Onderbouwing Dienstenrichtlijn Hotel Waikiki_BRO
Tekst van het document
advies
projectnaam Noordwijk, Onderbouwing Dienstenrichtlijn hotel Waikiki datum 2 januari 2024
Inleiding Context Tijdens een controle door de gemeente Noordwijk is op 14 april 2022 geconstateerd dat in het voormalige hotel Waikiki aan de Katen-
projectnummer P07036
blankweg circa 93 arbeidsmigranten waren gehuisvest. Ter plaatse geldt
opdrachtgever Gemeente Noordwijk
gevolge het bestemmingsplan “Noordwijk aan Zee” is toegestaan (art.
BRO projectleider RvL
de bestemming “Horeca” en de aanduiding ‘horeca van categorie 6’. In1.43): “categorie 6 hotel: een bedrijf, waarvan de activiteiten in hoofdzaak bestaan uit het verstrekken van nachtverblijf en eventueel het exploiteren van zaalaccommodatie en waarbij het verstrekken van voedsel en dranken (daaraan) ondergeschikt is.”
projectteam JCJV, LvH
De gemeente stelt hierover het volgende: “De beperking in de voorliggende bestemmingsplanregeling bestaat er uit dat wel nachtverblijf mag worden aangeboden, maar alleen voor korte duur. Langdurig verblijf mag niet worden aangeboden. Dit staat overigens niet in het bestemmingsplan zelf, maar volgt uit de rechtspraak van de Afdeling. Volgens de definitie van ‘eis’ in de Dienstenrichtlijn kan een eis ook voortvloeien uit rechtspraak. Uit de uitspraken van 31 oktober 2012, ECLI:NL:RVS:2012:BY1744, en van 14 maart 2018, ECLI:NL:RVS:2018:823, volgt dat een hotel over het algemeen nachtverblijf verstrekt voor een beperktere duur. Een verblijfsduur langer dan drie maanden, zoals de eigenaar verzoekt, is in een hotel niet toe-
Bosscheweg 107
gestaan. De beperkte verblijfsduur die inherent is aan een hotelverblijf levert voor de dienstverrichter (de exploitant) een beperking op, omdat
5282 WV Boxtel +31 (0)411 850 400
verhuur aan arbeidsmigranten in de regel niet mogelijk is. De arbeidsmi-
info@bro.nl www.bro.nl
moet voldoen aan de motiveringseisen uit de Dienstenrichtlijn.”
de huisvesting van arbeidsmigranten binnen de bestemming “Horeca” planologisch wordt toegestaan. Ter onderbouwing van dit verzoek heeft de eigenaar aangevoerd dat het niet planologisch toestaan van de huisvesting van arbeidsmigranten in strijd is met de Dienstenrichtlijn. Doel en opzet rapport Het college van de gemeente Noordwijk wenst alleen toeristen (en zakelijke gasten met een korte verblijfsduur) toe te staan binnen hotels. Niettoeristen, of anders gezegd, niet-recreatief nachtverblijf met een lange verblijfsduur, zijn niet toegestaan. Het gaat de gemeente voor alle duidelijkheid dus niet expliciet om het beperken van arbeidsmigranten, maar om het beperken van niet-toeristen (niet-recreatief nachtverblijf) in brede zin. Het gevolg hiervan is dat de geldende beperking dient te worden onderbouwd en getoetst aan de Dienstenrichtlijn. Zoals de gemeente reeds aangaf is er immers sprake van een ‘beperking’ en de Dienstenrichtlijn is daarmee van toepassing. Bovendien is bij een aanvraag tot herziening een zwaardere motiveringsplicht noodzakelijk met zogenaamde ‘specifieke gegevens’. Dit rapport heeft als doel deze onderbouwing met ‘specifieke gegevens’ aan te leveren, dat kan worden gebruikt als bijlage bij het besluit van de gemeente om geen medewerking te verlenen aan een verruiming van het betreffende bestemmingsplan en daarmee de huidige planregel te handhaven.
De vermelde onderbouwing (motivering) staat in het volgende hoofdstuk. De onderbouwende analyses en cijfers zijn nader uitgewerkt in de bijlage.
granten hebben immers voor langere tijd verblijf nodig. Deze beperking
Bij brief van 15 mei 2023 heeft de pandeigenaar van hotel Waikiki een verzoek gedaan tot herziening van het bestemmingsplan in die zin dat
1/13
Onderbouwing Inleiding Dit memo bevat een Dienstenrichtlijntoets voor de uitsluiting van niettoeristen. Met een ‘Dienstenrichtlijntoets’ wordt bedoeld: een onderbouwing die aantoont dat de uitsluiting in het bestemmingsplan voldoet aan de voorwaarden die artikel 15, derde lid, van de Dienstenrichtlijn stelt. Die voorwaarden zijn: het discriminatieverbod: de eisen maken geen direct of indirect onderscheid naar nationaliteit of, voor vennootschappen, de plaats
van hun statutaire zetel; noodzakelijkheid: de eisen zijn gerechtvaardigd om een dwin-
gende reden van algemeen belang; en evenredigheid: de eisen moeten geschikt zijn om het nagestreefde doel te bereiken; zij gaan niet verder dan nodig is om dat doel te bereiken en dat doel kan niet met andere, minder beperkende maatregelen worden bereikt.
Discriminatieverbod Het bestemmingsplan is niet in strijd met het discriminatieverbod van de Dienstenrichtlijn, omdat de planregels geen direct of indirect onderscheid maken tussen dienstverrichters. De planregels hebben namelijk geen discriminerende werking voor pension- of hoteleigenaren. Er worden geen eisen gesteld aan de nationaliteit of vestigingsplaats van pen-
plan sluit alle personen waaraan anders dan toeristisch logies wordt
Visie Economische Agenda Duin- en Bollenstreek (2016)
aangeboden uit.
Toerisme komt terug in twee van de zes kernpunten uit de visie: o
Noodzakelijkheid king die gerechtvaardigd is om een dwingende reden van algemeen belang. De beperking voor het uitsluiten van niet-toeristen, ofwel mensen
versterken en vernieuwen van de belangrijkste economische clusters: greenport en toerisme;
o
In het kader van de Dienstenrichtlijn dient sprake te zijn van een beper-
aantrekken van (meer) bedrijven en bezoekers naar de regio
Eén van de drie pijlers/economische lijnen van de Economische
die gekenmerkt kunnen worden door recreatief nachtverblijf voor een
Agenda is geheel gericht op het vernieuwen en verbreden van het
langere periode, komt voort uit een dwingende reden van algemeen be-
toeristisch product in de regio.
lang. Samengevat komt de beperking op min of meer hetzelfde neer als de situatie in Heeze-Leende, waar de Afdeling een uitspraak over heeft
Uitvoeringsagenda Duin- en Bollenstreek (januari 2022)
gedaan (ECLI:NL:RVS:2023:2834).
Vooral de als zodanig gekwalificeerde Topprioriteit ‘regiobrand’ is hier relevant. Dit vergt een betere verbinding tussen de ‘kerncon-
“Het stimuleren van de recreatie en het toerisme in de stads- en dorps-
cepten’ kuuroord, recreatie & toerisme en gezondheid.
kernen van Heeze-Leende en het bevorderen van een goed woon- en leefklimaat daar, strekken tot de bescherming van het stedelijk milieu.”
Perspectief Toerisme provincie Zuid-Holland 2030 (2018)
Benutten van toeristische troeven.
Het algemeen belang van de gemeente Noordwijk blijkt uit verschillende
Versterken van omgevingskwaliteiten.
beleidskaders. Hierna vatten we de belangrijkste doelen samen.
Investeren in de kwaliteit van bestemmingen, vervoersnetwerken en voorzieningen is gewenst om de toeristische belevingswaarde van
Beleid toerisme en recreatie gemeente
Zuid-Holland te versterken. Met name de kwaliteit van de verblijfs-
voorzieningen vraagt daarbij aandacht.
Er is geen sectoraal beleid op dit vlak vanwege de vele raakvlakken met andere beleidskaders. De gemeente heeft haar beleid t.a.v. toe-
risme vooral verweven in de Kuuroordvisie (14 december 2021) en de Omgevingsvisie (zie onder). Indirect is ook de Retail- en Horeca-
Benadrukt moet worden dat de planregels geen onderscheid maakt in dan drie aaneengesloten weken binnen een periode van zes maanden.
Aansluiting met Omgevingsvisie Noordwijk.
(ECLI:NL:RVS:2023:2834), met dezelfde redenatie. Het bestemmings-
sion- of hoteleigenaren.
verschillende groepen niet-toeristen, ofwel mensen die langer verblijven
o
ook geaccepteerd in de casus Heeze-Leende
Versterken van duurzaam toerisme, met respect voor mens en omgeving.
Zorgvuldig (duurzaam) ruimtegebruik.
visie 2021-2023 relevant.
Het is dus niet zo dat internationale werknemers, arbeidsmigranten of andere groepen specifiek worden uitgesloten. Er is kortom geen sprake van discriminatie van specifieke groepen. Wel is sprake van onderscheidt tussen lang en kort verblijf. Deze redenatie is door De Afdeling
Noordwijk, Onderbouwing Dienstenrichtlijn hotel Waikiki
De meest relevante conclusies uit de Kuuroordvisie zijn: o o o
Erkenning als “heilzame zeebadplaats” (waarvan er landelijk
Onderzoeken hotelmarkt gemeente, provincie en algemeen
Uit het onderzoek Herontwikkelingsopgave verblijfstoerisme Noord-
slechts drie zijn).
wijk & Noordwijkerhout (ZKA, 10 oktober 2018) blijkt dat de meeste
Doorontwikkeling van toerisme vereist een gezamenlijke
hotels in Noordwijk ‘vitaal’ zijn. Relatief veel kleinschalige familieho-
aanpak, met de gemeente als regisseur.
tels en pensions hebben daarentegen nauwelijks toekomstperspec-
Voor de ontwikkeling zijn vele investeringen vereist.
tief, vooral door de beperkte omvang en uitbreidingsmogelijkheden.
2/13
Het onderzoek bevat geen raming van de marktruimte voor hotels in
Het recente, toonaangevende landelijke hotelonderzoek Hosta 2023
gebied van Noordwijk aan Zee wordt beschouwd als het belangrijk-
Noordwijk. Gezien haar middelgrote omvang (33 kamers) en de lig-
(gepubliceerd 12 september 2023) stelt dat de Nederlandse hotel-
ste visitekaartje. Daarom zal de uitstraling aldaar gericht zijn op top-
ging nabij strand en centrum (slechts 250 meter) kan hotel Waikiki
markt grotendeels is hersteld van de coronapandemie. De gemid-
kwaliteit, allure en afwisseling.
naar onze mening in principe worden aangemerkt als toekomstbe-
delde kamerprijs is inmiddels zelfs tot recordhoogte gestegen, ook
stendig. In de hotelmarkt is het aspect locatie immers een essentiële
vergeleken met 2019. De bezettingsgraden verbeteren eveneens
patie is naar voren gekomen dat de onderscheidende kwaliteiten
(zo niet de belangrijkste) attractiefactor. Des te belangrijker is het
snel, zeker buiten de Randstad. De komende jaren zal de hotel-
van Noordwijk vooral zijn:
om hotel Waikiki (mede door de verwachte opheffing van diverse
markt in het gehele land verder groeien, aldus dit onderzoek. Wel
kleinere hotels) als zodanig te behouden, om de groeiende toeristi-
staan de marges van hotels sterk onder druk als gevolg van kosten-
sche vraag te kunnen faciliteren. Noordwijk aan Zee heeft relatief
stijgingen.
veel grootschalige hotels, maar voor optimale diversiteit en keuze-
Als ‘rode draad’ uit de analyses van de SWOT en intensieve partici-
o
Vitale topkwaliteits-kustplaats met allure, meestal goed bereikbaar, energiek en sfeervol.
o
Veelzijdigheid en kruisbestuiving tussen doelgroepen,
Noordwijk is een populaire, internationale congresbestemming,
woonklimaat, toerisme, economie, zorg, winkelen, cultuur,
mogelijkheden voor de consument zijn ook kleinere en middelgrote
mede door enige grote hotels in het topsegment. De vraag van con-
strand, natuur en buitengebied.
hotels (met vaak een bijzondere eigen ‘charme’) onontbeerlijk.
gresbezoekers verkleint (vooral in voorjaar en herfst) de beschik-
Uit de Marktverkenning verblijfstoerisme provincie Zuid-Holland
bare hotelcapaciteit voor gasten met primair een toeristisch bezoek-
(ZKA, 2018) blijkt, dat binnen het verblijfstoerisme in de provincie hotels veruit het hoogste aandeel bestedingen hebben. Het onder-
motief.
o
Onderscheidend van andere kustplaatsen, o.a. door het ‘dorpse karakter’ in de luwte van de drukke Randstad.
Noordwijk aan Zee is een kwaliteitsbadplaats met bijpassende ho-
In de bijlage is de lokale en regionale hotelmarkt specifieker onder-
reca en trekt daardoor veel toeristen aan. Noordwijk aan Zee moet
zoek uit 2018 verwachte tot 2023 een marktruimte van totaal 3.966
zocht voor Noordwijk, inclusief een raming van de toekomstige be-
een blijvend vakantieoord zijn met veel bezoekers en onder andere
(scenario Pessimistisch) tot 7.599 (Optimistisch) hotelkamers en
hoefte.
kwalitatieve overnachtingsmogelijkheden.
B&B’s in Zuid-Holland. De behoefte aan (extra) hotelkamers in de provincie is dus groot. Daar stond in 2018 weliswaar een bedui-
Omgevingsvisie Noordwijk 2030 (8 juni 2018), aspect toerisme
Omgevingsvisie Noordwijk 1.0 (februari 2022), aspect toerisme
dende (harde en zachte) planvoorraad tegenover, maar de praktijk
met als leidend motto: “Noordwijk is een energieke, duurzame, in-
leert dat deze uiteindelijk lang niet alle zullen worden gerealiseerd.
genoemd.
Het NBTC (Nederlands Bureau voor Toerisme & Congressen)
o
Een veelzijdige economie en toerisme met een innovatief onderne-
Een ondernemende gemeente met voldoende welvaart voor iedereen.
mersklimaat en ruimte voor de ‘menselijke maat’.
o
Prettig wonen met voldoende woningen voor iedereen.
Qua hotels richt Noordwijk zich vooral op een hogere bezettings-
o
Een betrokken gemeenschap; een plek waar we prettig sa-
raamde in 2019 (dus precorona) tussen 2017 en 2030 een groei van
graad en diversiteit in het hele segment en upgrading van de kwali-
het aantal overnachtingen van inkomend toerisme in Nederland van
teit en onderscheidend vermogen binnen de segmenten.
o
Goed bereikbaar en minder (parkeer)overlast op topdagen.
Groeiplannen van hotels kunnen worden ingezet om de diversiteit
o
Een duurzame gemeente; klimaatneutraal en –bestendig.
50%. Deze groei komt vooral uit Europa, het aantal Duitse gasten
1
De vijf belangrijkste thema’s voor de gemeente Noordwijk in de toekomst zijn in deze opvolger van de eerste Omgevingsvisie als volgt:
spirerende en gastvrije kustplaats met topkwaliteit en allure.”
Als voorkeurslocaties voor hotels worden in het onderzoek, zowel de grote steden als “sterke toeristische locaties” (zoals Noordwijk)
Kern van deze visie: ‘Noordwijk Energieke 7-Sterren Kustplaats’,
zal wellicht zelfs verdubbelen. Het binnenlands toerisme zal volgens
en kwaliteit van het aanbod te vergroten. Bij nieuwbouw van ver-
dit onderzoek groeien met 27%.1 Recente data en onderzoeken to-
blijfsaccommodaties zet de gemeente in op ‘A-locaties’ met een dui-
nen aan dat deze groei zich ook postcorona voortzet.
delijke verbinding naar strand, zee en duinen. Het toeristisch kern-
menleven.
Voor recreatie en toerisme ligt het accent op kwaliteit: eigenzinnig, persoonlijk, charme vóór volume en topklasse congresfaciliteiten.
NBTC; Bestemming Nederland, Perspectief 2030.
Noordwijk, Onderbouwing Dienstenrichtlijn hotel Waikiki
3/13
De omgevingsvisie van Noordwijk heeft een gebiedsgerichte aan-
pak, waarbij de gemeente is opgedeeld in 6 verschillende deelge-
Gaan de maatregelen niet verder dan nodig? Zijn geen minder
De hotel- en logieseigenaren in de gemeente Noordwijk worden, net als
beperkende maatregelen mogelijk die hetzelfde doel bereiken?
in Heeze-Leende, niet onevenredig geraakt in de exploitatie van hun be-
bieden. Het hotel is gelegen in het gebied ‘Noordwijk aan Zee’. Dit
drijf door het beperken van niet-toeristen. Dat ze conform het bestemReferentie: Casus Heeze-Leende en Noordwijk
mingsplan alleen nachtverblijf mogen aanbieden betekent niet dat het
Noordwijk aan Zee is een kwaliteitsbadplaats met bijpas-
Voordat we hierna de stappen van de evenredigheid doorlopen wijzen
voor hen onmogelijk wordt om hotels/logies in overeenstemming met de
sende horeca en trekt daardoor veel toeristen aan. Noord-
wij er op dat het onderscheid tussen toeristisch en niet-toeristisch verblijf
planregels te exploiteren. Het gaat in de meeste gevallen immers om
wijk aan Zee moet een blijvend vakantieoord zijn met veel
op basis van jurisprudentie voldoet aan de evenredigheidseis. Dit blijkt
toeristisch nachtverblijf. Zoals blijkt uit toeristische cijfers/prognoses en
bezoekers en onder andere kwalitatieve overnachtingsmo-
uit de casus Heeze-Leende (ECLI:NL:RVS:2023:2834, onder 10.2 en
het beleid overstijgt de vraag het aanbod. Er is dus ruim voldoende
gelijkheden.
10.3). Deze redenatie geldt ook voor de situatie in de gemeente Noord-
marktpotentie voor deze eigenaren om een rendabele exploitatie te voe-
Er is in Noordwijk aan Zee sprake van ruimtegebrek. Er is
wijk, hoewel hier de term ‘nachtverblijf’ wordt gehanteerd.
ren.
“Over het eerste deel [beperking voor uitsluitend toeristisch en veelal
Bovendien geldt in Noordwijk, net als in Heeze-Leende, dat de ruimte-
kortdurend verblijf] heeft de raad zich op het standpunt mogen stellen
lijke effecten van toeristisch verblijf en niet-toeristisch verblijf op de om-
Evenredigheid
dat het onderscheid tussen toeristisch en niet-toeristisch verblijf evenre-
geving anders zijn. Zo worden bij het aanbieden van verblijf aan niet-
De evenredigheid van de beperkingen toetsen we op basis van criteria
dig is. Dit onderscheid dient een goede ruimtelijke ordening en gaat ook
toeristen de betrokken kamers en de omgeving anders gebruikt dan in
die voortkomen uit de jurisprudentie. Coherent en systematisch. Zijn de beleidsdoelen en vestigingsbe-
niet verder dan nodig is om dat doel te bereiken. [appellant] heeft niet
geval het toeristen betreft. Zo hebben toeristen bijvoorbeeld een relatief
aangetoond dat de nadelige gevolgen van de eis voor hem als dienst-
grote behoefte aan nabijgelegen horeca, recreatievoorzieningen en win-
perkingen gemeentebreed én specifiek voor de locatie gemotiveerd
verrichter onevenredig zijn in verhouding tot dit te dienen doel. Dat hij
kels (dagelijks en niet-dagelijks). In het algemeen (met uitzonderingen)
binnen het brede pakket van uniforme vestigingsmaatregelen in be-
onder het plan alleen nog toeristisch verblijf mag aanbieden betekent
waarderen toeristen een zekere drukte (reuring) in de omgeving, als dat
stemmingsplannen? Worden er voor gelijke gevallen gelijke maatre-
niet dat het voor hem onmogelijk wordt om zijn hotel in overeenstem-
bijdraagt aan de recreatieve belevingswaarde. Andere gebruikersgroe-
gelen getroffen? Kan de effectiviteit van de vestigingsbeperkingen in algemene zin
ming met de planregels te exploiteren. In de meeste gevallen zal uit de
pen, vaak met als hoofdmotief ‘wonen’, willen vaak juist rust en hebben
omstandigheden duidelijk blijken dat verblijf van niet-toeristische aard is.
doorgaans vooral behoefte aan (o.a.) voldoende parkeercapaciteit en
worden onderbouwd op basis van voorbeelden elders? Kan worden
In het bijzondere geval dat dit onderscheid volgens [appellant] niet dui-
dagelijkse winkels in de omgeving.
aangetoond met specifieke gegevens dat het brede pakket aan
delijk is en het college een handhavingsprocedure start, zal in dat speci-
maatregelen binnen de gemeente effectief is om de doelen te ha-
fieke geval de evenredigheid van de bestuurlijke sanctie moeten worden
Coherent en systematisch
len? Kan met specifieke gegevens en aanvullende analyses aange-
beoordeeld. Dit betekent niet dat de raad in het bestemmingsplan geen
De gemeente Noordwijk streeft naar consistent beleid, dat helder, uit-
toond worden dat de situatie in Noordwijk niet bijzonder of afwijkend
onderscheid mag maken tussen toeristisch en niet-toeristisch verblijf.
voerbaar en handhaafbaar is. Deze consistentie blijkt uit de algemene
gebied kent onder andere de volgende doelstellingen: o
o
veel ruimte in gebruik door inwoners en er is maar weinig opvangcapaciteit voor (bad)gasten.
is van deze algemene conclusies?
beleidsdoelen, zoals geformuleerd onder noodzakelijkheid. Deze doelen
De zwaartelast van de onderbouwing ligt bij het brede pakket, maar in hoeverre houdt de specifieke beperking op het perceel vol-
“ [appellant] betoogt daarnaast ten onrechte dat de ruimtelijke effecten
zijn bovendien coherent met de algemene doelen van de provincie qua
van toeristisch verblijf en niet-toeristisch verblijf op de omgeving het-
duurzaam ruimtegebruik en de beleidskaders t.a.v. toerisme.
doende verband met het brede pakket? Anders gezegd, levert de
zelfde zijn. Zo worden bij het aanbieden van verblijf aan niet-toeristen de
desbetreffende beperking op het perceel een zinvolle bijdrage aan
betrokken kamers anders gebruikt dan in geval het toeristen betreft, en
Ook binnen bestemmingsplannen bestaat een coherent en systemati-
het brede pakket?
zijn dan ook andere voorzieningen in de omgeving nodig.”
sche aanpak. De opgelegde beperking geldt niet specifiek voor één on-
Noordwijk, Onderbouwing Dienstenrichtlijn hotel Waikiki
4/13
Het uitsluitend inzetten op ‘zachte’ maatregelen (zie hieronder) is
derneming maar voor meer ondernemers. Het feit dat de beperking ex-
zakelijke gasten (congressen!) te laten overnachten met een (rela-
pliciet is opgelegd in het bestemmingsplan toont aan dat de gemeente
tief) korte verblijfsduur. Niet-toeristen moeten uiteraard ook ergens
onvoldoende om uiteindelijk het gewenste effect te bereiken. Als de
niet als doel heeft om één ondernemer te beperken, maar juist een
verblijven, maar dat vergt per doelgroep maatwerk.
gemeente niet juridisch ingrijpt, neemt het aantal verblijfsmogelijkhe-
De lokale en regionale huisvestingsopgave voor niet-toeristen kan
den voor toeristen alleen maar verder af. In onderstaande uitspraak
bare gebieden met potentieel vergelijkbare effecten. Het achterliggende
niet worden opgelost door deze te huisvesten in hotels. Hierdoor
inzake Apeldoorn (ABRvS 16 oktober 2019,
doel is enerzijds het voorkomen van onaanvaardbare effecten op de
wordt het aanbodtekort voor toeristische en korte zakelijke verblijfs-
ECLI:NL:RVS:2019:3506) wordt deze stelling ook bevestigd en be-
omgeving en leefbaarheid in het kader van het algemeen belang van de
mogelijkheden alleen maar groter en worden de doelen ten aanzien
staat een parallel met de functie detailhandel.
inwoners in de gemeente Noordwijk. Anderzijds het stimuleren van toe-
van toerisme niet gehaald.
breed pakket aan maatregelen wenst te treffen generiek over vergelijk-
Door beperkingen op te leggen voor niet-toeristen in hotels kan in
“Zoals onder 13.3 al werd vermeld, moet volgens de rapporten van BRO
elk geval effectief worden ingespeeld op de toeristisch-recreatieve
in het noorden van Apeldoorn voorzichtig met uitbreiding van reguliere
doelen van provincie, regio en gemeente. Aangezien het hier een
detailhandel worden omgegaan, aangezien de effecten op omliggende
Effectiviteit
generieke regeling betreft is de impact op de toeristische doelen op-
supermarkten hierbij van groot belang zijn gezien de kwetsbare struc-
De effectiviteit van het brede pakket aan maatregelen in de gemeente
timaal. Het gaat immers in Noordwijk om een substantieel aantal ka-
tuur van het winkelaanbod. In paragraaf 1.3.4 van het rapport van BRO
mers en daarmee overnachtingsmogelijkheden.
van 24 juni 2019 is toegelicht dat met het oog op het behoud van de be-
Als de gemeente de maatregel niet zou treffen, zullen de toeristi-
oogde structuur louter ‘zachte maatregelen’, zoals investeren in be-
daties worden afgeleid. Deze accommodaties zijn zeer belangrijk om de
sche doelen van de gemeente niet gehaald worden. De verwachte
staande winkelcentra, niet volstaan. Onder deze omstandigheden acht
belangrijke toeristisch-recreatieve functie van Noordwijk te behouden en
groei van verblijfstoerisme kan dan niet worden gefaciliteerd, aange-
de Afdeling het aannemelijk dat maatregelen die uitbreidingsmogelijkhe-
verder de versterken. Er zijn in Nederland geen voorbeelden bekend
zien (toeristische) verblijfsmogelijkheden in toenemende mate zullen
den voor supermarkten en het vestigen van reguliere detailhandel niet
waaruit de effectiviteit van exact dezelfde maatregelen kan worden aan-
worden gebruikt door niet-toeristen (bijvoorbeeld arbeidsmigranten,
beperken, onvoldoende zijn om te voorkomen dat leegstand in de win-
getoond, maar de effectiviteit van een dergelijke maatregel kan wel aan-
spoedzoekers, etc.). Het is waarschijnlijk dat daardoor het verblijfs-
kelcentra in het noorden van Apeldoorn ontstaat en de leefbaarheid en
nemelijk worden gemaakt op basis van analyses en voorbeelden (zie bij-
toerisme, bij gelijkblijvend aanbod, terugloopt. Dit heeft voor een be-
vitaliteit ervan onder druk komen te staan. In het licht hiervan is de in het
lage).
langrijke toeristische bestemming als Noordwijk, mede in het licht
plan opgenomen brancheringsregeling als ‘harde’ maatregel noodzake-
Analyses tonen aan dat de behoefte aan een toeristisch verblijf in de
van flankerend beleid, ook negatieve neveneffecten op bijvoorbeeld
lijk te achten om negatieve effecten op de winkelcentra in het noorden
gemeente Noordwijk nog fors zal stijgen. Het huidige aanbod aan
de bestedingen in winkels, horeca, leisure, etc. Dit is beleidsmatig
van Apeldoorn te voorkomen. Gelet hierop heeft de raad redelijkerwijs
verblijfsmogelijkheden nabij strand en zee (het primaire bezoekdoel
(economisch, maatschappelijk, ruimtelijk) ongewenst.
kunnen concluderen dat de opgenomen brancheringsregeling niet ver-
risme in de gemeente, met alle bijbehorende positieve effecten (economisch, maatschappelijk).
Noordwijk draagt in algemene zin effectief bij aan de algemene doelen. Uit de analyse kan de effectiviteit van maatregelen in verblijfsaccommo-
van de meeste bezoekers) is onvoldoende om in de behoefte te
der gaat dan nodig is om het beoogde doel te bereiken, terwijl dat doel
voorzien. Er is in feite sprake van een ‘aanbodtekort’ om toerisme
Niet verder dan nodig
voldoende te kunnen bedienen.
De vraag is dan welk belang een beperking van niet-toeristen of
meente Noordwijk uitgaat van een én-én systematiek. Dit betekent
niet-recreatief nachtverblijf in hotelaccommodaties dient en hoe dit
effectieve juridische instrumenten (hard) én effectieve niet-juridische
gewogen dient te worden naar effectiviteit. Op basis van het ge-
maatregelen (zacht). De gemeente zet ook via lokale en regionale
meentelijk en provinciaal beleid zijn hotels bedoeld om toeristen en
samenwerking, marketing en andere instrumenten in op het stimuleren van de toeristische sector, vanuit heldere ambities.
Noordwijk, Onderbouwing Dienstenrichtlijn hotel Waikiki
niet met andere, minder beperkende maatregelen kan worden bereikt”.
De betreffende maatregel gaat niet verder dan nodig, omdat de geGeen minder beperkende maatregelen mogelijk Er zijn voor onderhavige situatie geen andere, minder beperkende maatregelen geschikt. Het opleggen van een beperking in een bestemmingsplan is als enige juridisch bindend en daardoor een noodzakelijke en effectieve maatregel. Het is juist de inzet van zowel het brede pakket
5/13
aan juridisch ‘harde’ als meer organisatorisch ‘zachte’ maatregelen, die samen het hele pakket aan maatregelen vormen om de algemene doelen te bereiken. Eindconclusie De opgenomen beperking voldoet aan de eisen van de Dienstenrichtlijn.
Noordwijk, Onderbouwing Dienstenrichtlijn hotel Waikiki
6/13
Bijlage 1 - Specifieke analyses In deze bijlage zijn (aanvullend aan de hoofdtekst) algemene en specifieke analyses uitgevoerd in het kader van de noodzakelijkheid en evenredigheid van de vermelde beperking van de hotelfunctie van Waikiki tot toeristisch verblijf en toetsing aan de Dienstenrichtlijn. Hiermee wordt in de effectiviteit van brancheringsmaatregelen als de onderhavige onderbouwd.
Noordwijk, Onderbouwing Dienstenrichtlijn hotel Waikiki
7/13
De markt absorbeerde tot 2019 het groeiende aanbod op landelijk ni-
De hotelmarkt groeit verder
veau goed: de gemiddelde kamerbezetting steeg zelfs nog verder. Dit
Het recente, toonaangevende landelijke onderzoek Hosta 2023 stelt dat
Er zijn in Nederland momenteel 3.945 hotels en pensions, met samen
ondanks de opkomst van particuliere verhuur via digitale platforms en
de Nederlandse hotelmarkt grotendeels is hersteld van de coronapande-
circa 149.200 kamers. Per hotel/pension dus 38 kamers. Noord-Holland
andere verblijfsvormen. Vanwege de bijzondere dynamiek is Amsterdam
mie. De gemiddelde kamerprijs is zelfs tot recordhoogte gestegen, ook
(Amsterdam) domineert sterk in deze sector, gevolgd door Zuid-Holland
hier buiten beschouwing gelaten.
vergeleken met 2019. De bezettingsgraden zijn nog niet volledig op dat
1.
De hotelmarkt in Nederland
niveau, maar verbeteren snel, zeker buiten de Randstad. Hierdoor is de
en Noord-Brabant. Ongeveer een kwart van het landelijke aanbod betreft pensions, met veelal een wat kleinere omvang en lager kwaliteitsni-
Toekomstperspectief postcorona
opbrengt per beschikbare kamer per nacht (RevPAR) landelijk inmiddels
veau.
De hotelsector is in het algemeen gevoelig voor mondiale economische
weer bijna hetzelfde als in 2019. Wel staan de marges van hotels sterk
(conjuncturele) en maatschappelijke ontwikkelingen. Dit was bijvoor-
onder druk als gevolg van kostenstijgingen. Tabel B1 beschrijft de meest
Groei hotelkamers èn hotelvraag
beeld zichtbaar na 9/11 (2001), tijdens de economische recessie tussen
actuele cijfers over het functioneren van de Nederlandse hotelmarkt, in-
Landelijk zijn er de laatste jaren veel hotelkamers bijgekomen. Onder-
2008-2012 en zeker tijdens de recente coronapandemie. Momenteel
clusief de prognoses (Forecast) voor 2023. Vanwege de enorme (tijde-
staande figuur laat zien dat ook het aantal overnachtingen fors is toege-
(3,5 jaar na begin van de pandemie) signaleren we in de Nederlandse
lijke) impact van corona zijn de jaren 2020 en 2021 in deze tabel niet
nomen en sinds 2015 is de ontwikkeling van het aantal overnachtingen
hotelmarkt een breed herstel en zelfs weer groei, uit binnen- in buiten-
vermeld. De prognoses tonen een verdere groei van de bezettings-
zelfs het aanbod aan kamers voorbijgestreefd. Vanwege de enorme ef-
land. Geleidelijk trekt ook de internationale zakelijke markt weer aan. Fy-
graad; buiten Amsterdam/Schiphol (‘Overig NL’) is deze belangrijke
fecten van de Coronapandemie (verminderde vraag door o.a. lock-
sieke ontmoeting tussen mensen blijft essentieel in het bedrijfsleven.
graadmeter voor de hotelmarkt in 2023 ongeveer weer gelijk aan 2019.
downs) presenteren we alleen de vraagcijfers t/m 2019.
Veel Nederlanders hebben de afgelopen jaren hun eigen land ‘herontdekt’ en ook milieuaspecten tellen steeds zwaarder mee bij de vakantiekeuze (dichter bij huis).
(vooral uit Europa) van 50%. Met name het aantal Duitse gasten zal groeien en wellicht zelfs verdubbelen. Het binnenlands toerisme zal volgens dit onderzoek groeien met 27%.2 Onder invloed van Covid-19 is de vraag naar watersportactiviteiten flink gegroeid, zijn korte vakanties in eigen land populair, wordt een meer authentieke/lokale beleving gezocht
Index aantal kamers in %
2 3
Het NBTC prognosticeerde begin 2019 (dus precorona) tussen 2017 en 2030 een groei van het aantal overnachtingen van inkomend toerisme
70 60 50 40 30 20 10 0 -10 -20
2000 2001 2002 2003 2004 2005 2006 2007 2008 2009 2010 2011 2012 2013 2014 2015 2016 2017 2018 2019 2020 2021 2022
Ontwikkeling in %
Ontwikkeling hotelcapaciteit en overnachtingen in Nederland t.o.v. 2000 (excl. Amsterdam)
Index aantal overnachtingen in %
en is duurzaamheid een thema dat van consumenten meer aandacht krijgt dan voorheen. De verwachting is dat deze trends deels blijvend zijn3.
NBTC; Bestemming Nederland, Perspectief 2030. Nederlandse vakantiemarkt 2030, Trends & Tourism
Noordwijk, Onderbouwing Dienstenrichtlijn hotel Waikiki
8/13
Tabel B1: Kamerbezetting, kamerprijzen en opbrengsten hotels Nederland 2019, 2022 en prognoses 2023. 2019
2022
2023 (FORECAST)
Gemiddelde bezettingsgraad Nederland totaal
78,2
65,8
72,1
Amsterdam/Schiphol
85,3
62,3
71,8
Overig NL
73,5
68,5
73,2
Nederland totaal
120
134
146
Amsterdam/Schiphol
151
170
189
Overig NL
96
109
116
Nederland totaal
94
88
105
Amsterdam/Schiphol
129
106
136
Overig NL
71
75
85
Gemiddelde kamerprijs
RevPAR (opbrengst per kamer)
Bron: Hosta 2023 (Horwath HTL)
Noordwijk, Onderbouwing Dienstenrichtlijn hotel Waikiki
9/13
Basisanalyses toerisme Noordwijk en regio
2.
Aanbod hotels in de gemeente Noordwijk
De gemeente Noordwijk telt circa 50 hotels/B&B’s. Hoewel er geen
Door de jaren heen is er sprake van een flinke afname van het aantal leegstaande panden.
Aantal vestigingen binnen de sector Recreatie & Toerisme neemt
actuele cijfers zijn over het aantal hotelkamers in de gemeente, kun-
toe, aantal banen daalt
nen we wel stellen dat de gevestigde hotels gemiddeld nogal groot-
den staan maximaal één jaar leeg. Daarnaast staan er 3 panden
Op basis van de LISA gegevens is gekeken naar het aantal banen en
schalig zijn. Dit komt mede door de grote hotels Huis ter Duin, De
leeg die behoren tot de langdurige leegstand. Deze panden staan
vestigingen in de COROP regio Agglomeratie Leiden en Bollenstreek en
Leeuwenhorst (beide met een belangrijke congresfunctie), Van der
reeds tussen de 1 en 3 jaar leeg. Verder behoren er 5 panden tot de
landelijk binnen de sector logiesverstrekking. Daarnaast is specifiek voor
Valk, Palace en Hotels van Oranje (tijdelijk gesloten wegens verbou-
structurele leegstand. Deze panden staan langer dan 3 jaar leeg.
de gemeente Noordwijk gekeken naar de ontwikkeling van het totaal
wing).
aantal banen en vestigingen binnen de sector Recreatie & Toerisme. Dit
De helft van de panden behoren tot de frictieleegstand. Deze pan-
Het leegstandspercentage in de gemeente Noordwijk op basis van
Ook zijn er in de gemeente Noordwijk diverse locaties waar bijvoor-
het winkelvloeroppervlak (wvo) bedraagt 1,7%. Het leegstandsper-
is inclusief de sectoren horeca, detailhandel/groothandel, cultuur, recre-
beeld internationale werknemers gehuisvest worden voor langere
centage op basis van het aantal verkooppunten bedraagt 2,7%. De
atie en amusement.
duur, veelal in reguliere woningen. Ook voor deze locaties geldt dat
leegstand in de gemeente Noordwijk is hiermee aanzienlijk lager
de omvang sterk verschilt, evenals de bezetting gedurende het jaar.
dan landelijk. Landelijk bedraagt het leegstandspercentage op basis
Het aantal vestigingen in de gemeente Noordwijk binnen de sector Recreatie & Toerisme lag de afgelopen jaren tussen 480 en 580.
van het wvo 5,3% en op basis van het aantal verkooppunten 6,0%.
Het aantal banen in de sector is gedaald. Hier speelt de coronacrisis
Leegstand: afname aantal leegstaande panden
hoogstwaarschijnlijk een belangrijke rol. Veel werknemers hebben
Het grootste leegstaande pand in de gemeente heeft een omvang
Er bestaan in de gemeente Noordwijk nauwelijks alternatieve ruim-
van ca. 600 m² wvo en is gelegen aan de Keyserswey. Daarnaast is
gedurende de coronacrisis (noodgedwongen) ander werk in andere
telijke mogelijkheden voor vestiging van hotels, terwijl de behoefte
er vooral sprake van relatief kleinschalige leegstand (< 200 m² wvo).
sectoren moeten zoeken.
sterk groeit (zie paragraaf Behoefteraming hotels).
In totaal hebben 13 van de 16 leegstaande panden een omvang die
Op basis van de meest recente Locatus data (december 2023)
kleiner is dan 200 m² wvo.
Wanneer gekeken wordt naar de ontwikkeling van het aantal banen
en vestigingen binnen de logiesverstrekkers in de COROP regio en
staan er in de gemeente Noordwijk 16 panden leeg. Deze panden
Nederland is een vergelijkbare ontwikkeling zichtbaar. Het aantal
hebben een totale omvang van ca. 2.050 m² wvo.
vestigingen neemt toe, het aantal banen neemt af.
140
Ontwikkeling aantal vestigingen en banen sector Recreatie en toerisme - gemeente Noordwijk Op indexniveau, 2018 = 100
Ontwikkeling leegstand gemeente Noordwijk Op basis van het aantal panden, bron locatus
120
2013
45
37
18
100 2018
80 60
57
2023
24
50
19
19 31
40 NL 2023
20 0 2018
44 0%
2019
2020 Vestigingen
2021 Banen
20%
30 40%
60%
26 80%
100%
2022
Noordwijk, Onderbouwing Dienstenrichtlijn hotel Waikiki
Aanvang/Frictie
Langdurig
Structureel
10/13
In onderstaande figuur is de ontwikkeling van de leegstandsduur in de gemeente Noordwijk zichtbaar. Hieruit blijkt dat er door de jaren heen een verschuiving heeft plaatsgevonden. Vergeleken met 2013 is er sprake van een afname van de langdurige leegstand en een toename van vooral de structurele leegstand. Panden staan dus langer leeg. Ook in vergelijking met 2018 is de structurele leegstand (panden die langer dan drie jaar leeg staan) fors toegenomen.
Op basis van de landelijke monitor leegstand van het CBS4 is gekeken naar de woningleegstand. De woningleegstand in de gemeente Noordwijk bedroeg in 2023 slechts 2%. In de kaart hieronder is de woningleegstand per gemeente zichtbaar op basis van het CBS. Ook landelijk en provinciaal bedraagt de leegstand 2%. De gemeente Noordwijk wijkt qua woningleegstand dus niet opvallend af van zowel het landelijk of provinciaal.
Conclusie is dat er weinig vastgoed beschikbaar is als potentiele vestigingslocatie voor hotels, ondanks de groeiende behoefte (zie hierna).
4
Landelijke monitor leegstand, CBS, 2022.
Noordwijk, Onderbouwing Dienstenrichtlijn hotel Waikiki
11/13
3. Behoefteraming hotels Noordwijk
Het hotelaanbod in de regio is zeer gevarieerd qua omvang, kwaliteit en
meest representatief) gemiddeld 74,3%.8 Dit is iets hoger dan gemiddeld
uitstraling, maar ook qua verblijfsmotieven en doelgroepen. Noordwijk
in Nederland exclusief Amsterdam/Schiphol (73,5%). De Hosta-cijfers
Behoefteraming hotels in de regio
biedt relatief veel hotelaccommodatie in het hogere segment, deels met
betreffen echter alleen de geclassificeerde hotels met minimaal 3 ster-
In deze paragraaf verkennen we kort en globaal de marktruimte voor ho-
uitgebreide congresvoorzieningen. Voorbeelden zijn het grootschalige 5-
ren. Luxere hotels hebben vaak een relatief hoge bezetting, maar hotels
tels in de Coropregio Agglomeratie Leiden en Bollenstreek, waaronder
sterren Grand Hotel Huis Ter Duin en NH Noordwijk Leeuwenhorst. Het
en pensions in het lagere segment vaak juist een lagere bezetting,
ook de gemeente Noordwijk valt. Specifiek voor de gemeente Noordwijk
grote hotel Van Oranje is tot begin 2025 gesloten vanwege een ingrij-
waarmee zij overigens vaak toch rendabel kunnen functioneren. We
zijn namelijk geen actuele, betrouwbare cijfers over de lokale hotelmarkt
pende verbouwing. Daarnaast zijn er diverse hotels met 3 en 4 sterren.
hanteren voor de raming van de hotelbehoefte in onderhavige regio (Co-
beschikbaar (bijvoorbeeld aantal kamers, bezettingsgraad). De ver-
Het aanbod in en rond Leiden is wat pluriformer, met bijvoorbeeld veel
ropregio Agglomeratie Leiden en Bollenstreek) een huidige gemiddelde
melde regio kan overigens worden beschouwd als een logische ‘zoekre-
boutiqueformules. Vooral bij kleinere hotels in de regio is de inrichting en
kamerbezetting van 70% als uitgangspunt.
gio’ voor (potentiele) hotelgasten die een hotel zoeken in of rond Noord-
uitstraling soms gedateerd. Diverse onderzoeken concludeerden reeds
wijk. Toeristische en zakelijke gasten (waaronder congresbezoekers) die
dat het toekomstperspectief van met name kleinere hotels landelijk en
De gemiddelde kamerprijs was in de regio Leiden/Gouda in 2019 €
in Noordwijk verblijven, bezoeken vaak ook Leiden en de regio, maar
waarschijnlijk ook regionaal onzeker is.
109,- (landelijk € 96,-). De gemiddeld gerealiseerde prijs voor alle beschikbare kamers (de RevPAR) bedroeg € 81,- in de regio. Dit laatste
ook vice versa. De hotelmarkt herstelt snel van de coronapandemie
bedrag is feitelijk de belangrijkste graadmeter voor het rendement in de
De behoefte aan hotels is anders dan die voor andere verblijfsaccom-
De provincie Zuid-Holland ontving in 2019 in totaal ca. 4,3 mln. hotel-
hotelsector en ligt regionaal eveneens duidelijk boven het landelijke cij-
modaties (bungalowparken, campings, etc.), vanwege de bijzondere ei-
gasten,.7 De hotelmarkt was in 2022 (voorlopige cijfers) in de provincie
fer (€ 71,-). De hotels in deze regio functioneerden in 2019 gemiddeld
sen van hotelgasten aan bijvoorbeeld comfort, privacy en faciliteiten.
alweer vrijwel hersteld, met totaal 4,2 mln. hotelgasten, samen goed
dus zonder meer goed. Er is geen aanleiding om te veronderstellen dat
Mensen willen daar tegenwoordig een faire prijs voor betalen, die veelal
voor 7,7 mln. overnachtingen. Dit laatste cijfer was zelfs beduidend ho-
dit postcorona wezenlijk anders zal zijn.
hoger is dan bij andere verblijfsvormen. Vandaar dat de hotelmarkt voor
ger dan in 2019 (7,2 mln hotelovernachtingen). 2022 werd overigens
onderhavige situatie als uitgangspunt wordt genomen voor de onder-
nog beïnvloed door de coronapandemie (gedeeltelijke lockdown in Q1,
De hotelvraag zal naar verwachting de komende tien jaar landelijk en re-
bouwing van de Dienstenrichtlijn.
meer vakanties in eigen land, minder zakelijke en intercontinentale gas-
gionaal verder toenemen. Tussen 2000 en 2019 groeide het aantal ho-
ten). Er is kortom ‘postcorona’ sprake van een opmerkelijk herstel van
telovernachtingen landelijk (exclusief Amsterdam) en ondanks twee re-
Hotels in Coropregio Agglomeratie Leiden en Bollenstreek
de provinciale hotelmarkt, die naar verwachting verder zal doorzetten.
cessies (9/11 en recessie 2008-2012) met totaal +64%; op jaarbasis
De afgebakende regio biedt totaal 97 reguliere hotels, met samen 3.618
Kortom de behoefte aan hotels stijgt.
derhalve gemiddeld +3,4% (Bron: CBS). Deze groei oversteeg de capa-
kamers.5 Vooral Leiden en Noordwijk hebben veel hotelcapaciteit. El-
citeitsgroei in die periode in aantal kamers aanzienlijk. In de provincie
ders in de regio is het aanbod beperkter. Met gemiddeld 37 kamers zijn
Uitgangspunten behoefte (marktruimte) hotels
Zuid-Holland groeide tussen 2012 (oudere cijfers niet beschikbaar) en
de hotels in de regio conform het landelijke cijfer, maar kleinschaliger
Landelijk zijn er sinds 2000 veel hotelkamers bij gekomen, maar het
2019 het aantal hotelnachten met totaal 45%; dus gemiddeld ruim 6%
dan gemiddeld in de provincie. Landelijk bieden hotels gemiddeld 38 ka-
aantal overnachtingen groeide nog veel sneller. De gemiddelde bezet-
per jaar.
mers en in geheel Zuid-Holland 51 kamers per hotel.6
tingsgraad van de hotelkamers in de regio Leiden/Gouda (3-5 sterren, afbakening regio cf. Hosta 2020) bedroeg in 2019 (precorona, dus het
5 6 7 8
Excl. Bed & Breakfast, die veelal slechts enige kamers bieden en dus aanmerkelijk kleiner zijn dan reguliere hotels. CBS Statline; situatie augustus 2023. Voor lagere gebiedsniveaus zijn geen actuele cijfers beschikbaar. Horwath HTC; Hosta 2020. Cijfers betreffen alleen hotels met 3-5 sterren in 2019. Deze jaarlijks geactualiseerde cijfers zijn alleen beschikbaar voor Nederland, provincies en enige stadsregio’s en dus niet specifiek voor Noordwijk of de regio Leiden/Noordwijk.
Noordwijk, Onderbouwing Dienstenrichtlijn hotel Waikiki
12/13
We gaan in dit kader uit van een toename van de ‘autonome’ hotelvraag
Tabel B2: Raming marktruimte hotels in Corop regio Agglomeratie Leiden/Bollenstreek tot 2033
tot 2033 in een bandbreedte met +1% a +2% per jaar; totaal dus resp.
Variant:
+10% en +20%; gezien de historische cijfers nadrukkelijk een behouMinimum
dende groeiprognose. Voor het totale hotelaanbod in de regio (groot en
Maximum
klein) hanteren we richting 2033 voor de kamerbezetting een kritische
Aantal kamers nu in regio
3.618
3.618
zie tekst (CBS)
norm (de minimale benodigde kamerbezetting voor een verantwoorde
Kamerbezetting gemiddeld 3-5 sterren Leiden/Gouda regio (Hosta 2020)
74%
74%
zie tekst
bedrijfsexploitatie) van gemiddeld 62% a 65%, mede omdat de regio
Correctie kamerbezetting regio
70%
70%
zie tekst
Verhuurde kamers per jaar nu
924.399
924.399
10%
20%
1.016.839
1.109.279
4.286
4.902
kamers (norm kamerbezetting gemiddeld 65% resp. 62%)
1.284
Kamers
ook veel kleinere hotels c.q. familiebedrijven biedt (met veelal een la-
kamernachten
gere bezettingsnorm). Prognose groei vraagpotentieel tot 2033
+1% resp. +2% per jaar
Er wordt in deze behoefteraming geen correctie toegepast voor de zo-
Totaal vraagpotentieel in 2033
kamernachten
genaamde ‘vervangingsvraag’. Gemiddeld wordt per jaar landelijk 1%
Totale behoefte over 10 jaar
van de gevestigde hotelcapaciteit opgeheven, vanwege faillissementen,
Marktruimte Corop regio Leiden/Bollenstreek over 10 jaar (2033)
668
goed wordt dan veelal getransformeerd naar bijv. wonen, zorg of op-
conform het beleid. Nieuw hotelaanbod versterkt immers de toeristisch-
lijkse realiteit en sores’. Indien dat niet wordt geboden, bijvoorbeeld om-
vang van spoedzoekers. Theoretisch betekent dat voor onderhavige re-
recreatieve, economische (conferenties, inkomen, werkgelegenheid) en
dat andere doelgroepen in het hotel verblijven, zal de schaarste aan ho-
gio een extra marktruimte (behoefte) voor 360 kamers (10 jaar * 1% *
maatschappelijke structuur (ontmoeting, zalenverhuur, etc.) van de ge-
telcapaciteit in Noordwijk verder groeien.
3.618 kamers).
meente. Dit sluit aan op de gemeentelijke ambities en beleidsvoorne-
geen opvolging en/of onvoldoende budget voor modernisering. Het vast-
mens (zie Onderbouwing in hoofdtekst). Conclusie marktruimte (behoefte) hotels in de regio
Ten slotte We benadrukken dat de gepresenteerde kwantitatieve raming van de
In tabel B2 zijn de vermelde uitgangspunten vertaald in een raming van
Kwalitatieve behoefte hotel
(groeiende) behoefte zeer globaal is en in praktijk hoger of lager kan uit-
de behoefte/marktruimte voor de hotelmarkt in een bandbreedte. Con-
Voor moderne hotels is het belangrijk, dat ze een duidelijke ‘toeristi-
vallen. De hotelmarkt is sterk aanbodgestuurd: voor de wervingskracht
clusie is dat over 10 jaar in de Coropregio Agglomeratie Leiden en Bol-
sche’, uitnodigende en ongedwongen uitstraling hebben inclusief de bij-
zijn de eigen kwaliteiten, gastvrijheid, locatieprofiel, bereikbaarheid per
lenstreek een marktruimte (extra behoefte) bestaat tussen 668 en 1.284
behorende gastvrijheid en service aan hun (kritische) gasten.
auto en (proactieve) marktbewerking in praktijk enorm bepalend. De ge-
hotelkamers. Deze marktruimte zal deels worden ingevuld door herope-
meente Noordwijk heeft zich in dat opzicht al lange tijd bewezen als een
ning van Hotel van Oranje in 2025 (230 kamers), maar dan resteert er
Hotelgasten mixen in praktijk lastig met andere doelgroepen, die er voor
gewaardeerde en hoogwaardige hotelbestemming, vooral gericht op
regionaal nog steeds een aanzienlijke extra behoefte.
langere tijd verblijven. Willekeurige voorbeelden zijn spoedzoekers, ar-
toeristische en zakelijke gasten. Noordwijk heeft bovendien een bijzon-
beidsmigranten, vluchtelingen, etc. Dit komt doordat hotelgasten geheel
dere betekenis als congresbestemming. Toerisme is voor Noordwijk zo-
Een belangrijke reden voor deze groeiende behoefte, naast de sterk
eigen (recreatieve of zakelijke) verblijfsmotieven en behoeften hebben.
wel economisch als maatschappelijk van eminent belang en de hotels
groeiende landelijke hotelmarkt, is het goede functioneren van de hui-
Veruit de meeste toeristische en zakelijke hotelgasten vragen om een
hebben hierin een zeer belangrijke faciliterende rol.
dige hotels in de regio. Dit duidt op een (groeiende) schaarste aan hotel-
ontspannende, ongedwongen sfeer en beleving, even ‘los van de dage-
capaciteit in de regio. Ook de gemeente Noordwijk zal deze extra behoefte aan hotelcapaciteit geleidelijk ondervinden en kan haar toeristisch-recreatieve en zakelijke profiel en ambities hiermee versterken,
Noordwijk, Onderbouwing Dienstenrichtlijn hotel Waikiki
13/13