Perspectiefnota 2027-2030
Tekst van het document
Perspectiefnota 2027-2030 1 Gemeente Noordwijk 2027-2030 Perspectiefnota 2027-2030 2 Gemeente Noordwijk Perspectiefnota 2027-2030 3 Gemeente Noordwijk Inhoudsopgave 1. Inleiding _______________________________________________________________ 4 2. Proces tot stand komen Perspectiefnota 2027-2030 __________________________ 5 3 Belangrijke ontwikkelingen _______________________________________________ 6 3.1 Ontwikkelingen gemeentefonds __________________________________________ 6 3.2 Indexatie gemeenschappelijke regelingen __________________________________ 8 3.3 Begrotingsadvies VNG en zienswijze toezichthouder __________________________ 9 4 Financieel beeld Perspectiefnota 2027-2030 ________________________________ 11 4.1 Uitgangspunten ______________________________________________________ 11 4.2 Kaders van gezond financieel beleid _____________________________________ 12 4.3 Financieel meerjarenperspectief _________________________________________ 14 4.3.1 Totaalbeeld meerjarenperspectief ____________________________________ 14 4.3.2 Startsituatie Programmabegroting 2026-2029 ___________________________ 14 4.3.3 Autonoom beleid __________________________________________________ 16 4.3.4 Nieuw beleid _____________________________________________________ 19 4.3.5 Algemene dekkingsmiddelen ________________________________________ 20 4.3.6 Te nemen maatregelen
_____________________________________________ 20 4.3.7 Denkrichtingen voor te nemen maatregelen _____________________________ 20 4.3.8 Overzicht reservepositie 2027-2030 ___________________________________ 22 5 Investeringsplan _______________________________________________________ 23 6 Proces richting opmaken Programmabegroting 2027-2030 ____________________ 28 1. Inleiding Voor u ligt de Perspectiefnota 2027-2030 van de gemeente Noordwijk. Deze perspectiefnota bevat de financiële uitgangspunten en het financieel meerjarenperspectief voor de jaren 2027 tot en met 2030. Deze perspectiefnota vormt het startpunt van het proces tot het stapsgewijs komen tot de programmabegroting. De Perspectiefnota 2027-2030 laat een negatief financieel meerjarenperspectief zien. Er is voor gekozen om dit ten tijde van deze perspectiefnota niet sluitend te maken. Dit heeft alles te maken met de coalitievorming en de demissionaire status van het nu zittende college. Naast het opstellen van deze perspectiefnota wordt er ook gewerkt aan het coalitieakkoord en collegewerkprogramma van het nieuwe college. Er wordt naar gestreefd om de financiële vertaling hiervan mee te nemen in de programmabegroting dit najaar. Dit resulteert er in dat deze perspectiefnota hoofdzakelijk op basis van onontkoombaar en bestaand beleid is opgesteld.
Het college heeft er hiernaast voor gekozen om ook enkele beleidsonderdelen als nieuw beleid op te nemen in deze perspectiefnota (zie voor de details van het onontkoombaar, bestaand en nieuw beleid de bijlagen bij deze perspectiefnota). Recent is de raad geïnformeerd middels een raadsinformatiebrief over het financieel meerjarenperspectief. Het beeld zag er op dat moment negatiever uit. Dit onder andere doordat er vanuit de Meicirculaire 2026 een ‘beperkt’ positief effect werd verwacht. Inmiddels zijn de uitkomsten van de meicirculaire in het financieel meerjarenperspectief verwerkt. Het effect is positiever uitgepakt dan verwacht, maar er resteert nog steeds een negatief financieel meerjarenperspectief. Het financieel meerjarenperspectief laat op dit moment het volgende beeld zien: Bedragen zijn afgerond op € 1.000,- | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Eindsaldi Perspectiefnota 2027-2030 | -491.000€ | -2.168.000€ | -1.844.000€ | -624.000€ Hoe dit financieel meerjarenperspectief tot stand is gekomen is terug te vinden vanaf pagina 14 in deze perspectiefnota bij 4.3.1 Totaalbeeld meerjarenperspectief. Tenslotte wordt wel voorgesorteerd op het sluitend maken van het meerjarenperspectief ten tijde van de programmabegroting door in deze perspectiefnota mogelijke denkrichtingen voor te nemen maatregelen op te nemen.
Het nieuwe college gaat zich hier, ten tijde van het opstellen van de Programmabegroting 2027-2030, over buigen. Leeswijzer In hoofdstuk 2 is het proces van het tot stand komen van de Perspectiefnota 2027-2030 beschreven. Enkele belangrijke ontwikkelingen met effecten voor het (financieel) meerjarenperspectief zijn in hoofdstuk 3 uiteengezet. De financiële kaders en het financiële beeld wat na afweging van alle factoren ontstaat is weergegeven in hoofdstuk 4. In hoofdstuk 5 worden het investeringsplan en het kapitaallastenniveau uiteengezet. De nieuw opgevoerde investeringen worden hierbij kort toegelicht. Uiteindelijk zal de perspectiefnota verder uitgewerkt worden in de programmabegroting. Een samenvatting van het proces en de planning tot het komen van de programmabegroting is in grote lijnen uiteengezet in hoofdstuk 6. Perspectiefnota 2027-2030 | 4 | Gemeente Noordwijk 2. Proces tot stand komen Perspectiefnota 2027-2030 Het tot stand komen van deze perspectiefnota verloopt volgens het proces, zoals uiteengezet in het Spoorboekje Planning en control cyclus 2026 van de gemeente Noordwijk. Hieronder een samenvatting van dit proces. Voorbereiding In de voorbereidingsfase is er begonnen met een gezamenlijke kick-off met de portefeuillehouders, directie, managementteam en financieel adviseurs.
Ter voorbereiding van deze bijeenkomst zijn de belangrijkste ontwikkelingen, risico’s en beleidsspeerpunten geïnventariseerd. Dit omvat zowel interne als externe factoren die van invloed kunnen zijn op de beleidsvoering en financiën van de gemeente. Input van de clusters Alle gemeentelijke clusters leveren input voor de perspectiefnota. Dit betreft onontkoombaar beleid, bestaand beleid, nieuw beleid en investeringen. | Onontkoombaar en bestaand beleid In de vorige perspectiefnota spraken we nog van ‘autonoom beleid’. Er is in deze perspectiefnota voor gekozen om enige nuance hierbinnen aan te brengen. Enerzijds spreken we over ‘onontkoombaar beleid’. Dit is beleid waar we als gemeente aan ‘vast’ zitten als dit is ingezet. Te denken valt hierbij aan de kosten van gemeenschappelijke regelingen, open einde regelingen en bijvoorbeeld loonstijgingen conform een cao. Hier kunnen we niet onderuit. Anderzijds spreken we over ‘bestaand beleid’. Dit is beleid waar het college bijvoorbeeld reeds mee heeft ingestemd en/of waar we mee geconfronteerd worden en mogelijk toch nog iets aan bij te stellen valt. | Nieuw beleid Het vormen van het beleid dat er nog niet is of het maken van ander beleid. | Investeringen Het Investeringsplan 2027-2030 wordt richting het opstellen van de Programmabegroting 2027-2030 geüpdatet in planning en jaarschrijf 2030 wordt toegevoegd.
Investeringen die niet als vervangingsinvestering aangemerkt kunnen worden, worden opgenomen als nieuwe investeringen en nader toegelicht. Conceptvorming: opstellen van een perspectiefnota Na het ophalen van de informatie vanuit de diverse clusters is het nieuwe financiële meerjarenperspectief geschetst voor de jaren 2027 en verder. Uit deze eerste berekening blijkt het perspectief, zoals in hoofdstuk 1 al aangegeven, voor de jaren 2027 tot en met 2030 een negatief beeld te laten zien. Zoals eerder binnen dit hoofdstuk aangegeven leidt het negatieve financiële meerjarenperspectief in deze perspectiefnota op dit moment niet tot te nemen maatregelen of het ophogen van algemene dekkingsmiddelen. Het negatieve financiële meerjarenperspectief wordt op dit moment niet sluitend gemaakt. Het nieuwe college gaat zich hier, ten tijde van de Programmabegroting 2027-2030, over buigen.
Perspectiefnota bestuurlijk traject | 9 juni 2026 behandeling perspectiefnota in het college van burgemeester en wethouders | 15 juni 2026 BOT (Benen Op Tafel) sessie voor de raads- en commissieleden | 16 juli 2026 vaststellen van de Perspectiefnota 2027-2030 in de raad Perspectiefnota 2027-2030 | 5 | Gemeente Noordwijk Perspectiefnota 2027-2030 6 Gemeente Noordwijk 3 Belangrijke ontwikkelingen 3.1 Ontwikkelingen gemeentefonds Het Rijk blijft onze minst ‘voorspelbare partner’ en het gemeentefonds een belangrijke bron van inkomsten. De raming van deze inkomsten uit het gemeentefonds is gebaseerd op de op 29 mei gepubliceerde Meicirculaire 2026. Zoals ook uit een eerste berekening op basis van de Voorjaarsnota van het Rijk is er sprake van een positieve bijstelling van de loon- en prijscompensatie. Dit verschilt enigszins per jaar maar is gemiddeld voor 2027 tot en met 2030 € 496.000,-. Taakmutaties Gemeentefonds Voor 2027 ontvangt de gemeente Noordwijk nog éénmalig € 483.000,- ter compensatie van uitstel van de invoering van een nieuwe regeling voor eigen bijdragen voor het gebruik maken van voorzieningen van de Wet maatschappelijke ondersteuningen (Wmo). Dit bedrag is eerder uit het gemeentefonds gehaald. Hier staan voor de gemeente Noordwijk geen extra uitgaven tegenover en is dus een éénmalig voordeel.
Voor de regeling Compensatie Decentrale Overheden Klimaat- en Energiebeleid (CDOKE) ontvangt de gemeente in 2027 € 1.593.000,-. Dat bedrag zal ook als te besteden bedrag worden opgenomen en heeft daarmee geen effect op het begrotingssaldo. Stelpost herverdeling Gemeentefonds In de voorgaande perspectiefnota’s en begrotingen is al veel geschreven over de herverdeling van het gemeentefonds. De gemeente Noordwijk heeft hierbij een nadeel van € 3,9 miljoen, waarvan inmiddels al € 2 miljoen is gerealiseerd. De korting wordt jaarlijks met een bedrag van € 15,- per inwoner per jaar verrekend. Vanwege veel vragen over de juistheid van de verdeelmodellen van de herverdeling is in 2025 een verdere herverdeling uitgesteld tot 2027. In de tussentijd zijn er onderzoeken op een aantal gebieden (onder andere de maatstaf “Centrumfunctie”). Met ingang van 2027 zijn een tweetal aanpassingen1 doorgevoerd (zie voettekst). Hierdoor is het nog te realiseren herverdeeleffect voor de gemeente Noordwijk verlaagd van € 1,9 miljoen naar € 1,5 miljoen en wordt ook de uitkering vanaf 2027 positief beïnvloed. Voor het overige wordt de bevriezing van de herverdeling verlengd tot 2029. Om de verdere herverdeling op te kunnen vangen zijn er in onze huidige begroting voor 2027 en 2028 stelposten opgenomen van respectievelijk € 670.000,- en € 950.000,-.
Nu de herverdeling bevroren blijft tot en met 2028 kunnen deze stelposten vervallen. Dit is daarmee een voordeel voor het begrotingssaldo in deze jaren. Vanaf 2029 wordt de stelpost voor de herverdeling aangepast van € 950.000,- naar € 708.000,-. Dit resulteert in een voordeel van € 242.000,- vanaf 2029. Afschaffen Hulp bij huishouden als maatwerkvoorziening In de Voorjaarsnota van het Rijk is melding gemaakt van het voornemen om hulp bij huishouden met ingang van 2029 als maatwerkvoorziening af te schaffen. Hiervoor in de plaats komt een vangnetregeling voor diegene die deze hulp niet zelf kan betalen. Voor Noordwijk wordt de uitkering uit het gemeentefonds vanaf 2029 met € 3.033.000,- verlaagd, en wordt € 905.000,- toegevoegd voor de vangnetregeling. De werkelijke uitgaven van Noordwijk voor huishoudelijk hulp zijn echter ruim € 4 miljoen. Dit zou een potentieel voordeel kunnen zijn. De toezichthouder (Provincie Zuid-Holland) heeft desgevraagd echter aangegeven dat dit vooralsnog budgettair neutraal moet worden verwerkt omdat er nog te veel onzekerheid bestaat over de uitwerking van deze maatregel. 1 Ten eerste, de berekening van de maatstaf ‘Huishoudens met een laag inkomen’ met procenten in plaats van met honderdtallen.
Ten tweede, de rekentarieven van de onroerendezaakbelasting (OZB) aan te passen aan de werkelijke gemiddelde OZB-tarieven en de verevening van de overige eigen middelen met hetzelfde bedrag te verlagen. De voorgaande geschetste ontwikkelingen leiden uiteindelijk tot het volgende beeld van de Meicirculaire 2026: Bedragen zijn afgerond op € 1.000,- Ontwikkeling gemeentefonds meicirculaire | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Gemeentefonds Programmabegroting 2026-2029 | 85.100.000€ | 86.275.000€ | 86.859.000€ | 90.452.000€ | 94.622.000€ Gemeentefonds Meicirculaire 2026 | 85.463.000€ | 89.167.000€ | 87.629.000€ | 88.546.000€ | 92.330.000€ Verschil programmabegroting en Meicirculaire 2026 | 363.000€ | 2.892.000€ | 770.000€ | -1.906.000€ | -2.292.000€ Taakmutaties Gemeentefonds | -218.000€ | -1.646.000€ | -37.000€ | 2.092.000€ | 2.163.000€ Stelpost herverdeling Gemeentefonds | -€ | 670.000€ | 950.000€ | 242.000€ | 242.000€ Postief effect Meicirculaire 2026 | 145.000€ | 1.916.000€ | 1.683.000€ | 428.000€ | 113.000€ Perspectiefnota 2027-2030 | 7 | Gemeente Noordwijk 3.2 Indexatie gemeenschappelijke regelingen Voor de indexatie voor de budgetten van gemeenschappelijke regelingen (GR’en) worden regionaal afspraken gemaakt via de werkgroep Financiële Kaderstelling Gemeenschappelijke Regelingen (FKGR).
Uitgangspunt is de indexatie van de algemene uitkering uit het gemeentefonds (Septembercirculaire 2025, inclusief correctie vanwege reële stijging en index op basis van het Bruto Binnenlands Product (BBP)). Sinds 2024 wordt deze geïndexeerd op basis van de ontwikkeling van het BBP. Deze is lager dan de daarvoor gehanteerde loon- en prijsontwikkelingen van het Centraal Plan Bureau (CPB). Voor 2027 is de verwachte groei van het BBP 2,5%. Voor de loonkostenstijging wordt echter een stijging van 5,7% verwacht. Aangezien dit meer dan 2 procentpunt afwijkt van het BBP wordt de geadviseerde indexatie conform de afspraken van de FKGR met 2 procentpunt bijgesteld tot 4,5%. De geadviseerde stijging voor prijsontwikkelingen wordt 2,6% (met correctie voor lage compensatie voor het voorgaande jaar) en sluit daarmee aan bij de verwachte BBP-ontwikkeling. Enkele gemeenschappelijke regelingen hebben echter een begroting ingediend waarbij de stijging hoger is dan de geadviseerde stijging, met name voor de loonkosten. Toch voldoen aan de FKGR indexatie betekent voor deze gemeenschappelijke regelingen een aanvullende financiële opgave die boven op de generieke structurele besparingsopdracht van 6% voor 2026 komt. Hierdoor ontstaat voor gemeenten een aanvullende financiële opgave die boven op de generieke structurele besparingsopdracht van 6% voor 2026 komt.
2026 | 2027 Loon | Prijs | 6% besparing | Loon | Prijs | 6% besparing FKGR | 2,1% | 2,7% | 6,0% | 4,5% | 2,6% | 0,0% HR | 2,1% | 2,7% | 6,0% | 4,5% | 2,6% | 0,0% GR KDB | 2,1% | 2,7% | 0,0% | 5,7% | 2,6% | 0,0% ISD | 2,1% | 2,7% | 5,2% | 4,5% | 2,6% | 0,8% Hecht | 2,1% | 2,7% | 4,6% | 6,3% | 2,6% | 0,7% ODWH | 2,3% | 0,0% | 6,0% | 4,1% | 0,0% | 0,0% VRHM | 2,1% | 2,7% | 0,6% | 6,3% | 2,6% | 0,0% SOZ | 2,1% | 2,7% | 0,0% | 4,5% | 2,6% | 0,0% FKGR: Financiële Kaderstelling Gemeenschappelijke Regelingen / HR: Holland Rijnland / GR KDB: Gemeenschappelijke Regeling Werkbedrijven Kust-, Duin- en Bollenstreek / ISD: Intergemeentelijke Sociale Dienst / ODWH: Omgevingsdienst West- Holland / VRHM: Veiligheidsregio Hollands Midden / SOZ: Serviceorganisatie Zorg Voor de indexatie vanaf 2028 geeft de FKGR op dit moment geen advies. Vooralsnog wordt in de meerjarenraming daarom rekening gehouden met de (nu bekende) ontwikkeling van het BBP van 2,6%. Indien de meicirculaire van het gemeentefonds daartoe aanleiding geeft kan dit nog worden bijgesteld. Perspectiefnota 2027-2030 | 8 | Gemeente Noordwijk Perspectiefnota 2027-2030 9 Gemeente Noordwijk 3.3 Begrotingsadvies VNG en zienswijze toezichthouder Gemeenten bevinden zich nog steeds in een financieel onzekere tijd.
Primair wordt dit veroorzaakt door bezuinigingen van eerdere kabinetten en door de ingeboekte besparingsmaatregelen voor de jeugdzorg vanaf 2028. Deze onzekerheid maakt dat de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) zich genoodzaakt ziet om ook dit jaar een begrotingsadvies af te geven. De leden van de VNG (de gemeenten) hebben namelijk de wens uitgesproken een eenduidige lijn te hanteren over hoe gemeenten de jeugdzorg in hun begroting opnemen. De onzekerheid wordt nog versterkt door de ingeboekte besparing op de Huishoudelijke Hulp in de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo), vanaf 2029. Deze is vastgelegd in het coalitieakkoord van het kabinet-Jetten, echter is er hiervoor nog geen beleidsmatig plan voor opgesteld. Over de onzekerheid rondom de herijking van het Gemeentefonds geeft de VNG geen begrotingsadvies. Gemeenten dienen hiervan zelf een inschatting te maken, op basis van de informatie uit de Meicirculaire 2026. Belangrijk om hierbij te vermelden is dat de VNG advies geeft. Nog belangrijker voor de gemeente Noordwijk is de mening van de toezichthouder, de provincie. Bij ieder punt uit het begrotingsadvies staat ook de zienswijze van de toezichthouder vermeld. Het begrotingsadvies 2027-2030 vanuit de VNG is op hoofdlijnen als volgt: 1. VNG: maak de begroting voor 2027 sluitend.
Dit wordt door de gemeente Noordwijk meegenomen als punt richting het opstellen van de programmabegroting in het najaar. Door tenminste het boekjaar 2027 structureel en reëel sluitend te maken gaat de toezichthouder akkoord met de begroting en komt de gemeente niet op voorhand onder preventief toezicht. 2. VNG: Breng vanaf 2028 baten en lasten voor jeugdzorg in balans met stelposten, waarbij u de lasten voor jeugdzorg zo realistisch mogelijk raamt. 2A VNG: stel een stelpost ‘eigen bijdrage jeugd’ in. De toezichthouder geeft aan deze stelpost toe te staan. Gemeente Noordwijk maakt hier ook gebruik van (zie overzicht op pagina 10). 2A VNG: stel een stelpost ‘verkorting trajectduur jeugd’ in. De toezichthouder geeft aan deze stelpost toe te staan. Gemeente Noordwijk maakt hier ook gebruik van (zie overzicht op pagina 10). 2B VNG: stel een stelpost ‘hervormingsagenda jeugd’ in. De toezichthouder geeft aan deze stelpost niet toe te staan. Gemeente Noordwijk maakt hier ook geen gebruik van (zie overzicht op pagina 10). 3. VNG: Gebruik een stelpost voor de huishoudelijk hulp Wmo Het advies van de VNG is om vanaf 2029 de ingeboekte bezuiniging op huishoudelijke hulp via een stelpost teniet te doen. De toezichthouder geeft aan mogelijk akkoord te gaan met deze stelpost, echter moeten zij dit nog bestuurlijk accorderen.
Als dat gebeurt, komt er een aanvulling op de begrotingscirculaire. Gemeente Noordwijk laat de wegvallende inkomsten vanuit het Rijk wegvallen tegen de kosten die hier tegenover staan. 4. VNG: Neem passages op over de stelposten in de risicoparagraaf. Het advies van de VNG is om het risico van hoofdzakelijk de stelpost ‘hervormingsagenda jeugd’ in de risicoparagraaf van de begroting op te nemen. Aangezien de gemeente Noordwijk er op voorhand al voor kiest deze stelpost niet op te nemen, simpelweg gezien de toezichthouder hier niet mee akkoord gaat, is dit punt in het advies voor de gemeente Noordwijk niet van toepassing. Kort samengevat: de gemeente Noordwijk hanteerde sinds vorig jaar in het financieel meerjarenperspectief al een stelpost ‘eigen bijdrage jeugd’ en ‘verkorting trajectduur jeugd’. De stelpost ‘hervormingsagenda jeugd’ hanteerde de gemeente Noordwijk al niet en dat blijft zo.
Cijfermatig is/wordt het volgende in het financieel meerjarenperspectief verwerkt: Bedragen zijn afgerond op € 1.000,- Compensatiemogelijkheden volgens Voorjaarsnota Rijk in | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 de eigen budgetten gemeente Noordwijk (uitgaven) Jeugdzorg 2A Eigen bijdrage jeugd | -€ | 502.000€ | 502.000€ | 502.000€ 2A Verkorting trajectduur jeugd* | -€ | 131.000€ | 131.000€ | 131.000€ 2B Effecten hervormingsagenda jeugd** | -€ | 978.000€ | 978.000€ | 978.000€ Compensatiemogelijkheden jeugdzorg | -€ | 1.611.000€ | 1.611.000€ | 1.611.000€ 2A * Is reeds opgenomen in bezuinigingen Taskforce jeugd | -€ | -131.000€ | -131.000€ | -131.000€ 2B ** Niet meenemen effecten hervormingsagenda jeugd | -€ | -978.000€ | -978.000€ | -978.000€ Compensatiemogelijkheden jeugdzorg ingezet in begroting | -€ | 502.000€ | 502.000€ | 502.000€ Hulp bij huishouden Wmo 3 Afschaffen Hulp bij huishouden Wmo als maatwerkvoorziening | -€ | -€ | -2.202.000€ | -2.267.000€ 3 Verlagen raming kosten Hulp bij huishouden Wmo | -€ | -€ | 2.202.000€ | 2.267.000€ Totaal financieel effect Hulp bij huishouden Wmo | -€ | -€ | -€ | -€ * De mogelijke bezuiniging op de lengte van de jeugdzorgtrajecten is ook al opgenomen in het regionaal verbeterplan. De mogelijkheid om eigen bijdrage jeugd in te voeren voor jeugdzorg is wel reeds in het meerjarenperspectief opgenomen.
** voor het bedrag voor de hervormingsagenda jeugd staat de toezichthouder, de Provincie Zuid-Holland, echter geen stelpost. Hier is in relatie daarmee nog geen concrete invulling aan gegeven. Zie ook: VNG begrotingsadvies 2027-2030 Perspectiefnota 2027-2030 | 10 | Gemeente Noordwijk 4 Financieel beeld Perspectiefnota 2027-2030 4.1 Uitgangspunten In het volgende overzicht staan de belangrijkste financiële uitgangspunten voor de perspectiefnota weergegeven. Uitgangspunten Perspectiefnota 2027-2030 Omschrijving | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Algemene uitkering | Meicirculaire 2026 | Meicirculaire 2026 | Meicirculaire 2026 | Meicirculaire 2026 Lonen/premies | 3,6% | 3,6% | 3,6% | 3,6% Prijzen (algemeen) | 2,6% | 2,6% | 2,6% | 2,6% Subsidies | 2,6% | 2,6% | 2,6% | 2,6% Leges en rechten | 2,6% | 2,6% | 2,6% | 2,6% OZB opbrengsten | 2,6% | 2,6% | 2,6% | 2,6% Afvalstoffenheffing | Meerjarig | Meerjarig | Meerjarig | Meerjarig kostendekkend | kostendekkend | kostendekkend | kostendekkend Rioolheffing | Meerjarig | Meerjarig | Meerjarig | Meerjarig kostendekkend | kostendekkend | kostendekkend | kostendekkend Kapitaallasten | 1,1% | 1,1% | 1,2% | 1,2% (omslagpercentage) Aantal inwoners | 46.722 | 46.945 | 47.169 | 47.394 Zoals gebruikelijk sluiten de gehanteerde gemiddelde percentages aan bij de in de Meicirculaire 2026 genoemde indexcijfers ( | Meicirculaire gemeentefonds 2026 | ).
Perspectiefnota 2027-2030 | 11 | Gemeente Noordwijk Perspectiefnota 2027-2030 12 Gemeente Noordwijk 4.2 Kaders van gezond financieel beleid De onderstaande kaders zijn gehanteerd bij het maken van nieuwe afwegingen. Deze kaders zijn niet uitputtend en fungeren als meetlat waarlangs nieuwe ruimtevragers zijn afgewogen. In de uitvoeringspraktijk wordt het ‘pas toe of leg uit-principe’ gehanteerd. Dat houdt in dat de gekozen toepassing kan verschillen per onderwerp en dat in bijzondere omstandigheden er redenen kunnen zijn om van de gekozen toepassing af te wijken. Kaders voor gezond financieel beleid 1. eerst de opgave, dan het plan, dan het geld; 2. nieuw beleid voor oud beleid (ombuigingen); 3. we doen het voor het geld dat we ervoor krijgen; 4. kostendekkendheid; 5. proactief gebruik maken van subsidies; 6. integraliteit; 7. 'herstelbetalingen uit Den Haag' komen in plaats van eigen middelen en niet er bovenop; 8. ontschotten van budgetten; 9. samen in partnerschap; 10. zuiver resultaat bestemmen; 11. zo min mogelijk reserves; 12. profijtbeginsel; 13. gezond weerstandvermogen. 1. Eerst de opgave, dan het plan, dan het geld Nu beginnen we vaak eerst met de financiële claim en daarna met de visie, het plan en de uitwerking. Dat betekent dat middelen lang onbenut blijven (onderuitputting). Nog belangrijker is dat het geen recht doet aan de afweging door de raad.
Transparantere beleidsdiscussies met de raad in een eerder stadium, betekent ook een transparanter begrotingsproces. Concreet betekent dit dat er meer pro memorie posten als ruimtevrager in de programmabegroting staan om later in te vullen. Niet alles kan en moet immers tegelijk. Dit kan echter ook leiden tot besluiten zonder financiële dekking waarmee financiële risico’s ontstaan. 2. Nieuw beleid voor oud beleid (ombuigingen) Met het richtsnoer ‘nieuw voor oud’ wordt bedoeld dat een lopend project of bestaande activiteiten worden beëindigd, als er financiële dekking moet worden gevonden voor een nieuw initiatief. Vanuit de raad is het idee geopperd om een zero-based programmabegroting te maken. Dit is een methode om de programmabegroting door te lichten op wat wettelijk verplicht is, wat de vrije afwegingsruimte is, et cetera. Dat kan helpen om de juiste keuzes te maken. In essentie gaat het om de vraag in welke mate bestaand beleid bijdraagt aan de bestuurlijke doelen. Waar dat niet zo is, ontstaat er ruimte voor heroverweging binnen de totale programmabegroting. 3. We doen het voor het geld dat we ervoor krijgen Medebewindstaken doen we in principe voor (maximaal) het geld dat we ervoor krijgen. Waar de kosten de beschikbare middelen overschrijden moet worden gezocht naar mogelijkheden om de kosten te beheersen of de inkomsten te vergroten. 4.
Kostendekkendheid Belastingheffingen, leges en tarieven zijn kostendekkend. Perspectiefnota 2027-2030 13 Gemeente Noordwijk 5. Proactief gebruik maken van subsidies Bij grote stedelijke projecten worden doelgerichte acties en lobby ingezet voor succesvolle subsidieverwerving. Bij het verstrekken van subsidies telt niet de inspanning maar het resultaat. Bij elk van de gemeentelijke doelen wordt bepaald of en zo ja, hoe gesubsidieerde activiteiten een bijdrage kunnen leveren aan het realiseren ervan. 6. Integraliteit Opbrengsten en kosten worden zoveel mogelijk in samenhang gepresenteerd. Bij investeringen worden de capaciteit, de duurzaamheid en de Informatie- en Communicatietechnologie (ICT) aspecten ook meegenomen. 7. 'Herstelbetalingen uit Den Haag' komen in plaats van eigen middelen en niet er bovenop Als er geld komt uit Den Haag voor een ambitie die al in de programmabegroting is verwerkt en er is niet afgesproken 'dat we het doen voor het geld dat we ervoor krijgen', dan komt dit geld ten gunste van het begrotingsresultaat. En kan dus worden ingezet voor andere zaken. 8. Ontschotten van budgetten Budgetten worden zoveel mogelijk ontschot, om een integrale afweging en het schuiven met budgetten mogelijk te maken met betrekking tot zowel het sociale als het fysieke domein. Tegenvallers worden zoveel mogelijk binnen het domein, het programma of een beleidsveld opgevangen.
9. Samen in partnerschap Netwerk-besturen betekent ook netwerk-financieren. Wanneer een maatschappelijke opgave samen met andere partners wordt opgepakt, komt de rekening niet alleen bij de gemeente terecht. 10. Zuiver resultaat bestemmen Budget dat aan het einde van het jaar overblijft gaat naar de algemene reserve. 11. Zo min mogelijke reserves Algemeen uitgangspunt is om zo min mogelijk reserves te hebben. Bij het instellen van een reserve is het belangrijk om een concreet doel vast te stellen waarvoor de reserve wordt ingesteld, inclusief de geplande looptijd. 12. Profijtbeginsel Kosten van publieke voorzieningen worden zoveel mogelijk in rekening gebracht bij degenen die daarvan profiteren. 13. Gezond weerstandsvermogen Het benodigd weerstandsvermogen in relatie tot de risico’s blijft in gezonde verhouding en ligt tussen de 1,4 en 2,0. 4.3 Financieel meerjarenperspectief In dit hoofdstuk staat het totaalbeeld van het financieel meerjarenperspectief voor 2027 tot en met 2030 uiteengezet. Hoe ziet het financieel meerjarenperspectief eruit en hoe is dit tot stand gekomen? Dit wordt in de volgende subhoofdstukken puntsgewijs uiteengezet.
4.3.1 Totaalbeeld meerjarenperspectief Het financieel meerjarenperspectief voor 2027 tot en met 2030 ziet er als volgt uit: Bedragen zijn afgerond op € 1.000,- Totaal overzicht 2027-2030 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Eindsaldi Begroting 2026-2029 | 249.000€ | -942.000€ | 58.000€ | 58.000€ Totaal structureel effect Najaarsnota 2025 | 94.000€ | 96.000€ | 99.000€ | 99.000€ Correctie inflatie en algemene uitkering (2030) | -221.000€ | -147.000€ | 14.000€ | 1.350.000€ Startsituatie bij Perspectiefnota 2027-2030 | 122.000€ | -993.000€ | 171.000€ | 1.507.000€ Totaal onontkoombaar beleid (structureel) | -1.544.000€ | -1.728.000€ | -1.287.000€ | -1.060.000€ Totaal bestaand beleid (structureel) | -725.000€ | -745.000€ | -766.000€ | -789.000€ Uitkomsten Meicirculaire 2026 | € | 1.683.0001.916.000€ | 428.000€ | 113.000€ Totaal autonoom beleid | -353.000€ | -790.000€ | -1.625.000€ | -1.736.000€ Saldo na autonoom beleid | -231.000€ | -1.783.000€ | -1.454.000€ | -229.000€ Totaal nieuw beleid 1+2 (incidenteel) | -€ | -€ | -€ | -€ Totaal nieuw beleid 1+2 (structureel) | € | -385.000-260.000€ | -390.000€ | -395.000€ Totaal nieuw beleid 1+2 | -260.000€ | -385.000€ | -390.000€ | -395.000€ Saldo na nieuw beleid | -491.000€ | -2.168.000€ | -1.844.000€ | -624.000€ Eindsaldi Perspectiefnota 2027-2030 | -491.000€ | -2.168.000€ | -1.844.000€ | -624.000€ Nieuw beleid Prioriteit 1: beleid expliciet in
uitvoeringsagenda enzovoort. Nieuw beleid Prioriteit 2: beleid extern gericht. Er wordt voorgesteld het financieel meerjarenperspectief van deze perspectiefnota niet sluitend te maken. Wel wordt gekeken naar denkrichtingen voor te nemen maatregelen binnen deze perspectiefnota. Het sluitend maken van het financieel meerjarenperspectief volgt bij de programmabegroting en vanuit mogelijke keuzes van het nieuwe college. 4.3.2 Startsituatie Programmabegroting 2026-2029 De startsituatie voor het financieel meerjarenperspectief voor 2027 tot en met 2030 wordt gevormd door het financieel meerjarenperspectief dat is vastgesteld in de Programmabegroting 2026-2029. De Septembercirculaire 2025 bevestigde wat al duidelijk werd in de Voorjaarsnota 2025 vanuit het Rijk: voor 2026 en 2027 krijgen gemeenten ademruimte. Echter de uitdaging voor gemeenten wordt verplaatst naar 2028. Vanaf 2028 staan namelijk opnieuw bezuinigen op de agenda vanuit het Rijk, voornamelijk op de jeugdzorg. Het kabinet heeft aangekondigd dat vanaf 2028 maatregelen als een eigen bijdrage jeugdzorg, verkorting trajectduur jeugdzorg en de hervormingsagenda jeugdzorg zijn vruchten moet afwerpen. De sector en de gemeenten reageren echter hoogst sceptisch op deze verwachtingen en onze toezichthouder (de Provincie Zuid-Holland) geeft aan dat zij een stelpost voor de hervormingsagenda niet toestaan.
Door continue kritisch te kijken naar nieuw beleid en zelf maatregelen te treffen kwam de gemeente Noordwijk bij de vorige programmabegroting uiteindelijk op een positief financieel meerjarenperspectief. Hiernaast liet de Najaarsnota 2025 in december 2025 een structureel positief effect zien voor de jaren na 2025. Deze zijn verwerkt in de startsituatie van deze perspectiefnota. Dit resulteert in een voordeel van € 94.000,- in 2027 en dat loopt op naar € 99.000,- in 2030. Perspectiefnota 2027-2030 | 14 | Gemeente Noordwijk Perspectiefnota 2027-2030 15 Gemeente Noordwijk Tenslotte zijn er nog enkele budgetten met terugwerkende kracht geïndexeerd voor 2027 en verder. Dit heeft voornamelijk plaatsgevonden binnen het Sociaal Domein. Tevens is het jaar 2030 al in de startsituatie van deze perspectiefnota met de juiste cijfers gecorrigeerd (juiste loon- en prijsinflatie en de algemene uitkering voor 2030). Uiteindelijk resteert voorgaande in een startsituatie bij deze perspectiefnota van € 122.000,- in 2027, -/- € 993.000,- in 2028, € 171.000,- in 2029 en € 1.507.000,- in 2030. 4.3.3 Autonoom beleid In de vorige perspectiefnota spraken we nog van ‘autonoom beleid’. Er is in deze perspectiefnota voor gekozen om enige nuance hierbinnen aan te brengen. Enerzijds spreken we over ‘onontkoombaar beleid’. Dit is beleid waar we als gemeente aan vast zitten als dit is of wordt ingezet.
Te denken valt hierbij aan gemeenschappelijke regelingen, open einde regelingen en bijvoorbeeld loonstijgingen conform een cao. Hier kunnen we niet onderuit. Anderzijds spreken we over ‘bestaand beleid’. Dit is beleid waar het college bijvoorbeeld reeds mee heeft ingestemd en/of waar we mee geconfronteerd worden en mogelijk toch nog iets aan bij te stellen valt. Onontkoombaar en bestaand beleid kunnen structureel (meerjarig) of incidenteel (voor maximaal vier achtereenvolgende jaren) van aard zijn. In deze perspectiefnota wordt het structureel beleid gedekt binnen het financieel meerjarenperspectief en het incidenteel beleid uit de reserves. In het volgende overzicht worden het onontkoombare en bestaande beleid per programma voor 2027 tot en met 2030 uiteengezet. Bedragen zijn afgerond op € 1.000,- Onontkoombaar (o) en bestaand (b) beleid | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Programma's 1. Bestuur en Dienstverlening (o) | -300.000€ | -266.000€ | -230.000€ | -290.000€ 1. Bestuur en Dienstverlening (b) | -125.000€ | -130.000€ | -135.000€ | -141.000€ 2. Veiligheid (o) | -151.000€ | -29.000€ | -29.000€ | -30.000€ 2. Veiligheid (b) | -€ | -€ | -€ | -€ 3. Verkeer en Parkeren (o) | -27.000€ | -28.000€ | -28.000€ | -€ 3. Verkeer en Parkeren (b) | -€ | -€ | -€ | -€ 4. Economie (o) | -350.000€ | -350.000€ | -350.000€ | -€ 4. Economie (b) | -€ | -€ | -€ | -€ 5.
Onderwijs (o) | -11.000€ | -12.000€ | 9.000€ | 10.000€ 5. Onderwijs (b) | -€ | -€ | -€ | -€ 6. Sport en Cultuur (o) | -€ | -20.000€ | -21.000€ | -21.000€ 6. Sport en Cultuur (b) | -€ | -€ | -€ | -€ 7. Sociaal Domein en Volksgezondheid (o) | -321.000€ | -949.000€ | -751.000€ | -791.000€ 7. Sociaal Domein en Volksgezondheid (b) | -600.000€ | -615.000€ | -631.000€ | -648.000€ 8. Duurzaamheid en Leefomgeving (o) | -719.000€ | -737.000€ | -755.000€ | -773.000€ 8. Duurzaamheid en Leefomgeving (b) | -€ | -€ | -€ | -€ 9. Wonen en Ruimte (o) | -€ | -€ | -€ | -€ 9. Wonen en Ruimte (b) | -103.000€ | -107.000€ | -111.000€ | -€ 10 Financiën (o) | -339.000€ | -21.000€ | 490.000€ | 835.000€ 10 Financiën (b) | -€ | -€ | -€ | -€ Totaal onontkoombaar beleid | -2.218.000€ | -2.412.000€ | -1.665.000€ | -1.060.000€ Totaal bestaand beleid | -828.000€ | -852.000€ | -877.000€ | -789.000€ Totaal onontkoombaar en bestaand beleid | -3.046.000€ | -3.264.000€ | -2.542.000€ | -1.849.000€ Onontkoombaar beleid structureel in resultaat | -1.544.000€ | -1.728.000€ | -1.287.000€ | -1.060.000€ Bestaand beleid structureel in resultaat | -725.000€ | -745.000€ | -766.000€ | -789.000€ Onontkoombaar beleid gedekt uit reserves | -427.000€ | -441.000€ | -139.000€ | -€ Bestaand beleid gedekt uit reserves | -350.000€ | -350.000€ | -350.000€ | -€ Totaal onontkoombaar en bestaand beleid | -3.046.000€ | -3.264.000€ |
-2.542.000€ | -1.849.000€ Een uitgebreidere onderbouwing van dit beleid wordt als aparte bijlage aan deze perspectiefnota toegevoegd. Perspectiefnota 2027-2030 | 16 | Gemeente Noordwijk Perspectiefnota 2027-2030 17 Gemeente Noordwijk Er volgt nu een korte toelichting op het onontkoombaar en bestaand beleid per programma. Programma 1 Bestuur en Dienstverlening Het onontkoombaar en bestaand beleid in dit programma bestaat onder andere uit het actualiseren van de kosten en de opbrengsten omtrent de reisdocumenten en rijbewijzen en het actualiseren van exploitatiekosten die samenhangen met het ICT Instandhoudingsplan. Dit betreft Automatisering (hardware) en Informatisering (software). Hiernaast wordt er in dit programma formatie voor bestuursadvisering en programmaondersteuning voor de Bestuurlijke Samenwerking Duin- en Bollenstreek opgenomen. Hiernaast wordt de structurele komst van twee extra raadsleden binnen de gemeente Noordwijk (van 27 naar 29) financieel vertaald. Programma 2 Veiligheid In dit programma is de bijdrage aan de Veiligheidsregio Hollands Midden (VRHM) opgenomen. Hierin stijgen de uitgaven voor de VRHM en stond ook een te hoge inflatie voor de VRHM in de programmabegroting opgenomen. Dit wordt gecorrigeerd.
Hiernaast wordt het jaarbedrag voor de Noordwijkse Reddings Brigade (NRB) verhoogd, zodat de wettelijke taak met betrekking tot de strandveiligheid uitgevoerd kan blijven worden. Programma 3 Verkeer en Parkeren Het onontkoombare beleid binnen dit programma betreft de hogere kosten die voortkomen uit de regionale afspraken met Holland Rijnland, de Provincie Zuid-Holland en de bollenstreek gemeenten met betrekking tot de Mobiliteitsmaatregelen Noordelijke Duin- en Bollenstreek (MNDBS). Programma 4 Economie In dit programma bestaat het bestaand beleid uit de kosten die gepaard gaan met het Uitvoeringsprogramma Heilzame Badplaats 2027-2029. Eerder is het budget voor 2026 al toegekend door de raad. Hiermee is voor de volledige periode van het uitvoeringsprogramma het budget aangevraagd. Programma 5 Onderwijs Voor de Ontwikkelagenda Duin- en Bollenstreek wordt voor 2027 en 2028 een incidenteel budget aangevraagd. Voorgesteld wordt dit bedrag te dekken uit de Algemene Reserve. Programma 6 Sport en Cultuur In dit programma worden de kosten opgevoerd die gepaard gaan met de extra exploitatielasten die voortkomen uit de Motie verbreding hal de Schelft. Hier staat dekking vanuit de ophoging van de forensenbelasting tegenover. Deze ophoging komt in programma 10 Financiën van deze perspectiefnota terug.
Programma 7 Sociaal Domein en Volksgezondheid Binnen dit programma bestaat het onontkoombaar en bestaand beleid uit de kostenstijging van enkele gemeenschappelijke regelingen (Hecht, Intergemeentelijke Sociale Dienst (ISD) en de gemeenschappelijke regeling Kust-, Duin- en Bollenstreek (GR KDB)). Ook nemen de kosten bij Voor Ieder 1 en voor de jeugdhulp toe. Programma 8 Duurzaamheid en Leefomgeving De onontkoombare kosten van areaaluitbreiding staan opgenomen binnen dit programma. Er komen nieuwe wijken bij (deel Bavo in Noordwijkerhout, deel Het Zilt in de Zilk en deel Offem Zuid in Noordwijk). Dit brengt stijgende kosten voor onderhoud van wegen, groenvoorzieningen, openbare verlichting en vegen met zich mee. Hiernaast gaan de kosten voor groenonderhoud omhoog. Dit op basis van een gelopen aanbesteding. En tenslotte Perspectiefnota 2027-2030 18 Gemeente Noordwijk stijgen de kosten van de milieustraat in Noordwijkerhout. Dit wordt gecompenseerd binnen de afvalstoffenheffing. Programma 9 Wonen en Ruimte De kosten omtrent de capaciteitsopgave Ruimtelijke Ordering/Omgevingsdienst West- Holland (ODWH) en de mogelijke kostendekkendheid binnen de bouwleges van deze kosten zal ten tijde van de Programmabegroting 2027-2030 worden opgevoerd. Hiernaast wordt binnen dit programma de tijdelijke formatie voor het Programma Landelijk Gebied en Duurzame Greenport (PLGDG) opgevoerd.
Voorgesteld wordt dit te dekken vanuit de Algemene Reserve. Programma 10 Financiën Onontkoombare kosten binnen dit programma komen voort uit de bijstelling van de toeristen- en forensenbelasting. Hiernaast vindt er, op basis van de bouwprognose, een bijstelling plaats van de onroerendezaakbelasting (OZB) woningen en OZB niet-woningen. Dit leidt tot hogere inkomsten. In programma 6 worden de kosten opgevoerd die gepaard gaan met de extra exploitatielasten die voortkomen uit de Motie verbreding hal de Schelft. In dit programma volgt de dekking van deze kosten uit de ophoging van de forensenbelasting met 1,5%. Tenslotte worden de begrote salarissen aangepast. Deels opgehoogd op basis van de jaarlijkse actualisering en deels verlaagd op basis van de bijgestelde looninflatie van 4,1% naar 3,6% op basis van inflatiecijfers (lonen) vanuit de Meicirculaire 2026. 4.3.4 Nieuw beleid In het volgende overzicht worden de nieuwe beleidsvoornemens per programma voor 2027 tot en met 2030 uiteengezet. Nieuw beleid kan structureel (meerjarig) of incidenteel (voor maximaal vier achtereenvolgende jaren) van aard zijn. In deze perspectiefnota wordt het structureel beleid gedekt binnen het financieel meerjarenperspectief en het incidenteel beleid uit de reserves. Bedragen zijn afgerond op € 1.000,- Nieuw beleid | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Programma's 1.
Bestuur en Dienstverlening | -450.000€ | -324.000€ | -329.000€ | -334.000€ 3. Verkeer en Parkeren | -30.000€ | -€ | -€ | -€ 4. Economie | -137.000€ | -84.000€ | -30.000€ | -30.000€ 6. Sport en Cultuur | -30.000€ | -31.000€ | -31.000€ | -31.000€ Totaal nieuw beleid | -647.000€ | -439.000€ | -390.000€ | -395.000€ Structureel Nieuw beleid 1 in resultaat | -€ | -€ | -€ | -€ Structureel Nieuw beleid 2 in resultaat | -260.000€ | -385.000€ | -390.000€ | -395.000€ Structureel Nieuw beleid 3 niet in resultaat, maar | € | --€ | -€ | -€ wel als keuzemogelijkheden mee te nemen Incidenteel Nieuw beleid 1 in resultaat | -€ | -€ | -€ | -€ Incidenteel Nieuw beleid 2 in resultaat | -387.000€ | -54.000€ | -€ | -€ Incidenteel Nieuw beleid 3 niet resultaat, maar | € | --€ | -€ | -€ wel als keuzemogelijkheden mee te nemen Totaal nieuw beleid | -647.000€ | -439.000€ | -390.000€ | -395.000€ Een uitgebreidere onderbouwing van dit beleid wordt als aparte bijlage aan deze perspectiefnota toegevoegd. Het nieuw beleid is vooraf door het college geprioriteerd. 1. | expliciet in Uitvoeringsagenda (de basis voor de agenda is de raadsagenda, de Perspectiefnota 2026-2029 de Programmabegroting 2026-2029 en het Collegewerkprogramma 2022-2026)*; 2. | extern gericht*; 3. | politieke afweging raad.
De prioriteringen met een * zijn verwerkt in het financieel meerjarenperspectief van deze perspectiefnota en staan in bovenstaand overzicht uiteengezet. Hieronder volgt een toelichting op het nieuw beleid per programma. Programma 1 Bestuur en Dienstverlening In dit programma bestaat het nieuw beleid uit de formatie voor het team Financiën in de vorm van een extra financieel adviseur. Er was in de Perspectiefnota 2024 voor vier jaar incidenteel budget beschikbaar gesteld voor een extra financieel adviseur. Dit loopt af in 2027 en er wordt voorgesteld dit budget in deze perspectiefnota structureel op te voeren. Hiernaast betreft het nieuw beleid de kosten voor de inhuur van personeel in verband met moeilijk vervulbare functies en voor inhuur bij pensionering, geboorte- en of ouderschapsverlof van ambtenaren. Het niet inzetten van inhuur kan tot gevolg hebben dat werkzaamheden moeten worden geprioriteerd en dat bepaalde werkzaamheden blijven liggen. Programma 3 Verkeer en Parkeren In dit programma worden de kosten opgevoerd om uitvoering te geven aan de Motie fietspromotie (ingediend tijdens de raadsvergadering van 4 juni 2026).
Perspectiefnota 2027-2030 | 19 | Gemeente Noordwijk Perspectiefnota 2027-2030 20 Gemeente Noordwijk Er wordt een incidenteel bedrag opgevoerd om het aantal fietsparkeerplaatsen op het parkeerterrein van de Duindamseslag uit te breiden en een veilige in- en uitgang voor fietsers naar het parkeerterrein van de Duindamseslag te creëren. Programma 4 Economie Het nieuw beleid in dit programma draait om de kosten van het samenwerkingsverband Key region Leiden en van het profileringsbudget voor Space. Voorgesteld wordt om het samenwerkingsverband Key region Leiden incidenteel te dekken uit de Algemene Reserve. Ditzelfde geldt voor de formatie bij de Profilering Space. Dit wordt voor twee jaar aangevraagd met als dekking de Algemene Reserve. En er wordt voorgesteld de eerder genomen maatregel op het werkbudget van Profilering Space deels terug te draaien en het profileringsbudget voor Space hiermee weer structureel op te hogen. Programma 6 Sport en Cultuur Binnen de Taakstelling Bezuiniging subsidies wordt er voorgesteld de opgelegde bezuiniging op de subsidie van de Muze in Noordwijk structureel niet door te voeren. Uit het door BMC, in opdracht van de gemeente, opgestelde rapport blijkt dat De Muze voor een toekomstbestendige en financieel stabiele exploitatie een hogere subsidie nodig heeft dan momenteel wordt verstrekt.
Het korten op de subsidie vanuit de Taakstelling Bezuiniging subsidie is in deze situatie niet passend. Het college heeft op 19 mei 2026 met het voorstel inzake de Muze ingestemd. Dit voorstel staat voor 9 juli 2026 geagendeerd voor de raadbehandeling. 4.3.5 Algemene dekkingsmiddelen In deze perspectiefnota zijn geen algemene dekkingsmiddelen verhoogd of aangepast voor het ‘sluitend’ maken van het meerjarenperspectief. Het sluitend maken van het meerjarenperspectief volgt ten tijde van de programmabegroting dit najaar. 4.3.6 Te nemen maatregelen In deze perspectiefnota zijn geen maatregelen getroffen voor het sluitend maken van het meerjarenperspectief. Het ‘sluitend’ maken van het meerjarenperspectief volgt ten tijde van de programmabegroting dit najaar. Wel is er, vooruitlopend hierop, gekeken naar denkrichtingen voor te nemen maatregelen. Dit komt terug in de volgende paragraaf. 4.3.7 Denkrichtingen voor te nemen maatregelen Vooruitlopend op het sluitend maken van het meerjarenperspectief bij de programmabegroting wordt gewerkt aan het verkennen van mogelijke maatregelen om de financiële positie van de gemeente duurzaam in balans te brengen. Eventueel stapsgewijs maatregelen nemen Het college hanteert hierbij een stapsgewijze benadering. Eerst wordt gekeken naar mogelijkheden om bestaande middelen anders in te zetten en prioriteiten te heroverwegen.
Vervolgens wordt bezien of aanpassingen in het takenpakket of het voorzieningenniveau noodzakelijk zijn. Daarnaast wordt onderzocht in hoeverre financiële reserves kunnen bijdragen aan het opvangen van tekorten binnen de daarvoor geldende kaders. Pas in laatste instantie wordt gekeken naar een mogelijke verhoging van de algemene dekkingsmiddelen. Het college bekijkt de te nemen maatregelen dus langs de volgende ‘ladder’: 1. Eerst kijken naar nieuw beleid voor oud beleid (ombuigingen). 2. Daarna kijken naar bezuinigingen of taken schrappen (kerntakendiscussie). 3. Algemene reserve aanwenden voor dekken structurele lasten (max 10% en 20% ratio). 4. Als laatste kijken naar verhogingen algemene dekkingsmiddelen (belastingen). Perspectiefnota 2027-2030 21 Gemeente Noordwijk De verkenning richt zich onder meer op de wijze waarop gemeentelijke dienstverlening wordt georganiseerd, de inzet binnen samenwerkingsverbanden, het niveau van voorzieningen en activiteiten, het beheer van gemeentelijke eigendommen en de inrichting van de openbare ruimte. Ook wordt gekeken naar mogelijkheden om investeringen, beleidskeuzes en financiële aannames verder te optimaliseren. Dekking structurele lasten mogelijk via reserves (VNG advies) Dankzij een maatregel kunnen gemeenten vanaf 2024 een deel van hun reserves en overschotten inzetten voor het dekken van structurele lasten.
Gemeenten bepalen zelf of ze hiervan gebruikmaken. De maatregel is geen oplossing voor structurele tekorten, maar kan helpen om actuele knelpunten op te lossen. De maatregel komt voort uit het overleg tussen de fondsbeheerders, de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG), het Interprovinciaal Overleg (IPO) en de financieel toezichthouders. Gemeenten kunnen vanaf volgend jaar het surplus in de algemene reserve (de reserve waar geen bestemming aan is gegeven) aanwenden voor het dekken van structurele exploitatielasten. Van dit vrij besteedbare deel, het surplus, mogen gemeenten 10% inzetten voor structurele lasten. Voorwaarden Dit onder de voorwaarde dat de solvabiliteit van de gemeente groter of gelijk aan 20% is en blijft. Dit deel wordt dan tot ‘structurele baat’ bestempeld. Ook moet het weerstandsvermogen naar het oordeel van de toezichthouder (de Provincie Zuid-Holland) voldoende zijn, gebaseerd op een adequate risico-inventarisatie. Bij de jaarrekening 2024 is de solvabiliteit 50%. Zie ook: Toezicht inzet reserves vanaf 2024 Notitie incidenteel/structureel voor het najaars BOFv 2023 Denkrichtingen voor te nemen maatregelen De komende periode worden deze denkrichtingen nader uitgewerkt en beoordeeld op hun financiële, maatschappelijke en bestuurlijke effecten.
De uitkomsten hiervan worden betrokken bij de verdere besluitvorming rondom de programmabegroting en het meerjarenperspectief. Indien aanvullende maatregelen nodig blijken, kan ook een afweging worden gemaakt over de inzet van algemene dekkingsmiddelen, waaronder lokale belastingen en heffingen. Hierbij worden de financiële effecten en de gevolgen voor inwoners, ondernemers en bezoekers zorgvuldig meegewogen. Bij de hierna volgende algemene dekkingsmiddelen staat weergegeven wat het aanpassen van een bepaald dekkingsmiddel met 1% voor effect zou kunnen hebben op het financieel meerjarenperspectief van de gemeente Noordwijk: Parkeerbelasting 1% = € 59.000,- Forensenbelasting 1% = € 18.000,- Toeristenbelasting 1% = € 40.000,- OZB woning eigenaar 1% = € 113.000,- OZB niet-woning eigenaar 1% = € 34.000,- OZB niet-woning gebruiker 1% = € 20.000,- Vergunning parkeren 1% = € 4.000,- 4.3.8 Overzicht reservepositie 2027-2030 De standen van enkele belangrijke reserves zijn weergegeven in de onderstaande tabel.
Bedragen zijn afgerond op € 1.000,- Stand reserves | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Algemene Reserve Algemene Reserve begin jaar | 18.950.000€ | 16.349.000€ | 14.888.000€ | 14.019.000€ Mutaties regulier | -1.437.000€ | -616.000€ | -380.000€ | -380.000€ Mutaties op basis van perspectiefnota | -1.164.000€ | -845.000€ | -489.000€ Algemene Reserve eind jaar | € | 14.888.00016.349.000€ | 14.019.000€ | 13.639.000€ Reserve Verkoop Nuon aandelen Reserve Verkoop Nuon aandelen begin jaar | 18.584.000€ | 17.974.000€ | 18.403.000€ | 18.882.000€ Mutaties regulier | -610.000€ | 429.000€ | 479.000€ | 529.000€ Reserve Verkoop Nuon aandelen eind jaar | € | 18.403.00017.974.000€ | 18.882.000€ | 19.411.000€ Reserve Sociaal Domein Reserve Sociaal Domein begin jaar | 3.956.000€ | 3.705.000€ | 3.705.000€ | 3.705.000€ Mutaties regulier | -251.000€ | -€ | -€ | -€ Reserve Sociaal Domein eind jaar | € | 3.705.0003.705.000€ | 3.705.000€ | 3.705.000€ Reserve Winst uit Grondbedrijf Reserve Winst uit Grondbedrijf begin jaar | 4.948.000€ | 4.765.000€ | 4.539.000€ | 4.993.000€ Mutaties regulier | -183.000€ | -226.000€ | 454.000€ | -873.000€ Reserve Winst uit Grondbedrijf eind jaar | € | 4.539.0004.765.000€ | 4.993.000€ | 4.120.000€ Algemene Reserve De Algemene Reserve heeft op 1 januari 2027 een omvang van € 18,9 miljoen en neemt in de jaren daarna geleidelijk af tot € 13,6 miljoen.
Het in deze perspectiefnota opgenomen incidentele onontkoombare beleid en nieuw beleid, met als voorgestelde dekking de Algemene Reserve, is in bovenstaand overzicht reeds verwerkt. Reserve Verkoop Nuon aandelen De Reserve Verkoop Nuon aandelen loopt op van € 18,6 miljoen naar € 19,4 miljoen. Hier staat echter wel tegenover dat er in het Investeringsplan 2027-2030 een uitname van € 15,3 miljoen begroot staat voor een investering in 2030 voor de alzijdige aansluiting N206. Deze investering is gemarkeerd met een * en dit betekent dat deze te zijner tijd met een apart raadbesluit in de raad gebracht wordt. Als de raad hiertoe daadwerkelijk besluit dan zal deze onttrekking uit deze reserve plaatsvinden. Reserve Sociaal Domein De Reserve Sociaal Domein heeft op 1 januari 2027 een omvang van ruim € 3,9 miljoen en neemt in de jaren daarna af tot iets meer dan € 3,7 miljoen. In deze perspectiefnota zijn geen beleidswensen opgenomen waarbij wordt voorgesteld om deze te dekken binnen de Reserve Sociaal Domein. Reserve Winst uit grondbedrijf De Reserve Winst uit grondbedrijf heeft op 1 januari 2027 een omvang van € 4,9 miljoen en loopt af naar € 4,1 miljoen. Het doel van de Reserve Winst uit grondbedrijf is het dekken van mogelijke exploitatieverliezen uit grondexploitaties.
De reserve wordt gevoed uit positieve grondexploitaties en aangewend ter dekking van het verlies bij afsluiting van een complex. Daarnaast zijn de verwachte winsten vanuit de complexen wel meegenomen in het overzicht reserves en voorzieningen, en niet meegenomen in de exploitatie. Perspectiefnota 2027-2030 | 22 | Gemeente Noordwijk Perspectiefnota 2027-2030 23 Gemeente Noordwijk 5 Investeringsplan Bij het maken van het Investeringsplan 2027-2030 gaan we uit van het Investeringsplan 2026-2029 en voegen we hier de vervangingsinvesteringen van jaarschijf 2030 aan toe. Er is bij de investeringen net als vorig jaar weer de relatie gelegd met de uit te voeren ruimtelijke projecten en de beheerplannen wegen, groen, gemeentelijke gebouwen enzovoort. Daarnaast is kritisch gekeken naar de capaciteitsplanning waardoor de werkzaamheden beter en meer integraal op elkaar afgestemd zijn. Er zijn ook enkele nieuwe investeringen aangedragen, welke verderop worden toegelicht. De nu voorgestelde op te nemen nieuwe investeringen brengen minimale kapitaallasten met zich mee en passen binnen het kapitaallastenniveau van 2027-2030. Het gemiddelde kapitaallastenniveau in de programmabegroting van de gemeente Noordwijk bedraagt in 2027 circa € 4.900.000,-. In 2027 blijft er binnen het kapitaallastenniveau een bedrag van ongeveer € 1.040.000,- over.
Dit kapitaallastenniveau loopt in de jaren 2030 tot en met 2036 terug naar een niveau tot onder nul. Daarna is weer een surplus op het benutte kapitaallastenniveau behorende bij de vervangingsinvesteringen te zien. Investering in onderhoud diverse wijken Nog niet begroot in het huidige Investeringsplan 2027-2030 is het onderhoud van diverse wijken (drie van de tien wijken staan nu opgevoerd). Deze vervangingsinvesteringen worden nog toegevoegd en dit zal ervoor zorgen dat het gemiddelde kapitaallastenniveau mogelijk onder druk komt te staan. Investering in Integraal Huisvestingsplan Onderwijs In het Integraal Huisvestingsplan Onderwijs 2025-2040 zijn investeringen opgenomen tot 2029. De verwachting is dat de gelden die we vanuit het Rijk krijgen en de reserveringen in de reserve onderwijshuisvesting niet voldoende zijn om de kapitaallasten behorende bij de toekomstige investeringen vanuit een geactualiseerd Huisvestingplan Onderwijs te kunnen dekken. Op het moment van de opmaak van de Perspectiefnota 2027-2030 is er nog geen nieuw plan en daarmee ook geen zicht op toekomstige investeringen. Bij de Perspectiefnota 2028 of de Programmabegroting 2028-2031 zal een voorstel worden gemaakt om de kapitaallasten behorende bij investeringen in het kader van de onderwijshuisvesting onderdeel te laten worden van het gemiddelde kapitaallastenniveau.
De gelden vanuit het Rijk en de benutting van de reserve zullen dan verrekend worden in dat nieuwe gemiddelde kapitaallastenniveau. In verband met bovenstaande onzekerheden (wijken die nog komen en nieuwe systematiek onderwijshuisvesting) wordt voorgesteld om het niet benutte kapitaallastenniveau van 2027- 2030 te reserveren voor de jaren dat het gemiddelde kapitaallastenniveau niet voldoende is. En deze te storten in de reserve nieuwe investeringen. We moeten in overeenstemming met het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) een investeringsplan presenteren voor de vier begrotingsjaren 2027-2030. Achterliggende aan dit investeringsplan 2027-2030 is inzicht verschaft in de vervangingsinvesteringen voor de komende tien jaar. Dit zal het komende jaar nog verder worden uitgewerkt naar een veertig jarig investeringsplan. Hiermee zijn de investeringen goed in beeld en kan een goede afweging gemaakt worden van deze investeringen binnen het vastgestelde kapitaallastenniveau.
Bedragen afgerond op € 1.000,- Investeringen per programma | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Programma 1 Bestuur en Dienstverlening Instandhouding Automatisering 2027 3 jaar | € | 25.000 | € | 25.000 Dekking uit reserve ICT-instandhouding | € | -25.000 | € | -25.000 Instandhouding Automatisering 2027 4 jaar | € | 687.000 | € | 54.000 | € | 82.000 | € | 92.000 | € | 677.000 Dekking uit reserve ICT-instandhouding | -687.000€ | -54.000€ | -82.000€ | -92.000€ | -677.000€ Instandhouding Automatisering 2027 5 jaar | € | 296.000 | € | 835.000 | € | 150.000 | € | 258.000 | € | 135.000 Dekking uit reserve ICT-instandhouding | -296.000€ | -835.000€ | -150.000€ | -258.000€ | -135.000€ Instandhouding Informatisering 2027 1 jaar | € | 75.000 Dekking uit reserve ICT-instandhouding | € | -75.000 Instandhouding Informatisering 2027 2 jaar | € | 10.000 | € | 10.000 | € | 10.000 Dekking uit reserve ICT-instandhouding | -10.000€ | -10.000€ | -10.000€ Instandhouding Informatisering 2027 3 jaar | € | 25.000 | € | 26.000 | € | 22.000 | € | 25.000 | € | 26.000 Dekking uit reserve ICT-instandhouding | -25.000€ | -26.000€ | -22.000€ | -25.000€ | -26.000€ Instandhouding Informatisering 2027 4 jaar | € | 109.000 | € | 3.000 | € | 75.000 | € | 144.000 | € | 109.000 Dekking uit reserve ICT-instandhouding | € | -109.000 | € | -3.000 | € | -75.000 | € | -144.000 | € | -109.000 Instandhouding
Informatisering 2027 5 jaar | € | 10.000 | € | 48.000 | € | 321.000 | € | 15.000 Dekking uit reserve ICT-instandhouding | -10.000€ | -48.000€ | -321.000€ | -15.000€ Instandhouding Informatisering 2027 6 jaar | € | 37.000 Dekking uit reserve ICT-instandhouding | -37.000€ Instandhouding Informatisering 2027 7 jaar | € | 250.000 Dekking uit reserve ICT-instandhouding | € | -250.000 Instandhouding Informatisering 2027 8 jaar | € | 5.000 Dekking uit reserve ICT-instandhouding | -5.000€ Instandhouding Informatisering 2027 10 jaar | € | 74.000 Dekking uit reserve ICT-instandhouding | -74.000€ Vervanging Daf vrachtwagen 06-BNK-04 (nr. 1) | € | 300.000 Vervanging Iveco Daily laadbak kieper 45-BNH-4 (nr. 24) | € | 100.000 Aanschaf John Deere (Gator) beheer sportvelden | € | 30.000 Vervanging Toyota Corolla ZT-470-G (nr.
27 of 28?) | € | 50.000 3 x Tekstkarren (Verkeer en Vervoer) | € | 85.000 Facilitaire zaken | € | 151.000 | € | 100.000 | € | 157.000 | € | 365.000 | € | 240.000 Dierenhoeve Kinderdagverblijf gebouw (inclusief BTW) | € | 848.000 Dierenhoeve Kinderdagverblijf installaties (inclusief BTW) | € | 453.000 Dierenhoeve Theehuis gebouw | € | 336.000 Dierenhoeve Theehuis installaties | € | 87.000 Dekking huur Kinderdagverblijf en Theehuis | -1.724.000€ Dierenhoeve dierenverblijf klein en groot gebouw | € | 177.000 Dierenhoeve dierenverblijf klein en groot installaties | € | 12.000 Dierenhoeve algemeen (managementkosten) | € | 100.000 Luifel materieel Beheer Openbare Ruimte (locatie De Duinpoort) | € | 125.000 Atrium gemeente Noordwijk*/** | € | 1.707.000 Toevoeging Atrium obv collegebesluit 20 mei 2025 (PPN 2026) | € | 170.000 Dekking uit reserve kapitaallasten Atrium | -1.707.000€ Toevoeging Atrium obv collegebesluit 20 mei 2025 dekking uit de niet benutte | € | -170.000 gelden 2026 kapitaallasten (PPN 2026) Subtotaal | € | 5.253.000 | € | 1.248.000 | € | 1.108.000 | € | 1.205.000 | € | 1.524.000 Waarvan gedekt binnen reserve/ voorziening/tarieven/bijdrage van derden | -4.813.000€ | -943.000€ | -466.000€ | -840.000€ | -1.284.000€ Programma 2 Veiligheid Geen investeringen in dit programma Subtotaal | € | - | € | - | € | - | € | - Waarvan gedekt binnen
reserve/voorziening/tarieven/bijdrage derden | € | - | € | - | € | - | € | - Programma 3 Verkeer en Parkeren Alzijdige aansluiting Beeklaan/N206* | € | - | € | 15.300.000 Dekking uit Reserve Verkoop aandelen Nuon | -€ | -15.300.000€ Aanpassen rotondes voor VRI (1)Beeklaan-Herenweg (2)Beeklaan-Schieweg* | 4.000.000€ Bijdrage uit POG-middelen van Holland Rijnland | € | -4.000.000 Hogeweg 2025/2026 | € | 400.000 Reconstructie Duinweg | € | 1.500.000 Reconstructie Koningin Astrid Boulevard* | € | 50.000 | € | 250.000 | € | - | € | 3.150.000 Doorfietsroute Beeklaan-Schiestraat-van Berkelweg | € | 923.000 Doorfietsroutes vervolgfase tot aan De Zilk | € | 632.000 | € | 648.000 | € | 665.000 | € | 682.000 Voorbereiding wijkvernieuwing Julianastraat e.o. (NWH) | € | 120.000 Wijkvernieuwing Julianastraat e.o. (NWH) bijdrage P260 Verhardingen | -120.000€ Wijkvernieuwing Julianastraat e.o.
(NWH) klimaatmaatregelen | € | 1.000.000 Voorbereiding wijkvernieuwing Duinpark | € | 150.000 Wijkvernieuwing Duinpark* | € | 950.000 Wijkvernieuwing Duinpark bijdrage P260 Verhardingen* | -950.000€ Wijkvernieuwing Duinpark klimaatmaatregelen* | € | 850.000 Wijkvernieuwing Duinpark* | € | -100.000 | € | 1.950.000 | € | 1.950.000 Voorbereiding wijkvernieuwing De Zilk | € | 150.000 Wijkvernieuwing De Zilk* | € | 1.600.000 Wijkvernieuwing De Zilk bijdrage P260 Verhardingen* | -1.300.000€ Wijkvernieuwing De Zilk klimaatmaatregelen* | € | 5.250.000 Wijkvernieuwing Kern Binnen-Noord* | 2.650.000€ Wijkvernieuwing Kern Binnen-Noord bijdrage P260 Verhardingen* | € | -1.750.000 Wijkvernieuwing Kern Binnen-Noord klimaatmaatregelen* | € | 7.850.000 Perspectiefnota 2027-2030 | 24 | Gemeente Noordwijk Bedragen afgerond op € 1.000,- Investeringen per programma | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Programma 3 Verkeer en Parkeren Herinrichting parkeerterrein Wantveld / Golfbaan | € | 1.800.000 Verlichting en bomen centrum NWH | € | 600.000 Herinrichting parkeerterrein Kloosterplein (voorbereidingskrediet) | € | 150.000 Straatmeubilair Koningin Astrid Boulevard | € | 30.000 Groot onderhoud pollers NW zee | € | 100.000 Winkel- voetgangersgebied Noordwijk Zee (pollers) met kentekenherkenning | € | 300.000 Groot onderhoud pollers NW binnen | € | - | € | 40.000 Winkel- voetgangersgebied Noordwijk