nieuw Raadsbrief initiatief raadsvoorstel Verzilverlening 19-2-2024
Tekst van het document
Aan de leden van de gemeenteraad
Noordwijk, 15 februari 2024
Voorstraat 42 2201 HW Noordwijk Postbus 298 2200 AG Noordwijk T +31 (0)71 36 60 000
Zaaknummer
: 597256
Onderwerp
: initiatief raadsvoorstel Verzilverlening
Bijlagen
: productvoorwaarden & conceptverordening verzilverlening
gemeente@noordwijk.nl www.noordwijk.nl
KvK nummer 73538469 BTW NL8257.92.150.B01 IBAN NL34BNGH0285044621
Geachte leden van de gemeenteraad,
BIC BNGHNL2G
Op 25 januari heeft de VVD-fractie een initiatiefraadsvoorstel Verzilverlening ingediend. Aan het college wordt verzocht om hierover wensen en bedenkingen te geven. De verzilverlening kan een middel zijn om starters te ondersteunen met het kopen van hun eers te woning en/of woningeigenaren te ondersteunen om te verduurzamen zoals dit in het raadsagenda staat. Onderstaand zijn de observaties m.b.t. de verzilverlening van het college weergegeven.
Inleiding De verzilverlening is een lening waarmee je je huis kunt opknappen en verbeteren. Denk daarbij aan het nemen van noodzakelijke of energiebesparende maatregelen, of aan het levensloopbestendig maken van je woning. Je betaalt dit met een gedeelte van de overwaarde van je huis. De verzilverlening is een hypothecaire lening met een looptijd van maximaal 75 jaar. Voor de aanvragers geldt een minimumleeftijd van 10 jaar voor de wettelijke AOW-leeftijd (op dit moment ca. 58 jaar). De verzilverlening is primair bedoeld om huizenbezitters in staat te stellen de overwaarde van hun huis te verzilveren en zo de kwaliteit van hun eigen huis op peil te houden of te verbeteren . Welke maatregelen precies zijn toegestaan, verschilt per gemeente. De gemeente kan voorwaarden stellen aan deze lening. Bijvoorbeeld maatregelen om langer zelfstandig thuis te blijven wonen, zonnepanelen of een extra financiële mogelijkheid bieden om een bijdrage te schenken aan een kind voor de aankoop van diens eerste woning. Deze schenking valt onder regels van de belastingdienst.
Initiatiefvoorstel Verzilverlening: De Noordwijkse VVD-fractie stelt de raad voor om: 1. 2.
3.
Voor de inwoners van de gemeente Noordwijk een verzilverlening in samenwerking met het Stimuleringsfonds Volkshuisvesting Nederlandse gemeenten (SVn) mogelijk te maken. Verzoek aan het college is om volgens, in overeenstemming met het reglement dit initiatiefvoorstel te voorzien van wensen en bedenkingen (binnen 30 dagen), daarna kan dit initiatiefvoorstel geagendeerd worden voor de raadscommissie en gemeenteraad. Het college wordt verzocht de onderstaande (uitgangspunten) mee te nemen in de wensen en bedenkingen: a. Met de invoering van de verzilverlening een financiële mogelijkheid te bieden om de overwaarde van de eigen woning te gebruiken voor het treffen van maatregelen aan de eigen woning op het gebied van levensloopbestendighe id, duurzaamheid en klimaatadaptatie. b. Met de invoering van de Verzilverlening een extra financiële mogelijkheid te bieden om een bijdrage te schenken aan een kind voor de aankoop van diens eerste woning. c. De productvoorwaarden (en conceptverordening) door het college uit te werken c.q. in concept op te stellen. d. Te onderzoeken of een budget van € 1.000.000,00 passend is.
Vanuit gemeente Noordwijk een verzilverlening beschikbaar te stellen voor de inwoners van Noordwijk Het is mogelijk om een verzilverlening via SVn beschikbaar te stellen. In een verordening voor een verzilverlening bepaalt de gemeente dan de doelen en duidelijke voorwaarden, bijvoorbeeld: verduurzamen, energiezuinig maken, levensloopbestendig maken, klimaatadaptatie en ook de inkoop van zorg of een financiële bijdrage voor een kind dat een eerste woning koopt, behoort tot de mogelijkheden. Argumenten voor 1 Met de lening kun je de eigen woning levensloopbestendig maken en/of verduurzamen en energiezuiniger maken. Door een gedeelte van de overwaarde van een woning te verzilveren kunnen maatregelen aan de woning worden gefinancierd. 2
Ouders met overwaarde op hun woning kunnen hun kin deren ondersteunen bij het kopen van een eerste woning. De verzilverlening kan worden gebruikt om (een deel van) de overwaarde van een woning aan kinderen te schenken of te lenen als bijdrage bij de aankoop van een eerste woning . Deze schenking valt onder de regels van de Belastingdienst.
Bedenkingen (mogelijke risico’s) 1. Voor de gemeente zijn er financiële risico’s De lening staat lang vast (maximaal 75 jaar) en het is geen revolverend fonds. Er wordt tijdens de looptijd niet afgelost. De gemeente draagt het financiële risico als de overwaarde van een woning daalt. De lening wordt pas terugbetaald als de bewoners overleden zijn of als het huis verkocht wordt. Om de financiële risico’s van de gemeente zo laag mogelijk te houden kan in de verordening worden opgenomen dat woning eigenaren ook de financiële risico’s dragen. De risico van woningwaardes dalen kunnen bij de eigenaren/erfgenamen komen te liggen. 2.
Geen budget beschikbaar Het is geen revolverend fonds, waardoor er elk jaar opnieuw budget nodig is. Op dit moment is hier geen budget voor begroot. Het college heeft de voorkeur om dit dan via een perspectief nota te laten lopen zodat in 2025 hiervoor geld beschikbaar wordt gesteld . In de perspectief nota kunnen dan integrale wensen naar voren komen en daarover besluiten worden genomen.
3.
Budget kan anders worden besteed om de doelstellingen te behalen Er zijn al andere lokale en landelijke financiële regelingen mogelijk: Leningen: bijvoorbeeld starterslening, duurzaamheidslening of landelijke regelingen. -
4.
Subsidies: bijvoorbeeld duurzaamheidssubsidie, ISDE of nationaal warmtefonds
De verzilverlening kan de doorstroom in de woningmarkt verstoren. Doordat woningeigenaren hun woningen makkelijker levensloopbestendig kunnen maken blijven er meer mensen in hun eigen woning en komen minder woningen beschikbaar voor starters en/of doorstromers. Een mogelijkheid om dit te voorkomen is om in de verordening op te laten nemen om dit doel (levensloopbestendig) uit te sluiten.
Pagina 2 van 3
5.
Budget van €1.000.000,- waarschijnlijk niet toereikend Waarschijnlijk is het voorgestelde budget van €1.000.000, - ontoereikend om iedereen te voorzien die gebruik wil maken van de lening. We verwachten veel aanvragen omdat er relatief veel huizenbezitters in Noordwijk zijn die overwaarde hebben op hun woning. Als het inzetten van de overwaarde voor meerdere doelen gebruikt kan worden, wordt het ook voor meer mensen aantrekkelijk. Echter kom je pas in aanmerking voor de Verzilverlening vanaf 58 jaar, waardoor de groep die in aanmerking komt voor de lening verkleint.
Voor de benodigde overwaarde wordt er gekeken naar het verschil tussen 80% WOZ -waarde en de schuldrest. De SVn Verzilverlening is nooit hoger dan het bedrag dat de gemeente vaststelt. De gemeente moet dus de hoogte van het maximale bedrag dat geleend kan worden aangeven. In gemeente Roosendaal is in 2019 bijvoorbeeld de maximale lening op €35.000, - vastgesteld. Er zijn een hoop variabele waarop ingezet kan worden en keuzes in gemaakt moeten worden, hierdoor kan in een later stadium het maximale bedrag voor gemeente Noordwijk bepaald worden . Vragen aan de raad Voor het debat over de verzilverlening willen wij u de volgende vragen en suggesties meegeven. • •
Voor welke maatregelen en/of doelen wil de raad de verzilverlening beschikbaar stellen? Welke voorwaarden worden daaraan gesteld?
• •
Wat is het maximumbedrag dat uit de overwaarde geleend kan worden? Wat is het maximumbudget bedrag dat de raad hiervoor per jaar beschikbaar wil stellen? Dit in verhouding tot het maximaal te lenen bedrag.
Het college wil de volgende suggesties meegeven, om mee te nemen ter besluitvorming. Nodig een expert uit op het gebied van de verzilverlening om uw raad meer toelichting te geven over de lening. Waarschijnlijk is er meer tijd nodig voor een betere analyse en om goede overwegingen te kunnen maken. Hiervoor stelt het college het volgende procesvoorstel voor: Eerste stap om informatie in te lezen en vragen op te stellen tijdens beeldvormend commissie, tweede stap tijdens beeldvormend commissie samen met een expert de vragen te behandelen en informatie in te winnen en een derde meningsvormende commissie om keuzes te kunnen maken.
Hartelijk bedankt voor de aanlevering van het initiatief raadsvoorstel en de aangeleverde informatie. Hoogachtend, Locoburgemeester en wethouders van Noordwijk
Mw. E.M. Overzier
R. Ter Hark
secretaris
Locoburgemeester
Bijlagen: A productvoorwaarden B conceptverordening verzilverlening (het uitwerken van de concept verordening vraagt meer tijd dan de 30 dagen en is afhankelijk van de vele keuzes en bijbehorende afwegingen die gemaakt moeten worden)
Pagina 3 van 3