H. 9 Bijlage toelichting Advies veiligheidsregio

Gemeente Noordwijk t.a.v. de heer van Leeuwen Voorstraat 42 2201 HW NOORDWIJK

Postadres Postbus 1123 2302 BC Leiden Telefoon (088) 246 5000 info@vrhm.nl www.vrhm.nl www.brandweer.nl/hollandsmidden

Verzenddatum Zaakkenmerk Ons kenmerk

7 april 2021 2021-002719 D2021-03-003633

Uw kenmerk Uw brief van

Contactpersoon Telefoon E-mail Onderwerp

19 maart 2021

Locatie

Bijlage(n) Amber van Lunsen 1 : 0882465450 info@vrhm.nl Voorontwerpbestemmingsplan Bronsgeest Noordwijk Nabij Van Berckelweg en Gooweg, Noordwijk Graag bij correspondentie zaakkenmerk, ons kenmerk en onderwerp vermelden.

Geachte heer Van Leeuwen, Op 19 maart 2021 heeft u de Veiligheidsregio Hollands Midden (VRHM) verzocht advies uit de brengen over de fysieke veiligheid omtrent het voorontwerpbestemmingsplan Bronsgeest, Noordwijk. Het advies is opgesteld op basis van het adviesrecht zoals beschreven in artikel 10 en 25 vanuit de Wet Veiligheidsregio's en artikel 2.14 van de WABO. Beschrijving plangebied Met het bestemmingsplan wordt beoogd om maximaal 350 woningen te realiseren op de betreffende locatie. Advies Op basis van de ingediende documenten kunnen wij concluderen dat er ten aanzien van de fysieke veiligheid aandachtspunten zijn. In bijlage 1 is nader uitgewerkt hoe wij tot deze conclusie zijn gekomen. Om de kans op incidenten te verkleinen, de effecten te beperken en / of de zelfredzaamheid van de aanwezigen en het optreden van de hulpdiensten te verbeteren, adviseren wij u het volgende:  De opkomsttijd van de brandweer naar het plangebied wordt met circa twee minuten overschreden. Geadviseerd wordt om deze geringe overschrijding te accepteren, mede gezien de realisatie van bouwkundige en installatietechnische voorzieningen welke (behoren te) voldoen aan het nieuwbouwniveau van het Bouwbesluit.  Vanuit de ingediende aanvraag blijkt niet of voldaan wordt aan de afmetingen die gesteld worden aan calamiteitenroutes.

Onduidelijk is of de wegen voldoende breed en belastbaar zijn en het plangebied van twee zijdes bereikbaar is of niet. In bijlage 1 wordt hier nader op ingegaan. Ook is er een ambulancepost van de RAVHM aan de Van Berckelweg gesitueerd. De bereikbaarheid van deze post moet te allen tijde gewaarborgd blijven.











De offensieve en defensieve bluswatervoorziening is nog niet geprojecteerd in het plangebied. Graag ontvangen wij te zijner tijd een voorstel met de projecteringstekeningen van de brandkranen (en eventuele andere bluswaterwinmogelijkheden) inclusief de gereserveerde opstelplaats van het brandweervoertuig. Ten aanzien van de defensieve bluswatervoorziening wordt geadviseerd een afstand van circa 160 meter vanaf de brandweeringang te hanteren. Door het plangebied heen loopt een hogedrukaardgasleiding (A-560). Vanwege de aanwezigheid van een hogedruk aardgasleiding in de directe omgeving wordt aanbevolen om de bouwwerken zodanig te ontwerpen dat mensen hier voorlopig kunnen schuilen tegen de hittestraling die vrijkomt bij het scenario fakkelbrand. De bouwwerken dienen dan ook beschermd te zijn tegen branddoorslag en brandoverslag (WBDBO) als gevolg van een fakkelbrand. Hierbij kan voor de gevels, gericht naar de aardgasleiding, gedacht worden aan blinde gevels of het beperken van het glasoppervlak. In geval van een calamiteit (fakkelbrand) met de hogedruk aardgasleiding dient er vanuit de bouwwerken gevlucht te kunnen worden naar veilig gebied. Voor de ontvluchting vanuit de objecten is het dan ook wenselijk om minimaal één (nood)uitgang van de aardgasleiding af te richten en in voldoende mate aan te laten sluiten op de reeds bestaande infrastructuur in de omgeving.

Er wordt geadviseerd om in de regels van het bestemmingsplan een regel op te nemen ten aanzien van de aanwezigheid van de hogedruk aardgasleiding. Door de 100% letaliteitszone van de leiding aan te duiden met ‘Veiligheidszone – leiding’ en hierbij de regel op te nemen dat hier binnen geen kwetsbare of beperkt kwetsbare objecten zoals bedoeld in het Besluit externe veiligheid inrichtingen (waaronder in ieder geval zijn begrepen woningen) zullen worden gebouwd, wordt er afstand gecreëerd tussen de risicobron en de risicoontvangers (toekomstige bewoners). Dit verhoogt het veiligheidsniveau. Het handelingsperspectief van de aanwezigen personen is bij een toxische wolk nog niet geborgd. Onduidelijk is of de mechanische ventilatie eenvoudig afschakelbaar is. Voor het scenario toxische wolk adviseer ik u het mechanische ventilatiesysteem eenvoudig door de bewoners in de eigen woning centraal uit te kunnen laten zetten. Dit kan bijvoorbeeld door de stekker van het ventilatiesysteem eenvoudig bereikbaar te maken.

In ons advies richten wij ons op het optimaliseren van de veiligheidssituatie. In bijlage 1 wordt nadere uitleg gegeven aan de bovenstaande adviezen. Niet alle geadviseerde maatregelen kunnen worden opgenomen in dit bestemmingsplan, maar zijn bedoeld voor andere afdelingen binnen de gemeente. Deze maatregelen kunnen mogelijk binnen andere ruimtelijke plannen of door andere disciplines van de gemeente worden geborgd. De VRHM gaat ervan uit dat na de bestuurlijke afweging de overgenomen maatregelen bij de juiste afdeling(en) van uw gemeente bekend worden gemaakt. Opvolging of afwijking van het advies De informatie in dit dossier is door de gezamenlijke hulpdiensten (politie, GHOR en brandweer) besproken en vertaald naar dit advies. Bij afwijking van dit advies kan dit effecten hebben op de (multidisicplinaire) hulpverlening. Graag ontvangen wij van u een afschrift van het door u genomen besluit.

2

Mocht u naar aanleiding van deze brief nog vragen hebben, of wilt u graag meer informatie, dan kunt u contact opnemen met de casemanager zoals benoemd in het briefhoofd, via info@vrhm.nl of via 088 2465000.

Met vriendelijke groet, Namens het dagelijks bestuur,

Ing. P.P. Kunnen, afdelingsmanager Brandveiligheid Brandweer Hollands Midden

Digitaal verzonden aan:  Gemeente Noordwijk, gemeente@noordwijk.nl In kopie verzonden aan:  d.vanleeuwen@noordwijk.nl Bijlage(n):  Adviesrapport

3

Bijlage 1: Adviesrapport 1. Inleiding Dit is het adviesrapport dat hoort bij de brief met kenmerk D2021-03-003633. Dit advies is met inbreng van de brandweer, GHOR, politie tot stand gekomen. Aanleiding U heeft ons gevraagd om een advies te geven over het voorontwerpbestemmingsplan Bronsgeest, Noordwijk. Beoogd wordt om maximaal 350 woningen te realiseren. Bij het opstellen van het advies zijn de volgende documenten gebruikt:  Voorontwerpbestemmingsplan Bronsgeest, Noordwijk (7 januari 2021)  Advies Aviv Onderzoek externe veiligheid / Bronsgeest te Noordwijk (11 maart 2021) 2. Relevante scenario's Er bevinden zich diverse risicobronnen binnen of in de zeer directe omgeving van het bestemmingsplan. Het betreft hierbij de volgende risicobronnen, met de daarbij behorende scenario’s:  Gebouwbrand  Hogedrukaardgasleiding A-560 – Fakkelbrand  N444 en N206 – Toxische wolk Er bevinden zich geen andere relevante risicobronnen binnen of in de directe omgeving van het bestemmingsplan. Onderstaande afbeelding geeft het plangebied ten opzichte van de risicobronnen weer:

4

2. Beschrijving situatie Onderstaande analyse op basis van het Kenmerkenschema van het Instituut Fysieke Veiligheid schetst een beeld van de toekomstige ontwikkeling. De verschillende kenmerken kennen onderling ook een bepaalde mate van samenhang waardoor de kenmerken niet onafhankelijk van elkaar bekeken moeten worden maar juist in gezamenlijkheid. Mensenkenmerken De aanwezige personen in woningen zijn over het algemeen zelfredzaam. Aanwezige kinderen en ouderen worden beschouwd als verminderd zelfredzame personen. Hierbij wordt ervan uitgegaan dat de ouders/verzorgers de kinderen en ouderen kunnen begeleiden. Mensen kunnen zowel wakend als slapend in het gebouw aanwezig zijn. Het risico niet tijdig te kunnen vluchten is groter wanneer mensen slapend aanwezig zijn vanwege de lagere mate van opmerkzaamheid (alertheid). De reactietijd voor ontvluchting is hierbij dan ook groter. Er wordt wel vanuit gegaan dat de aanwezigen over het algemeen bekend zijn met de inrichting van het gebouw en daarmee ook met de vluchtroutes. Gebouw- en Plangebiedkenmerken Het plangebied is in de huidige situatie niet in gebruik als woongebied. In de toekomstige situatie zullen er maximaal 350 woningen gerealiseerd worden. Ontsluiting naar het plangebied zal primair plaatsvinden via de aantakking op de rotonde Van Berckel-Boechorst.

Er zal ook een secundaire ontsluiting gerealiseerd worden, die aangesloten wordt op de Gooweg. Risicobronnen omgeving Door het plangebied heen loopt een hogedrukaardgasleiding (A-560). Vanwege de aanwezigheid van een hogedruk aardgasleiding in de directe omgeving wordt aanbevolen om de bouwwerken zodanig te ontwerpen dat mensen hier voorlopig kunnen schuilen tegen de hittestraling die vrijkomt bij het scenario fakkelbrand. De bouwwerken dienen dan ook beschermd te zijn tegen branddoorslag en brandoverslag (WBDBO) als gevolg van een fakkelbrand. Hierbij kan voor de gevels, gericht naar de aardgasleiding, gedacht worden aan blinde gevels of het beperken van het glasoppervlak. In geval van een calamiteit (fakkelbrand) met de hogedruk aardgasleiding dient er vanuit de bouwwerken gevlucht te kunnen worden naar veilig gebied. Voor de ontvluchting vanuit de objecten is het dan ook wenselijk om minimaal één (nood)uitgang van de aardgasleiding af te richten en in voldoende mate aan te laten sluiten op de reeds bestaande infrastructuur in de omgeving. Incidentkenmerken Voor dit plangebied is een gebouwbrand een relevant scenario. Gezien de nieuwbouw zal een brand zich op basis van de bouweisen niet snel naar andere woningen uitbreiden. De woningen zullen voorzien moeten worden van rookmelders waarmee een snelle alarmering van aanwezige personen wordt versneld.

Vanwege de aanwezigheid van hogedruk aardgasleiding (A-560) dient er rekening gehouden te worden met het scenario fakkelbrand.

5

Fakkelbrand Voor aardgastransportleidingen is een directe bronbestrijding van een incident door de brandweer niet wenselijk vanwege de aanhoudende toevoer van aardgas uit het kapotte leidingdeel. Een brand zal zich manifesteren in de vorm van een fakkelbrand. De brandweer zal zich richten op de secundaire branden die kunnen ontstaan. Vanwege (graaf)werkzaamheden ontstaat een breuk in een hogedruk aardgasleiding. Het aardgas stroomt onder hoge druk uit. Het brandbare gas ontsteekt waardoor een fakkelbrand optreedt. De effecten van een fakkelbrand zijn hittestraling en rook. Hierdoor kunnen slachtoffers, schade en brand in de omgeving ontstaan. De warmtestraling is in combinatie met de blootstellingsduur bepalend voor het slachtoffer- en schadebeeld. Eigenschappen hogedrukaardgasleiding In onderstaande tabel zijn de eigenschappen van de hogedrukaardgasleiding opgenomen: Naam

Druk (bar)

Diameter (inch)

Afstand tot plangebied (meter)

A-560

66

36

0

Verbeelding fakkelbrandscenario

Kleur Rood Oranje Geel

A-560 (afstand tot het plangebied circa 0 meter) Afstand Brandweeroptreden modelijk? Tot 170 meter Nee Tot 450 meter Nee > 700 meter Beperkt (enkel op de 4 kW grens)

Straling > 36 kW 35 / 10 kW 10 - 4 kW

6

Uitleg bovenstaande afbeelding (schade beeld)  Rood: onherstelbare schade, alle brandbare materialen gaan branden.  Oranje: gemiddelde schade brandhaarden en vervorming van kunststof.  Geel: lichte schade geen branden afbladderende verf en ernstige verkleuring. Toxische wolk Over de N444 en N206 vindt het transport van gevaarlijke stoffen over plaats. Bij een calamiteit op de N444 of N206 waarbij een toxische wolk vrijkomt is het handelingsperspectief voor de aanwezigen schuilen binnen een bouwwerk. Bouwwerken kunnen hiervoor enige tijd bescherming bieden, mits de ramen en deuren gesloten kunnen worden en de (mechanische) ventilatie afgeschakeld kan worden. Er wordt dan ook geadviseerd om de bouwwerken te voorzien van de mogelijkheid om de ventilatie met één druk op de knop af te kunnen schakelen. In het toekomstige Bbl is in artikel 4.126, lid vier geregeld dat de mechanische ventilatievoorziening bij een externe calamiteit handmatig moet kunnen worden uitgeschakeld. Omgevingskenmerken Bereikbaarheid Voor hulpdiensten is het goed kunnen bereiken en verlaten van een incident met eigen materieel en eigen personeel van cruciaal belang. Hiervoor is het van belang dat wegen zo veel mogelijk een onbelemmerde doorgang bieden. Vanuit de ingediende aanvraag blijkt niet of voldaan wordt aan de afmetingen die gesteld worden aan calamiteitenroutes.

Onduidelijk is of:  Het plangebied / de risicobron via meerdere (onafhankelijke) toegangswegen bereikbaar is (denk aan windrichting).  De wegen binnen het plangebied minimaal 4,5 meter breed zijn (minimale verharding breed 3,25 meter) en een vrije hoogte van 4,2 meter hebben.  De wegen (inclusief bruggen) een asbelasting van 100 kN aan kunnen (NEN 1008, klasse 30. Geschikt voor een voertuig met een massa van ten minste 14.500 kg.  De bochtstralen van de wegen binnen het plangebied voldoen aan een minimale afmeting van 10 meter voor de buitenbochtstraal in combinatie met een minimale binnenbochtstraal van 5,5, meter (of gelijk aan de buitenbochtstraal verminderd met 4,5 meter). In verband met de afmetingen van de voertuigen is voor de te maken bochtstraal voor de voertuigen van de brandweer overal een vrije doorrijdbreedte van 3,50 m noodzakelijk. Alarmering aanwezigen (WAS ontoereikend) Voor alarmering van de bevolking, bij calamiteiten buiten het bouwwerk, wordt gebruik gemaakt van de waarschuwings-alarmeringssirene. De meest nabijgelegen WAS-paal ligt op ... meter. Regulier wordt voor de sirene een dekkingscirkel van 800 meter aangehouden. Gezien de ontwikkelingen van het NL-alertsysteem en daarmee op termijn de afschaffing van de WASpalen wordt niet geadviseerd alsnog een WAS-paal voor dit gebied te voorzien.

Interventiekenmerken Een adequate bluswatervoorziening en een goede bereikbaarheid van zowel de bluswatervoorzieningen als de incidentlocatie, zijn randvoorwaarden voor een effectieve en efficiënte incidentbestrijding door de brandweer.

7

Offensieve bluswatervoorziening De offensieve bluswatervoorziening (voor de bestrijding van kleine branden) is nog niet geprojecteerd in het plangebied. Graag ontvangen wij te zijner tijd een voorstel met de projecteringstekeningen van de brandkranen en eventuele andere bluswaterwinmogelijkheden, inclusief de gereserveerde opstelplaats van het brandweervoertuig. Defensieve bluswatervoorziening De benodigde defensieve bluswatervoorziening (voor de bestrijding van grotere branden) ziet de brandweer graag op korte termijn ter advisering voorgelegd. Voor een snelle bestrijding is het noodzakelijk de bluswaterwinplaats binnen een afstand van circa 160 meter vanaf de brandweeringang te situeren. Opkomsttijd De opkomsttijd van de brandweer naar het plangebied wordt overschreden. De wettelijke norm bedraagt acht minuten voor gebouwen met een woonfunctie. Er is een gemiddelde overschrijding van de opkomsttijd van circa twee minuten. Geadviseerd wordt om deze geringe overschrijding te accepteren, mede gezien de realisatie van bouwkundige en installatietechnische voorzieningen welke (behoren te) voldoen aan het nieuwbouwniveau van het Bouwbesluit.

3. Analyse en advies Op basis van de vijf kenmerken, zoals beschreven in het voorgaande hoofdstuk, is er een analyse uitgevoerd. Deze analyse gaat in op de volgende aspecten: incident- en vluchtscenario en het bestrijdbaarheidsscenario. Incident- en vluchtscenario Gebouwbrand Het handelingsperspectief van de aanwezigen personen is bij een gebouwbrand vanuit ruimtelijke ordeningsoogpunt goed/beperkt. De ontvluchting vanuit het plangebied naar de openbare weg is voldoende/onvoldoende mogelijk. Voor het bestemmingsplanadvies zijn geen bezwaren. Het veilig ontvluchten vanuit de woningen als ook de overige brandveiligheidsonderdelen binnen de percelen komen in de aanvraag omgevingsvergunning activiteit bouwen naar voren. Toxische wolk Het handelingsperspectief van de aanwezigen personen is bij een toxische wolk nog niet geborgd. Onduidelijk is of de mechanische ventilatie eenvoudig afschakelbaar is. Voor het scenario toxische wolk adviseer ik u het mechanische ventilatiesysteem eenvoudig door de bewoners in de eigen woning centraal uit te kunnen laten zetten. Dit kan bijvoorbeeld door de stekker van het ventilatiesysteem eenvoudig bereikbaar te maken. Fakkelbrand Kijkend naar het scenario zijn de mogelijkheden voor zelfredzaamheid van de personen binnen het invloedsgebied van de aardgastransportleiding zeer beperkt.

Dit komt doordat het worstcase scenario (vrijwel) geen ontwikkeltijd kent. Voor de personen binnen het invloedsgebied (100% letaliteitszone) betekent dit dat zij (vrijwel) geen tijd hebben om zichzelf in redding te brengen. Wanneer de breuk verder van de planlocatie af plaatsvindt, zijn de mogelijkheden voor zelfredzaamheid groter. Mits mensen zich binnen bevinden. De gebouwen kunnen namelijk bescherming bieden tegen de warmtestraling.

8

VRHM acht het niet wenselijk acht (zeer) kwetsbare objecten binnen de 100% letaliteitscontour van het worstcasescenario toe te staan. Personen die beperkt of niet-zelfredzaam zijn kunnen niet op eigen gelegenheid het gebouw en het gebied ontvluchten. Hierdoor is de kans dat deze personen gewond raken of komen te overlijden groter dan personen die wel zelfredzaam zijn. Vanuit de ingediende aanvraag wordt onvoldoende duidelijk of de bebouwing ook binnen de 100% en 1% letaliteitszone van de leiding wordt gerealiseerd. In het rapport van Aviv is aangegeven dat het woongebied buiten deze zones ligt, echter wordt binnen het bestemmingsplan zelf hier niet op ingegaan. Graag vernemen wij of de bebouwing binnen of buiten de veiligheidszones van de leiding is beoogd. Bestrijdbaarheidsscenario De hulpverlening kan een brand of een ongeval met gevaarlijke stoffen niet voorkomen. Voor de relevante scenario's in/nabij het plangebied geldt dat het ongevalsscenario al heeft plaatsgevonden of nog in volle gang is wanneer hulpdiensten arriveren. De hulpverlening bereidt zich dan ook voor op de mogelijke gevolgen van de genoemde scenario's. Fakkelbrand Voor aardgastransportleidingen is een directe bronbestrijding van een incident door de brandweer niet wenselijk vanwege de aanhoudende toevoer van aardgas uit het kapotte leidingdeel. Een brand zal zich manifesteren in de vorm van een fakkelbrand.

De brandweer zal zich richten op de secundaire branden die kunnen ontstaan. Bluswatervoorzieningen hebben alleen nut voor het afschermen van de omgeving en het bestrijden van secundaire branden. Voor de bluswatervoorziening wordt teruggevallen op de voorziening die al voor de aanwezige bouwwerken en omgeving is gerealiseerd. De mogelijkheden voor bestrijdbaarheid zijn beperkt. Dit komt mede door het ontbreken van de ontwikkeltijd van het incident en doordat de hittestraling binnen het invloedsgebied te hoog voor de hulpdiensten is om op te kunnen treden. De hulpverleningsdiensten zullen zich daardoor voornamelijk richten op:  het blussen van secundaire branden  het redden en verlenen van eerste hulp aan slachtoffers  het ontruimen van het gebied nadat de gasleiding is afgesloten. Mogelijkheden tot evacuatie van de woningen binnen de 100% letaliteitszone zijn er niet. Aangezien de 35 kW/m2 en 10 kW/m2 warmtestralingscontouren binnen het plangebied liggen kan de brandweer niet in het plangebied optreden nadat de gasleiding is afgesloten (zelfs niet met haar beschermingsmiddelen). Ambulancepersoneel en politie kunnen eveneens niet optreden in het plangebied. Gebouwbrand Er heeft geen goede beoordeling van de bestrijdbaarheid van een gebouwbrand kunnen plaatsvinden.

Dit komt vanwege de onduidelijkheid over de maatvoering/bochtstralen binnen het plangebied als ook de verwachtte wijzigingen in de ligging van de drinkwaterleidingen. Om die reden adviseer ik u de ontbrekende gegevens aan te vullen en ons voor deze onderdelen om advies te vragen.

9