Controleplan 2025 Gemeente Noordwijk - def versie 10 oktober 2025

Controleplan 2025 Gemeente Noordwijk

Aan de gemeenteraad van de gemeente Noordwijk

Geachte leden van de gemeenteraad,

Onderwerp Controleplan 2025

Het doet ons genoegen om u ons Controleplan met betrekking tot de controle van de jaarrekening van de gemeente Noordwijk voor het boekjaar eindigend op 31 december 2025 aan te bieden. De opdrachtvoorwaarden zijn in de afzonderlijke opdrachtbevestiging met u overeengekomen.

Datum 25 september 2025

Kenmerk: Concept

In dit controleplan vindt u een uiteenzetting over onze risicoanalyse, de voorgenomen controleaanpak, een planning met de geplande communicatiemomenten en een samenvatting van onze en uw verantwoordelijkheden in relatie tot de jaarrekening en de controleopdracht. Op basis van onze verwachtingen en de ontwikkelingen in de wet– en regelgeving hebben wij daarnaast een aantal aandachtsgebieden geïdentificeerd en opgenomen in dit controleplan. Op 1 oktober 2025 bespreken wij ons controleplan in concept met de auditcommissie. Het doel van onze controle is om te onderzoeken of de jaarrekening van de gemeente Noordwijk, het in artikel 213 lid 2 van de Gemeentewet, vereiste inzicht geeft. De jaarrekening wordt opgesteld in overeenstemming met Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten (BBV). Wij vertrouwen erop u hiermee voldoende te hebben geïnformeerd en zijn graag bereid de inhoud van deze rapportage nader toe te lichten. Met vriendelijke groet, Baker Tilly (Netherlands) B.V.

Stefan Turenhout RA

pagina | 2

Inhoud 1. Management samenvatting 2. Speerpunten gemeenteraad 3. Hoe wij graag samenwerken 4. Controleaanpak 5. Risicoanalyse 6. Planning 7. Randvoorwaarden

1

Management samenvatting

1. Management samenvatting In deze management samenvatting zijn de belangrijkste elementen van ons Controleplan voor u uiteengezet. Nadere informatie is opgenomen in de rest van deze rapportage. Planning

 Wij zullen onze interim werkzaamheden uitvoeren in oktober 2025.

 De managementletter staat gepland voor bespreking tijdens de auditcommissie van 10 december 2025.

 De start van de jaareindecontrole is gepland eind maart 2026. Wij streven naar een afronding van onze werkzaamheden in mei en definitieve rapportage begin juni.

Materialiteit en rapportagegrens  In tegenstelling tot voorgaande jaren wordt de goedkeuringsgrens (materialiteit) dit jaar bepaald op basis van de totale lasten exclusief dotaties aan de reserves. Daarnaast is het percentage van de goedkeuringsgrens aangepast van 1% voor fouten en 3% voor onzekerheden naar 2% voor onzekerheden en fouten gezamenlijk  De planningsmaterialiteit die wij zullen hanteren voor de controle van de jaarrekening van de gemeente Noordwijk bedraagt voor 2025 € 3,3 miljoen. Deze goedkeuringsgrens is gebaseerd op de primaire begroting 2025 en zal op basis van de concept cijfers voor 2025 worden geëvalueerd en bijgesteld.  De goedkeuringsgrens voor uitvoering van de controle (uitvoeringsmaterialiteit) bedraagt net als in voorgaande jaren 70% van de goedkeuringsgrens, wat neerkomt op € 2,3 miljoen.  We zullen, in lijn met het door u vastgestelde controleprotocol afwijkingen boven de € 100 duizend aan de gemeenteraad communiceren.

 De (tussentijdse) bevindingen stemmen wij gedurende de controle direct af op het passende niveau.

 De bespreking van het conceptaccountantsverslag en de vaststelling van de jaarrekening vinden plaats na afronding van de jaarrekeningcontrole. De definitieve planning wordt afgestemd op de agenda van de auditcommissie en de raadsvergadering. Op slide 18 is de gedetailleerde planning van de jaarrekeningcontrole opgenomen.

Basis voor het controleplan  Het controleplan is opgesteld op basis van de kennis die wij hebben opgedaan door middel van de controle van het boekjaar 2024 en eerder en gevoerde besprekingen.  Ook nemen wij kennis van de actualiteiten, relevant voor de Gemeente, en beoordelen wij of deze impact hebben op onze controle.  Ten slotte vinden wij het belangrijk dat de Gemeenteraad speerpunten aan ons kan meegeven voor verwerking in het controleplan. Op slide 7 nemen we uw aandachtspunten op zodat deze integraal onderdeel worden van ons controleplan. Bevindingen en rapportage De bevindingen ten aanzien van de interne beheersing worden opgenomen in de management letter / board letter. Onze bevindingen met betrekking tot de uitgevoerde jaarrekeningcontrole zullen we aan u rapporteren in de vorm van ons accountantsverslag.

Aandachtsgebieden  Doorbreking van AO/IB*1 door het management;  Onjuiste waardering grondexploitaties (Bronsgeest) en strategische gronden; en  Schattingsposten en veronderstellingen van het management.

Attentie- en aandachtspunten 2025  Waardering van activa, grondexploitaties en toereikendheid voorzieningen (o.a. in verband de oplopende (bouw)kosten);  Rechtmatigheidsverantwoording (tijdigheid); en  Verantwoording van SiSa-regelingen*2 en overige subsidiestromen.

Speerpunten gemeenteraad Ter bespreking met de auditcommissie

Workshops gemeenteraad

*1: AO/IB = Administratieve organisatie/interne beheersing. Dit betreffen de interne processen en functiescheiding die zijn ingericht binnen de gemeenten. *2: SiSa-regelingen = Single information Single Audit. Dit is ten behoeve van de specifieke subsidies, waarop wij een controle verrichten. 5

2

Speerpunten gemeenteraad

2. Speerpunten gemeenteraad Speerpunten 2025 We hebben met de auditcommissie specifieke aandachtspunten voor de controle besproken. Hiermee geeft zij, namens de gemeenteraad, richting aan de controle. In aanvulling op de elementen die onderdeel zijn van het controleplan heeft de auditcommissie het volgende speerpunt meegegeven: De accountant denkt mee over de verbetering van de verschillenanalyse en de onderbouwing van de afwijkingen tussen begroting en realisatie.

7

3

Hoe wij graag samenwerken

pagina | 8

3. Hoe wij graag samenwerken Elkaar durven aanspreken Wij staan voor een relatie waarbij openheid naar elkaar essentieel is, waarbij we elkaar durven aan te spreken en afspraken worden nagekomen. Wij willen de drempel richting u en uw organisatie zo laag mogelijk houden om vragen bij ons te stellen. Daarentegen verwachten wij ook de volledige inzet van de gemeente om deadlines na te komen, ons tijdig te informeren wanneer dit niet zo is en met zorg documenten met ons te delen.

Bewaken tijdslijnen Wij weten hoe belangrijk het voor u is om bestuurlijke deadlines te halen. Wij hebben ons hiervoor altijd 100% ingezet en gaan dat ook dit jaar weer doen. We hebben daarom een duidelijke tijdslijn getekend, die in dit controleplan is opgenomen. Ons team is volledige beschikbaar binnen deze tijdslijnen en wij verwachten ook van u volledige beschikbaarheid tijdens deze controleweken.

Hoe wij de samenwerking afgelopen jaren hebben ervaren:  Wij ervaren de samenwerking als constructief en merken dat er van beide kanten veel energie wordt gestoken om de afronding van de jaarrekening tijdig te laten plaatsvinden.  De samenwerking met de auditcommissie hebben we uitgebreid besproken. Door het houden van workshops, specifieke aandachtspunten en onze kritische blik geven we invulling aan onze onafhankelijke rol die we vervullen en versterken we de toezichthoudende rol van de gemeenteraad..  Wij hebben de samenwerking met het team Financiën als prettig en constructief ervaren. Tegelijkertijd zien wij nog wel verbeteringen vanuit beide kanten. Wij hebben recentelijk een evaluatie met uw organisatie gehad over de samenwerking. Wij en uw organisatie halen hier nieuwe leerpunten uit om het proces nog beheersbaarder te maken. Hierbij evalueren wij de werkzaamheden die door ons en de gemeente worden uitgevoerd en stemmen  Wij merken dat de kwaliteit van de interne controle van Gemeente Noordwijk op orde is. In 2024 hebben wij geen significante tekortkomingen in uw administratieve organisatie/interne beheersing (AO/IB) geconstateerd.

Investeren in u als relatie Wij beschouwen de Gemeente Noordwijk als een zeer waardevolle relatie, waar wij al geruime tijd met plezier de controle uitvoeren. Wij hebben de afgelopen jaren mooie relaties en een vertrouwensband met uw organisatie opgebouwd. Deze relatie is belangrijk om te komen tot een effectieve samenwerking. Ook aankomend jaar zullen wij verder investeren in deze relatie.

Samen ontwikkelen Wij vinden het belangrijk om ons samen verder te ontwikkelen. In de afgelopen jaren hebben wij al intensief met u en uw organisatie samengewerkt. Binnen de gemeente en Noordwijk spelen uitdagende onderwerpen, zoals de grondexploitaties en warme gronden. Door volledige transparantie te geven over uw projecten en financiële situatie kunnen wij u goed bijstaan bij deze lastige onderwerpen. Zo helpen we elkaar verder om te ontwikkelingen binnen het domein.

9

4

Controleaanpak

4. Controleaanpak 4.1 Algemene uiteenzetting en materialiteit Slimme controle aanpak

Binnen Baker Tilly en het controleteam van Noordwijk zijn wij steeds meer bezig met de controle van morgen. Dit houdt in dat wij door technologische ontwikkeling steeds slimmer en efficiënter kunnen gaan controleren. Dit zorgt ook voor minder ambtelijke belasting. Dit doen wij door de ontwikkeling van data-analyse tools en geautomatiseerde controles wordt de controle in 2025 een stuk slimmer uitgevoerd.

Controle aanpak  Verkrijgen van kennis van de gecontroleerde entiteit, waaronder de interne beheersing;

 Risicoanalyse;  Systeemgerichte controlewerkzaamheden;

 Rapporteren van bevindingen in board letter . Gegevensgerichte controlewerkzaamheden; en

 Evaluatie en afronding  Rapporteren van bevindingen in het accountantsverslag

Materialiteit / Goedkeuringsgrens Met ingang van de controle 2025 zijn de uitgangspunten voor materialiteit in de BADO gewijzigd. De goedkeuringstolerantie verandert van 1% fouten en 3% onzekerheden naar 2% voor afwijkingen (fouten én onzekerheden). Daarnaast wordt de grondslag aangepast naar lasten exclusief toevoegingen aan reserves, waardoor de tolerantie verdubbelt. Dit leidt enerzijds tot bijvoorbeeld minder waarnemingen in onze werkzaamheden en anderzijds ook tot minder ruimte voor afwijkingen. De voorlopige materialiteit die wij hanteren voor de controle van de jaarrekening van de gemeente Noordwijk, op basis van de begroting 2025, bedraagt voor 2025 € 3,3 miljoen. De voorlopige uitvoeringmaterialiteit voor 2025 bedraagt € 2,3 miljoen. De materialiteit zal op basis van de concept cijfers 2025 worden geëvalueerd en worden bijgesteld. We zullen niet-gecorrigeerde afwijkingen die door het management als niet-materieel werden aangemerkt, zowel afzonderlijk als geaggregeerd, boven € 100.000 rapporteren aan de gemeenteraad. Daarnaast zullen we een overzicht van de gecorrigeerde afwijkingen verstrekken, indien gewenst.

Risicoanalyse Wij richten onze controle op de belangrijkste risico’s die kunnen leiden tot materiële afwijkingen in de jaarrekening, zowel door fouten als door fraude. Daarbij letten we vooral op risicovolle posten, schattingen en processen, rekening houdend met sectorspecifieke factoren en managementinschattingen. Onze risicoanalyse wordt gedurende de controle voortdurend herzien en waar nodig aangepast. In het volgende hoofdstuk vindt u een overzicht van de significante en frauderisico’s en onze aanpak om deze te mitigeren.

WNT en SiSa (Single Information, Single Audit) Voor de WNT hanteren wij de materialiteit uit het Controleprotocol WNT 2025 (0% voor volledigheid topfunctionarissen, tot € 10.000 voor bezoldiging). Voor de SiSa geldt dezelfde materialiteit als bij de jaarrekening, met een afwijkende rapporteringstolerantie volgens BZK. Rechtmatigheidsverantwoording Onze aanpak ten aanzien van de rechtmatigheidsverantwoording is ongewijzigd ten opzichte van vorig jaar. Het college stelt, samen met de ambtelijke organisatie, de rechtmatigheidsverantwoording op. Wij toetsen vervolgens of deze een getrouw beeld geeft. De verantwoordingsgrens voor de rechtmatigheidsverantwoording is op basis van de financiële verordening 2%. Continuïteit, afhankelijkheid en aansturing IT-systemen Wij hanteren een geïntegreerde controleaanpak waarin IT een belangrijk onderdeel vormt. Daarbij richten wij ons op de continuïteit en betrouwbaarheid van gegevensverwerking, de werking van General IT Controls en Application Controls, en de centrale monitoring van systemen zoals Civision iFinanciën.

11

5

Risicoanalyse

5. Risicoanalyse Toelichting 5.1 Significante en fraude risico’s

Geplande controle aanpak Baker Tilly

Management override – fraude risico

Onze beroepsregels schrijven voor dat wij als accountant in het bijzonder aandacht besteden aan dit risico. Wij zien dit risico met name op het gebied van schattingen ten aanzien van de waardering van de grondexploitaties en de voorzieningen met betrekking tot risico’s en verplichtingen. Daarnaast bestaat dit risico bij het proces aangaande de memoriaalboekingen (handmatige boekingen), waarbij we specifiek aandacht besteden aan het verschuiven van kosten tussen budgetten.

Systeemgerichte werkzaamheden Verkrijgen van inzicht in en vaststellen van het bestaan van de interne beheersing omtrent schattingen en memoriaalboekingen.

De gemeente opereert in een sector met een verhoogd corruptierisico (overheid). Bovendien lopen er door de gemeente transactiestromen met een relatief grote omvang (transactie risico). Er is hierdoor sprake van een verhoogd inherent risico dat er materiële transacties worden aangegaan op basis van corrupt handelen (ondermijning).

Systeemgerichte werkzaamheden Verkrijgen van inzicht in en vaststellen van het bestaan van de interne beheersing omtrent de totstandkoming van materiële transacties en de werking vaststellen van de functiescheiding in de totstandkoming van grote transacties.

Post, transactie of toelichting

Corrupt handelen management – fraude risico

Gegevensgerichte werkzaamheden Met betrekking tot de controle zullen de volgende werkzaamheden worden uitgevoerd:  Toetsen (o.a. middels data-analyse) of de in het grootboek vastgelegde journaalposten en andere aanpassingen die tijdens het opstellen van de financiële overzichten zijn aangebracht aanvaardbaar zijn.  Controleren van schattingen op tendenties*3 en controleren of er eventuele omstandigheden zijn die tot de tendentie hebben geleid en daarmee een risico vormen op een afwijking van materieel belang als gevolg van fraude.  Identificeren en nader onderzoeken van grote ongebruikelijke transacties.

Gegevensgerichte werkzaamheden betrekking tot de controle zullen de volgende werkzaamheden worden uitgevoerd: • Door middel van het uitvoeren van een spendanalyse controleren wij of inkopen groter dan € 221 duizend voor diensten en leveringen en € 5.538 duizend voor werken, over de afgelopen vier jaar, rechtmatig zijn aanbesteed. • Beoordelen van de totstandkoming van de marktconformiteit van de overige inkopen (investeringen), groter dan de uitvoeringsmaterialiteit en kleiner dan de Europese aanbestedingsgrens van werken, en overige materiële opbrengsten (grondverkopen en bouwleges). Wij zijn gedurende de gehele controle alert op indicaties van (mogelijke) fraude of corruptie. Daarnaast vragen wij een schriftelijke bevestiging door het college laten bevestigen dat alle gevallen van (mogelijke) fraude zijn gemeld aan ons.

*3: Tendentie = De (mogelijke) neiging van het management/college om resultaten omhoog of omlaag bij te sturen. Bijvoorbeeld bij een positief saldo, zal de tendentie zijn om het resultaat te verlagen, terwijl bij een negatief saldo de tendentie zal zijn om het resultaat te verhogen.

13

5. Risicoanalyse Toelichting 5.1 Significante en fraude risico’s

Geplande controle aanpak Baker Tilly

Onrechtmatige onttrekkingen liquide middelen – fraude risico

Systeemgerichte werkzaamheden Verkrijgen van inzicht in en vaststellen van het bestaan van de interne beheersing omtrent het betaalproces.

Post, transactie of toelichting

Er bestaat een risico dat betalingen zonder geldige grondslag worden uitgevoerd of naar een verkeerde bankrekening worden overgemaakt. Hierdoor worden lasten onterecht verantwoord, wat kan leiden tot financiële schade en onjuistheden in de jaarrekening.

Vaststellen van de effectieve en blijvende werking van de interne beheersingsmaatregelen:  Aanwezigheid van functiescheiding binnen betaalpakket.  Aanwezigheid van zichtbare controle op de juistheid van de betaalvoorstellen.  Aanwezigheid van functiescheiding bij mutaties crediteurenstamgegevens. Gegevensgerichte werkzaamheden Met betrekking tot de controle op de juistheid van de betalingen zullen de volgende werkzaamheden worden uitgevoerd:  Controle op de volledigheid en nauwkeurigheid van de liquide middelen aan de hand van de bankafschriften en standaardbankverklaringen.  Data-analyse op de mutaties van de crediteurenstamgegevens.

In exploitatie genomen bouwgronden

Onjuiste waardering grondexploitaties In exploitatie genomen bouwgronden / strategische gronden zijn niet op juiste wijze gewaardeerd doordat gehanteerde schattingsposten c.q. uitgangspunten in de kostprijsberekeningen ten aanzien van de verwachte kosten en de te realiseren opbrengsten onnauwkeurig zijn, waardoor er sprake is van een onjuiste tussentijdse winstneming, danwel een onjuiste verliesvoorziening.

Projecten met een hoger: Bronsgeest

Projecten met een lager risico: oa. Strategische gronden (Achterweg, NES), Space Business Park

Systeemgerichte werkzaamheden  Bespreken van de impact van de gewijzigde BBV-notitie grondbeleid op de gemeentelijke actieve en faciliterende grondexploitaties  Verkrijgen van inzicht in en vaststellen van het bestaan van de interne beheersing omtrent het opstellen van de exploitatieopzetten. Gegevensgerichte werkzaamheden Met betrekking tot de controle op de waardering zullen de volgende werkzaamheden worden uitgevoerd:  Controle op de uitgangspunten van grondexploitaties (waaronder rente en indexering).  Controle op de prognoses (kosten en opbrengsten).  Controle op de grondaankopen, grondverkopen en de geactiveerde kosten (middels steekproef).  Controle op juiste berekening van de tussentijdse winstneming (indien van toepassing).  Controle op correspondentie/contracten met provincie en contractpartijen.

14

5. Risicoanalyse 5.2 Controleaanpak belangrijkste posten, transacties en toelichtingen met een hoger Toelichting Geplande controle aanpak Baker Tilly ingeschat risico op een afwijking van materieel belang

Post, transactie of toelichting Prestatielevering bedrijfskosten

Uitkeringen (lasten participatiewet, Wmo, Jeugd)

Prestatielevering kan niet worden vastgesteld Er bestaat een risico dat de prestatielevering niet kan worden vastgesteld, waardoor lasten onjuist of onnauwkeurig worden verantwoord. Dit kan gebeuren als de factuur niet aansluit op de geleverde prestatie, tegen een verkeerde prijs is opgesteld of op een onjuiste grootboekrekening is geboekt, met als gevolg mogelijke afwijkingen en/of onzekerheden.

Onnauwkeurige en onrechtmatige lasten sociaal domein Uitkeringen voortvloeiend uit de Wmo/Jeugd/Participatiewet zijn niet (rechtmatig) geleverd (via ISD Bollenstreek en Serviceorganisatie Zorg Holland Rijnland).

Systeemgerichte werkzaamheden • Verkrijgen van inzicht in en vaststellen van het bestaan van de interne beheersing omtrent de opdrachtaanvaarding en het factuurautorisatieproces bij de Gemeente Noordwijk. • Verrichten van een proceduretest om de werking van de belangrijkste IBmaatregelen in het inkoopproces te toetsen. Gegevensgerichte werkzaamheden Met betrekking tot de controle op nauwkeurigheid van de kosten zullen de volgende werkzaamheden worden uitgevoerd:  Detailcontrole op kosten welke niet via het reguliere inkoopproces verlopen.  Middels data analyse vaststellen dat er altijd functiescheiding aanwezig is in het inkoopproces. Systeemgerichte werkzaamheden Verkrijgen van inzicht in en vaststellen van het bestaan van de interne beheersing omtrent beheersing lasten sociaal domein. Gegevensgerichte werkzaamheden Met betrekking tot de controle op nauwkeurigheid van deze lasten zullen de volgende werkzaamheden worden uitgevoerd:  Auditinstructies aan accountant van ISD Bollenstreek en Serviceorganisatie Zorg Holland Rijnland.  Beoordelen van de uitkomsten uit de rapportage/controleverklaring van ISD Bollenstreek en Serviceorganisatie Zorg Holland Rijnland.  Aansluiten van verantwoorde bijdragen met de gecontroleerde afrekening.

15

5. Risicoanalyse 5.2 Controleaanpak belangrijkste posten, transacties en toelichtingen met een hoger Toelichting Geplande controle aanpak Baker Tilly ingeschat risico op een afwijking van materieel belang

Post, transactie of toelichting Rechtmatigheidsverantwoording

Aanpak rechtmatigheidsverantwoording

Geplande werkzaamheden - Ondersteuning bij aanpak en planning van de rechtmatigheidsverantwoording. - Controle volledigheid / nauwkeurigheid aanpak door middel van aansluiting normenkader op intern controleplan. - Tussentijdse afstemming / beoordeling rapportages interne controle. - Controle verantwoording rechtmatigheidsverantwoording in de paragraaf bedrijfsvoering en de jaarrekening.

Onrechtmatige uitgaven

Systeemgerichte werkzaamheden Verkrijgen van inzicht in en vaststellen van het bestaan van de interne beheersing omtrent het aanbestedingsproces bij de gemeente Noordwijk.

De Europese aanbestedingsregels worden niet gevolgd bij de inkopen, waardoor de (toekomstige) lasten onrechtmatig tot stand zijn gekomen.

Beoordeling overige rechtmatigheidsrisico’s

- Subsidies - Begrotingsrechtmatigheid

Gegevensgerichte werkzaamheden Controle op de naleving van het aanbestedingsprotocol en het aangaan van verplichtingen. Dit doen wij door een diepgaande controle op de risicovollere items (besteding > € 221,000 over 4 jaar; of > €55.250 in 1 jaar). Gegevensgerichte werkzaamheden Controle dossiervorming en onderbouwing en oordeelsvorming van geïdentificeerde rechtmatigheidsrisico’s door middel van steekproeven en analyse van bevindingen. Analyse van de kwalificatie van de bruto- en netto onrechtmatigheid op basis van de financiële verordening en de Kadernota rechtmatigheid.

16

6

Planning

6. Planning Het tijdschema voor de jaarrekeningcontrole 2025 is als volgt: Activiteit

Tijdspad

Actie

Bespreken concept controleplan met audit commissie

1 oktober 2025

Beide

Aanvang interim-controle

oktober 2025

Beide

Bespreking concept managementletter

10 december 2025

Beide

Aanleveren op te leveren stukken lijst + eventuele bespreking daarvan

december 2025

BT

Oplevering concept jaarrekening en voorbespreking controle

2 weken voor aanvang controle

Beide

Aanvang controle

maart 2026

Beide

Bespreking bevindingen/correcties

Begin mei 2026

Beide

Oplevering 2e concept jaarrekening naar aanleiding van correcties

In overleg

de gemeente

Verzenden concept accountantsverslag

In overleg

BT

Bespreking accountantsverslag (ambtelijk)

In overleg

Beide

Bespreking accountantsverslag met auditcommissie

In overleg

Beide

Oplevering definitieve jaarrekening en bevestigingen

Twee weken voorafgaand aan raadsvergadering

de gemeente

Verzending definitief accountantsverslag en controleverklaring

Twee weken voorafgaand aan raadsvergadering

BT

18

7

Randvoorwaarden

7. Randvoorwaarden 7.1 Verantwoordelijkheden Zowel u als wij hebben verantwoordelijkheden met betrekking tot de te controleren financiële overzichten. De belangrijkste verplichtingen lichten wij hier toe. In onze opdrachtbrief zijn deze verder toegelicht.

Wij verrichten onze controle in overeenstemming met Nederlands recht, waaronder de Nederlandse controlestandaarden, het Besluit accountantscontrole decentrale overheden (Bado), het Controleprotocol WNT en het controleprotocol dat is vastgesteld door uw gemeenteraad. De verantwoordelijkheden van de accountant en van het college, en hun beperkingen, zijn formeel uiteengezet in onze opdrachtbrief van 5 september 2025. Verantwoordelijkheden van de accountant Het is onze verantwoordelijkheid om aan de gemeenteraad van de gemeente Noordwijk te rapporteren of, naar onze mening, de jaarrekening van de gemeente Noordwijk het door de wet vereiste inzicht geeft, overeenkomstig met het bepaalde in artikel 213 lid 2 van de Gemeentewet. De uitslag van ons onderzoek geven wij weer in een controleverklaring over de getrouwheid van de jaarrekening en de rechtmatigheid van de verantwoorde baten, lasten en balansmutaties. Hoewel de primaire verantwoordelijkheid voor het voorkomen en ontdekken van fraude bij het college van burgemeester en wethouders, onder toezicht van de gemeenteraad, ligt hebben wij, als accountant, de verantwoordelijkheid om een redelijke mate van zekerheid te verkrijgen dat de financiële overzichten als geheel geen afwijkingen van materieel belang bevatten, ongeacht of deze veroorzaakt worden door fraude of fouten.

Daarbij zullen we de vereisten van Standaard 240 “De verantwoordelijkheden van de accountant met betrekking tot fraude in het kader van een controle van financiële overzichten” volgen. Onze controleaanpak met betrekking tot fraude wordt toegelicht in dit Controleplan. Verantwoordelijkheid van het college van burgemeester en wethouders Het college van burgemeester en wethouders is verantwoordelijk voor het opmaken van de jaarrekening die de grootte en samenstelling van zowel de activa en passiva als de baten en lasten getrouw dient weer te geven, in overeenstemming met het in Nederland geldende Besluit Begroting en Verantwoording provincies en gemeenten. Voorts is het college verantwoordelijk voor de financiële rechtmatigheid van de in de jaarrekening verantwoorde baten, lasten en balansmutaties. Dit houdt in dat deze bedragen in overeenstemming dienen te zijn met de begroting en met de in de relevante wet- en regelgeving opgenomen bepalingen, waaronder gemeentelijke verordeningen, zoals opgenomen in het normenkader, dat tenminste ter kennisname is verzonden aan de raad.

Bij het opstellen van de jaarrekening dient u onder andere: • geschikte grondslagen voor financiële verslaggeving te selecteren en deze vervolgens consequent toepassen; • oordelen en schattingen te maken die redelijk en voorzichtig zijn; • erop toe te zien dat de rechten en verplichtingen van de gemeente op toereikende wijze in de jaarrekening tot uitdrukking worden gebracht; en • bekende en/of te verwachten gebeurtenissen en omstandigheden op adequate wijze in de jaarrekening tot uitdrukking te brengen. Het college van burgemeester en wethouders is verantwoordelijk voor een zodanige interne beheersing als u noodzakelijk acht om het opmaken van de jaarrekening mogelijk te maken zonder afwijkingen van materieel belang als gevolg van fraude of van fouten; en voor het opstellen van de andere informatie, waaronder het jaarverslag en de overige gegevens in overeenstemming met het Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten.

20

7. Randvoorwaarden 7.2 Onafhankelijkheid Wij dienen te voldoen aan relevante ethische voorschriften, inclusief die inzake onafhankelijkheid, met betrekking tot opdrachten voor de controle van financiële overzichten.

Het is van fundamenteel belang voor onze aanstelling als controlerend accountant dat onze onafhankelijkheid en objectiviteit te allen tijde behouden blijft. Hierom zijn wij verplicht om alle relaties tussen de gemeente Noordwijk, het college van burgemeester en wethouders haar ambtelijk management op sleutelposities en onszelf in overweging te nemen die van invloed kunnen zijn op de onafhankelijkheid van ons kantoor en de objectiviteit van de opdrachtpartner en het controleteam. Bedreigingen voor de onafhankelijkheid kunnen zijn: bedreigingen als gevolg van eigenbelang, bedreigingen als gevolg van zelftoetsing, bedreigingen als gevolg van belangenbehartiging, bedreigingen als gevolg van vertrouwdheid en bedreigingen als gevolg van intimidatie. In veel gevallen kunnen waarborgen worden getroffen om dergelijke bedreigingen tegen te gaan. Om ervoor te zorgen dat onze onafhankelijkheid behouden blijft, nemen we de volgende stappen: • Het maken van een beoordeling van mogelijke bedreigingen voor onze onafhankelijkheid en van de waarborgen die in de gegeven omstandigheden vereist zijn om de onafhankelijkheid te beschermen. • Het met u communiceren van de resultaten van deze beoordeling en van de passende waarborgen die moeten worden genomen.

• Het met u communiceren van alle andere relevante informatie over ons algemene beleid en onze procedures die zijn ingesteld om de objectiviteit en onafhankelijkheid te waarborgen. Onze voorlopige beoordeling van mogelijke bedreigingen voor onze onafhankelijkheid heeft geen bedreigingen geïdentificeerd waarvan wij u op de hoogte moeten stellen.

21

7. Randvoorwaarden 7.3 Communicatie Een effectieve wederzijdse communicatie bij een controle van financiële overzichten is belangrijk voor een goed verloop van de opdracht.

Het doel van dit Controleplan is om details van de belangrijkste onderdelen van onze voorgestelde controleaanpak te verstrekken aan de met governance belaste personen, in het geval van een gemeente, de gemeenteraad. De Nadere voorschriften en overige standaarden (NV-COS), waaronder in het bijzonder Standaard 260, vereisen dat we formeel communiceren met "degenen belast met de governance" (zoals gedefinieerd in de NV-COS) over relevante aangelegenheden met betrekking tot onze controle. Onze formele schriftelijke communicatie omvat dit Controleplan, managemenrtletter en een accountantsverslag, dat zal worden verstrekt na afronding van de controle. De bevindingen met betrekking tot de administratieve organisatie en interne beheersing worden na afstemming met de organisatie aan u gecommuniceerd in onze managementletter. Wij zullen deze behandelen in de auditcommissie van 10 december 2025. Als er zich zaken voordoen waarvan het belang van dien aard is dat ze eerder onder uw aandacht moeten worden gebracht, dan zullen wij dit doen op basis van onze verplichtingen uit de NV-COS. De doelstellingen van de afstemming met u zijn: • Ervoor zorgen dat er wederzijds begrip is van de reikwijdte en timing van de controle en de respectieve verantwoordelijkheden van onszelf als controlerend accountant en die van de gemeenteraad, als degenen belast met governance van de gemeente Noordwijk.

• Informatie te communiceren om zowel onszelf als controlerend accountant en de gemeenteraad te helpen bij het vervullen van hun respectieve verantwoordelijkheden. • De gemeenteraad tijdige en constructieve observaties verstrekken die voortvloeien uit het controleproces. • Tweerichtingscommunicatie tussen ons aan te moedigen over aangelegenheden die relevant zijn voor de controle (bijvoorbeeld over risicogebieden en materialiteit).

22

Contact S. Turenhout RA Director Audit S.turenhout@bakertilly.nl R. Heemskerk RA Senior Manager audit r.heemskerk@bakertilly.nl

Kantoorgegevens: Baker Tilly (Netherlands) N.V. Eisenhowerlaan 77 Postbus 857545 2508 CK Den Haag 070 – 358 90 00

Baker Tilly (Netherlands) N.V. trading as Baker Tilly is a member of the global network of Baker Tilly International Ltd., the members of which are separate and independent legal entities. Alle diensten worden verricht op basis van een overeenkomst van opdracht, gesloten met Baker Tilly (Netherlands) N.V., waarop van toepassing zijn de algemene voorwaarden, gedeponeerd bij de Kamer van Koophandel onder nr. 24425560. In deze voorwaarden is een beperking van aansprakelijkheid opgenomen.

Vragen vanuit de auditcommissie

Vragen van de auditcommissie 7.3 Communicatie Uw vraag Uw vraag Welke invloed deze aanpak zou moeten hebben op de verklaringsgrens (tot nu toe netto € 100k) en of het inderdaad logisch is om bij elke analyse van het baten lasten saldo te beginnen met het analyseren van een prijs- of volumeverschil

In de bespreeknotitie “verbetering inzicht oorzaken jaarresultaten gemeente Noordwijk” wordt het verzoek gedaan om de kwaliteit van de toelichtingen te verbeteren door volumeverschillen, prijsverschillen, tijdverschillen en bezettings- en capaciteitsverschillen nadrukkelijk te benoemen in de verklaring van toelichten. Hieruit voortvloeiend heeft u de volgende specifieke vraag: “Welke invloed deze aanpak zou moeten hebben op de verklaringsgrens (tot nu toe netto € 100k) en of het inderdaad logisch is om bij elke analyse van het baten lasten saldo te beginnen met het analyseren van een prijs- of volumeverschil?” Wettelijk uitgangspunt Voor gemeenten geldt het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV). Dat schrijft voor dat de jaarrekening: •

De begroting, gewijzigde begroting en realisatie moet tonen.

•

Toelichting op verschillen verplicht is ten opzichte van de gewijzigde begroting.

Om de gemeenteraad goed staat te stellen om haar controlerende rol en beleidsbepalende rol invulling te geven stelt het college de programmarekening op. In de programmarekening wordt daarom invulling gegeven op basis van de 4 W’s (Wat is er gebeurd, Waarom is dit gedaan, Wat heeft het gekost, Wat heeft het opgeleverd). Hierbij worden beleidsdoelen gekoppeld aan financiële verantwoording. In de jaarrekening, als onderdeel van de programmarekening, wordt inzicht gegeven in afwijkingen tussen de primaire begroting, de gewijzigde begroting en de realisatie in het boekjaar. Hierbij is het alleen verplicht om de verschillen tussen de gewijzigde begroting en de realisatie toe te lichten. Er zijn geen nadere voorschriften over de manier van toelichten van de afwijkingen. De afwijkingen moeten de gemeenteraad inzicht geven om haar budgetrecht te vervullen en de impact voor toekomstige besluitvorming, zoals de begroting, inzichtelijk te maken. De keuze van de diepgang van de toelichting van afwijkingen past in het overleg tussen gemeenteraad en college over de informatiebehoefte van de gemeenteraad.

25

Vragen van de auditcommissie 7.3 Communicatie Uw vraag Beantwoording Welke invloed deze aanpak zou moeten hebben op de verklaringsgrens (tot nu toe netto € 100k) en of het inderdaad logisch is om bij elke analyse van het baten lasten saldo te beginnen met het analyseren van een prijs- of volumeverschil

Wij onderschrijven de mogelijkheden uit de bespreeknotitie voor een kwalitatief goede toelichting van afwijkingen tussen de gewijzigde begroting en de realisatie in de jaarrekening. De voorgestelde onderverdeling ten behoeve van de verschillenanalyse is gebruikelijk in het bedrijfsleven en wordt ook door gemeenten toegepast. Het toepassen van een structurele manier om verschillen te analyseren en presenteren kan het inzicht in de afwijkingen tussen begroting en realisatie verbeteren om op die manier beter te voldoen aan de informatiebehoefte van de raad. Om de haalbaarheid van de van deze verandering mogelijk te maken adviseren wij de gemeente om een aantal zaken nader te onderzoeken: -

Welke informatiebehoefte is er bij de gemeenteraad met betrekking tot de diepgang van toelichtingen van afwijkingen ten opzichte van de begroting.

-

Zijn er aanpassingen in de (financiële) administratie nodig om toelichting mogelijk te maken?

-

Wat is de invloed op de ambtelijke belasting die voortvloeit uit de verhoogde diepgang in de analyse?

Op basis van de uitkomsten kan een afweging worden gemaakt over de omvang van de afwijking van deelverklaringen (Bijvoorbeeld individuele impact groter dan EUR 100.000 en gezamenlijke impact groter dan EUR 200.000). De voorgestelde mogelijkheid heeft naast de invloed op de jaarrekening ook invloed op de tussentijdse rapportages. Om afwijkingen tussen de primaire begroting, tussentijdse rapportages en de jaarrekening goed te kunnen verklaren geven wij u in overweging om de aangepaste verschillenanalyse ook toe te passen in de tussentijdse rapportages.

26