. Grondexploitatie Dit financiële kengetal geeft aan hoe groot de waarde van de grond is ten opzichte van de baten. Hoe minder grond een gemeente verkoopt, hoe hoger de grondpositie en hoe hoger de boekwaarde. Er is geen VNG-norm voor de hoogte van deze ratio.

In de regel geldt: hoe lager de ratio, des te lager het risico dat investeringen in grondexploitaties niet zullen worden terugverdiend. We hebben de eerste jaren een kengetal grondexploitatie van rond de 10% wat beschouwd kan worden als minst risicovol (hoger dan 10% wordt kwetsbaar en hoger dan 35% meest risicovol). Vanaf 2027 gaan complexen worden afgesloten en tendeert deze waarde naar nihil (geen risico meer). 0,0% 10,0% 20,0% 30,0% 40,0% 50,0% 60,0% 2025 2026 2027 2028 2029 2030 Solvabiliteitsratio 0,0% 2,0% 4,0% 6,0% 8,0% 10,0% 12,0% 2025 2026 2027 2028 2029 2030 Grondexploitatie Programmabegroting 2027-2030 103 Gemeente Noordwijk Structurele exploitatieruimte Dit financiële kengetal helpt mee om te beoordelen welke ruimte de gemeente heeft om de eigen lasten te dragen. Door het positieve structurele begrotingsresultaat is de structurele exploitatieruimte als minst risicovol aan te merken. Alleen in 2028 is het structureel resultaat negatief. Woonlasten meerpersoonshuishouden De indicator 'woonlasten meerpersoonshuishouden' drukt uit hoe de woonlasten (OZB, afvalstoffenheffing en rioolheffing) zich verhouden tot het gewogen landelijk gemiddelde. Hoge woonlasten ten opzichte van het landelijk gemiddelde drukken uit in hoeverre de gemeente al de eigen inkomsten aanspreekt en dus ook beperkt is in het verkrijgen van extra inkomsten.

Woonlasten onder het landelijk gemiddelde waardeert VNG als 'voldoende', woonlasten tussen het landelijk gemiddelde en 120% hiervan als 'gemiddeld' en woonlasten hoger dan 120% als 'onvoldoende'. De woonlasten in Noordwijk bevinden zich hoger dan het landelijk gemiddelde. Dit komt doordat de belastingteruggave aan de inwoners vanaf het jaar 2026 niet meer van kracht is. -2,0% -1,0% 0,0% 1,0% 2,0% 3,0% 4,0% 5,0% 6,0% 7,0% 8,0% 9,0% 2025 2026 2027 2028 2029 2030 Structurele exploitatieruimte 111,0% 112,0% 113,0% 114,0% 115,0% 116,0% 117,0% 118,0% 119,0% 120,0% 2025 2026 2027 2028 2029 2030 Gemeentelijke belastingcapaciteit 2.3.3 Onderhoud kapitaalgoederen De gemeente Noordwijk is verantwoordelijk voor de inrichting en beheer van de openbare ruimte binnen haar gemeentegrenzen. De samenhang en structuur in het ontwerpproces en de randvoorwaarden voor de inrichting en het beheer van de openbare ruimte zijn vastgelegd in landelijke CROW-richtlijnen en specifiek voor de voormalige gemeente Noordwijk opgestelde kaders, te weten de Uitwerking Visie Openbare Ruimte (UVOR) en de Leidraad Inrichting Openbare Ruimte (LIOR 2025), en voor de voormalige gemeente Noordwijkerhout in een Beleidsplan kwaliteit openbare ruimte. Onder beheer van kapitaalgoederen wordt het reguliere- en op het gewenst niveau onderhouden én in stand houden van alle kapitaalgoederen.

De financiële gevolgen voortkomend uit de beheerplannen worden verwerkt in begroting. Naast het reguliere beheer worden grootschalige reconstructies uitgevoerd. Deze worden afzonderlijk voor besluitvorming aan de raad aangeboden en worden als investering los van het reguliere beheer gefinancierd. Ook hiervoor is voor de komende jaren een gl | obale planning beschikbaar en zijn de benodigde bedragen reeds in belangrijke mate opgenomen in het investeringsplan. Voor het opstellen van geactualiseerde beheerplannen wordt er in 2026 een IBOR (Integraal Beheer Openbare Ruimte) opgesteld met richtlijnen en kaders voor de gewenste kwaliteit | . Hieronder staat een overzicht van de beleidsplannen.

Beleidskader | Looptijd plan | Actualisatie/ | Onderhouds-niveau geharmoniseerd | vaststelling | plan Wegen | 2021-2026 | 28-9-2021 vastgesteld | Kwaliteitsniveau B Civiele kunstwerken | 2021-2026 | 28-9-2021 vastgesteld | Kwaliteitsniveau B Riolering | 2022-2026 | 28-3-2023 vastgesteld | Niet van toepassing Openbare Verlichting | 2021-2026 | 16-3-2021 vastgesteld | Niet van toepassing Groen | 2023-2027 | 28-3-2023 vastgesteld | Kwaliteitsniveau B Speelvoorzieningen | 2021-2026 | 28-9-2021 vastgesteld | Niet van toepassing Baggeren | 2020-2030 | 08-6-2021 vastgesteld | Niet van toepassing Oeverbescherming | 2022-2026 | 16-8-2022 vastgesteld | Basis Afval en grondstoffen | 2021-2025 | 21-4-2020 vastgesteld | Niet van toepassing Gebouwen | 2025-2028 | 3-12-2024 vastgesteld | Niet van toepassing Programmabegroting 2027-2030 | 104 | Gemeente Noordwijk Programmabegroting 2027-2030 105 Gemeente Noordwijk Speelvoorzieningen Speelvoorzieningen leveren een belangrijke bijdrage aan de leefbaarheid, gezondheid en sociale samenhang binnen buurten en wijken. Tot deze voorzieningen behoren onder andere speeltoestellen, speelaanleidingen en skateparken. Gezien de langdurige gebruiksduur van deze kapitaalgoederen is structureel beheer en onderhoud noodzakelijk.

Kerncijfers speelvoorzieningen Aantal speellocaties 125 stuks Aantal speeltoestellen 648 stuks Valondergronden kunststof 73% Valonodergrond natuurlijke materialen 27% De kwaliteit van de speeltoestellen en valondergronden wordt gewaarborgd door middel van periodieke inspecties en planmatig onderhoud. Gedurende het jaar vinden meerdere inspecties plaats, waarbij aandacht wordt besteed aan slijtage, beschadigingen en mogelijke veiligheidsrisico’s. Bevindingen uit deze inspecties worden opgevolgd met passende herstel- of vervangingsmaatregelen. Daarnaast worden de ondergronden gereinigd en geïnspecteerd op de hygiëne, veiligheid en levensduur. Door het verwijderen van vuil en overige verontreinigingen blijven de voorzieningen in goede staat en behouden zij een verzorgde uitstraling. Deze preventieve onderhoudsaanpak draagt bij aan het waarborgen van de geldende veiligheid en kwaliteitsnormen. Voor 2027 staat onder andere het volgende renovaties op de planning: • Fazantlaan en park Mossennest in Noordwijkerhout • Ambachtsgeest in Noordwijk Groenvoorziening De groenvoorziening bestaat uit onder andere bomen, bosplantsoenen, hagen, gazons en bloemrijke bermen. Deze elementen dragen bij aan een aantrekkelijke, gezonde en leefbare openbare ruimte. Daarnaast leveren zij een belangrijke bijdrage aan de biodiversiteit, klimaatadaptatie en de ruimtelijke kwaliteit van de leefomgeving.

Kerncijfers groenvoorziening Hoeveelheid groen Ca. 177 hectares * Bosplantsoen 15% Heesters en vaste planten 10% Hagen 3% Gazon 18% Bloemrijk en kruidenrijke bermen 39% Bomen Ca. 20.100 stuks * *Areaalgegevens worden in 2027 verder geactualiseerd. De kwaliteit van het groen wordt beoordeeld aan de hand van de beeldmeetlat. Als uitgangspunt is gekozen voor onderhoudsniveau Sobere+, waarbij de openbare ruimte een eenvoudige uitstraling behoudt. Hagen hebben hierbij een overwegend gesloten karakter, heesters zijn vitaal en evenwichtig van vorm en gazons bestaan voornamelijk uit gras, waarbij beperkte kale plekken en enige kruidenontwikkeling acceptabel zijn. Bloem en kruidenrijke bermen kenmerken zich door een natuurlijke variatie die aansluit bij ecologisch beheer. Voor de centra, hoofdstructuren en vaste planten geldt kwaliteitsniveau A. Deze locaties kennen een hoge kwaliteitsambitie met een dichte begroeiing en een rijke bloei. Op deze manier wordt een doelmatige inzet van beheer gecombineerd met extra kwaliteit op beeldbepalende locaties. Oppervlaktewater Het kapitaalgoed oppervlaktewater omvat oeverconstructies zoals beschoeiingen, natuurlijke – en natuurvriendelijke oevers die eigendom zijn, of in beheer, van de gemeente Noordwijk.

Per 2027 worden houten damwanden en stuwen die onderdeel uitmaken van een watergang aangemerkt als onderdeel van het kapitaalgoed Oppervlaktewater. Overige damwanden en kademuren maken geen deel uit van dit kapitaalgoed. Kerncijfers Oeverconstructies Lengte oeverconstructies | 114 km (100%) Harde oevers | 42 km (37%) • | Beschoeiing hout | 29 km • | Beschoeiing kunststof/beton/overige | 3,4 km/ 0,2 km/ 9,4 km Natuurlijke oevers | 69 km (61%) Natuurvriendelijke oevers | 3 km (3%) • | 100% plas dras | 0,3 km • | Onderwaterbeschoeiing (< 5cm hoogte) | 2,7 km De kwaliteit van de oeverconstructies worden gewaarborgd door periodieke inspecties en onderhoud. Alle gemeentelijke oevers zijn in het jaar 2026 geïnspecteerd. De resultaten zijn verwerkt binnen de meerjarenplanning welke onderdeel is van het integrale beheerplan “Watergangen 2027 – 2030”. Periodiek worden oeverconstructies gemonitord waarbij wordt gelet op slijtage, schade en mogelijke risico’s. Constateringen uit deze waarnemingen worden opgevolgd met herstel- of vervangingswerkzaamheden.

In het jaar 2027 zijn de volgende oeververvangingen gepland: • | Het aanbrengen van een beschoeiing langs de momenteel onbeschoeide oever ter hoogte van de Duinpan (NW), om verdere verzakkingen als gevolg van verkeersbelasting te voorkomen; • | Het herstellen van de oever aan de Vinkenstraat (NH); • | Het herstellen van de oever aan de Tacitus (NH); • | Het vervangen van de bestaande palenrij door een duurzame beschoeiing aan de Beeklaan (NW); • | Het volledig vervangen van de oeverconstructie langs het wandel- en fietspad aan de Deining (NW). Openbare verlichting De openbare verlichting draagt bij aan de sociale veiligheid en verkeersveiligheid. Dit is van essentieel belang voor de veiligheid in de openbare ruimte, in de avond en in de nacht. Openbare verlichting omvat alle voedingspunten, lichtmasten en armaturen in het areaal. Kerncijfers openbare verlichting Lichtmasten | 11.078 stuks Armaturen | 11.594 stuks Led armaturen | 74% Conventionele armaturen | 22% De kwaliteit van de openbare verlichting voldoet aan de eisen zoals vastgesteld in het openbare beheerplan verlichting 2021-2025. Het vervangen van conventionele armaturen door energiezuinige ledverlichting wordt uitgevoerd conform de planning die, vooruit | lopend op de vaststelling van het beheerplan openbare verlichting 2027 | -2030, is opgesteld.

De vervangingen worden uitgevoerd op basis van levensduur en afschrijving. Programmabegroting 2027-2030 | 106 | Gemeente Noordwijk In 2027 worden onder andere: • | 150 lichtmasten vervangen en 96 nieuwe lichtmasten geplaatst; • | 486 conventionele armaturen vervangen en 94 nieuwe armaturen geplaatst. • | Lichtmasten en armaturen vervangen in het centrum van Noordwijkerhout Riolering De riolering omvat alle leidingen en andere ondergrondse voorzieningen zoals inspectieputten, kolken, pompgemalen, bergbezinkvoorzieningen, peilbuizen en bijbehorende zaken zoals besturingskasten die dienen voor het meten, verwerken en/of afvoeren van afvalwater, regenwater en grondwater. Kerncijfers Riolering Vrijverval riool (gemengd, vuil en schoon water, | 258 km IT/DT riool) Drainage | 15 km Drukriool | 41 km Persriool | 44 km Hoofdgemalen | 67 stuks Pompunits | 410 stuks Bergbezinkbassins en -leidingen | 11 stuks Rioleringsoverstorten | 27 stuks Kolken | 14.547 stuks Peilbuizen grondwater | 69 stuks De kwaliteit van de riolering is op orde. Aan de hand van inspecties wordt de kwaliteit beoordeeld en worden onderhoudswerkzaamheden, renovaties, vervangingen en verbeteringen bepaald. De technische levensduur en het functioneren van het rioolstelsel is daarbij bepalend. De wijze waarop is beschreven in het integraal waterketenplan.

Tevens wordt om te anticiperen op klimaatverandering en het verbeteren van de waterkwaliteit structureel geïnvesteerd in de aanleg van regenwatervoorzieningen zoals infiltratie | leidingen en hemelwaterafvoer riolering. De voorbereidingen voor de wijkvernieuwing Duinpark en het aanpassen van het parkeerterrein aan het Wantveld om wateroverlast te voorkomen zijn inmiddels gestart en komen in 2027 gefaseerd tot uitvoering. Daarnaast wordt de vrijvervalriolering op verschillende locaties gerenoveerd en worden diverse rioolgemalen vervangen. Wegen De gemeente Noordwijk is verantwoordelijk voor het beheer en onderhoud van het gemeentelijke wegennet. Dit omvat alle verharde en onverharde wegen, bermen, fiets | - en voetpaden en de bijbehorende wegfunderingen. Het beheer is erop gericht de wegen veilig, bereikbaar en duurzaam in stand te houden en de kwaliteit van de openbare ruimte op een doelmatige wijze te waarborgen. Kerncijfers Wegen Aantal kilometers weg | 216 km Binnen bebouwde kom | 80% Buiten bebouwde kom | 20% Oppervlakte wegennet | 2.400.484 m2 Klinkers (en overige verharding) | 68% Asfalt | 32% De kwaliteit van de verhardingen binnen de gemeente Noordwijk voldoet grotendeels aan het kwaliteitsambitieniveau B (Basis), zoals gesteld in het Beleidsplan Wegen. Waar het kwaliteitsniveau niet voldoet vindt onderhoud en vervanging plaats.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://noordwijk.bestuurlijkeinformatie.nl/Document/LoadAgendaItemDocument/599060e0-77ea-45b1-a286-eabd6aff738e?agendaItemId=a623e2d1-aec4-45ec-8f8f-974a6fd18173