Mobiliteitsagenda 2040 gemeente Noordwijk - Definitief 10-09-2025

Mobiliteitsagenda 2040

Colofon

Titel document: Opdrachtgever Status: Datum: Projectnaam: Projectnummer:

Mobiliteitsagenda gemeente Noordwijk Gemeente Noordwijk Definitief 10 september 2025 Mobiliteitsagenda gemeente Noordwijk BK2597 Classificatie Vertrouwelijk

Disclaimer

Behoudens andersluidende afspraken met de Opdrachtgever, mag niets uit dit document worden verveelvoudigd of openbaar gemaakt of worden gebruikt voor een ander doel dan waarvoor het document is vervaardigd. Haskoning Nederland B.V. aanvaardt geen enkele verantwoordelijkheid of aansprakelijkheid voor dit document, anders dan jegens de Opdrachtgever. Let op: dit document bevat persoonsgegevens van medewerkers van Haskoning Nederland B.V. en dient voor publicatie of anderszins openbaar maken te worden geanonimiseerd. 10 september 2025

Mobiliteitsagenda 2040

2

Voorwoord

De mobiliteitsagenda hebben we niet alleen opgesteld op basis van analyse, onderzoek, nieuwe inzichten, trends en ontwikkelingen. Veel inwoners hebben aandachtspunten meegegeven en ook veel organisaties hebben meegedacht. Ik wil iedereen daarvoor van harte bedanken!

Voor u ligt de Mobiliteitsagenda van de gemeente Noordwijk. Dit plan geeft richting aan wat we de komende jaren willen doen op het gebied van verkeer en mobiliteit in de gemeente Noordwijk. De gemeente Noordwijk streeft naar een goed bereikbare gemeente, waarbij veiligheid voorop staat. We blijven investeren in de verbetering van de bereikbaarheid per fiets, openbaar vervoer en auto. Een goede, toekomstbestendige bereikbaarheid biedt voordelen voor onze inwoners, bedrijven en werknemers. Dit doel hebben we vertaald naar een ideale verkeerssituatie in de toekomst, een wensbeeld waarin alle verkeersdeelnemers een plek hebben gekregen. Hierbij hebben we ons voornemen om door te groeien naar meer inwoners meegenomen. Er zijn nu grote ontwikkelingen in voorbereiding, daarnaast komen er op mobiliteitsvlak nieuwe ontwikkelingen op ons af. Denk aan de energietransitie, deelmobiliteit en nieuwe vormen van logistiek. Deze ontwikkelingen vragen om proactieve, creatieve en flexibele oplossingen. Hiermee blijft Noordwijk ook in de toekomst voor iedereen bereikbaar. We verwachten ook dat er een verschuiving zal optreden binnen de gemeente Noordwijk van het gebruik van de auto naar de elektrische fiets, en we willen dit actief stimuleren. Deze mobiliteitsagenda beschrijft op hoofdlijnen ook een pakket maatregelen waarmee we het wensbeeld kunnen realiseren.

Hierbij laten we voldoende ruimte voor een flexibele invulling. Dit is nodig om in te kunnen spelen op prioriteiten en actuele ontwikkelingen. We zetten ons in om snel te starten met het uitvoeren van de eerste maatregelen.

10 september 2025

Mobiliteitsagenda 2040

Theo Alkemade Wethouder Duurzaamheid, Energietransitie en Openbare ruimte.

3

Inhoudsopgave Voorwoord

3

Inhoudsopgave

4

1

Inleiding

6

1.1

Aanleiding

6

1.2

Wat is de Mobiliteitsagenda

6

1.3

Participatie en afstemming

6

1.4

Opbouw Mobiliteitsagenda

7

2

Waar staan we nu?

9

2.1

Bestaande netwerken

2.2

5

Visie

43

5.1

Verbeteren van de verkeersveiligheid

44

5.2

Inzetten op duurzame mobiliteit

45

5.3

Verbeteren algehele bereikbaarheid

46

5.4

Vitale en gezonde dorpen

47

6

Wensbeelden

48

6.1

Stappen

49

6.2

Trappen

51

6.3

Openbaar vervoer

54

9

6.4

Deelvervoer

57

Beleidskaders

17

6.5

Personenauto

58

2.3

Verkeersveiligheid

21

6.6

Vrachtvervoer

60

2.4

Enquête inwoners

25

3

Wat komt er op ons af?

27

7

Maatregelen per kern

63

7.1

Noordwijk Binnen

64

3.1

Trends

27

7.2

Noordwijk aan Zee

67

3.2

Ruimtelijke ontwikkelingen

35

7.3

Noordwijkerhout

69

3.3

Infrastructurele ontwikkelingen

39

7.4

De Zilk

72

4

Conclusie

40

7.5

Buitengebied

73

10 september 2025

Mobiliteitsagenda 2040

4

8

Maatregelen integraal

76

8.1

Flankerend beleid

76

8.2

Onderzoek en optimalisaties

82

8.3

Lobby

84

9

Uitvoeringsprogramma

86

9.1

Uitvoeringsprogramma Noordwijk Binnen

87

9.2

Uitvoeringsprogramma Noordwijk aan Zee

88

9.3

Uitvoeringsprogramma Noordwijkerhout

89

9.4

Uitvoeringsprogramma De Zilk

89

9.5

Uitvoeringsprogramma Buitengebied

90

9.6

Uitvoeringsprogramma Integrale maatregelen

91

10

Bijlagen

93

Bijlage 1: Beleidskaders

94

Bijlage 2: Geregistreerde ongevallen

106

Bijlage 3: BLIQ-rapportage

110

Bijlage 4: Participatie

111

Bijlage 5: Inrichtingskenmerken wegen

119

10 september 2025

Mobiliteitsagenda 2040

Trade register numb 565151

5

1

Inleiding

participatie met diverse betrokkenen om integraal de beste keuzes te maken.

1.1 Aanleiding

1.3 Participatie en afstemming

De gemeente Noordwijk wil in de toekomst goed bereikbaar en veilig blijven, daarom wil de gemeente een actuele Mobiliteitsagenda voor 2040. Met deze agenda kan de gemeente de komende 15 jaar goed onderbouwd, met bestuurlijk en maatschappelijk draagvlak, en op basis van de nieuwste inzichten, toekomstgericht werken aan de mobiliteit binnen de gemeente Noordwijk en in de regio.

Een belangrijk onderdeel bij de totstandkoming van deze Mobiliteitsagenda is participatie met de omgeving en afstemming met interne stakeholders. Diverse doelgroepen zijn betrokken, waarbij gebruik is gemaakt van de participatieladder zoals beschreven in de Nota Inwonersparticipatie van de gemeente Noordwijk. Participatie betekent niet dat we álle ontvangen opmerkingen kunnen verwerken. In bijlage 4 zijn de uitkomsten van de participatie weergegeven.

1.2 Wat is de Mobiliteitsagenda

1.3.1 Participatie met de omgeving

Met deze agenda schetsen we de visie van de gemeente Noordwijk op verkeer en vervoer. We richten ons op de gewenste infrastructuur, waarbij we bereikbaarheid, veiligheid en leefbaarheid voor alle typen verkeer – voetgangers, fietsers, openbaar vervoer, gemotoriseerd verkeer en logistiek verkeer – centraal stellen. We beschrijven de nodige maatregelen om deze situatie te bereiken en gebruiken deze agenda als leidraad voor toekomstige investeringen.

Individuele bewoners De individuele inwoners bevinden zich op de treden ‘raadplegen’ en ‘informeren’. Tussen 27 januari en 2 maart 2025 hebben alle bewoners gelegenheid gehad om wensen, knelpunten en positieve ervaringen met betrekking tot mobiliteit aan te geven via een digitale kaart. Er zijn 496 meldingen gedaan op deze kaart.

Doel van de Mobiliteitsagenda Een Mobiliteitsagenda geeft inzicht in hoe de gemeente Noordwijk, mede op basis van de ambities van de gemeenteraad, bereikbaar, aantrekkelijk en veilig kan blijven voor inwoners, werknemers, bedrijven en bezoekers. We houden rekening met toekomstige ontwikkelingen, zoals aanpassingen aan infrastructuur en de bouw van nieuwe woningen. We richten ons ook op verduurzaming, deelmobiliteit, veiligheid, leefbaarheid en gezondheid. Een belangrijk onderdeel bij de totstandkoming is de afstemming en 10 september 2025

Mobiliteitsagenda 2040

Op 1 september 2025 is een bewonersbijeenkomst georganiseerd waarin de Mobiliteitsagenda is toegelicht evenals de gemaakte keuzes. Het proces omtrent de inzagetermijn en het recht tot inspreken is hierbij ook toegelicht. Klankbordgroep De klankbordgroep bevindt zich op de trede ‘adviseren’. Er zijn drie bijeenkomsten geweest met de klankbordgroep: op 2 februari, 3 april en 26 mei 2025. Deze input hebben we gebruikt bij het ophalen 6

brede projectgroep. We hebben deze projectgroep drie keer geconsulteerd om ervoor te zorgen dat de Mobiliteitsagenda in lijn is met de overige beleidsvelden van de gemeente.

en verfijnen van de knelpunten, netwerken en maatregelen. Op 26 mei 2025 is met de klankbordgroep ook een rondje door de gemeente gefietst om bij een aantal knelpuntlocaties stil te staan. De klankbordgroep bestond uit vertegenwoordigers van de hulpdiensten(politie en brandweer), wijkvereniging de Zuid en Stichting Oude Dorpskern, Noordwijk Shopping Center, Qbuzz, Belangenvereniging Gehandicapten Noordwijk voor Iedereen, Algemene Noordwijkse Senioren Bond, Fietsersbond Duin en Bollenstreek, Veilig Verkeer Nederland, Noordwijk Marketing en de wijkregisseur. De klankbordgroep is ook in gelegenheid gesteld om digitaal te reageren op de concept-Mobiliteitsagenda.

1.4 Opbouw Mobiliteitsagenda Dit Mobiliteitsagenda is opgebouwd in drie stappen. Deel A: Waar staan we nu? Wat komt op ons af? – Hoofdstukken 2 t/m 4 In deel 1 bekijken we de huidige situatie in de gemeente Noordwijk. Vervolgens onderzoeken we hoe landelijke, provinciale en regionale ontwikkelingen de mobiliteit in Noordwijk kunnen beïnvloeden. We lichten de belangrijkste beleidskaders toe en gebruiken deze als uitgangspunten voor de Mobiliteitsagenda. Ten slotte onderzoeken we de trends en ontwikkelingen die van invloed zijn op mobiliteit.

Pop-up participatie jongeren Jongeren staan op de trede ‘raadplegen’. Voor hen is een pop-up participatie georganiseerd door Team Alert op het Leeuwenhorst College en het Northgo College: 6 mei, 7 mei en 6 juni 2025.

Deel B: Visie en wensbeelden – Hoofdstukken 5 t/m 8 In deel 2 lichten we de visie op mobiliteit toe. Hier maken we onderscheid tussen nieuwe mobiliteit vanwege verwachte ontwikkelingen en bestaande mobiliteit. Vervolgens vertalen we de ambities concreet vanuit de mobiliteitsvisie. Ten slotte brengen we de gewenste netwerken voor fiets, auto en vrachtverkeer in kaart.

1.3.2 Afstemming met interne stakeholders Gemeenteraad De gemeenteraad is in het proces van totstandkoming meegenomen in de afstemming. We hebben de gemeenteraad geconsulteerd op 17 maart, 16 april en 16 juni 2025. We hebben de raadsleden de input van de participatie medegedeeld. Ook hebben zij de conceptvisie mee kunnen lezen en hebben wij hen geïnformeerd over de doorvertaling van de visie naar concrete maatregelen. De raadsleden hebben hun eerste denkwijzen over mobiliteit aangegeven, we hebben in kleine groepen de visie en gewenste netwerken besproken en de maatregelen toegelicht.

Deel C: Uitvoeringsprogramma – Hoofdstuk 9 In deel 3 stellen we de concrete maatregelen voor. We beschrijven de maatregelen op hoofdlijnen. Een gedetailleerde uitwerking van wat er concreet op straat moet gebeuren, maakt geen deel uit van de Mobiliteitsagenda. Hiervoor zijn vaak meerdere mogelijkheden met voor- en nadelen, die nader onderzocht moeten worden. Ook de financieringsmogelijkheden van de maatregelen vallen buiten de mobiliteitsagenda.

Interne brede projectgroep Ambtelijke vertegenwoordigers van diverse relevante beleidsvelden binnen de gemeente Noordwijk maakten deel uit van de interne 10 september 2025

Mobiliteitsagenda 2040

7

Deel A. Waar staan we nu? Wat komt op ons af?

10 september 2025

Mobiliteitsagenda 2040

8

2

Waar staan we nu?

auto vaak als eerste wordt ingepast in ontwerpopgaven, waardoor er voor fietsers en voetgangers in praktijk vaak te weinig ruimte overblijft. Dit leidt tot verdringing en (gevoel van) onveiligheid van deze groep weggebruikers.

2.1 Bestaande netwerken In dit hoofdstuk worden de bestaande netwerken voor verschillende verkeersdeelnemers beschreven. Deze netwerken hebben we overgenomen uit verschillende databronnen zoals het verkeersmodel, NWB, DUO, PDOK en opendata van de provincie. Het gaat om de netwerken voor voetganger, fietser, openbaar vervoer, deelvervoer en auto.

2.1.1 Stappen (voetganger) Voetgangers kunnen zich bijna overal in de gemeente vrij bewegen. Toch zijn er plekken waar voetgangers meer aandacht en prioriteit verdienen. Met name verblijfsgebieden, schoolomgevingen, OVhaltes en zorglocaties vragen om een logische, veilige en toegankelijke inrichting van de ruimte. Zo kunnen kinderen veilig te voet naar school en sport, en kunnen ouderen en mensen met een beperking zelfstandig de lokale voorzieningen bereiken.

In de volgende hoofdstukken worden de netwerken voor de verschillende modaliteiten toegelicht. Hierbij hanteren we de volgorde conform het STOMP-principe.

Veel mensen kiezen ervoor om korte afstanden te voet af te leggen, bijvoorbeeld naar de supermarkt, het werk of een vriend in de buurt. Deze korte verplaatsingen vereisen een goed ontworpen infrastructuur, vooral in woonwijken, waar een leefbare omgeving wordt gecreëerd door veilige en aangename wandelroutes. Het bevorderen van lopen als een volwaardige vorm van mobiliteit draagt bij aan een gezondere, duurzamere en meer verbonden gemeenschap.

STOMP De afkorting STOMP staat voor Stappen, Trappen, Openbaar Vervoer, Mobility as a Service (MaaS) en Personenauto’s. Dit principe geeft in het ontwerpproces prioriteit aan duurzame en meer kwetsbare mobiliteitsvormen en minder prioriteit aan minder kwetsbare vormen. Hierdoor komen de zwakkere verkeersdeelnemers meer centraal in het ontwerpproces te staan en worden vaker keuzes gemaakt in het belang van deze verkeersdeelnemers.

In onderstaande paragrafen gaan we dieper in op de volgende thema’s A. Bereikbaarheid OV-haltes B. Schoolgaande kinderen C. Toegankelijkheid D. Wandelnetwerk

De voetganger staat op de eerste plaats in het ontwerpproces, omdat dit de meest kwetsbare maar ook de meest duurzame vorm van mobiliteit is. De fietser komt direct na de voetganger. Dit is een vorm van ‘omgekeerd ontwerpen’, omdat van oudsher de 10 september 2025

Mobiliteitsagenda 2040

9

A) Bereikbaarheid ov-haltes

C) Toegankelijkheid

Bushaltes spelen een belangrijke rol binnen het voetgangersnetwerk en dienen goed bereikbaar te zijn voor voetgangers. Een goed bereikbare bushalte zorgt ervoor dat mensen veilig en efficiënt gebruik kunnen maken van het openbaar vervoer. Het is daarom belangrijk om aandacht te besteden aan waar mensen bij bushalten oversteken, zodat de voetgangersroutes geoptimaliseerd kunnen worden. In figuur 2-1 is een overzicht van de locaties van de bushalten weergegeven.

Ouderen blijven langer thuis wonen en willen mobiel blijven. De aandacht voor de toegankelijkheid voor mensen met een beperking groeit. Zorglocaties verdienen hierbij specifieke aandacht. Het gaat dan om de volgende instellingen: • Zorgcentrum Groot Hoogwaak • Verpleeghuis Jeroen, Marente • Verpleeghuis Topaz Munnekeweij • Senioren/verzorging bij de Pilarenlaan Noordwijkerhout (voorheen Puykendam)

B) Schoolgaande kinderen

D) Wandelen in het landschap

Voor schoolgaande kinderen is een goed netwerk te voet en te fiets belangrijk. Zo kunnen kinderen veilig te voet naar school en sport. Binnen de gemeente zijn vijftien basisscholen en twee middelbare scholen, waardoor scholieren zich dus vooral binnen de gemeente verplaatsen. Brede en objectvrije aanlooproutes van en naar de scholen zijn daarom van belang. Op figuur 2-1 staan de locaties van de verschillende scholen in Noordwijk afgebeeld.

Onze gemeente maakt deel uit van het landelijke wandelnetwerk. Het Nederlands Kustpad (LAW-route) loopt door de gemeente (figuur 2-1). Daarnaast zijn verschillende regionale routes in ons landschap aanwezig (figuur 2-1). Er zijn nog verbeteringen nodig om de recreatieve wandelroutes te optimaliseren. Dit omvat onder andere de verbindingen tussen verschillende gebieden en de veiligheid van oversteekplaatsen bij toegangen en parkeerplaatsen.

Verder kent de gemeente Noordwijk drie scholen voor speciaal onderwijs, zowel voor basis- als voortgezet onderwijs. De Duinpieper is een basisschool voor speciaal onderwijs en richt zich op kinderen met een verstandelijke beperking, ontwikkelingsachterstand en/of gedragsproblematiek. De Oeverpieper biedt een onderwijs-zorgarrangement voor leerlingen met een intensieve ondersteuningsbehoefte. Voor jongeren in het voortgezet onderwijs is er VSO Het Duin, een school voor voortgezet speciaal onderwijs voor leerlingen met een zeer moeilijk lerende achtergrond. 10 september 2025

Mobiliteitsagenda 2040

10

10 september 2025

Mobiliteitsagenda 2040

Figuur 2-1 Bestaande netwerk voetganger

11

2.1.2 Trappen (fietser)

KTS. Dit zorgt voor een hoge fietsintensiteit, wat vraagt om een veiliger en beter fietspad langs de provinciale weg.

In dit hoofdstuk beschrijven we de huidige situatie voor fietsers in de gemeente Noordwijk. We beschrijven de bestaande fietsinfrastructuur en de belangrijkste routes die door de gemeente lopen. Hierbij maken we onderscheid tussen het hoofdfietsnetwerk (A), de doorfietsroutes (B), de knooppunten (C) en de recreatieve routes in de duinen (D).

C) Knooppunten In figuur 2-4 is het recreatieve knooppuntennetwerk door de gemeente Noordwijk te zien. Dit netwerk komt deels overeen met het recreatieve netwerk uit het hoofdnet, maar is iets uitgebreider.

D) Routes in de duinen - ruiters en MTB

A) Hoofdfietsnetwerk Zuid-Holland

In de duinen van de gemeente Noordwijk zijn diverse recreatieve routes, zoals het ruiternetwerk (figuur 2-3) en de mountainbikeroutes (figuur 2-2). Het is belangrijk dat deze routes veilige oversteekplaatsen hebben bij de toegangen en de parkeerplaatsen.

Vanuit de provincie Zuid-Holland is in 2022 een hoofdnet fietsroutes opgesteld. Deze routes lopen ook door de gemeente Noordwijk en zijn te zien in figuur 2-4. De utilitaire routes zijn weergeven in het rood. Dit zijn binnen de gemeente belangrijke fietsroutes als het gaat om bereikbaarheid en bedienen vooral het interlokale verkeer tussen kernen. Hierbij is voornamelijk ingezet op woon-werk verbindingen binnen de provincie. Daarnaast wordt rekening gehouden met belangrijke middelbare scholen en winkelgebieden. Ook is het recreatieve netwerk in het hoofdnet opgenomen. Deze routes zijn weergeven in het blauw.

Ruiters delen vaak wegen met gemotoriseerd- en fietsverkeer. In de gemeente Noordwijk zijn er een aantal onverharde ruiterpaden in de duinen. Langs de Randweg zijn er parkeerplaatsen waar trailers geparkeerd kunnen worden. Deze parkeerplaatsen worden ook veel gebruikt door overige recreanten, bijvoorbeeld als startpunt voor de mountainbikers. Vanaf deze parkeerplaats zijn er via een knooppuntennetwerk verschillende ruiterroutes naar het strand.

B) Doorfietsroutes Holland Rijnland Er zijn een aantal (geplande) doorfietsroutes die door de gemeente lopen (figuur 2-4). Route 3B is een bestaande fietsroute. Deze loopt dwars door de gemeente en vormt een belangrijke verbinding tussen noord en zuid. Route 5, 6, 7 en 28 verbinden de gemeente met omliggende doorfietsroutes, waarbij route 5B een nieuwe verbinding is tussen de kernen Noordwijk, Noordwijkerhout, Lisse en verder richting Nieuw-Vennep, Hoofddorp en Schiphol. Route 7 is een belangrijke schoolroute tussen Noordwijk en Voorhout. Veel scholieren fietsen dagelijks van en naar het Northgo College en de 10 september 2025

Mobiliteitsagenda 2040

Figuur 2-2 Ruiterpaden netwerk in Noordwijk (ruitereenmennen. nl) 12

Figuur 2-3 Mountainbike routes in Noordwijk (MTBroutes.nl)

10 september 2025

Figuur 2-4 Bestaande netwerk fiets

Mobiliteitsagenda 2040

13

2.1.3 Openbaar vervoer De gemeente Noordwijk wordt bediend door meerdere buslijnen, die zorgen voor een goede connectie met de omliggende gemeentes Oegstgeest, Hillegom, Lisse, Sassenheim, Voorhout en Katwijk. Het busnetwerk maakt het ook mogelijk dat de stations Leiden Centraal, Sassenheim en Voorhout gemakkelijk te bereiken zijn vanuit de gemeente. De busroutes binnen Noordwijk zijn in figuur 2-5 weergegeven.

2.1.4 Maas (deelvervoer) Binnen de gemeente is één deelauto-aanbieder. In Noordwijkerhout staan drie deelauto’s van Greenwheels. Deze staan op nietgeformaliseerde locaties in de kern. Deelauto’s zijn opgenomen als reductiefactor in het gemeentelijke parkeernormenbeleid. Dit betekent dat bij nieuwbouwprojecten het aantal verplichte parkeerplaatsen kan worden verlaagd wanneer er aantoonbaar gebruik wordt gemaakt van deelmobiliteit. Hiermee stimuleert de gemeente het gebruik van deelauto’s als duurzaam alternatief voor privébezit en wordt de parkeerdruk beperkt. In het kader van de nieuwe ov-concessie zijn QBuzz deelfietsen van Donkey Republic bij bushaltes geplaatst. Deze deelfietsen maken het makkelijker om na een rit met het ov je eindbestemming te bereiken. Dit draagt bij aan een beter functionerende ketenmobiliteit.

Figuur 2-5 Bestaande netwerk ov 10 september 2025

Mobiliteitsagenda 2040

14

2.1.5 Personenvervoer (gemotoriseerd vervoer) De gemeente kent een grote diversiteit aan wegen. Deze zijn op te delen in vier categorieën: 1. Woonerf: een bijzondere vorm van erftoegangsweg, waar de verblijfsfunctie centraal staat. De inrichting is gericht op langzaam verkeer, spelen en ontmoeten. Auto’s zijn te gast. 2. Erftoegangsweg: een weg waar verschillende verkeersdeelnemers gemengd worden en waar huis- en bedrijfsaansluitingen op zijn. 2. Gebiedsontsluitingsweg: een weg die, zoals de naam al zegt, gebieden ontsluit. Deze worden in mindere mate gecombineerd met toegang tot percelen. Op deze wegen scheiden we snel en langzaam verkeer zo veel mogelijk. 3. Stroomweg: is de hoogste categorie, en betreft de auto(snel)wegen. Deze vier typen wegen kunnen binnen of buiten de bebouwde kom liggen, met allemaal een andere maximumsnelheid. In tabel 2-1 is de maximumsnelheid per wegcategorie weergegeven, uitgesplitst naar ligging van de weg binnen of buiten de bebouwde kom. Deze wegen zijn daarnaast ook in figuur 2-6 opgenomen. Tabel 2-1 maximumsnelheid per wegcategorie Binnen de kom Snelheid (km/u)

Buiten de kom

Kleur in figuur 2-6

Snelheid (km/u)

Kleur in figuur 2-6

Woonerf

15

Niet afgebeeld

-

-

Erftoegangsweg

30

Niet afgebeeld

60

Oranje

Gebiedsontsluitingsweg 50

Lichtblauw

80

Donkerblauw

Stroomweg

-

100

Paars

10 september 2025

-

Mobiliteitsagenda 2040

Figuur 2-6 Wegcategorisering in Noordwijk

15

A) Wegbeheerders De provincie beheert de provinciale wegen N206, N442, N443 en N444. Hier geldt een maximumsnelheid van 80 km/u. Daarnaast beheert de provincie een aantal fietspaden en wegen door de duinen. De gemeente Noordwijk beheert de lokale wegen, de erftoegangswegen binnen (max. 30 km/u) en buiten (max. 60 km/u) de bebouwde kom en de gebiedsontsluitingswegen binnen (max. 50 km/u) de bebouwde kom en sommige buiten (max. 60 en 80 km/u) de bebouwde kom. Binnen de gemeente Noordwijk lopen geen rijkswegen. Figuur 2-7 Locaties brandweerkazernes (bron google.com)

B) Nood- en hulpdiensten Brandweer Hollands Midden maakt veiligheidsregio Hollands Midden.

C) Vrachtverkeer onderdeel

uit

van

de

De belangrijkste belangrijke routes voor vrachtverkeer zijn de ontsluitende wegen. Zoals de N442, N443, N444 en de N206. Vrachtverkeer dat bestemming heeft binnen de bebouwde kom wordt zo veel mogelijk afgewikkeld via de gebiedsontsluitende wegen.

In de gemeente Noordwijk zijn twee brandweerkazernes: Kazerne Noordwijk aan de Duinwetering 102 en Kazerne Noordwijkerhout aan de Herenweg 96. Verder zijn er twee politiebureaus: het politiebureau in Noordwijkerhout aan de Herenweg 2 en het politiebureau in Noordwijk aan de Duinwetering 101 (zie figuur 27).

D) (Land)bouwverkeer De agrarische sector speelt een belangrijke rol in de Duin- en Bollenstreek. Op wegen waar (land)bouwvoertuigen zich mengen met fietsers en ander langzaam verkeer zijn zorgen over de verkeersveiligheid. De uitdaging ligt in de balans tussen bereikbaarheid voor agrarische bedrijven en het creëren van veilige, duurzame en leefbare routes voor alle weggebruikers, waarbij mogelijk aparte infrastructuur of aangepaste verkeersmaatregelen nodig zijn voor landbouwverkeer.

Voor de nood- en hulpdiensten is het van belang dat zij de wettelijke aanrijtijden behalen en dat wegen goed toegankelijk zijn voor brandweervoertuigen en andere hulpdiensten.

10 september 2025

Mobiliteitsagenda 2040

16

2.2 Beleidskaders Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte De SVIR presenteert de langetermijnvisie van de Rijksoverheid op ruimtelijk en mobiliteitsbeleid voor Nederland in het jaar 2040, met nadruk op duurzaamheid, efficiënt ruimtegebruik en mobiliteit.

Landelijk, provinciaal en regionaal beleid beïnvloeden de mobiliteit in de gemeente Noordwijk. In deze paragraaf vatten we de relevante passages samen. We gebruiken deze als algemene uitgangspunten en input voor deze mobiliteitsagenda. In bijlage 1 gaan we uitgebreider in op deze plannen.

Voor Noordwijk betekent dit dat de gemeente moet werken aan het optimaliseren van bestaande infrastructuur en het bevorderen van een efficiënt en duurzaam mobiliteitssysteem. Dit kan met een samenwerking tussen verschillende overheidsniveaus en betrokken belanghebbenden.

2.2.1 Nationaal beleid Omgevingswet (2024) De Omgevingswet introduceert een geïntegreerde aanpak voor ruimtelijke ordening, milieu en natuur. Het doel is een efficiënter en eenduidiger systeem voor vergunningverlening en ruimtelijke planning, gericht op duurzaamheid en leefbaarheid.

Mobiliteitsvisie 2050 – Hoofdlijnennotitie De Mobiliteitsvisie 2050 legt de basis voor een meer geïntegreerd bereikbaarheidsbeleid, met aandacht voor duurzaamheid, een gezonde leefomgeving en veiligheid.

Voor Noordwijk betekent dit dat de gemeente inwoners meer kan betrekken bij de besluitvorming en om een gezonde fysieke leefomgeving te creëren. Dit kan bijvoorbeeld door participatie bij de herinrichting van wegen en woningbouwprojecten.

Voor Noordwijk betekent dit dat de gemeente moet werken aan het combineren, versterken en verbinden van verschillende mobiliteitsvormen om de bereikbaarheidsdoelen efficiënt te bereiken.

Nationale Omgevingsvisie (2020) De NOVI schetst de langetermijnvisie van het Rijk op de toekomstige ontwikkeling van de Nederlandse leefomgeving, met aandacht voor klimaatverandering, energietransitie, circulaire economie, bereikbaarheid en woningbouw.

Veilig van deur tot deur – Het Strategisch Plan Verkeersveiligheid 2030 Het SPV 2030 omarmt een nul ambitie: elk slachtoffer van verkeersongevallen is er één te veel. Het plan stimuleert overheden om gezamenlijk te opereren ten behoeve van een maximaal effect op het vlak van verkeersveiligheid.

Voor Noordwijk betekent dit dat de gemeente moet werken aan duurzame economische groei, ruimte voor klimaatverandering en de overgang naar duurzame energie, en het versterken van leefbare steden en regio's. 10 september 2025

Mobiliteitsagenda 2040

17

Voor Noordwijk betekent dit dat de gemeente moet werken aan het verbeteren van verkeersinfrastructuur, handhaving en educatie, en het stimuleren van innovaties zoals slimme technologieën en dataanalyse.

Voor Noordwijk betekent dit dat de gemeente moet werken aan een proactieve aanpak van verkeersveiligheid, waarbij risico's systematisch in kaart worden gebracht en gerichte maatregelen worden getroffen. Toekomst openbaar vervoer 2040 Het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat werkt aan een toekomstbeeld van het openbaar vervoer in 2040, met aandacht voor snelle, gemakkelijke, betrouwbare en betaalbare mobiliteit.

2.2.3 Regionaal beleid Regionale strategie Mobiliteit – Holland Rijnland De regionale strategie mobiliteit van Holland Rijnland richt zich op een toekomstbestendig mobiliteitssysteem, met aandacht voor leefbaarheid en verkeersveiligheid. Voor Noordwijk betekent dit dat de gemeente moet werken aan het versterken van regionale ontwikkelassen, toekomstbestendige netwerken en duurzame (keten)mobiliteit.

Voor Noordwijk betekent dit dat de gemeente moet werken aan het verbeteren van de OV-infrastructuur en het stimuleren van duurzame mobiliteit.

2.2.2 Provinciaal beleid

Omgevingsagenda – Holland Rijnland De regionale omgevingsagenda bespreekt hoe op integrale wijze alle ruimte vragende functies een plek krijgen of waar keuzes gemaakt moeten worden. Voor Noordwijk betekent dit dat de gemeente moet werken aan hoogwaardige en duurzame verstedelijking, verduurzaming van het mobiliteitssysteem, verbetering van oostwest verbindingen en grote woningbouwprojecten

Omgevingsvisie Zuid-Holland De Omgevingsvisie van Zuid-Holland biedt een strategische blik op de lange termijn voor de gehele fysieke leefomgeving en bevat de hoofdzaken van het te voeren integrale beleid van de provincie. Voor Noordwijk betekent dit dat de gemeente moet werken aan het verbeteren van de bereikbaarheid, schone energie, natuur, woningbouw en een gezonde leefomgeving.

Uitvoeringsagenda Duin- en Bollenstreek De uitvoeringsagenda van de Duin en Bollenstreek (Hillegom, Katwijk, Lisse, Noordwijk en Teylingen) is opgesteld om de gezamenlijke opgaven aan te pakken en de droom van een bloeiende toekomst te realiseren.

Uitvoeringsprogramma Verkeersveiligheid Zuid-Holland 2021 - 2030 Het uitvoeringsprogramma verkeersveiligheid beschrijft de strategie en acties voor verkeersveiligheid in Zuid-Holland tot 2030.

Voor Noordwijk betekent dit dat de gemeente werkt aan actualisatie Greenport en gezamenlijke keuzes hernieuwbare energiebronnen, 10 september 2025

Mobiliteitsagenda 2040

18

Gemeente Teylingen Het mobiliteitsplan van Teylingen richt zich op het creëren van een leefbare, veilige en bereikbare gemeente. Voor Noordwijk betekent dit dat de gemeente kan werken aan het verbeteren van verkeersveiligheid, duurzame vervoerswijzen, bereikbaarheid en parkeerbeleid.

realisatie van de woningbouwopgave, het verbinden kennisintensieve sectoren, maatregelpakket ‘Ontsluiting Noordelijke Bollenstreek’, Corridorstudie mobiliteit/ruimte Leiden – Katwijk – Noordwijk en het ontwikkelen van een ‘regiobrand’. Intergemeentelijke Structuurvisie Greenport (ISG) De ISG biedt een ruimtelijk kader voor duurzame ontwikkeling van het Greenportgebied en wordt op dit moment herijkt door de betrokken gemeenten. Naar verwachting wordt het nieuwe Programma Landelijk Gebied Duurzame Greenport in december 2025 vastgesteld. De ISG vervangt het Pact van Teylingen, gericht op het versterken van de bollenteelt, het landschap, de economie en de leefbaarheid in samenhang.

Gemeente Lisse De mobiliteitsvisie van Lisse vormt een belangrijke eerste stap die straks moet leiden tot een nieuw mobiliteitsplan inclusief uitvoeringsprogramma voor de gemeente Lisse. Doel is dat Lisse nu maar ook in de toekomst een bereikbare, aantrekkelijke en leefbare woonplaats blijft met een rustig en dorps karakter en een hoog voorzieningenniveau.

2.2.4 Buurgemeenten

Gemeente Hillegom De gemeente Hillegom heeft in de Mobiliteitsvisie drie ambities gedefinieerd die gebaseerd zijn op: Welzijn (people), Wereld (planet) en Welvaart (profit). Met de Mobiliteitsvisie en het Mobiliteitsplan draagt de gemeente Hillegom bij aan deze ambities met acht speerpunten op het gebied van mobiliteit. Ambitie 1: Een mooie, gezonde en veilige leefomgeving (welzijn), Ambitie 2: Hillegom zet in op duurzame mobiliteit (wereld) Ambitie 3: Hillegom is een vitaal dorp, daarom zijn we goed bereikbaar (welvaart)

Gemeente Leiden De beleidsbegroting van Leiden richt zich op een duurzaam, toegankelijk en veilig mobiliteitssysteem dat aansluit bij de groeiende stad en haar klimaatambities. Voor Noordwijk betekent dit dat de gemeente kan samenwerken met Leiden om emissievrije mobiliteit te bevorderen, de bereikbaarheid en doorstroming te verbeteren, en verkeersveiligheid te verhogen. Gemeente Katwijk De mobiliteitsvisie van Katwijk richt zich op het verbeteren van bereikbaarheid, verkeersveiligheid, duurzaamheid en leefbaarheid. Voor Noordwijk betekent dit dat de gemeente kan samenwerken aan betere verbindingen met Katwijk, de integratie van elektrische en gedeelde mobiliteit, en het versterken van regionale samenwerking. 10 september 2025

Mobiliteitsagenda 2040

2.2.5 Lokale beleids- en afsprakenkaders Omgevingsvisie – samen maken we de toekomst voor Noordwijk (2022) De omgevingsvisie biedt een breed kader voor de toekomstige ontwikkeling van de leefomgeving. Het richt zich op vijf koersen: 19

aandacht voor nieuwe mobiliteitsconcepten zoals deelfietsen en deelauto’s, en voldoende parkeervoorzieningen voor fietsen.

ondernemende gemeente, prettig wonen, welzijn en gezondheid, bereikbaarheid, en duurzaamheid. Voor mobiliteit en verkeer betekent dit dat Noordwijk werkt aan de verkeersveiligheid, betere bereikbaarheid met fiets, OV en auto, verbetering van het wandelen fietsnetwerk en toegankelijkheid voor mensen met een beperking.

Fietsplan Focus op Fietsen (2022) Dit plan richt zich op het verbeteren van de fietsinfrastructuur en fietsveiligheid binnen de gemeente. Voor mobiliteit en verkeer betekent dit de aanleg en verbetering van fietspaden, stimulering van fietsgebruik, en voorzieningen voor fietsparkeren en oplaadpunten voor e-bikes.

Collegewerkprogramma 2022-2026 Recht zo die gaat Dit programma benoemt drie speerpunten: verkeersveiligheid, regionale en lokale bereikbaarheid en, parkeren, verkeersveiligheid. Voor mobiliteit en verkeer betekent dit een focus op verkeersveiligheid, met speciale aandacht voor de omgeving van zorgcentra en scholen, een veilige infrastructuur, optimale verkeerscirculatie en als laatste voldoende parkeervoorzieningen. Hierbij wordt aangesloten op relevante beleidskaders, zoals de Retail- en Horecavisie. Voor mobiliteit en verkeer betekent dit een focus op een veilige infrastructuur, optimale verkeerscirculatie, voldoende parkeervoorzieningen, en aandacht voor verkeersveiligheid in de omgeving van zorgcentra en scholen.

Integrale visie laadinfrastructuur (2024) Deze visie richt zich op het faciliteren van de groeiende vraag naar laadinfrastructuur voor elektrische voertuigen. Voor mobiliteit en verkeer betekent dit de uitbreiding van het aantal laadpalen, regionale samenwerking, en het stimuleren van elektrisch rijden. Kadernota Parkeren (2020) Deze nota biedt een geactualiseerd kader voor het parkeerbeleid voor de periode 2020-2025. Voor mobiliteit en verkeer betekent dit een efficiënte inrichting van de openbare ruimte, beter benutten van bestaande parkeerplaatsen, en voorzieningen voor fietsparkeren.

Raadsagenda In 2024 is er een Raadsagenda vastgesteld. Hierin is vastgesteld dat het Collegewerkprogramma voor wat betreft mobiliteit en parkeren van kracht blijft.

Leidraad Inrichting Openbare Ruimte (LIOR) In de LIOR (Leidraad Inrichting Openbare Ruimte) zijn de technische en functionele eisen vastgelegd voor het ontwerp, de aanleg en het beheer van de openbare ruimte. De LIOR van de gemeente Noordwijk wordt regelmatig herzien om actueel te blijven.

Nota Parkeernormen 2020 inclusief Addendum 2024 Deze nota biedt een kader voor het aantal te realiseren parkeerplaatsen voor fiets en auto bij nieuwbouw- of transformatieprojecten. Voor mobiliteit en verkeer betekent dit dat de parkeernormen bijdragen aan duurzame verstedelijking, met

10 september 2025

Mobiliteitsagenda 2040

20

2.3 Verkeersveiligheid Daarnaast zijn kruispunten, of locaties waar langzaam verkeer het gemotoriseerd verkeer kruist, de locaties met het hoogste verkeersveiligheidsrisico. Bij de beoordeling van de verkeersveiligheid is vooral gekeken naar de kenmerken van de weg zelf, zoals de breedte, inrichting en het type verkeer dat er gebruik van maakt. Deze verdienen dan ook meer aandacht dan de wegvakken. Om deze reden is onderstaand een korte scan uitgevoerd van de locaties waar met name voetgangers (en fietsers) in conflict komen met het zwaardere (gemotoriseerde) verkeer. Hierbij is het vanuit risico oogpunt van belang dat locaties met relatief veel conflicten en met relatief groot snelheidsverschil een hoger risico kennen.

Vernieuwde, extra, aandacht voor verkeersveiligheid is noodzakelijk en daarom hebben Rijk, provincies, gemeenten en vervoerregio’s samen met maatschappelijke partijen nieuw beleid geïntroduceerd om de verkeersveiligheid structureel te verbeteren: het Strategisch Plan Verkeersveiligheid (SPV). Het SPV is een visie op een nieuwe aanpak van verkeersveiligheid, de risico gestuurde aanpak. We gaan van reactief naar proactief. Om de verkeersveiligheid te verhogen dient elke wegbeheerder primair te werken aan het verbeteren van het verkeersveiligheidsniveau van en voor alle SPV beleidsthema’s (het verbeteren van de basis) en éxtra inspanning te leveren op (risicofactoren binnen de) thema’s die een verhoogd risico vormen. Vanuit een risico gestuurde aanpak is het echter van groot belang dat de kwetsbare verkeersdeelnemers centraal staan. De voetganger is hierbij primair van belang (ondanks dat door onder registratie mogelijk weinig ongevallen geregistreerd worden). Op wegvakniveau is van belang dat de wegen ingericht worden conform het gedachtegoed van Duurzaam Veilig, waarbij de wegvakken met dezelfde functie (wegcategorie) uniform en herkenbaar worden ingericht (conform de CROW normen).

10 september 2025

Mobiliteitsagenda 2040

2.3.1 Risicoanalyse Noordwijk De Provincie Zuid-Holland heeft een quickscan verkeersveiligheidsrisico’s laten uitvoeren op basis van het SPV. Uit de quickscan komt naar voren dat de volgende specifieke doelgroepen een relatief hoog risico hebben in de gemeente Noordwijk: • Oudere fietsers op gemeentelijke wegen binnen de bebouwde kom met een maximumsnelheid van 50 km/u. • Fietsers van middelbare leeftijd op gemeentelijke wegen binnen de bebouwde kom met een maximumsnelheid van 50 km/u.

21

2.3.2 Risicolocaties

letsel. Van belang is om hierbij twee dingen te onderscheiden. Het beperken van de oorzaak van een ongeval (zoals het scheiden van verkeersstromen), om zo het ongeval te voorkomen en het beperken van de ernst van de afloop van een ongeval (zoals het aanbrengen van een geleiderail). Onderstaand is middels het vlinderdasmodel de oorzaak en gevolg weergegeven.

De verkeersveiligheidsrisico’s zijn het grootst daar waar gemotoriseerd verkeer en langzaam verkeer elkaar relatief vaak tegenkomt. Vanuit het risico gestuurde beleid is het van belang om te kijken naar de locaties met het hoogste risico. In de BLIQ-verkeersveiligheidsrapportage, zie bijlage 3, over de periode 2020-2024 zijn de verkeersveiligheidsrisico’s en ongevallenlocaties geïnventariseerd. De BLIQverkeersveiligheidsrapportage maakt ook een vertaling naar wegvakken en kruispunten waar risicoscores worden bedeeld aan wegvakken of kruispunten met een hoge ongevalsscore en hoge snelheidsscores.

2.3.3 Visie op ‘risico’ in het verkeerssysteem Het verkeersveiligheidsrisico wordt gezien als de kans op een ongeval. Dit kan met de volgende formule worden weergegeven: Ongeval = Risico x Expositie. Dit betekent dat een kleine kans op een risico bij een grote expositie wel kan leiden tot veel ongevallen (zoals bijvoorbeeld op een stroomweg waar veel verkeer geconcentreerd is met een relatief laag risico). Belangrijk hieruit is dat een locatie met een relatief beperkt aantal ongevallen wel een hoog risico kan kennen (bij een beperkte expositie). Alleen kijken naar de ongevallen (curatief/reactief) is daardoor onvoldoende, vooruitkijken naar de locaties met een hoog risico (preventief/proactief) is daardoor leidend in de SPV aanpak.

Bij het onderzoeken van een ongevalsrisico is het van belang dat rekening wordt gehouden met de risicokenmerken. Dit zodat een ongevalsrisico op een juiste manier benaderd wordt teneinde ook passende maatregelen erbij te definiëren. Een oorzaak/ongevalsrisico is afhankelijk van de volgende risicokenmerken: • Aantal ontmoetingen van verkeer onderling • De hoek waarin het verkeer elkaar ontmoet. • De snelheid van het verkeer. • De kenmerken van het verkeer (massa/kwetsbaarheid).

Het risico kan met een gelijke formule weergegeven worden: Risico = Kans x Ernst. Een beperkte kans op een relatief ernstig ongeval telt zwaarder mee dan een kleine kans op een ongeval met beperkt 10 september 2025

Mobiliteitsagenda 2040

22

De afloop/slachtofferrisico is afhankelijk van de volgende risicokenmerken: • De snelheid (en de hoek) van het voertuig na het ongeval. • De kenmerken van het voertuig (massa/kwetsbaarheid). • De kenmerken van de locatie (o.a. wegkenmerken/vergevingsgezindheid). Van bovenstaande is vooral belangrijk dat de samenkomst van deze kenmerken leiden tot een risico. Het samenspel van de kernmerken leidt tot een bepaald risiconiveau, alleen snelheid als kenmerk is onvoldoende om het ongevalsrisico in te schatten. 1. Met ‘expositie’ (of: ‘exposure’) wordt ‘de blootstelling aan verkeer’ bedoeld. 2. Het ongevalsrisico zegt iets over de kans op betrokkenheid bij een ongeval. 3. Het slachtofferrisico zegt iets over de potentiële ernst van het ongeval. Op basis van deze visie zijn in de gemeente Noordwijk een aantal risicolocaties vastgesteld. Deze locaties zijn weergegeven in figuur 2-8.

Figuur 2-8 Risicolocaties verkeersveiligheid

10 september 2025

Mobiliteitsagenda 2040

23

2.3.4 Ongevallenlocaties Een deel van de ongevallen worden geregistreerd en kunnen een aanvullend beeld geven van de verkeersveiligheidssituatie. Deze analyse van de geregistreerde ongevallen is in bijlage 2 weergegeven. Inwoners en bezoekers verplaatsen zich op verschillende manieren door Noordwijk. Dit gebeurt, gelukkig, vaak op een veilige manier. Helaas vinden er wel nog steeds ongevallen plaats in het verkeer. In de periode januari 2014 tot december 2023 hebben in de hele gemeente Noordwijk 2.272 ongevallen plaatsgevonden (gebaseerd op de database van ViaStat). De ongevallenlocaties zijn weergeven in figuur 2-9. Deze ongevallen van de afgelopen tien jaar zijn onderverdeeld in de volgende categorieën: • 12 dodelijke ongevallen; • 944 letselongevallen; • 1.316 ongevallen met uitsluitend materiële schade (UMS);

2.3.5 Samenvattend Uit de geregistreerde ongevallengegevens blijkt dat het beeld uit de risicoanalyse bevestigd wordt. De risicolocaties sluiten sterk aan bij de beleving van de bewoners, dit blijkt onder andere uit de inwonersenquête die in paragraaf 2.4 wordt omschreven.

Figuur 2-9 Ongevallen locaties (ViaStat)

10 september 2025

Mobiliteitsagenda 2040

24

2.4 Enquête inwoners

Tabel 2-2 Reacties enquête inwoners

Tussen 27 januari en 2 maart 2025 is een online inventarisatie gehouden waarin inwoners van de gemeente wensen, knelpunten en positieve ervaringen met betrekking tot mobiliteit op een kaart konden aangeven. Er zijn 496 reacties ontvangen. De reacties uit deze inventarisatie zijn op de kaart weergegeven (figuur 2-10). De ontvangen reacties zijn verdeeld in een aantal thema’s, waarbij één reactie meerdere thema’s kon omvatten. De reacties zijn opgenomen in tabel 2-2. De meeste reacties (23%) gaan over fietsers, gevolgd door snelheid (14%) en voetgangers (11%). Een opvallend terugkerend onderwerp is de bereikbaarheid van het openbaar vervoer in De Zilk, die als slecht wordt ervaren. Daarnaast is verkeersveiligheid op verschillende locaties een belangrijk aandachtspunt. Specifieke wegvakken zoals de Herenweg tussen Noordwijkerhout en Ruigenhoek, de Duinweg in Noordwijk en de N444 worden vaak genoemd. Ook kruispunten in het centrum van Noordwijkerhout, de toegangswegen naar Noordwijk aan Zee en Noordwijk Binnen, en oversteekvoorzieningen naar scholen zijn veelgenoemde knelpunten.

10 september 2025

Mobiliteitsagenda 2040

25

Thema’s

Aantal

Percentage

Fietsers

247

23%

Snelheid

153

14%

Voetgangers

120

11%

Zicht

118

11%

Rotonde

80

8%

Voorrang

71

7%

Parkeren

70

7%

School/opvang

35

3%

File

30

3%

Vrachtverkeer

30

3%

Circulatie

29

3%

Ontsluiting

26

2%

Openbaar vervoer

20

2%

Lucht en geluid

16

2%

Overig

12

1%

Verkeerslichten

8

1%

Totaal

1065

100%

10 september 2025

Figuur 2-10 Reacties enquête inwoners

Mobiliteitsagenda 2040

26

3

Wat komt er op ons af?

3.1.1 Groene trend Energietransitie

We staan voor een uitdaging. Met deze mobiliteitsagenda werken we aan een toekomstbeeld voor de bereikbaarheid, leefbaarheid en verkeersveiligheid in onze gemeente. Dit plan biedt een kijk op de toekomstige situatie en geeft hiervoor kaders. Tegelijkertijd weet niemand hoe de toekomst eruitziet. Daarom maken we inzichtelijk welke trends en ontwikkelingen zich voordoen.

Door de energietransitie neemt het gebruik van alternatieven voor fossiele brandstof toe. ElaadNL heeft in de groeiscenario’s mede op basis van het huidige aantal batterij-elektrische personenauto’s (BEV's), de recente marktontwikkelingen en verwachtingen voor de toekomst drie scenario’s (laag, midden, hoog) ontwikkeld voor het aantal batterij-elektrische personenauto's tot en met 2050. Zoals te zien in figuur 3-1.

3.1 Trends

De gemeente Noordwijk zet zich in voor een duurzame transitie, daarom moeten drempels om elektrisch te rijden worden weggenomen. De elektrische laadinfrastructuur moet makkelijk voorhanden zijn om aantrekkelijk te zijn en te blijven voor inwoners, bedrijven en bezoekers. De gemeente Noordwijk heeft in 2024 de ‘Integrale visie laadinfrastructuur’ vastgesteld. Zoals te zien in figuur 3-2, is het aantal publieke laadpunten in de gemeente de afgelopen jaren sterk gestegen. In 2021 had de gemeente Noordwijk in totaal 253 (semi)publieke laadpunten. Dit zijn laadpalen die in principe iedereen kan gebruiken. De semipublieke laadpalen bevinden zich op privéterrein maar zijn wel voor iedereen toegankelijk. De uitbreiding van de laadinfrastructuur stelt de gemeente Noordwijk voor een grote uitdaging in de komende jaren. De gemeente zal niet enkel het aantal laadpalen moeten uitbreiden, maar ook de bijbehorende technische infrastructuur ruimtelijk moeten inpassen. De groeiende vraag naar passende laadinfrastructuur vergt een integrale inspanning.

Denk daarbij aan de veranderde bevolkingssamenstelling, de groeiende aandacht voor het klimaat en energie, en de technologische ontwikkelingen die razendsnel gaan. Deze ontwikkelingen zijn in te delen in drie trends: • Groene trend: Energietransitie, deelmobiliteit en duurzaamheid • Blauwe trend: Nieuwe voertuigen, Data en digitalisering, coöperatieve en autonome auto’s • Grijze trend: Vergrijzing, bevolkingsgroei en verstedelijking, participatie en diversiteit in de maatschappij

10 september 2025

Mobiliteitsagenda 2040

27

Deelmobiliteit Tegenwoordig groeit het aantal mogelijkheden voor het maken van verplaatsingen. Men kan kiezen uit verschillende soorten deelvervoer, zoals deel(bak)fietsen, deelscooters en deelauto’s. Deze ontwikkeling speelt zich momenteel vaak af bij jongeren (bijvoorbeeld de SWAP-fietsen met het blauwe voorwiel). Toch kiezen mensen met kinderen vrij snel weer voor een eigen auto. De provincie Zuid-Holland ziet veel kansen op het gebied van deeltweewielers. Ze leveren volgens de provincie een bijdrage aan betere mobiliteit, omdat het een extra keuze is bovenop bestaande vervoermiddelen, vooral in het natransport in combinatie met het openbaar vervoer Deze vormen van deelmobiliteit zijn schoon en nemen weinig ruimte in, wat wijken aantrekkelijker kan maken. Ook in landelijk gebied kan- met name elektrische deelmobiliteit bijdragen aan een betere bereikbaarheid en meer keuzevrijheid.

Figuur 3-1 Prognose aantal BEV’s in gemeente Noordwijk (Bron: platform Elaad)

In de gemeente Noordwijk is deelvervoer nog maar minimaal beschikbaar. In 2025 is door OV-concessiehouder QBuzz een pilot gestart met deelfietsen van Donkey Republic bij bushaltes. In de omliggende gemeenten Voorhout, Katwijk, Oegstgeest en Hillegom zijn wel deelfietsen en deelauto’s beschikbaar, zie figuur 3-3. In de zomer van 2023 heeft de gemeente Noordwijk een proef gedaan met deelfietsen als aanvullend zomervervoer. Het moest strandgangers aanmoedigen om de auto te parkeren en op de fiets naar het strand te komen. Het is de moeite om de deelfiets als aanvullend zomervervoer te blijven stimuleren. Er zijn tevens verschillende ondernemers (fietsverhuurders, hotels, bungalowparken e.d.) die ook fietsen aanbieden aan recreanten.

Figuur 3-2: Totaal aantal (semi-) publieke laadpunten in de gemeente Noordwijk tussen 2019 en 2023 (Bron: de RDW)

10 september 2025

Mobiliteitsagenda 2040

28

In de Nota Parkeernormen 2020 zet gemeente Noordwijk stappen naar duurzame mobiliteit hetgeen enerzijds betekent dat nieuwe mobiliteitsconcepten (zoals deelauto’s en deelfietsen) mogelijk moeten worden gemaakt en anderzijds ook parkeervoorzieningen voor de fiets voldoende en ruimtelijk goed worden ingepast bij nieuwe gebouwen en transformatie van bestaande gebouwen. De actualisatie van het parkeerbeleid volgt uit deze Mobiliteitsagenda, mede omdat de huidige Nota in de praktijk beperkte mogelijkheden biedt om flexibel in te spelen op nieuwe mobiliteitsontwikkelingen.

De vraag is hoe deze trend zich verder ontwikkelt en wat de rol van de gemeente hierin is. De mogelijkheid om te verplaatsen met deelvervoer is afhankelijk van het vraag en aanbod en is vooralsnog in Nederland hoofdzakelijk terug te vinden in de steden. Ouderen zijn minder op gezette tijden afhankelijk van een auto, maar zijn vaak al jaren gewend aan een eigen auto, waardoor het lastig is om over te stappen op autodelen.

Duurzaamheid Elektrische voertuigen winnen terrein en worden steeds vaker ingezet. Vooral in het openbaar vervoer zien we een duidelijke verschuiving, waar elektrische bussen steeds vaker de norm is. De fiets groeit eveneens in belang als vervoersmiddel, bijvoorbeeld voor woon-werk op langere afstand maar ook bij pakketbezorging. Bovendien maken steeds meer (grotere) steden de beslissing om vervuilende voertuigen niet langer toe te staan in het centrum. In Noordwijk zien we dezelfde trend, waar de fiets een steeds belangrijkere rol speelt als vervoermiddel, getuige de groeiende populariteit van e-bikes, speedpedelecs en fatbikes. Dit doet de vraag rijzen of andere elektrische voertuigen, zoals elektrische steps en kleine elektrische auto’s een vergelijkbare opkomst zullen beleven, wat mogelijk aanpassingen aan de infrastructuur vergt. Diverse gemeentes in Nederland hebben strengere eisen voor de bevoorrading van de binnenstad. Per 1 januari 2025 hebben 14 gemeenten in Nederland een zero-emissiezone ingevoerd. De gemeente Noordwijk is voorlopig niet van plan beperkingen op te leggen voor vracht- en bestelauto’s. Wel kan overwogen worden om te kijken naar distributiehubs aan de randen van de kern. Deze hubs

Figuur 3-3: Deelfietsen en deelauto’s buurgemeenten 10 september 2025

Mobiliteitsagenda 2040

29

3.1.2 Blauwe trend

fungeren dan als knooppunt voor goederenoverslag. Dit geeft een positieve impuls aan duurzame stadslogistiek en de verbetert de verkeersveiligheid (kleinere en minder vrachtwagens) en de belevingskwaliteit van de binnenstad. Deze hubs kunnen uitgebreid worden met andere mobiliteitsvoorzieningen, zoals parkeren, deelvervoer en openbaar vervoer.

Nieuwe voertuigen Het aantal verschillende voertuigen op met name de (brom)fietspaden is de afgelopen jaren sterk toegenomen. Onder andere door de komst van de speedpedelec en fatbike, de toename van elektrische fietsen, steppen en bakfietsen neemt de diversiteit in massa, snelheid en breedte op de fietspaden toe. Daarnaast komen er steeds meer verschillende typen voertuigen op de markt.

Sinds 2024 is de gemeente Noordwijk een Global Goals gemeente, als opvolger van Fairtrade Gemeente Noordwijk. Gemeenten4GlobalGoals zijn gemeenten die zich inzetten voor en bijdragen aan ‘werelddoelen’ (figuur 3-4). Noordwijk4GlobalGoals is de nieuwe kapstok voor de Noordwijkse lokale duurzame ontwikkelingsdoelstellingen. Het gaat om bijdragen van inwoners, ondernemers, maatschappelijke organisaties, bedrijven en gemeente aan duurzame ontwikkelingsdoelen. De gemeente werkt zelf, maar bij voorkeur ook in samenwerking met maatschappelijke partners – concrete activiteiten uit die daar verder invulling aan geven.

Ook binnen de gemeente Noordwijk zijn deze verschillende typen voertuigen aanwezig. De weg- en fietsinfrastructuur in de gemeente moet geschikt zijn om deze diverse soorten aan voertuigen een plaats te bieden. Verkeersveiligheid speelt daarbij een belangrijke rol.

Data en digitalisering Door het verzamelen van data en toepassingsgericht gebruik hiervan wordt ook het gedrag van mobiliteit gestuurd. Waar vroeger de route bepaald werd op basis van de routeborden langs de weg, gebruiken veel mensen nu live verkeersinformatie onderweg, waardoor soms ongewenste routes worden genomen om een file te ontwijken. Door de weerstand te vergroten, zoals met wegversmallingen, lagere rijsnelheden en het afsluiten van wegen wordt dit moeilijker. Ook inzichtelijkheid in de bezetting van parkeerterreinen op piekdagen helpt om te sturen door bezoekers vooraf een andere vervoerskeuze te laten maken, of ze actiever te sturen naar een P&R. Ongewenst zoekend verkeer in de kernen wordt daarmee verminderd.

Figuur 3-4 17 duurzame ontwikkelingsdoelstellingen, Gemeente Noordwijk 10 september 2025

Mobiliteitsagenda 2040

30

mobiliteitsdata en om het data-gedreven werken aan te jagen. Aanbevolen wordt om deze mogelijkheden in te zetten bij het uitvoeren van de maatregelen naar aanleiding van de mobiliteitsagenda alsook bij het monitoren van het verkeer.

Door de digitalisering laat de samenleving meer eigenaarschap zien en dat vraagt ruimte voor nieuwe initiatieven, bijvoorbeeld om nieuwe mobiliteitsdiensten aan te bieden. Voorbeeld hiervan is de taxidienst Uber of flitsbezorgers. Betere technologie in voertuigen en meer data leidt tot een nog betere en slimmere manier reizen. Hierop dient de gemeente Noordwijk goed te anticiperen. In dit kader is het belangrijk dat steeds meer mobiliteitsdata beschikbaar komt. Dit is ook afgesproken in de zogeheten ‘Top 15 data’ van het programma Digitalisering Overheden. Deze lijst bevat vijftien essentiële datasets, zoals informatie over wegwerkzaamheden, verkeersborden, parkeerdata, brugopeningen en fietsgebruik. Door deze data actief te ontsluiten en te benutten, kan de gemeente beter inspelen op actuele mobiliteitsontwikkelingen en bijdragen aan een veilig, efficiënt en duurzaam mobiliteitssysteem.

Ook zijn er kansen om digitale informatie in te zetten bij het informeren voor bezoekers van recreatiegebieden in Noordwijk zoals het strand. Bijvoorbeeld vooraf of tijdens de reis (combinatie van data van parkeren, autodoorstroming maar ook openbaar vervoer, inclusief spoor).

Autonome en coöperatieve voertuigen De technologie in auto’s neemt toe. We gaan steeds meer richting autonome voertuigen en coöperatieve voertuigen. Deze ontwikkeling heeft op het gebied van de auto een groot effect op vooral gebiedsontsluitingswegen en stroomwegen (de grotere, drukkere wegen). Op deze wegen wordt de herkenbaarheid van belijning en bebording steeds belangrijker omdat autonome voertuigen daarvan afhankelijk zijn. Er zijn al gemeenten die hoog op deze ontwikkeling inzetten en kiezen voor zelfsturende voertuigen als alternatief voor openbaar vervoer.

De provincie Zuid-Holland heeft de afgelopen jaren gemeenten geholpen met het opstellen van digitale strategieën. Van elkaar leren en elkaar versterken was hier een belangrijk onderdeel van. Gemeenten zijn naast gebruikers in toenemende mate ook producenten van data, onder meer op het gebied van duurzame energie, slimme mobiliteit, gezond stedelijk leven, veilige leefomgeving etc. met de komst van 5g-netwerken en verschillende sensoren krijgen gemeenten er de komende jaren een veelheid aan data- en informatiebronnen bij. Daarmee krijgen data een steeds belangrijkste sturingsfunctie voor beleid en uitvoering binnen gemeenten.

Voor de gemeente Noordwijk is het belangrijk om te anticiperen op deze technologieën en te zorgen voor een goede kwaliteit van de infrastructuur. Denk hierbij aan duidelijke bebording en belijningen. Voertuigen worden steeds geavanceerder en gaan nu al met elkaar en ook met de verkeerslichten communiceren. Deze mogelijkheden breiden zich in de toekomst uit (o.a. met slimmere verkeerslichten). Ook op gemeentelijke wegen bevordert dat de doorstroming.

Het Regionaal Data Team Zuid-Holland is opgericht om wegbeheerders in Zuid-Holland te ondersteunen bij het invulling geven aan de landelijke digitaliseringsopgave op het gebied van 10 september 2025

Mobiliteitsagenda 2040

31

3.1.3 Grijze trend Vergrijzing Het aantal ouderen binnen de gemeente neemt toe (vergrijzing) en deze ouderen worden ook mobieler. Met name het aantal fietsbewegingen onder ouderen stijgt. Dit betekent dat de fietspaden vergevingsgezind aangelegd moeten worden; dat er ruimte is voor foutcorrectie en dat obstakels, zoals paaltjes, zoveel mogelijk verwijderd of afgeschermd worden.

Figuur 3-6 Leeftijdspiramide Noordwijk, CBS 2024

Toegankelijkheid Om de toegankelijkheid te verbeteren, kunnen verschillende hulpmiddelen, zoals rollators en scootmobielen meegenomen worden in de ontwerpen van de openbare ruimte. Daarnaast is het belangrijk om voet- en fietspaden toegankelijk te maken voor slechtzienden en ouderen. Hoogteverschillen bij trottoirranden zijn

Figuur 3-5 Bevolking naar leeftijd gemeente Noordwijk, CBS 2024

10 september 2025

Mobiliteitsagenda 2040

32

een uitdaging voor slechtzienden net als voor mensen die slecht ter been zijn. In Noordwijk worden al diverse vervoersmiddelen ingezet, zoals de regiotaxi, Noot, een rolstoelbusje en AutoMaatje. Om de mobiliteit binnen de gemeente verder te versterken, rijden sinds september 2024 twee tuktuks in de gemeente. Deze tuktuks bieden ouderen de mogelijkheid om gemakkelijk en rustig door de gemeente te reizen. De tuktuks zijn groot genoeg voor drie personen en twee rollators. Momenteel rijden de tuktuks 's ochtends en aan het einde van de dag van en naar de dagbesteding in verzorgingstehuis Jeroen. In de toekomst wil de gemeente dit uitbreiden, zodat ouderen ook gedurende de dag een ritje kunnen maken.

Groei auto’s en autobezit We verwachten ten minste tot 2030 een groei van het aantal auto’s (niet hetzelfde als autogebruik). Het gaat op nationaal niveau om een groei van 1,2% per jaar. Dit wordt vooral veroorzaakt door bevolkingsgroei. Het autobezit groeit van 0,46 in 2010 naar 0,52 per persoon in 2030 landelijk (in Noordwijk is dit 0,48). Een deel van de groei is toe te wijzen aan de groep ouderen, die steeds langer vitaal en zelfstandig blijven.

10 september 2025

Mobiliteitsagenda 2040

Figuur 3-7: Ontwikkeling en prognose autobezit Kennisinstituut voor Mobiliteitsbeleid, 2022

Participatie Onder andere vanuit de Omgevingswet krijgen inwoners steeds meer invloed toebedeeld in het proces om te komen tot besluitvorming. Dit heeft ook effect bij de totstandkoming van mogelijke verkeersmaatregelen. Belangrijk hierbij is dat de gemeente vooraf een duidelijke structuur heeft voor de inbreng van inwoners en in dit proces ook duidelijk is wat de positie is van de mening van de burgers in een specifieke situatie (verwachtingsmanagement). Uiteraard wordt de omgeving betrokken bij de uitwerking van de oplossingsrichtingen. 33

De gemeente Noordwijk heeft voor de inwoners van de gemeente het platform Samen.Noordwijk opgericht waar ideeën worden gedeeld, voorstellen worden gedaan en waar wordt gestemd op ideeën van de gemeente of inwoners. Het biedt een mogelijkheid voor alle inwoners van de gemeente om een bijdrage te leveren aan de gemeente.

Diversiteit in de maatschappij De diversiteit in de huidige bevolking is groot en de verwachting is dat deze in de toekomst ook groot blijft. Mensen zijn verschillend, maken verschillende mobiliteitskeuzes en zijn ook gevoelig voor verschillende soorten prikkels (om gedrag aan te passen). Dit zijn belangrijke factoren om rekening mee te houden bijvoorbeeld bij gedragscampagnes en handhaving.

Tevens vindt de gemeente Noordwijk het belangrijk dat inwoners en bezoekers zich veilig kunnen verplaatsen. Inwoners van de gemeente kunnen een bijdrage leveren aan het verbeteren van de verkeerssituatie door onveilige locaties te melden of wanneer schade of onderhoud aan stoepen, wegen, fietspaden, borden of straatmeubilair nodig is. Soms staan de wensen van de inwoners haaks op wat de verkeersveiligheid verbetert, een goede verkeerskundige afweging blijft nodig.

10 september 2025

Mobiliteitsagenda 2040

Maatschappelijke organisaties en actieve inwoners zijn een grotere rol gaan spelen in het publieke domein. Aan de gemeente de uitdaging om beter samen te werken en ruimte te bieden aan inwoners die willen meedenken, co-creëren of meebeslissen. Om deze reden heeft de gemeente Noordwijk het programma ‘Floreren in Noordwijk’ opgesteld voor de periode 2022-2025. Met dit maatschappelijke programma wordt overzicht gecreëerd in de gemeentelijke doelstellingen, wordt samenhang aangebracht en worden organisaties en inwoners de mogelijkheid gegeven om mee te werken.

34

3.2 Ruimtelijke ontwikkelingen De gemeente heeft in ieder geval de volgende grote woningbouwontwikkelingen voorzien voor de komende jaren: • Offem Zuid (grotendeels gereed) • Landgoed in den Houte (grotendeels gereed) • Bronsgeest • Noordwijkerduin/Willem van den Bergh • Jan Kroonsplein • Van der Mortelstraat/ Gooweg (Achmea/ voormalig Zilveren Kruis) • Schoolstraat • Gat van Palace • Vuurtorenplein • Achterweglocatie • Uitbreiding Vinkeveld

De afgelopen jaren en ook de komende jaren staan er verschillende ontwikkelingen in Noordwijk op de planning. Zoals extra woningen, maar ook toename op het gebied van bedrijven. Deze toename van de ontwikkelingen hebben ook gevolgen op het gebied van mobiliteit. Het aantal verkeersdeelnemers zal toenemen en is daarmee een belangrijk element om mee te wegen bij het opstellen van de mobiliteitsagenda. Door toename van de verkeersstromen is het risico aanwezig dat huidige knelpunten zullen toenemen, op gebied van veiligheid, bereikbaarheid en leefbaarheid (ook bijvoorbeeld stikstofruimte), of nieuwe knelpunten zullen ontstaan op de piekmomenten. Op de rustige momenten is er op verschillende netwerken wel ruimte voor groei.