GRO24 1 210423 concept verslag Overlegplatform Greenport GRO 23

Overlegplatform Greenport Ruimtelijke Ordening Duin- en Bollenstreek Secretaris: Godelieve Mars g.mars@noordwijk.nl 06-11602604

Concept verslag Overlegplatform Greenport RO 23 23 april 2021 Digitaal Aanwezig: Karin Hoekstra (Hillegom), Gerard Mostert (Katwijk, voorzitter), Jeffrey van Haaster (Lisse), Theo Alkemade en Sjaak van den Berg (Noordwijk), Marlies Volten (Teylingen), Waldo von Faber (Hoogheemraadschap van Rijnland), Fleur Spijker (Holland Rijnland), Mark Bisschops (LTO Noord afdeling Duin- en Bollenstreek), Piet Jonker (Stichting Duinbehoud), Leo van Steijn (Cultuurhistorisch Genootschap), Piet van de Poel (KAVB kring Bloembollenstreek), Leo Schaap (Milieuoverleg Duin- en Bollenstreek), Dennis van der Voort (Taskforce Huisvesting Arbeidsmigranten) Ambtelijk: Godelieve Mars (secretaris), Henk Koornneef en Tiago Roosien (provincie Zuid-Holland), Marco van de Esschert (Holland Rijnland), Miriam van der Laan (HHv Rijnland) Afgemeld: Emile Jaensch (Holland Rijnland), Kees van der Zwet (Lisse), Andries Middag (Stichting Greenport), Onno Zwart (Greenport Ontwikkelingsmaatschappij), Henk Westerhof (Anthos), Niet aanwezig: Willem Heemskerk en Albert Versluis (Bedrijfsleven Bollenstreek), Wilfried de Mooij (Platform Glastuinbouw Duin- en Bollenstreek) 1. Opening, welkom, vaststellen agenda De agenda is vastgesteld. 2. Mededelingen * Op de agenda van de Statencommissie Ruimte Wonen en Economie op 26 mei 2021 staat huisvesting arbeidsmigranten met mogelijkheid tot inspreken.

Namens Greenports Nederland spreekt Gerard Mostert in. Roberto ter Hark zal inspreken namens gemeenten Duin- en Bollenstreek. * Om inwoners en bezoekers te laten ontdekken wat het Nationaal Park Hollandse Duinen te bieden heeft is de (eerste) week van Nationaal Park Hollandse Duinen gepland van 25 september t/m 1 oktober 2021. Er is de mogelijkheid om met eigen activiteiten aan te sluiten. Neem contact op met de secretaris. * Er stond een oriënterende discussie kleinschalige windturbines gepland voor deze vergadering. Dit is niet op de agenda gekomen omdat de gemeenten hierover eerste in gesprek gaan met LTO Noord. Dit agendapunt is verplaatst naar de volgende vergadering. Fleur Spijker stelt zich voor. Zij is portefeuillehouder Ruimte van Holland Rijnland. 3. Verslag Overlegplatform 5 maart 2021 Besluit: Het verslag GRO 22 van 5 maart 2021 is vastgesteld. 4. Adviesaanvraag Maatwerk Boender 7-9 en 10 Noordwijk Vastgesteld: De gemeente Noordwijk een positief advies te geven op de maatwerkaanvraag Boender 7-9 en 10 te Noordwijk. Discussie en vragen Eerste ronde Gerard Mostert geeft aan dat het BO Ruimte het Overlegplatform vraagt een positief advies te geven en vraagt om reacties. Leo van Steijn stelt dat het een apart en groot bedrijf is dat door overname zo is gegroeid.

Hij vraagt zich af of meervoudig ruimtegebruik het oppervlakte verharding zou kunnen verlagen: koelcel beneden – kantoor boven; schuur beneden – kas boven. De toepassing van folie voor de inpassing is echt onder de maat. Waldo von Faber meldt dat bij een groot oppervlakte verharding, die gemeld moet worden bij het Hoogheemraadschap om te onderzoeken of watercompensatie aan de orde is. Piet van de Poel stelt dat de KAVB het bedrijf goed kent. Meervoudig ruimtegebruik is hier lastig, omdat de teelt ook in de kas grondgebonden is. Het is een innovatief bedrijf en een aanvulling op de bedrijvigheid in de streek met samenwerking met een ander bedrijf om verschillende gewassen te telen. Jammer dat het onderdeel arbeidsmigranten niet in de aanvraag is opgenomen. We hebben een groot probleem voor de huisvesting. De KAVB verzoekt goede initiatieven te honoreren. Leo Schaap verbaast zich erover dat er veel gebouwd is zonder vergunning. Hij vraagt de gemeenten hier in de toekomst beter op te letten. Hij erkent dat het is een mooi bedrijf is, maar hij heeft wel twijfel bij de ingeslagen weg als we dit allemaal toestaan. In ruil voor bouwmogelijkheden hier zou gevraagd moeten worden om elders bebouwing op te ruimen. Landschappelijk inpakken met plasticfolie is belachelijk. Dit is de zoveelste keer dat

Overlegplatform Greenport RO

Duin- en Bollensteek

Overlegplatform Greenport Ruimtelijke Ordening Duin- en Bollenstreek Concept verslag Overlegplatform Greenport RO 23

23 april 2021

Digitaal

er te weinig moeite gedaan wordt voor landschappelijke inpassing. MODB verzoekt om hierover met Heemskerk in gesprek te gaan. MODB adviseert positief, maar met die elementen. Dennis van der Voort vindt het jammer dat het college van Noordwijk niet ingaat op verzoek voor huisvesting arbeidsmigranten. Hij vraagt om hoeveel medewerkers het gaat het en waar die mensen nu wonen. Waar ziet het college de verschillen met de situatie aan de Schippersvaartweg? Leo van Steijn vult aan dat er met containerteelt veel mogelijk is en dat er dus zijns inziens absoluut mogelijkheden zijn voor meervoudig ruimtegebruik. Theo Alkemade meldt dat Noordwijk blij en trots is met dit bedrijf in de gemeente. We zien een doorgaande schaalvergroting in de Duin- en Bollenstreek. Dit bedrijf heeft 103 ha grond met open teelt. In Langeveld houdt dit bedrijf 2 / 3 van de grond open. In het verleden heeft de gemeente met het bedrijf uitgezocht of het naar een andere plek zou kunnen, maar dit is niet mogelijk gebleken, omdat teelt in de kas en op de open grond nauw met elkaar verbonden zijn. De gemeenten zitten in de laatste stappen van beleidswijziging voor huisvesting arbeidsmigranten, maar nu is het hier nog niet mogelijk. De watergangen zitten zo dicht op de bedrijfsgebouwen dat tussen gebouw en water geen begroeiing mogelijk is. De gemeente heeft dit wel met het bedrijf besproken.

Deze visuele aanpassing was het hoogst haalbare. We nemen de waterhuishouding mee in de ontwikkeling. Het bebouwd oppervlakte neemt niet toe omdat het vooral verbouwing betreft en niet zozeer nieuwbouw. Het totale oppervlakte bebouwd blijft 32.005 m 2 . Tweede ronde Leo Schaap vraagt Theo Alkemade of bekend is of het bedrijf elders ook bebouwing heeft. Gerard Mostert geeft aan dat het bedrijf juist voornemens is om alle bedrijfsgebouwen op een plek te concentreren. Leo Schaap wil graag voorkomen dat het bedrijf ook elders gaat bouwen. Theo Alkemade geeft aan dat dit niet waarschijnlijk lijkt, maar dat we geen toezeggingen voor de toekomst kunnen doen. Dennis van der Voort heeft nog geen antwoord gekregen op de vraag waarom bij een vergelijkbare situatie wel huisvesting arbeidsmigranten is toegestaan. Voorzitter verzoekt Van der Voort en Alkemade om dit bilateraal af te stemmen. Leo van Steijn vraagt of de mogelijkheid van het verleggen van de sloten is bekeken. Theo Alkemade geeft aan dat dit is besproken, maar helaas is hier deze oplossing met folie uitgekomen. Wel is het advies om aan de weg waar mogelijk meer hagen toe te passen. Waldo von Faber biedt aan om ambtelijk contact te leggen over de mogelijkheid rond de watergangen en de watercompensatie.

Gerard Mostert concludeert dat het Overlegplatform een positief advies geeft met als kanttekeningen: -aandacht voor de landschappelijke inpassing; -overleg met Hoogheemraadschap van Rijnland over watercompensatie en mogelijkheid verleggen watergangen. Toevoeging secretaris: Het bedrijf heeft buiten Langeveld nog meer teeltgrond in de Duin- en Bollenstreek in eigendom of pacht. Alleen op de percelen De Boender 7 en 9 in Noordwijk is bebouwing aanwezig. In de toekomst zal op de andere percelen ook geen bebouwing komen. Alle bedrijfsbebouwing is en blijft geclusterd op de locatie aan de Boender 7 en 9. Het zicht in de Duin- en Bollenstreek op de overige percelen van Heemskerk wordt dus niet belemmerd. Er zijn en blijven open zichtlijnen, in lijn met de doelstelling van de Intergemeentelijke Structuurvisie Greenport (ISG). Toevoeging secretaris: Schippersvaart is pilotproject en geen project voor de onmiddellijke realisatie. PZH gaat de pilots of experimenten evalueren en later dit jaar betrekken bij de vraag of, en zo ja, in welke mate aanleiding bestaat om het provinciaal ruimtelijk beleid hierop aan te passen. Dus op korte termijn zeker geen groen licht van de provincie voor dergelijke ruimtelijke ontwikkelingen (en dus ook geen ruimte voor de gemeente om nu dit deel van de plannen mee te nemen).

Overlegplatform Greenport RO

Duin- en Bollensteek

Overlegplatform Greenport Ruimtelijke Ordening Duin- en Bollenstreek Concept verslag Overlegplatform Greenport RO 23

23 april 2021

Digitaal

5. Regionale Omgevingsagenda Holland Rijnland (ROA) Kennisgenomen. De voorzitter vraagt Fleur Spijker en Marco van de Esschert om de presentatie te houden. Fleur Spijker doet de aftrap. Holland Rijnland wil wonen en werken, natuur en landschap en energietransitie goed combineren in de regio. We hebben de opdracht opgepakt om een regionale agenda uit te werken. Hart van Holland lag er al en we hebben Duin- en Bollenstreek en Rijn- en Veenstreek verzocht om ook met een visie te komen. We hebben onderzocht welke invloed het heeft als we na 2030 nog eens 30 duizend woningen moeten toevoegen. Hiervoor zijn 4 scenario’s bekeken: Oude Rijn (Zoeterwoude naar zee), Oude Lijn (Leiden naar Haarlem), Alphen als tweede stad en wonen in het groen. Woningbouw op de as Alphen-Katwijk is de beste oplossing gebleken. We willen inzetten op vitale en veelkleurige kernen, groen en blauw dicht bij huis. We willen het landschap sterk houden en verder ontwikkelen in het zicht van alle opgaven, dit gaan we verder uitwerken in een landschap strategie. Het is belangrijk dat wij als regio een goede visie hebben zodat we kunnen laten zien wat we willen op het niveau van provincie en Rijk. Marco van de Esschert start de presentatie. Rijk en provincie zetten voor het oplossen van de woningnood in op de as Drechtsteden-Rotterdam-Leiden. Dit is de “Oude Lijn” tot aan Leiden.

Wat Holland Rijnland bijzonder maakt is de veelzijdigheid van de krachten en waarden. Zowel landschap als economie en kennisinstituten, UMC, Greenports, MKB: Holland Rijnland verzint, bedenkt en produceert binnen een klein gebied. Binnen de Duin- en Bollenstreek zijn afspraken gemaakt op greenportniveau over de ruimte en ontwikkeling en is bereikbaarheid een issue. Hart van Holland had potentiegebieden aangewezen en dit heeft de Duin- en Bollenstreek overgenomen. De Rijn- en Veenstreek ligt in het Groene Hart en dat heeft het Rijk aangewezen als aandachtgebied in de NOVI. Holland Rijnland zet in op geconcentreerd bouwen en het behoud van het open landschap. Discussie: Gerard Mostert vraagt om vragen en opmerkingen Piet Jonker vraagt zich af of recreatie als opgave wordt gezien? De natuur in duinen wordt al overlopen. Nieuwe woningbouw geeft weer meer bezoekers, die op zoek zijn naar mogelijkheden voor recreatie in regio. Marco van de Esschert geeft aan dat er veel zaken zijn geadresseerd en deze samenkomen in het uitvoeringsprogramma. Hoe is de balans nu en hoe de balans behouden in de toekomst. Fleur Spijker stelt dat recreatie is benoemd en erkent dat er een zekere spanning inzit. Dit geldt voor het oplossen van alle ruimteclaims. Leo van Steijn vraagt welke gedachten de regio heeft bij de effecten van RES op het geheel van de RO.

Fleur Spijker geeft aan dat de RES is opgesteld en naar de raden gestuurd. De raden besluiten. In de RES zitten kaarten met zoekgebieden voor windmolens en zonnepanelen. De precieze locaties staan niet in ROA, maar ruimteclaim vanuit RES zijn hier wel meegenomen op hoger abstractieniveau. Voor RES hebben we een planMER laten uitvoeren, maar deze is nog niet definitief. De RES wordt elke 2 jaar herzien en bevat dus geen statische documenten, maar blijft in ontwikkeling. Piet van de Poel is blij met de centrale plek die de bollensector krijgt in het geheel. Duin- en Bollenstreek wordt overvoerd door een grote toeristenstroom inclusief het verkeer. We zijn bang dat we binnen NPHD wel vruchten plukken maar deze bezoekersstroom niet meer in goede banen kunnen leiden. Hij spreekt de hoop uit dat dit niet uitsluitend op de schouders van de bollensector terecht komt. Gerard Mostert geeft aan dat dit een vraagstuk is dat we op het niveau van de Duin- en Bollenstreek moeten oppakken. Fleur Spijker benadrukt dat dit punt ook in ROA staat: bij elke opgave goed kijken wat regionaal, wat subregionaal en wat lokaal opgepakt moet worden. Andere partijen draaien mee in uitvoering. Waldo von Faber geeft aan dat water een sturend principe moet zijn in alle opgaven: geen gras zonder water, geen woning zonder water, geen park zonder water.

Op lange termijn verwacht hij ook problemen in de Duin- en Bollenstreek, bijvoorbeeld met verzilting. Graag verwijst hij naar het rapport Blauwe Lens. Holland Rijnland verwijst ook naar dit rapport in de Regionale Omgevingsagenda. De Blauwe Lens vind je hier: https://www.rijnland.net/actueel/nieuws/nieuws-2021/de-blauwe-lens-eenuitwerking-van-toekomstperspectieven-voor-een-klimaatbestendige-ruimtelijke-inrichting Jeffrey van Haaster vraagt hoe flexibel de agenda is. De woningbehoefte na 2030 is een berekende hoeveelheid, volgen we de behoefte en plannen van het Rijk of trekken we ons eigen plan. Lisse ligt aan de rand van de Duin- en Bollenstreek en heeft veel te maken met verstedelijkingsopgave in de Haarlemmermeer en Metropool Regio Amsterdam. Is dit afgestemd? Holland Rijnland geeft aan dat er ambtelijk overleg is geweest met MRA / Haarlemmermeer en dat de plannen met elkaar zijn gedeeld. Er gebeurt veel aan beide zijde van de Ringvaart. In het kader van het programma moet dit goed afgestemd worden ook ivm contacten naar provincies en Rijk. Overlegplatform Greenport RO

Duin- en Bollensteek

Overlegplatform Greenport Ruimtelijke Ordening Duin- en Bollenstreek Concept verslag Overlegplatform Greenport RO 23

23 april 2021

Digitaal

De voorzitter sluit het onderwerp af en bedankt voor de presentatie en de inbreng van de leden. 6. Planning en bespreekpunten volgende bijeenkomsten In 2021 zijn op de volgende data vergaderingen gepland: 30 juni 2021 - Bespreking logiesgewijze huisvesting arbeidsmigranten na aanleiding van de pilots met gedeputeerde Anne Koning - oriënterende discussie kleinschalige windturbines in cultuurhistorisch landschap / toekomstvisie bollensector 27 oktober 2021

- presentatie ‘Living labs voor het herstel van biodiversiteit in het landelijk gebied’ van de Nationale Wetenschapsagenda in de Duin- en Bollenstreek: Met Boeren, Bewoners en Bezoekers werken aan een Betere Biodiversiteit in de Duin- en Bollenstreek (B7)

22 december 2021 7. Rondvraag en sluiting

Overlegplatform Greenport RO

Duin- en Bollensteek