Bijlage Zienswijze De Oude Dorpskern - AVG

ls&8

DE OUDE

Dorpskern

I

CUTTUUR * ERFGOED * LEEFBAARHEID

0

t{0y, 202ll

Gemeente Noordwijk t.a.v. college van burgemeester en wethouders en raadsleden Postbus 298 2200 AG Noordwijk

Noordwijk, 8 november 2020 Betreft: zienswijze DOD concept omgevingsvisie 'Samen maken we de toekomst van Noordwijk'

Geacht college en raadsleden,

Hierbij dienen wij als vereniging 'De Oude Dorpskern' (DOD) een zienswijze in op de conceptomgevingsvisie 'Samen maken we de toekomst van Noordwijk'. Eén van de kerninstrumenten van de Omgevingswet is de omgevingsvisie. Uitgangspunt is dat de omgevingsvisie zorgt voor samenhang in het beleid voor de fysieke leefomgeving. De omgevingsvisie is daarmee de basis voor het toekomstig handelen van de gemeente op dit gebied. Bij de totstandkoming van de omgevingsvisie zijn de inwoners van Noordwijk gevraagd hun visie op de toekomst van hun leefomgeving te geven, zodat daar het toekomstig handelen van de gemeente mede op gebaseerd kan worden, rekeninghoudend met de in die visie uitgedrukte wensen. Ook de DOD heeft hieraan bijgedragen.

Ons belangrijkste punt van kritiek: in het concept wordt nauwelijks gesproken over de wensen om de geschiedenis, kracht en kenmerken van Noordwijk-Binnen integraal onderdeelte laten zijn van toekomstige ontwikkelingen. Daarin schiet dit concept tekort, terwijlde DOD hiervoor uitgebreide input heeft geleverd met het document 'Toekomstvisie Noordwijk en in het bijzonder voor De Oude Dorpskern'(zie bijlage bijdeze brief). Dat document was het resultaat van het werk van een speciaal opgerichte werkgroep van DODleden, met ruime kennis van de geschiedenis en de huidige staat van Noordwijk-Binnen. Ons tweede, niet minder belangrijke punt: het zou voor zich moeten spreken dat anno 2020 een omgevingsvisie niet toe kan zonder een visie op natuur in de zin van landschap, beheer, flora/fauna, lucht en bescherming van kwetsbare gebieden. De ligging van Noordwijk Binnen in de landgoederenzone is hierin essentieel. Ook hierover is in het concept nauwelijks iets terug te vinden van de in de input geuite wensen. Uitgangspunt voor de toekomst is ons gezamenlijk verleden. Noordwijk-Binnen is een prachtig dorp met een heel eigen sfeer. Het heeft niet voor niets formeel de status van Beschermd Dorpsgezicht. Deze status kornt voort uit de wens een veelheid aan rijks- en gemeentelijke monumenten te beschermen die verhalen van een interessante en rijke geschiedenis.

@

POSTBTJS 364 zzoo AJ NOORDWIJK I WWW.DEOUDEDORPSKERN.NL IBAN: NL6ó RABO ot49 348g gr I KvK 40.44.7232 i g.I-W 8o.37.75.g4j

DE OUDE

Do{pskern CULTUUR* ERFGOED * LEEFBAARHEID

Op het gebied van kunst en cultuur: schrijvers, dichters en beeldende kunstenaars hebben zich hier door de eeuwen heen gevestigd en het aanzien van het huidige Noordwijk mede bepaald. Op het gebied van bedrijvigheid, onderwijs en wetenschap: het 'verhaal van Noordwijk'getuigt van een rijke geschiedenis. Denk aan de kruidenteelt, de lijnbanen, de kostscholen. Denk aan de wetenschappers met aanzien die hier verbleven; aan de historisch gegronde verschillen tussen Noordwijk Zee en Noordwijk Binnen. Over dit alles is nagenoeg niets opgenomen in de concept-omgevingsvisie. ln de vijf thema's voor de toekomst ontbreekt cultuur en de bescherming van erfgoed als drager van cultuur totaal. Hoe kan zo'n beperkte omgevingsvisie een gedegen leidraad voor toekomstig beleid zijn?

Wanneer in de tekst over Noordwijk Binnen enkele treflruoorden zoals 'Jeroenskerk', 'Voorslraal', 'kust, duinen, en bollenvelden' verwijderd worden, zou elk willekeurig plaalsnaam boven de tekst over Noordwijk-Binnen kunnen staan, en dat is een gemiste kans op een heldere proÍilering. Er staan zelfs dingen in de tekst die, zonder verdere toelichting, linea recta ingaan tegen de visie die de DOD-werkgroep heeft geschetst. Zo lezen we dat 'bouwen in hogere dichtheid zorgt voor meer woningen en tegelijkertijd minder ruimtebeslag'. DaarbU gaat het bijvoorbeeld om meer woningen per perceel, het bebouwen van open plekken in dorpen of om 'gestapelde bouw'. Laat de gemeente hiermee ruimte ontstaan voor nog meer bouwen in hoge dichtheid in de oude beschermde kern van Noordwijk-Binnen? Dat lijkt DOD echt een verkeerd route naar de toekomst. Noordwijk-Binnen moet zich profileren op basís van de kracht van haar historische kern, en daar hoort geen hogere dichtheid van bebouwing bij. Hierbij moet een omgevingsvisie uit gaan van een balans tussen inclusiviteit en behoud van eigenheid. Hieruit volgen ook de volgende aanbevelingen vanuit de werkgroep: Vergroot de werkingssfeer van het'beschermd dorpsgebied'. Vergroot hiertoe het gebied dat onder beschermd dorpsgezicht valt. Bescherm het historische groen hierbinnen.

Zorg waar nodig voor extra planologische randvoorwaarden wat betrefl hoogte en energietransitie Veranker de historische dorpskern binnen grotere groenstructuur. De dorpskern is onderdeel van de (provinciale) landgoederenzone Offem-Klein Offem- Calorama (Nieuw)Leeuwenhorst met de Gooweg en Nieuwe Offemweg als centrale as. Versterk ook de groenstructuur langs Gooweg/Nieuwe Offemweg. Behoud het groen bij Zilveren Kruis en

-

-

-

RK begraafplaats. De zeer betrokken leden van onze vereniging snappen dat de gemeente niet alle wensen van de DOD kan overnemen, maar dat er zó weinig is terug te vinden van onze inbreng wordt als teleurstellend ervaren. Het ís naar onze mening een weinig zeggend en weinig ambitieus verhaal geworden en niet bepaald inhoudgevend aan het veelgebruikte begrip 'Samen'. Wij ervaren dat als een gemiste kans, gezien de belangrijke functie van het document als inventarisatie van ambities en gewenste beleidsdoelen voor de fysieke leefomgeving voor de langere termijn.

@

POSTBUS 364 zzoo AJ NOORDWIJK WWW.DEOUDEDORPSKERN.NL IBAN: NL66 RABO oL49 3489 9r I KvK 40.44.7232 IBTW 8o.37.75.g45

DE OUDE

Do{pskern CUTTUUR* ERFGOED * LEEFBAARHEID

Om de titel 'Samen maken we de toekomst van Noordwijk'te verdienen, is het nodig dat de gemeente voor de omgevingsvisie echt gebruik maakt van de kennis en ervaring van zijn inwoners, in dit geval: de kennis die de werkgroep DOD van Noordwijk-Binnen eerder heeft aangereikt.

bestuu r en werkgroep De Oude Dorpskern

Bijlage: 'Toekomstvisie Noordwijk en in het bijzonder voor De Oude Dorpskern'

@

POSTBUS 364 zzoo AJ NOORDWI]K WWW.DEOUDEDORPSKERN.NL IBAN: NL6ó RABO oL49 3q1g gr I KvK 40.44.7232 iBTW 8o.37.75.945

I ERTGOP

tr

I

ru r ,

/ uí

-

t

I

.I

P

ir

CÍ.ITTI,ruR

i-- r

,'

TOEKOMSTVISIE

Ir

NOORDWIJK en in het bijzonder voor

b.

De Oude Dorpskern

I.

r

DE OUDE

Dorpskern CLTLTUUR } ERFGOËt) T LEEFBAARHËID

*

Toekomstvisie: Noordwijk ..., daar word je gezond gelukkig! ln Noordwijk word je gezond gelukkig oud (Bluezone gedachte), daar wil je graag zijn of je nu inwoner, werknemer of werkgever of tijdelijke bezoeker bent. Noordwijk biedt een hoog niveau 'kwaliteit van een inclusieve samenleving', uitgaande van 4 kernkwaliteiten:

1. Een heilzame zeebadplaats (met Kuuroord status) met voorzieningen waar ook de bewoners van Noordwijk gebruik van maken; met (deels) grote cultuurhistorische waarde, ingebed in het nationaal park De Hollandse Duinen. 2. Een op duurzaamheid gerichte agrarische- en bollencultuur 3. Focus op hoogwaardige werkgelegenheid in zorg, toerisme, dienstverlening en milieuvriendelijke hightech (als ESTEC) industrie 4. Een inclusieve samenleving met passende en betaalbare woonruimte voor iedereen: huur en koop, voorjong en oud, voor gezond of beperkt. Een inclusieve samenleving: gelijkwaardigheid en volwaardig burgerschap voor iedereen, ook voor mensen met een functiebeperkinB; letterlijk en figuurlijk een samenleving zonder drempels.

DE OUDE

Dorpskern CT.,LTUUI.

. SITGOED . IAEIMAI.}IEID

De kern Noordwijk Binnen: van betekenis voor Noordwijk! Noordwijk-Binnen heeft een fraaie historische kern, waarop de gehele gemeenschap trots is. Mede door inzet van bezitters van monumenten en andere karakteristieke panden heeft onze kern grotendeels haar grote cultuur-historische waarde behouden. De oude kern is extra beschermd door de aanwijzing in L992 van het Rijk tot een 'beschermd dorpsgezicht'. De oude kern is ook rijk aan groen. Met de honderden unieke oude leilinden langs Lindenplein (de

historische marktplaats) en Voorstraat. Douzastraat, Pickéstraat en de St.Joris Doelen vormen met grote centraal gelegen tuinen en monumentale bomen een unieke, directe aansluiting op oude historische buitenplaatsen als de rijksmonumenten Offem, Klein Offem, en Calorama. Zij ziin onderdeel van de provinciale erfgoedlijn "Landgoederenzone", een langgerekte verzameling landgoederen die over de oude duinenrij van Monster naar Haarlem loopt. De kern van Noordwijk Binnen is een waardevolle, hoge kwaliteit aanvulling op de toeristische bestemming Noordwijk. Voor veel toeristen blijkt het een onverwachte kers op de taart, met

restaurants, hotels en mooi ingerichte pleinen, omgetoverd tot ontmoetingsplekken. En in toenemende mate de plek voor culturele activiteiten, markten en historische rondwandelingen. Een groen en zeer divers topwoongebied waar stijl, rust en dynamiek hand in hand gaan. , ].'-ít ',,,,-.t:,

r

Dt

OUDE

rpskern CUITUUI . lltGOËD . LrEllAAlHElD

Toekomstvisie Kern Noordwijk Binnen .... daar word je gezond gelukkig! ln de kern Noordwijk Binnen word je gezond gelukkig oud, daar wil je graag zijn of je nu inwoner, werknemer of werkgever of tijdelijke bezoeker bent. De kern Noordwijk Binnen heeft 4

kernkwaliteiten:

1. Hoge leefomgevingskwaliteit: Leven, wonen en werken in een unieke historische omgeving! 2. Hoge cultuurhistorische waarden: Cultuurhistorische waarden van waarde! een positieve waardering van sporen, objecten, patronen en structuren die zichtbaar of niet zichtbaar onderdeel uitmaken van de leefomgeving

3. Hoge natuurhistorische waarden: Natuurhistorische waarde groeit! groen erfgoed

4. Hoge participatie graad en sociale cohesie: Nabuurschap, cultuur en vitaliteit Zie de volgende pagina's voor een nadere uitwerking van deze visie DE OUDE

Dorpskern CutTUrn ' ElfcOED, LEEFIA I'HIID

Toekomstvisie Kern Noordwijk Binnen Leuen, wonen en werken in een unieke historische omgeving -I De inwoners van de Kern Noordwijk Binnen voelen een sterke binding met hun omgeving en de geschiedenis daarvan. Zij hebben een sterke regie op hun eigen Ieefomgeving. De eeuwenoude cultuurhistorische en natuurhistorische waarden en hun leefbaarheid willen zij beschermen en versterken. Dit doen zij samen maar ook met initiatiefnemers, creatieve en innovatieve projectontwikkelaars en ondernemers en het bestuur van de gemeente Noordwijk. I.iVTN- L[ËFEAARHÉID

Verkeer & Parkeer Beperk de parkeerdruk Stimuleer parkeren buiten kern (niet-bestemmingsverkeer) en/of Stimuleer gebruik van de bestaande parkeergarage Beperk (vracht)verkeer in dorpskern tot absoluut minimum Creëer autovrije/-luwe zones in kern

. . . . .

DE OUDE

Dorpskeffr CULÏUI,I. EIIIC'oED . LEEFIMIHEID

Toekomstvisie Kern Noordwijk Binnen Leven, wonen en werken in een unieke historische omgeving -z WONEN a

a a a a

a a

Primaire functie van Kern Noordwijk Binnen is wonen Behoud hoge mate aan diversiteit van aantrekkelijke woonmilieus. Geen verdere verstening in de kern - (nieuwe) woningbouw alleen in periferie. Geef bestaande onbebouwde gedeeltes groenbestemming Beperk opsplitsing woonhuizen in appartementen, beperk kortdurend verhuur Creëer woonmogelijkheden voor starters (t.b.v. een gemèleerde leeftijdsopbouw) Betrek DOD en bewoners als gewaardeerd gesprekspartners in alle plannen rond bouw en wonen in oude dorpskern

WERKEN a

a

a

Concentreer de werkgelegenheid door alleen te focussen op wijkwinkels, een weekmarkt voor eerste leven sbehoefte, e n kele horeca voorzie n inge n en o ntmoeti ngsgelegen heden Minimaliseer aanvullende werkgelegenheid tot kleinschalige dienstverlening die b.v. een bijdrage leveren aan de circulaire economie (repair- of kringloopwinkel) of aan het beperken van eenzaamheid door het creëren van sociale ontmoetingsplekken Bevorder uitplaatsing van bedrijven die niet voldoen aan de hierboven genoemde functies DE OUDE

Dorpskern CULTUUI r llf C,OID . !!lf DAlttHlID

Toekomstvisie Kern Noordwijk Binnen Cultuurhistorische waarden van waarde

L

De authentieke Kern Noordwijk Binnen, sinds 1992 door het Rijk aangewezen als 'beschermd

dorpsgezicht' blijft beschermd. Het karakter van de oude kern, de kwaliteit van de gebouwen en de leefbaarheid zijn van hoog niveau. Nieuwe ontwikkelingen, zoals verduurzaming, worden benut indien passend binnen het karakter van de oude kern. IRFGOID Maak het'verhaal van Noordwijk' compleet Stel de cultuurhistorische waardenkaart op met daarin ook het 'groene' en 'immateriële' erfgoed (b.v. de groene rijksmonumenten en de St. Jeroens processie) Actualiseer de gemeentelijk Erfgoednota. Veranker het "verhaal van Noordwijk" ruimtelijk en cultureel in de omgevingsvisie en beeldkwaliteit- en omgevingsplannen, rekening houdend met leefbaarheid voor bewoners. Breng historische loop van de drie wateringen rond en door Noordwijk terug; behoud en accentueer Maandagse, Dinsdagse en Woensdagse wetering en bruggen. Versterk historisch wegenpatroon van zeer hoge ouderdom (Westeinde, Gooweg en Voorstraat) met kenmerkende cultuurhistorische beplanting van Ieilinden en eiken.

-

.

. . .

.

DE OUDE

Dorpskern CULTUUI . Él-r@8D . LIETDAATJIEID

Toekomstvisie Kern Noordwijk Binnen Cultuurhistorische waarden van waarde! 2 Veranker en herstel het beschermd dorpsgezicht en omliggend gebied

. Wijs gemeentelijke monumenten en beeldbepalende panden aan i.v.m. hun afzonderlijke statuut, . . . . . .

of hun rol in de gevelrij maar overzie ook het geheel Vergroot de werkingssfeer van het beschermd dorpsgezicht met de Pickéstraat/Douzastraat en de Wilhelminastraat Stel hoge eisen aan toepassing van eigentijdse en historiserende architectuur Laat bij vergunningaanvragen het behoud zwaar wegen van historische gevels met hun details, eigenheid en individualiteit, het verhaal van het pand (historische functie of gebeurtenis) en de rol in de historische gelaagdheid van het gebied. Accepteer geen volumineuze aaneenschakeling van panden, behoud huidige historische gelaagdheid en korrelgrootte. Geen vergroting van volume door grotere/hogere gevels, maar erachter indien mogelijk. Herstel oude elementen (bruggen, waterweB€tr, straatmeubilair etc.)

DE OUDE

Dorpskern CULTUUI . llr(rcED . [EErlAArHElD

Toekomstvisie Kern Noordwijk Binnen Cultuurhistorische waarden van waarde - 3 Behoud en vitaliseer de Kern Noordwijk binnen tot een samenhangend geheel Zorgvoor eenheid van bebouwing, wegenstructuur incl. open(bare) ruirntes en groenstructuur Geen verder uitbreiden van het bebouwde oppervlak, zorg voor open ruimte en meer groen. Behoud zichtlijnen Stel handboek op voor inrichting openbare ruimte

. . . .

Verbind duurzaamheid en erEoed Stimuleer en ondersteun (financieel, regelgeving, kennis en innovatie) duurzaamheidsmaatregelen die passen bij het karakter van het beschermd dorpsgezicht. sta aanpassingen en toevoegingen (bijv. zonnepanelen) toe, maar stel in Beschermd Dorpsgezicht en bij monumenten eisen van omkeerbaarheid.

. .

DE OUDE

Dorpskern CULTUUR I Elf(rcED' LSEFIIAIHEID

Toekomstvisie Kern Noordwijk Binnen Natuurhistorische waarde groeit ! Noordwijk Binnen is de groene oase van Noordwijk waarin de hittestress beperkt wordt en waar het genieten is van elkaar, de vogels, de insecten en de bijen vanwege de hoge biodiversiteit. De oude dorpskern van Noordwijk is onlosmakelijk verweven met de historische landgoederen Klein Offem, Offem en Calorama, en op enige afstand Oud- en Nieuw Leeuwenhorst. NATUUR & GROEN a

a

a

a

a

Versterk de biodiversiteit door gemeenschapstuinen, microbossen met inheemse planten, bijenvriendelijk beheer, ecologisch beheer tuin Oude St Jeroenskerk en ruimte voor de gierzwaluw. Vergroen en verbind de (openbare) tuinen rond de nieuwe Sint Jeroenskerk, naar het Kloosterplein en het Verkadeplein. lnventariseer en bescherm de vele monumentale bomen in de oude dorpskern en plaats meer (oude) Iindebomen in hele dorpskern inclusief het stenige Jeroensplein, als linten door de kern Vergroen de Gooweg als centrale groene verbinding tussen de landgoederen Offem, Klein Offem, Calorama en Leeuwenhorst door de aanplant van eiken; behoud de groenstrook op het terrein van het Zilveren Kruis. Realiseer aantrekkelijke groene ommetjes vanuit de Oude Dorpskern naar en langs de buitens. DE OUDE

Dorpskern CUI,TUUI' E!.fCOED, LEEFIA.II.HIID

Toekomstvisie Kern Noordwijk Binnen Nabuurschap, cultuur en vitaliteit De kern van Noordwijk Binnen is het hart van het sociale en culturele leven van Noordwijk, lnwoners kennen elkaar en staan voor elkaar klaar indien dat nodig is. Concerten, uitvoeringen, markten, culturele manifestaties vinden plaats in en rond de twee kerken en de pleinen, Openbare ruimte en groenstructuur

nodigen uit tot bewegen en ontmoeten. [.JASUL,JRSCHAF

. Stimuleer sociale cohesie en ondersteun mantelzorgers . Voorkom eenzaamheid door een gericht aanbod van activiteiten . Ontwikkel gelegenheden tot ontmoeten (zie ook groen en werken); . Creëer een buurtkamer in de Kerkstraat, richt alle pleinen in tot groene ontmoetingsplekken, bankjes, etc. a

. Behoud bestaande culturele voorzieningen . Verbind toerisme met de culturele manifestaties in Noordwijk Binnen . Stimuleer & faciliteer culturele initiatieven voor bewoners, omwonenden en toeristen . Maak van het oude gemeentehuis Noordwijk een museum voor beeldende kunst van Noordwijkse kunstenaars (actief of historisch)

DE OUDE

Dorpskern CULTUIJI.

. SITGOED . LEBILàAI.HEID