Bijlage Uitvoeringsplan speelruimte 2021-2025

Gemeente Noordwijk Uitvoeringsplan speelruimte 2021-2025

Inhoudsopgave

1. Start

1. Start 03

1.1 Aanleiding

2. Speelruimteonderzoek 07 3. Beleidsambities en aanbevelingen 08

De gemeenten Noordwijk en Noordwijkerhout zijn per 1 januari 2019 gefuseerd tot één gemeente. In beiden lag een actuele speelvraag met betrekking tot het functioneren van de verouderde speelruimtevoorraad en is het bestaande speelbeleid (Noordwijkerhout 2004, herijking in 2013, Noordwijk 2008, evaluatie in 2013) inmiddels verouderd. Omwille van de gemeentelijke fusie en de behoefte aan één nieuw en geactualiseerd speelruimtebeleid is de afgelopen periode onderzoek gedaan. Hierbij is gekeken naar de huidige staat van de speelruimte (spreiding, gebruik, te verwachten levensduur) en zijn ambities opgesteld voor de toekomst van de speelruimte.

4. Kaders voor uitvoering en beheer financiën 5. Financieel uitvoeringsplan 6. Uitvoeringsplan Noordwijk aan Zee 7. Uitvoeringsplan Noordwijk-Binnen 7. Uitvoeringsplan Noordwijkerhout 8. Uitvoeringslan De Zilk

13 15 16 17 18 19

10. Conclusie en aanbevelingen

20

Bijlage 1: Uitvoeringsprogramma in tabel

22

2

1.2 Werkwijze Dit rapport is het resultaat van een onderzoek dat Speelplan heeft uitgevoerd in de voormalig gemeentes Noordwijk en Noordwijkerhout. Hierbij zijn de speelmogelijkheden in de gehele openbare ruimte in beeld gebracht. Dit betreft de formele speelplekken en schoolpleinen die in beheer zijn van de gemeente én de speelmogelijkheden op straat en in het groen. Speelplan is gevraagd om op basis van dit onderzoek een rapport op te stellen met daarin zowel de bevindingen uit het onderzoek, de beleidambities van de gemeente en kaders voor de daadwerkelijke uitvoering. Dit rapport moet de basis vormen voor uitvoering van het speelruimtebeleid voor de komende jaren op de formele speelplekken en schoolpleinen. In het uitvoeringsplan zijn de dierenweide en speeltuinverenigingen niet meegenomen.

Colofon Titel

Uitvoeringsplan Speelruimte Opdrachtgever Gemeente Noordwijk Opdrachtnemer Speelplan BV Transistorstraat 53b 1322 CK Almere 036 5236127 www.speelplan.nl

Tekst & onderzoek Arie Stobbe Datum Februari 2021 Speelplek #81 in het middengebied in Noordwijk-Binnen

3 Noot: In de volgende paragraaf gaat het over de voormalige gemeenten Noordwijk (nu kernen Noordwijk aan Zee en Noordwijk-Binnen) en Noordwijkerhout (inclusief de Zilk).

1.3 Van twee naar één Beide beleidsplannen zijn in 2013 herijkt of geëvalueerd. Hoewel beiden andere beleidsambities nastreefden zijn er duidelijke overeenkomsten te vinden in de conclusie van de evaluatie en de aanbevelingen voor de toekomst: •

•

•

•

De ambitie om het aantal speelplekken terug te brengen heeft niet geresulteerd in een afname van het aantal locaties. In Noordwijk was in 2013 (na 5 jaar beleid) nog geen speelplek opgeheven, in Noordwijkerhout slechts een beperkt deel. Hoewel er wel gewerkt wordt met normen voor de noodzaak van speelplekken (op basis van inwoneraantallen) bleek het terugbrengen van het aantal plekken complexer dan vooraf ingeschat. Reden hiervoor is het ontbrekende draagvlak of weerstand bij bewoners en ‘politieke zorgen’ (Herijking Speelbeleid Noordwijkerhout, 2013). Het ontbreekt aan een duidelijke methodiek of plan voor de uitvoering van de beleidsambities. Hierdoor is er geen structureel gevolg gegeven aan de reorganisatie van het speelaanbod. Beide plannen streven naar een omslag van kwantiteit naar kwaliteit. Dit is deels gelukt door wel te investeren in centrale plekken, maar schoot te kort in het opheffen van kleinere locaties. In Noordwijk is hier wel een start mee gemaakt in de wijken Duinpark en Grashoek. Directe aanleiding achter deze omslag is de overtuiging dat kinderen geen speeltoestellen maar vooral ruimte en speelaanleidingen nodig hebben. Dit moet, met name in Noordwijk, vooral gezocht worden in groen (bomen, struiken, heuveltjes etc.). Beiden plannen streven naar het openstellen van schoolpleinen zodat deze onderdeel worden van de openbare speelruimte.

De pleinen kunnen vaak prima dienst doen als centrale buurtplek. In Noordwijk is dit inmiddels op 8 schoolpleinen toegepast (van de 9), in Noordwijkerhout zijn inmiddels alle vier de schoolpleinen openbaar toegankelijk (3x in Noordwijkerhout, 1x in de Zilk). Bij de openbare schoolpleinen zijn overeenkomsten opgesteld met de schoolbesturen waarin wordt beschreven dat de school als eigenaar zorg draagt voor het schoonhouden en onderhoud van de speelplaats en groenstroken. De gemeente draagt op haar beurt zorg voor de jaarlijkse inspecties en het beheer van de toestellen en ondergronden. Daarmee neemt de gemeente de verantwoordelijkheid op zich voor de technische veiligheid van de speeltoestellen.

Qua kosten waren beide kernen anders georganiseerd. Tot de fusie vroeg Noordwijk jaarlijks een budget aan voor de herinrichting van de speelvoorzieningen aan de hand van een werkplan. In Noordwijkerhout werd gewerkt met een vast speelruimtebudget waaruit zowel onderhoud als vervangingen werden betaald. In Noordwijkerhout bleek dit budget de laat-

Speelplek #20 (net na realisatie toestel) in Noordwijkerhout

ste jaren al niet meer toereikend (Nota Herijking Speelplaatsbeleid 2013). Een tekort dat is versterkt door het openbaar stellen van schoolpleinen. Doordat het aantal speelplekken ook niet teruggebracht werd, is dit tekort sinds de herijking alleen maar verder opgelopen. Qua participatie is Noordwijk voortvarender aan de slag gegaan dan Noordwijkerhout. Na het opstellen van het speelbeleid in 2008 is enige tijd geëxperimenteerd met het betrekken van bewoners bij de inrichting van speelruimte. Dit is inmiddels onderdeel van een standaard herinrichtingstraject. In Noordwijkerhout werd hierover nog niet gesproken in de herijking. Dit terwijl het mogelijk wel kansen bood in het herorganiseren van de speelruimte. Om van twee naar één gezamenlijk speelruimteplan te komen is het zaak om niet alleen nieuwe beleidsambities op te stellen maar ook te leren van het verleden, zeker als de gestelde beleidsambities uit de eerdere plannen nog steeds actueel blijken te zijn. De belangrijkste lessen uit de evaluaties en de ervaringen van de afgelopen jaren zijn: •

• •

Het is nodig om een duidelijk plan voor uitvoering te hebben waarin staat opgenomen welke plekken de korte termijn in aanmerking komen, wat daarmee moet gebeuren en welke kosten daarvoor nodig zijn. Dit uitvoeringsplan kent een tijdspad dat te overzien is (5 jaar) met een doorkijk tot 10 of 15 jaar. Er moet draagvlak, maar in ieder geval duidelijkheid zijn met betrekking tot de plannen van en voor bewoners. Welke ruimte is er voor inspraak? Het verdient aanbeveling bewoners te betrekken bij het opstellen van de uitvoeringskaders. Er moet voldoende budget zijn voor uitvoering. Zonder duidelijk inzicht in de benodigde kosten heeft een uitvoeringsplan, maar ook een beleidsplan zelf, weinig waarde en is de kans op een succesvolle uitvoering beperkt, dan wel niet onmogelijk.

4 1.4 Doel en scope In het speelruimteplan worden de ambities van de gemeente op het gebied van de openbare speelruimte beschreven. Dit betreft zowel de fysieke uitgangspunten met betrekking tot inrichting en spreiding, maar ook procesmatige uitgangspunten zoals de wijze waarop bewoners worden betrokken (participatie) bij de (her)inrichting van speelvoorzieningen. In het hieraan gekoppelde uitvoeringsprogramma worden de ambities en uitgangspunten vertaald naar een plan voor realisatie. Hoe ziet de herinrichtingsopgave voor de komende jaren eruit en welke ambities kunnen daarin worden meengenomen? Er wordt hierbij gekeken naar de benodigde budgetten en planning op basis van de jaarlijkse veiligheidsinspecties, maar ook de verkregen input uit het speelruimteonderzoek.

Nw #57

Nw #74

Nwh #18

Nw #21

Nh #06

Nwh #41

Nw #118

Nw #121

Nwh #26

Zilk #01

In het onderzoek en de planvorming is gekeken naar vijf verschillende type formele speelvoorzieningen (voor jong tot heel oud) die in beheer zijn van de gemeente Noordwijk: De kleine speelplek – een speelplekje met beperkte ruimte en uitdaging maar belangrijk voor direct omwonenden, in het algemeen ingericht voor een jonge doelgroep (0-4 of 0-9 jaar). In eerdere plannen zijn dit de plekken die in de regel worden aangewezen om op te heffen (en waarvoor uiteindelijk weinig draagvlak is). De buurtspeelplek – een grotere speelplek waar de hele buurt uitgenodigd wordt om te komen spelen of sporten (combinatie van speel- en sporttoestellen). Bij voorkeur zijn de plekken ingericht voor een brede doelgroep van tenminste 0-14 jaar. De sportplek – een trapveld met doelen, basketbalpleintje en/of skatevoorziening. Bedienen vooral de doelgroep vanaf 8 jaar (tot 100+). Het schoolplein – van alle basisschoolpleinen (13) is er slechts 1 niet openbaar toegankelijk (gelegen in de kern Noordwijk Binnen). Schoolpleinen fungeren vaak als centrale buurtspeelplek en hebben (bij goede inrichting) een belangrijke sociale functie. De speeltuinvereniging – een centrale, uitgebreide speelplek voor vaak de hele kern of dorp. Het beheer ligt bij een (bewoners)vereniging. Momenteel zijn er twee speeltuinverenigingen (in de kern Noordwijkerhout en kern de Zilk).

Deze verenigingen zijn omheind en kennen openingstijden waarbinnen gespeeld kan worden. In het uitvoeringsplan wordt gekeken naar de vervangingsopgave van de formele speelvoorzieningen voor 15 jaar (2021-2035) waarbij de focus ligt op de korte termijn (2021-2022) en middellange termijn (2023-2024) voor concrete vervangingsopgaves.

loca�e uitbreiden loca�e opheffen

nr.

5 en natuurlijk het strand zelf!

43

Toelichting bij kaartmateriaal

44

41

0-12 42

12 nr.

Op de speelruimtekaarten op pagina 5 en 6 zijn de huidige speel- en sportplekken in de gemeente Noordwijk weergegeven.

45 ?

aanvullende speelplekken in beheer ondernemers

BS

Legenda

11

03

34 nr.

!!

Legenda

05 ? 04

VV

62 06

zoeklocatie

61 TV

64

121

!!

!

zoeklocatie

omvormen: spelen op een pleintje

aanvullende speelplekken in beheer vve blokken

67

geplande ontwikkeling Middengebied + grote speelplek

TV

66 53 ?

72

speelplek n Dekking:

54

!

74

wijkplek

loca�e opheffen

nr.

73

buurt

ac�eradius: 300 meter

loca�e uitbreiden

65

HV

Legenda

blok

omvormen: spelen in het groen

63

Noordwijk aan Zee

plek om

Bereik van een speelplek, De beoordeling per speelplek, als resultaat vanType: uitgaande van een kind met de uitgevoerde een rondgang is sportplek lee�ijd van 5-9terug jaar. te vinden speelplek in de afzonderlijke onderzoeksrapporten per Het bereik van een speelplek wordt afgesneden bij barrières, kern. Bereik: D zoals (water-)wegen.

01

31

laag

56

Noordwijk-Binnen

57 ?

55 55a ? ? 82 52

Legenda

116a ?

!

22 116

81

120

Overig:

Type: 114 115

113

24 121

nr.

speelplek

nr.

ravotplek (lekker vies worden!)

nr. nr.

schoolplein (openbaar)

nr. nr.

schoolplein (niet in beheer)

nr.

speeltuinvereniging met toezicht

nr.

BS

103

106

109a

Bereik: kleine speelplek

23 23a

91 109 107

plek voor de hele buurt

117 108

grote speelplek voor de wijk

94

112 110 111 ?

93 ?

97 95 ? 96

! nr.

! geplande ontwikkeling Offem-Zuid + meerdere speelplekjes

!

TV

geplande ecologische zone en ruimte voor natuurlijk spel!

speelplek met beperkte speelwaarde

VV

sportclub

Analyse: drukke weg (barrière) beperkte barrière

losse speelaanleiding

VV

?

22

ravotgroen

118

102

104

park

sportplek

21

landgoed niet openbaar toegankelijk

Speelp speelw

populaire speel-/sportplek

?

!!

vermoeden van beperkt gebruik aandachtspunten voor speelaanbod in de buurt

loca�e uitbreiden

Langevelderweg

loca�e opheffen

nr.

6

TV

nieuw

0-12

VV VV

40

VVSB

plek om

41

01

TV De Boekhorst 38

42

39

Legenda

26

Speeltuin de Speelakker

!!

33

40

31

VV

VVSB

44

46

zoeklocatie

17

36

!

30 27 29

22

Legenda

Bereik van een speelplek, uitgaande van een kind met een lee�ijd van 5-9 jaar.

Type: sportplek

Het bereik van een speelplek wordt afgesneden bij barrières, nr.zoals (water-)wegen. 45

omvormen: spelen op een pleintje

16

Speeltuin

Legendade Duinrand

De Egelantier

omvormen: spelen in het groen

18

28 41

TV De Boekhorst 38

43

35

32

34

Bereik:

speelplek n

N

Dekking:

laag

14 13 19

35

20

!!

zoeklocatie

17

11

36

28

De Zilk

12

18

Legenda

16

25

09

!

27 29

10

08

05 22

06

14 13 20 12

04

11

25

03 09

01

01

10 07 08

Noordwijkerhout

19

06

speelplek

nr.

ravotplek (lekker vies worden!)

nr. nr.

schoolplein (openbaar)

nr. nr.

schoolplein (niet in beheer)

nr.

speeltuinvereniging met toezicht

nr.

park

sportplek

ravotgroen

21

24

05

nr. 07

15

Overig:

Type:

TV

plek voor de hele buurt grote speelplek voor de wijk nr.

drukke weg (barrière) beperkte barrière populaire speel-/sportplek

?

!!

vermoeden van beperkt gebruik aandachtspunten voor speelaanbod in de buurt

Uitvoering:

speelplek met beperkte speelwaarde 2022

04

sportclub

Analyse:

losse speelaanleiding Bereik: kleine speelplek

VV

D

wijkplek

loca�e opheffen

nr.

24

uin akker

blok buurt

15

21

speelplek

ac�eradius: 300 meter

loca�e uitbreiden

39

Speelp speelw

herinrich�ng gepland voor 2024 (onder voorbehoud van inspec�e)

2. Speelruimteonderzoek

7

Voor analyse en beoordeling van de speelruimte is in elke kern per wijk een rondgang langs de speelplekken gedaan. Tijdens de rondgang is een Quickscan uitgevoerd waarbij de speelplekken zijn ingedeeld in leeftijdscategorieën en omvang op basis van speelwaarde, grootte en ligging (zie beschrijving bij 1.3). Ook naar de bespeelbaarheid van de hele openbare ruimte is gekeken. Hierbij is gelet op o.a. vrije speelruimtes zoals grasvelden, bespeelbaar groen, pleintjes, brede stoepen en barrières als wegen en watergangen. De speelruimtekaart en met name het onderzoeksrapport ‘fotoboek’ van de speelruimte zijn een vertaling van de belangrijkste bevindingen van het veldwerk en geven een duidelijk beeld van de huidige speelmogelijkheden in de kernen Noordwijk aan Zee, Noordwijk-Binnen, Noordwijkerhout en de Zilk. De fotoboeken van de voormalige gemeente Noordwijk en de voormalige gemeente Noordwijkerhout zijn als rapportage opgeleverd. Hierin zijn meer gedetailleerde onderzoeksresultaten te vinden op plek-, wijk- en kernniveau.

2.1 Speel en sportvoorzieningen In de gemeente liggen 117 speel- en sportvoorzieningen. Het merendeel (61) is gelegen in de kern Noordwijk-Binnen:

eine speelplek Kleine speelplek uurtspeelplek Buurtspeelplek ortplek (zonder spelen) Sportplek (zonder spelen) hoolplein Schoolplein eeltuinverenigingSpeeltuinvereniging taal Totaal

Noordwijk Noordwijker Noordwijk Noordwijk aan Zee Noordwijk Binnen aan Zee hout Binnen 3 41 3 1541 3 39 179 1 16 46 2 25 35 -19 61 9 4061

Noordwijker de Zilk hout 415 - 17 14 13 11 740

Totaal de Zilk 63 29 12 11 2 117

4 1 1 1 7

egroting 2021-2024 Begroting gemeente 2021-2024 Noordwijk gemeente Noordwijk begroot begroot Het aanbod speelen sportvoorzieningen varieert sterk door de gemeente (zie ook de b.v. Herinrichtingsopgave t.b.v. Herinrichtingsopgave 2021 2021 € 155.000€ 155.000 afzonderlijke met260.000 uitschieters in260.000 de wijk Vinkeveld (Noordwijk-Binnen) b.v. Herinrichtingsopgave t.b.v. Herinrichtingsopgave 2022 onderzoeksrapporten) 2022 € € b.v. Herinrichtingsopgave t.b.v. Herinrichtingsopgave 2023veel minder 2023 € wijken485.000 € centrumgebieden 485.000 maar ook bedeelde als de van zowel de Noordwijkb.v. Herinrichtingsopgave t.b.v. Herinrichtingsopgave 2024 2024 € 160.000€ 160.000

Binnen als Noordwijkerhout en ook de wijken Zuid en Dobbelmanduin (Noordwijk aan Zee). Opmerkelijk aan bovenstaande tabel is dat het aantal buurtspeelplekken het hoogst is in ploitatiekostenNoordwijkerhout onderhoud Exploitatiekosten speelvoorzieningen onderhoud speelvoorzieningen (17) terwijl hier fors minder speelplekken liggen dan in Noordwijk-Binnen tale areaalwaarde Totale areaalwaarde € 3.370.000€ 3.370.000 (40 om 61). Dit is te verklaren door het 139.200 grote€ aandeel139.200 kleine speelplekken in de Noordwijkenodigde onderhoudskosten Benodigde onderhoudskosten (ca. 4% areaal) (ca. 4% areaal) € uidig onderhoudsbudget Huidig onderhoudsbudget € 98.200€ 98.200 Binnen (67% van het areaal) terwijl in Noordwijkerhout slechts 38% is aangemerkt als ‘kleine kort aan onderhoudsbudget Tekort aan onderhoudsbudget € -41.000€ -41.000 speelplek'. Met name in de kernen Noordwijk-Binnen en Noordwijk aan Zee zijn speelplekken verouderd. Dit geeft niet direct aanleiding voor een grootschalige vervangingsoperatie maar, als gelet wordt op de te verwachten levensduur is er in de komende vijf jaar

verhoudingsgewijs meer aandacht nodig voor deze twee kernen. Hier wordt een ingreep verwacht op 34 van de 70 speelplekken (49%) terwijl in Noordwijkerhout op 13 plekken (33%) en in de Zilk op slechts 1 speelplek (14%) een ingreep wordt verwacht.

2.2 Vrije speelruimte Naast het formele aanbod is tijdens het onderzoek ook gekeken naar de vrije speelruimte en overige voorzieningen waar kinderen gebruik van maken (pleinen, velden van sportverenigingen etc.). Hieruit blijkt een eveneens sterke tweedeling tussen de kindvriendelijke randwijken (Noordwijk-Binnen en Noordwijkerhout) en de centrumwijken. In de eerstgenoemde wijken zoals Vinkeveld, Duinpark of Mossenest is relatief veel vrije speelruimte, vaak ook in de vorm van bespeelbaar groen. In de centrumgebieden is de ruimte om op straat te spelen veel beperkter en moet de stoep niet zelden ook gedeeld worden met geparkeerde auto’s. De vrije speelruimte wordt ook sterk ingekaderd door barrières. In dit opzicht is vooral Noordwijkerhout erg opgedeeld (onder andere door de N206) waardoor er relatief kleine speelgebieden overblijven voor kinderen. In de kernen van Noordwijk zorgen de barrières (buitenwegen) er vooral voor dat kinderen minder gemakkelijk kunnen spelen in het Totaal buitengebied. In de Zilk is het voor kinderen prima spelen op straat. De afwezigheid van Noordwijk 63 barrières aan Zeebinnen Noordwijkhet aan Zee herinrichten herinrichten inrichten alternatief benodigd inrichten budget/jaar benodigd budget/jaar echte dorp, maakt het dat alternatief kinderen praktisch het hele dorp kunnen Opgave 29 2021 Opgave 2021 0 0 0 € 0 € beschouwen als speelgebied.

Opgave 12 2022 Opgave 2022 0 0 0 € 0 € Opgave 11 2023 Opgave 2023 Opgave 2 2024 Opgave 2024 Doorkijk 117 periode naDoorkijk 2024 periode na 2024 Totaal Totaal

4 0 3 7

4 0 0 0 3 2 7 2

€ € € €

0 0 2 2

160.000 € € 160.000 € 320.000 €

160.000 160.000 320.000

Noordwijk-Binnen Noordwijk-Binnen herinrichten Opgave 2021 Opgave 2021 5 Opgave 2022 Opgave 2022 7 Opgave 2023 Opgave 2023 4 Opgave 2024 Opgave 2024 1 Doorkijk periode naDoorkijk 2024 periode na 2024 26 Totaal Totaal 43

alternatief herinrichten inrichtenalternatiefbenodigd inrichtenbudget benodigd budget 5 1 € 1 155.000 € 155.000 7 0 € 0 190.000 € 190.000 4 4 € 4 140.000 € 140.000 1 0 € 0 € 40.000 40.000 2613 € 13 1.170.000 € 1.170.000 4318 € 18 1.695.000 € 1.695.000

Noordwijkerhout (excl. Noordwijkerhout speeltuinver.)(excl. speeltuinver.) herinrichten Opgave 2021 Opgave 2021 0 Opgave 2022 Opgave 2022 1 Opgave 2023 Opgave 2023 4 Opgave 2024 Opgave 2024 3,5 Doorkijk periode naDoorkijk 2024 periode na 2024 21,5 Totaal Totaal 30

alternatief herinrichten inrichtenalternatiefbenodigd inrichtenbudget benodigd budget 0 0 € 0 € 1 2 € 2 € 70.000 70.000 4 1 € 1 175.000 € 175.000 3,5 0 € 0 110.000 € 110.000 21,56 € 6 850.000 € 850.000 30 9 € 9 1.205.000 € 1.205.000

De Zilk (excl. speeltuinver.) De Zilk (excl. speeltuinver.)herinrichten Opgave 2021 Opgave 2021 0 Opgave 2022 Opgave 2022 0 Opgave 2023 Opgave 2023 0 Opgave 2024 Opgave 2024 0 Doorkijk periode naDoorkijk 2024 periode na 2024 3

alternatief herinrichten inrichtenalternatiefbenodigd inrichtenbudget benodigd budget 0 0 € 0 € 0 0 € 0 € 0 1 € 1 € 10.000 10.000 0 1 € 1 € 10.000 10.000 3 1 € 1 130.000 € 130.000

3. Beleidsambities en aanbevelingen Op basis van het onderzoekstraject zijn de volgende beleidsambities opgesteld met aanbevelingen voor uitvoering. Deze zijn vertaald in hoofdstuk 4 naar uitvoeringskaders.

Vergroten van de speelwaarde en diversiteit op buurtniveau • Waarom: Een gevarieerde en aantrekkelijke, uitdagende speelomgeving daagt kinderen, maar ook volwassenen uit om lekker buiten te spelen en bewegen, op ontdekking te gaan in hun eigen buurt en vergroot ontmoetingen. Hiermee wordt het gemakkelijker voor kinderen om de beweegrichtlijnen te halen die zijn opgesteld door de Gezondheidsraad (2017): • Hoe is het nu: Het aanbod is nu nog (te) vaak eenzijdig, weinig uitdagend en traditioneel ingericht. Dit is met name het geval in de kern Noordwijk-Binnen. • Waar willen we naar toe: Een gevarieerde, aantrekkelijke speelomgeving op buurtniveau. • Aanbevelingen voor uitvoering: Voor het behalen van de beweegrichtlijnen is het belangrijk dat er voldoende speelruimte aanwezig is om lekker buiten te spelen en bijvoorbeeld zelf spelletjes te bedenken. Speeltoestellen met weinig uitdaging dragen maar beperkt bij aan

8 het behalen van de beweegnorm. Beter is om in te zetten op uitdagende plekken waar kinderen uit de hele buurt echt gestimuleerd worden om langere tijd lekker buiten te spelen. Bij de (her)inrichting van speel- en sportplekken moet er daarom afstemming plaatsvinden op buurtniveau (wat is er al?). Uitdaging en ontmoeting kan geconcentreerd worden op buurtspeelplekken, terwijl de kleinere speelplekken meer ingezet kunnen worden om de diversiteit te vergroten. Hierbij gaat het niet alleen om meer variatie in speelvormen (sport, speeltoestellen, speelgroen of fietspleintjes) maar ook om doelgroepen en omvang (buurtplekken met echte uitdaging, jongerenplekken, grotere natuurspeelterreinen en plekken waar ouders van jonge kinderen zelf aan de slag kunnen met speelaanleidingen. Aanbevolen wordt om vooraf een voorstel te maken, (zie uitvoeringsplannen) maar daarin wel flexibel te blijven in de communicatie met bewoners. • Concrete voorbeelden: In de wijk Duinpark (Noordwijk aan Zee) is de afgelopen jaren ingezet op een grotere variatie vanSamenvatting speelplekken. Er zijn groene speelplekken, een sportplekje en plekjes met traditionele toestellen. Op elke plek is ander spel te doen en de plekken zijn goed verbonden.

Bron: Gezondheidsraad - 2017

Boven: speelgroen in Duinpark (#45) - Onder: Sportpark in Noordwijkerhout (#30)

Boven: speelplek Noordwijkerhout (#05) - Onder: Speelgroen in Noordwijk (#61)

9 Versterken van het jongerenaanbod op kernniveau Waarom: Een uitdagend en wederom gevarieerd aanbod van openbare speel-, maar met name sportplekken is belangrijk om ook jongeren vanaf 10-12 jaar (maar ook volwassenen) in beweging te houden. Zij laten zich echter niet beperken tot barrières en zijn niet aangewezen op leeftijdsgenoten uit de eigen buurt. Hierbij kan dus op kernniveau gekeken worden en volstaan vaak enkele goede voorzieningen. Hoe is het nu: Het aanbod is nu minimaal voor kinderen vanaf 10 jaar. In de meeste wijken is wel een voetbalveld maar vaak is dit van bescheiden formaat. Andere sporten worden maar beperkt aangeboden. Wel kent elke kern een skatevoorziening. Waar willen we naar toe: Gevarieerde, uitdagende voorzieningen op kernniveau om jongeren en volwassenen in beweging te houden.

Boven: luieren en vissen - Onder: trapveld Vinkeveld (#91)

Aanbevelingen voor uitvoering: Voetbal is en blijft populair maar aanbevolen wordt ook te investeren in andere sportplekken (tennis, calisthenics, hockey) op daarvoor geschikte locaties (zichtbaar, maar niet te dicht op woningen). Het is belangrijk om dergelijke investeringen alleen te doen in afstemming, samenwerking met of initiatief van de beoogde doelgroep en omwonenden van de betreffende locatie. Hierbij wordt aanbevolen samen te werken met de al aanwezige sportverenigingen met hun voorzieningen (sportvelden). Ook is het belangrijk om te voorzien in aantrekkelijke verblijfsplekken voor jongeren. Niet elke jongere wil immers sporten. Ook hierbij is afstemming belangrijk met de gebruikers en moet kritisch gekeken welke functies zich goed laten combineren (calisthenics gaat bijvoorbeeld meestal minder goed met rondhangen). Concrete voorbeelden: Het trapveld in Vinkeveld (Noordwijk-Binnen, #91) is een goed voorbeeld van een aantrekkelijke sportvoorziening, zichtbaar, maar niet te dicht op de huizen en goed gebruikt. De skatebanen daarentegen zijn vaak weggestopt en weinig aantrekkelijk ingericht (met name in de Zilk en Noordwijkerhout).

Sport- en jongerenplek aan de Voorstraat in Noordwijk (#23)

10 Benutten overige openbare ruimte om spelen en bewegen te stimuleren Waarom: Spelen kan overal! Op weg naar school, de speeltuin of de supermarkt worden vaak spelletjes bedacht en ook buiten de formele speelplekken helpt het als de inrichting uitnodigt tot het bedenken van spelletjes of stimuleert om in beweging te komen door bijvoorbeeld te wandelen/fietsen in plaats van de auto te pakken. Hoe is het nu: In veel buurten, met name in Noordwijk-Binnen, maar ook delen van Noordwijk aan Zee nodigt de openbare ruimte al uit tot spelen. Toch is de ruimte om op straat of in het groen te spelen vaak beperkt of vooral functioneel ingericht. Met name in de drukkere centrumbuurten gaat het gebruik van de openbare ruimte ten koste van kinderen. Waar willen we naar toe: Een openbare ruimte die beweging en spelen stimuleert.

Boven: speelkeien in Noordwijkerhout - Onder: speelse verharding

Aanbevelingen voor uitvoering: Belangrijk is dat bij elk (her)inrichtingsplan voor de openbare ruimte wordt gekeken naar het aantrekkelijk maken van de openbare ruimte voor spelende kinderen of langzaam verkeer (wandelaars, fietsers). Dit kan bijvoorbeeld door in de openbare ruimte in te zetten op gevarieerd en aantrekkelijk pluk- en/of speelgroen, speelaanleidingen in de vorm van routes, verhardingen of obstakels aan te brengen en te kijken naar geschikte verkeersoplossingen bij barrières of het bevorderen van langzaam verkeer. Hierdoor wordt spelen niet alleen een zaak van speelplekken, maar kunnen de beleidsambities voor spelen en bewegen in de gehele openbare ruimte worden doorgevoerd. Concrete voorbeelden: in het centrum van de kern Noordwijk-Binnen liggen bijna zonder uitzondering kleine speelplekken met een beperkte speelwaarde. Waar ruimte is, is veelal met kleine toestellen speelruimte gecreëerd. Veel interessanter is het om in te zetten op goede routes richting de grotere speelplekken zoals de plek aan de Gooweg (#58).

Laaaaaange hinkelbaan in Noordwijk-Binnen

Boven: prima minitrapveldje tussen huizen - Onder: plukgroen in Duinpark

11 Zoeklocaties of creatieve oplossingen in buurten met te beperkt aanbod Waarom: Het is belangrijk dat kinderen in hun eigen buurt een openbare speelplek kunnen vinden om lekker te spelen maar ook om andere kinderen te ontmoeten. Met name in buurten waarin de woningen geen grote tuin hebben om buiten te spelen. Hoe is het nu: In sommige buurten is nog geen (volwaardige) openbare speelvoorziening. Hier moet worden gezocht naar locaties of creatieve oplossingen zodat kinderen ook in deze wijken goed kunnen spelen. Waar willen we naar toe: Tenminste één goede buurtplek per woonbuurt, bereikbaar voor kinderen. In de ruim opgezette wijken (lage dichtheid, relatief weinig inwoners) is dit streven minder urgent dan in de buurtjes met kleine tuin, gestapelde bouw en een hoge druk op de openbare ruimte. Aanbevelingen voor uitvoering: In buurten zonder speelvoorziening moet worden gezocht naar een geschikte locatie. Voor nieuwe speelplekken moet apart budget worden

aangevraagd, dit is nog niet meegenomen in de raming van de uitvoeringsplannen. In de centrumbuurten is de beschikbare ruimte vaak de beperkende factor en moet dus vooral gekeken worden naar creatieve oplossingen om speelmogelijkheden aan te bieden. Dit kan door bijvoorbeeld door de mogelijkheden te onderzoeken om straten autoluw te maken, te werken met losse materialen (in een speelkist), interactieve speeltoestellen of door te werken met tijdelijke speelmogelijkheden op plekken waar een dubbel gebruik wordt toegepast (op marktpleinen bijvoorbeeld). Concrete voorbeelden: In het centrum van Noordwijkerhout ontbreekt een goede speelplek. Zo is er in de omgeving van #36 (een losse glijbaan) geen enkele formele speelplek te vinden. Hier is wel ruimte voor (St. Antoniushof verderop) of zijn tijdelijke voorzieningen in de buurt denkbaar rondom bijvoorbeeld het Witte Kerkje. In Noordwijk aan Zee is in het gebied rond Dobbelmannduin geen enkele formele speelplek. In de aanwezige open ruimte tussen de woningen kan een speelplek gerealiseerd worden.

Gehele pagina: diverse voorbeelden van mogeljkheden bij beperkte ruimte, waar dubbel ruimtegebruik nodig is of van tijdelijke aard

12 Stimuleren van software (programma) naast de hardware (inrichting) Waarom: Naast de fysieke inrichting is het waardevol om ook activiteiten te programmeren op daarvoor geschikte locaties. Dit vergt geen grote investeringen in permanente, maar ook statische voorzieningen maar kan vaak met beperkte middelen resulteren in losse activiteiten die eenvoudig verplaatsbaar of tijdelijk van aard kunnen zijn. Hoe is het nu: Vanuit het sportbedrijf Noordwijk worden regelmatig activiteiten georganiseerd om beweging in de openbare ruimte te stimuleren. Ook is er een speeltuinapp gelanceerd waarop kinderen hun favoriete speelplekken kunnen vinden.

Aanbevelingen voor uitvoering: Het vergroten van het activiteitenaanbod vraagt een goede samenwerking met activiteitenaanbieders, maar kan, door ouders en jongeren zelf te stimuleren activiteiten te organiseren in de buurt (straatspeeldagen, sportcompetitie). Omdat dit buiten de scope van het speelbeheer valt, moet hiervoor samengewerkt worden met sociale partners. Concrete voorbeelden: Tijdens de Buitenspeeldag (juni) worden al regelmatig straten afgesloten (o.a. in Boechorst) om het buitenspelen extra te stimuleren. Ook staan alle speelplekken van Noordwijk op de website www.buitenspeelkaart.nl, zodat alle inwoners online kunnen opzoeken waar welke speelplekken liggen.

Waar willen we naar toe: Naast aantrekkelijke voorzieningen ook op regelmatige basis activiteiten, vanuit professionele zorgaanbieders, maar ook door bewoners of jongeren.

Boven: buurtvereniging " de Grashoek" - Onder: afgesloten speelstraat

Foto's van de buitenspeeldag Boechorst (bron: buurtvereniging)

4. Kaders voor uitvoering en beheer Als basis voor de uitvoeringsplannen per kern zijn kaders opgesteld voor uitvoering en beheer. Deze fungeren als stok achter de deur voor uitvoering maar bieden ook grondslag voor de benodigde financiën.

4.1 Herinrichten van speelvoorzieningen De afgelopen jaren hebben aangetoond dat het terugbrengen van het aantal speelplekken niet succesvol verloopt. Dit is misschien ook niet nodig. Het aantal speelplekken is niet per definitie het probleem, de invulling ervan is echter beperkt. Speelplekken worden daarom niet opgeheven, wel wordt bij de herinrichting gekeken naar een aantal kaders zodat de speelruimte op een aantrekkelijkere manier kan worden georganiseerd. Hierbij kan de focus meer op de buurtspeelplek (uitdaging en verblijfswaarde) gelegd worden: De buurtspeelplek: • Bij speelplekken met een belangrijke buurtfunctie wordt de herinrichting verbeterd en meer afgestemd op de doelgroep 0-12 jaar (voldoende uitdaging). Naast speeltoestellen, wordt hier, als daar ruimte voor is, ook gewerkt met sporttoestellen. • Omdat deze locaties een hele buurt bedienen moet bij de keuze van toestellen gelet worden op de mogelijkheden om samen te spelen, de toegankelijkheid voor bezoekers met een beperking en is het belangrijk om in te zetten op een hogere verblijfswaarde door voldoende beschutting, bankjes voor (groot)ouders en/of een drinkwatertappunt. • Voor buurtspeelplekken wordt een normbedrag gereserveerd tussen de € 40.000,- en €60.000,- per plek, afhankelijk van de huidige inrichting, omvang en het belang van de plek voor het speelaanbod in de buurt.

De kleine speelplek: • Niet elke kleine speelplek hoeft te worden ingevuld met speeltoestellen. Deze plekken lenen zich juist goed om de diversiteit op buurtniveau te versterken door met een alternatieve inrichting te werken gericht op bijvoorbeeld natuurlijke speelmogelijkheden (ravotten), een fietspleintje of juist een initiatief van direct omwonenden (buurtmoestuin, fruitboomgaard, speelheuvel). De plekken die in aanmerking komen voor een alternatieve inrichting zijn in de uitvoeringsplannen per kern aangegeven met ‘omvormen’. Sommige kleine speelplekken zijn al omgevormd naar een alternatieve inrichting (o.a. in Duinpark, Noordwijk aan Zee). In de bijlagen van dit rapport zijn voorbeelden te vinden van een alternatieve inrichting. • In sommige buurten wordt het formele aanbod bepaald door kleine speelplekken. Hier is het belangrijk om (ook) met speeltoestellen te blijven werken. Dit is in het uitvoeringsplan per kern aangegeven met ‘behouden’. • Voor kleine speelplekken wordt een normbedrag gereserveerd tussen de € 10.000,- en

13

•

€20.000,- per plek, afhankelijk van de huidige inrichting, omvang en het belang van de plek voor het speelaanbod in de buurt. De omvorming naar een alternatieve inrichting gebeurt in overleg met bewoners, dit heeft geen invloed op de hoogte van het richtbedrag dat aan de speelplek is gekoppeld.

De sportplek: • Sportplekken blijven behouden in de huidige vorm, tenzij vanuit de gebruikers een alternatief wordt geïnitieerd. Voor grotere voorzieningen kan het nodig zijn fondsen aan te schrijven. Op kernniveau moet het sportaanbod worden verrijkt, dit zal worden afgestemd met de beoogde doelgroep(en). • Het gereserveerde bedrag voor sportplekken is sterk afhankelijk van de huidige inrichting. Exclusief ondergronden varieert dit tussen de € 5.000,- voor een eenvoudig trapveld met doelen tot € 60.000,- voor een skatevoorziening. Het schoolplein: • De herinrichting van de schoolpleinen (toestellen en ondergronden) wordt door de gemeente gefinancierd indien de toestellen zijn afgeschreven door leeftijd, technische staat en/of gebruik. Verdere afspraken met betrekking tot schoolpleinen worden contractueel vastgelegd. • In dit plan zijn de kosten voor scholen apart opgenomen. De scholen dragen zorg voor het dagelijks onderhoud van de pleinen. Per school wordt voor de herinrichting een normbedrag van € 60.000,- gerekend. De speeltuinvereniging: • Voor speeltuinverenigingen geldt dat zij zelf zorg dragen voor het dagelijks beheer en ook de mogelijkheid hebben om gelden te verzamelen door te werken met lidmaatschappen of een (bescheiden) entreeprijs. Het is daarom niet nodig dat de gemeente de gehele herinrichting voor zijn rekening neemt.

Over een looptijd van 15 jaar volstaat een reservering van € 90.000,-. Dit bedrag is (nog) niet opgenomen in het uitvoeringslan. • Bij de herinrichting vindt uiteraard afstemming plaats met de vereniging zelf. Wel is het ook hier belangrijk om uit te gaan van dezelfde kaders als bij de herinrichting van een buurtspeelplek.

4.2 Tijdspad voor herinrichting Voor de herinrichting van de speelplekken wordt gekeken naar de huidige staat van de toestellen. Als toestellen technisch niet meer voldoen of het onderhoud niet in proportie staat met het gebruik en de speelwaarde komt een speelplek in aanmerking voor herinrichting. In het voorjaar van 2019 is een rondgang geweest om de te verwachten levensduur van de speeltoestellen te inventariseren. Dit is verwerkt in de uitvoeringsplannen per kern.

14 De te verwachten levensduur van de speeltoestellen wordt periodiek bijgesteld tijdens de jaarlijkse veiligheidsinspecties. Dit is in principe leidend voor de uitvoeringsplanning. Hierdoor is, zeker op de langere termijn, niet exact aan te geven wanneer een plek vervangen wordt. De aangegeven jaartallen in de uitvoeringsplannen (komende hoofdstukken en bijlage 1) zijn daarom niet vaststaand. Uiteraard geven deze wel een indicatie van de uitvoeringsopgave.

4.4 Kaders voor nieuwbouw

4.3 De rol van bewoners en gebruikers

De focus ligt, ook bij nieuwbouw, dus op een gevarieerd speelaanbod per buurt waarbij de buurtspeelplek voor een doelgroep van 0-12 jaar centraal staat. Aanbevolen wordt daarom om bij nieuwbouw vooral voldoende ruimte te reserveren. Hieraan kan worden voldaan door 3% van het uit te geven gebied voor wonen beschikbaar te stellen voor spelen in de vorm van buurtplekken. Dit biedt immers in de toekomst mogelijkheden om het aanbod aan te passen aan de veranderende vraag (nu een kleine glijbaan en schommel, straks een trapveldje). Aanvullend kunnen daarbij ook kleinere plekken worden ingericht, maar die zijn vooral bedoeld op de diversiteit in de buurt te vergroten of om in het begin in te kunnen spelen op jonge gezinnen (doelgroep 0-6 jaar). Deze laatste plekken komen na het verstrijken van de levensduur evenwel in aanmerking voor omvorming naar een alternatieve inrichting.

Als een speelplek in aanmerking komt voor herinrichting wordt de buurt (of bij een sportplek, de gebruikers) ingeschakeld om een plan te maken. Hierbij is vooral de input van gebruikers (kinderen, sporters) van belang. De volgende principe worden gehanteerd: • •

•

Blokplekken – herinrichting met direct omwonenden van de speelplek. Zij kunnen inbreng leveren voor het programma van eisen (PvE) en eventueel een keuze maken uit 2 of 3 ontwerpvoorstellen. Buurtplekkken – herinrichting met de omliggende buurt. Direct omwonende krijgen een eerste stem in het opstellen van het programma van eisen (PvE) voor de plek (wat mag wel, wat kan absoluut niet), maar de hele buurt mag vervolgens meedenken of stemmen over 2 of 3 ontwerpvoorstellen. Sportplekken – participatie met omwonenden, vervolgens wordt met gebruikers (jongeren/sporters) gekeken naar de inrichting van de sportplek.

Per speelplekherinrichting vinden dus 2 participatiemomenten plaats, waarbij direct omwonenden altijd een grote stem in de 1e ronde hebben. Dit hoeven niet beiden fysieke bijeenkomsten te zijn. De laatste slag kan ook online plaatsvinden. Het is altijd mogelijk om als buurt of groep zelf een initiatief in te dienen om de openbare speel- of sportruimte te verbeteren. Dit kan een bestaande plek zijn, maar ook een nieuwe locatie. Per aanvraag zal worden gekeken naar het draagvlak, de locatie, de beoogde doelgroep, het aanwezige aanbod in de omgeving en de mate waarop bewoners zich zelf ook actief willen inzetten voor het initiatief (fondsenwerven, aanleg en/of beheer). Bij bestaande locaties zal uiteraard ook worden gekeken naar de reeds opgestelde uitvoeringsplanning en of hierin geschoven kan worden. Uitgangspunt blijft dat kapitaalvernietiging moet worden voorkomen. Speeltoestellen die nog lange tijd meekunnen moeten dan hergebruikt worden in de herinrichting of moeten worden verplaatst naar een andere (tijdelijke) locatie. Goed voorbeeld doet volgen. Daarom is het belangrijk om leuke en goede voorbeelden uit andere buurten te delen. Dit kan inspirerend werken, maar ook een hoop vragen of twijfel wegnemen bij bewoners, met name bij het omvormen naar een alternatieve inrichting.

Bij nieuwbouw gelden in principe dezelfde kaders als bij de bestaande speelplekken. Van belang is met name dat vanaf het begin af aan kan worden meegekeken naar de inrichting van de openbare ruimte vanuit het perspectief van het spelende kind of jongere.

4.5 Kaders met betrekking tot onderhoud Voor het in stand houden van speelplekken worden de volgende kaders aangehouden: •

•

•

Het belang van goed beheer moet centraal staan. Dit betekent dat er niet alleen maar correctief onderhoud (achteraf) wordt gepleegd maar juist ook preventief onderhoud (schoonspuiten, aandraaien schroeven en tijdig vervangen van onderdelen) om te voorkomen dat gebreken ontstaan. Hierdoor zien speelplekken er niet alleen aantrekkelijker uit (en worden dus goed bespeeld), maar gaan speelplekken ook langer mee. Dit heeft een gunstig effect op de jaarlijkse vervangingskosten waardoor met hetzelfde geld meer uitdagende speelruimte kan worden gerealiseerd met betere materialen (minder onderhoud). Het onderhoud wordt voor een belangrijk deel uitgevoerd door een deskundige externe partij. Zij kennen de speelvoorzieningen goed, zijn de ogen en oren van de beleidsmaker en weten welke plekken extra aandacht nodig hebben qua onderhoud doordat deze bijvoorbeeld intensiever bespeeld worden. Hierdoor kan beter maatwerk worden geleverd en kan met minder geld meer worden bereikt. Door goed onderhoud wordt er in het uitvoeringsplan gerekend met een levensduur van 15 jaar. Naar verwachting komen alle speelplekken binnen deze periode in aanmerking voor herinrichting. Omdat vaste ondergronden slechts de helft van deze levensduur meegaan (7-8 jaar), moeten deze tussentijds vervangen worden. Dit wordt gerekend als onderhoudskosten.

spelen)

g

5. Financieel uitvoeringsplan Op basis van het veldonderzoek, jaarlijkse inspecties en de gehanteerde richtbedragen voor herinrichting is een financieel uitvoeringsplan Op basis van de beschikbare Noordwijk opgesteld. Noordwijker Totaal de Zilk Noordwijk aan Zee Binnen hout budgetten en ervaring volgt hieruit inzicht in de jaarlijks benodigde budgetten.

3 41 15 4 63 3 9 17 29 1 6 4 1 12 2 5 3 1 11 Voor de uitvoering van het huidige onderhoudsniveau is vanaf 2021 jaarlijks € 153.754,1 1 2 9 7 beschikbaar. Dit is circa 5% van de huidige 61areaalwaarde40van € 3.370.000,-. Dit117 bedrag

5.1 Exploitatiebudget

is beschikbaar voor inspecties en het onderhoud van speeltoestellen, hekwerken en ondergronden. Hieruit wordt ook de tussentijdse vervanging van vaste ondergronden (bijv. 24 gemeente Noordwijk begroot kunstgras – levensduur 7/8 jaar) gefinancieerd. sopgave 2021 € 95.000

sopgave 2022 € 260.000 sopgave 2023 Het exploitatiebudget is€ toereikend 545.000 om het huidige areaal aan speeltoestellen te beheren en sopgave 2024 € 160.000

te laten voldoen aan de Europese veiligheidsnormen waarnaar wordt verwezen in het WAS (Warenwetbesluit Attracties en Speeltoestellen). Dit is minimaal nodig om aan de wet- en regelgeving te voldoen en de speelplekken functioneel en veilig te houden. onderhoud speelvoorzieningen

de € 3.370.000 oudskosten (ca. 4% areaal) komt er een € moment 139.200 Uiteindelijk dat een toestel vervangen moet worden omdat deze niet sbudget 98.200 langer voldoet aan de €veiligheidsnormen en de kosten voor het benodigd onderhoud niet oudsbudget € -41.000

meer opwegen tegen de waarde van het speeltoestel. Zoals in de kaders voor beheer is aangegeven, wordt er veel aandacht besteed aan onderhoud om zo de levensduur van de speeltoestellen te verlengen. Hierdoor is een afschrijftermijn van 15 jaar haalbaar, hetgeen belangrijk is voor de jaarlijks benodigde investeringskosten. Belangrijk is dat bij areaaluitbreiding ook het exploitatiebudget evenredig mee moet groeien om her areaal in de toekomst duurzaam te kunnen onderhouden. Door bij herinrichtingen te kiezen voor onderhoudsarme materialen (bijv. RVS) en onderhoudsvriendelijke ondergronden kan ook jaarlijks onderhoudsbudget worden bespaard.

5.2 Investeringsbudget De ambities zijn vertaald naar aanbevelingen voor de herinrichting van de speelruimte. Deze verbeteringen en bijbehorende kosten zijn geïntegreerd in de uitvoeringsplannen per kern. In sommige gevallen moet een ambitie ook buiten het uitvoeringsplan worden opgepakt. De volgende ambities worden meegenomen in het uitvoeringsplan: • Vergroten speelwaarde en diversiteit - geïntegreerd in de uitvoeringsplannen. • Versterken jongerenaanbod - verbeteringen met betrekking tot bestaande sport- en jongerenplekken zijn geïntegreerd in de uitvoeringsplannen. Nieuwe locaties nog niet. Ook vallen ontmoetingsplekken zelf (JOP's) niet onder de scope van het speelruimteplan.

15

De overige ambities vallen buiten de scope van het uitvoeringsplan. Hierbij moet geschakeld worden met andere programma's en/of uitvoeringspartners om deze ambities te realiseren: • Stimuleren spelen in de openbare ruimte (vrije speelruimte) - wordt gekoppeld aan de Noordwijk aan Zee herinrichten alternatief inrichten benodigd budget/jaar heinrichting van de openbare ruimte zelf (gebiedsontwikkeling/wijkrenovaties/infra). Opgave 2021 0 0 € • Opgave Zoeklocacties/creatieve oplossingen in 0buurten met een0 beperkt aanbod - zoeklocaties 2022 € zijn 2023 opgenomen in de uitvoeringsplannen/-kaarten maar niet meegenomen in de Opgave 4 0 € 160.000 Opgave 2024 0 budget worden 0 aangevraagd. € begroting. Hiervoor moet zodoende apart Doorkijk periode na 2024 3 2 € 160.000 • Stimuleren van software - Het programmeren van activiteiten valt buiten de scope van Totaal 7 € 320.000 het uitvoeringsplan. Hiervoor is een koppeling nodig met2 sport- en sociale partners. Noordwijk Noordwijker Noordwijk-Binnen

herinrichten

Noordwijk aan Zee alternatief inrichten

Binnen benodigd budget

In Kleine de hoofdstukken 6 t/m 9 wordt per kern het Opgave 2021 4 uitvoeringsplan 1 toegelicht. € Kort samengevat: 3 41 95.000 speelplek Opgave 7 traditionele (her)inrichting 0 € OpBuurtspeelplek 83 2022 plekken wordt gewerkt met een met speelof 3 9 190.000 Opgave 2023 5 4 € sporttoestellen. 32 plekken is of nu al sprake van een inrichting 1 zonder speeltoestellen 6 200.000 Sportplek (zonderOp spelen) Opgave 2024 1 0 € 40.000 2 5 om de ofSchoolplein wordt geadviseerd om de speelplek om te vormen naar een alternatieve inrichting Doorkijk periode na 2024 26 13 € 1.170.000 - te vergroten. - 1.695.000 Speeltuinvereniging diversiteit en de mogelijkheden van het speelaanbod in de buurt Uiteraard in Totaal 43 18 € 9 61 Totaal overeenstemming met bewoners (zie ook kaders voor uitvoering). De uitvoeringsopgave is (excl.In speeltuinver.) herinrichten alternatiefcirca inrichten benodigd hetNoordwijkerhout grootst in 2023. dat jaar worden 18 plekken opgepakt, 15% van het totalebudget areaal. Opgave 2021

Opgave 2022 Begroting 2021-2024 gemeente Noordwijk Opgave 2023 t.b.v. Herinrichtingsopgave 2021 Opgave 2024 t.b.v. Herinrichtingsopgave 2022 Doorkijk periode na 2024 t.b.v. Herinrichtingsopgave 2023 Totaal t.b.v. Herinrichtingsopgave 2024

0 1 4 3,5 21,5 30

€ € € €

0 € 2 begroot € 1 € 95.000 0 € 260.000 6 € 545.000 9 €

160.000

70.000 175.000 110.000 850.000 1.205.000

De Zilk (excl. speeltuinver.) herinrichten alternatief inrichten benodigd budget Voor het beheer van de speelvoorzieningen0is vooral de technische kwaliteit (veiligheid) van Opgave 2021 0 € belang. jaarlijksespeelvoorzieningen onderhoudsbudget vanaf 2021 van OpgaveHet 2022huidige 0 0 € 153.754,€ en de geraamde Exploitatiekosten onderhoud vervangingen voldoende. vervangingsinvesteringen Opgaveareaalwaarde 2023 van de speeltoestellen zijn daarvoor 0 € 10.000 Totale € 1 De 3.370.000 Opgave 2024onderhoudskosten 0 – 2024 van € 1 € (zie ook de tabel 10.000 zijn opgenomen in het investeringsplan 2021 de begroting 2021 Benodigde (ca. 4% areaal) 139.200 Doorkijk periode na 2024 3 1 € 130.000 hieronder). De uit deze vervangingsinvesteringen voortvloeiende kapitaallasten worden Huidig onderhoudsbudget € 98.200 Totaal 3 3 € 150.000

gedekt in de begroting opgenomen kapitaallastenniveau. Tekortuit aanhet onderhoudsbudget € Totaal gemeente Opgave 2021 Opgave 2022 Opgave 2023 Opgave 2024 Doorkijk periode na 2024 Totaal

herinrichten 4 8 13 4,5 53,5 83

-41.000

alternatief inrichten 1 2 6 1 22 32

€ € € € € €

benodigd budget 95.000 260.000 545.000 160.000 2.310.000 3.370.000

hout 15 17 4 3 1 40

l

6. Uitvoeringsplan: Noordwijk aan Zee

16

In de eerder opgestelde onderzoeksrapporten zijn de kernen Noordwijk aan Zee en NoordwijkBinnen samengevoegd (ten tijde van het onderzoek betrof dit immers nog de gemeente Noordwijk. De kern Noordwijk aan Zee kent nu 7 speelplekken en 3 schoolpleinen. Sinds 2019 zijn alle pleinen openbaar toegankelijk. Delen van de kern hebben weinig speelmogelijkheden. In de toekomst komt er nog een (grote) speelvoorziening in het Middengebied tussen de kernen Noordwijk-Binnen en Noordwijk aan Zee.

6.1 Uitvoeringsopgave In Noordwijk aan Zee worden de komende jaren de volgende ingrepen verwacht: Noordwijk aan Zee Opgave 2021 Opgave 2022 Opgave 2023 Opgave 2024 Doorkijk periode na 2024 Totaal

herinrichten 0 0 4 0 3 7

alternatief inrichten 0 0 0 0 2 2

€ € € € € €

benodigd budget/jaar 160.000 160.000 320.000

Tot 2023 komt geen enkele plek in aanmerking een herinrichting. In 2023budget komen 4 Noordwijk-Binnen herinrichten voor alternatief inrichten benodigd Opgave 2021 5 € 155.000 speelplekken in aanmerking voor herinrichting. Hiervoor1 is € 160.000,nodig. Voor de Opgave 2022 7 0 € volledige periode van 15 jaar (vervanging alle plekken) is een budget van € 320.000,-190.000 nodig. Opgave 2023 4 4 € 140.000 Hierbij worden 7 speelplekken (waaronder 2 schoolpleinen) heringericht en wordt40.000 op 2 Opgave 2024 1 0 € plekken een alternatieve inrichting gerealiseerd. Doorkijk periode na 2024 26 13 € 1.170.000 Totaal

6.2 Specifieke aanbevelingen

43

18

€

1.695.000

Noordwijkerhout (excl. speeltuinver.) herinrichten alternatief inrichten benodigd budget Opgave 2021 0 0 € •Opgave In 2022 de wijken nabij het strand (Kern 1Zee) zijn twee zoeklocaties aangewezen. Dit kan 2 € 70.000 mogelijk van het in het Opgave 2023 deels ook worden ingevuld4met de ontwikkeling 1 € speeleiland175.000 Middengebied. De aanleg van de zoeklocaties is (nog)0niet meegenomen in de 110.000 raming Opgave 2024 3,5 € Doorkijk na 2024 21,5 6 € 850.000 vanperiode het uitvoeringsplan. Totaal 30 9 € 1.205.000 De Zilk (excl. speeltuinver.) Opgave 2021 Opgave 2022 Opgave 2023 Opgave 2024 Doorkijk periode na 2024 Totaal

herinrichten 0 0 0 0 3 3

alternatief inrichten 0 0 1 1 1 3

€ € € € € €

Totaal gemeente Opgave 2021 Opgave 2022 Opgave 2023 Opgave 2024

herinrichten 5 8 12 4,5

alternatief inrichten 1 2 6 1

€ € € €

benodigd budget

10.000 10.000 130.000 150.000

benodigd budget 155.000 260.000 485.000 160.000

Boven: Prins Bernhardstraat (#31) - Onder: Plekken Duinpark (#44 en #41)

7. Uitvoeringsplan: Noordwijk-Binnen Het gros van de speelplekken (61 van de 116) is gelegen in de kern Noordwijk-Binnen. Naast de reguliere vervangingen gericht op instandhouding wordt er in Noordwijk de komende jaren ook volop ontwikkeld. In het Middengebied liggen plannen voor een groot speeleiland en in het zuiden moet in de ontwikkeling van Offem-Zuid een serie speelvoorzieningen worden aangelegd. Deze zijn opgenomen in de speelruimtekaart van Noordwijk-Binnen.

17 •

de nieuwbouwontwikkelingen zelf (blijft de ruimte beschikbaar voor spelen). In 2023 komen vooral speelplekken uit Vinkeveld aan bod. Hoewel niet noodzakelijk, biedt dit natuurlijk wel kansen om in één gang de inrichting van de locaties met de buurt af te stemmen. Dit is vooral relevant voor het cluster #93 t/m #97.

In de uitvoeringsopgave zelf worden de nieuwbouwontwikkelingen buiten beschouwing gelaten. De aanleg hiervan is immers opgenomen in de betreffende ontwikkelplannen voor het Middengebied en Offem-Zuid en vallen zodoende buiten de scope van het uitvoeringsplan. Noordwijk Zee herinrichten alternatief inrichten benodigd budget/jaar Wel moet aan er rekening gehouden worden met een toename van de onderhoudskosten (zie ook Opgave 2021 0 0 € kaders voor beheer). Opgave 2022 Opgave 2023 7.1 Uitvoeringsopgave Opgave 2024 Doorkijk periode na 2024 Totaal

0 4 0 3 7

0 0 0 2 2

€ € € € €

160.000 160.000 320.000

herinrichten 4 7 5 1 26 43

alternatief inrichten 1 0 4 0 13 18

€ € € € € €

benodigd budget 95.000 190.000 200.000 40.000 1.170.000 1.695.000

In Noordwijk-Binnen worden de komende jaren de volgende ingrepen verwacht: Noordwijk-Binnen Opgave 2021 Opgave 2022 Opgave 2023 Opgave 2024 Doorkijk periode na 2024 Totaal

Noordwijkerhout (excl. speeltuinver.) herinrichtenin Noordwijk-Binnen alternatief inrichten ligt in 2022 benodigd Het zwaartepunt van de herinrichtingsopgave enbudget 2023. In Opgave 2021 0 0 € 2022 worden 7 speelplekken volledig heringericht voor een bedrag van € 190.000,-. In 2023 Opgave 2022 1 2 € 70.000 wordt vervolgens € 200.000,- besteed aan de herinrichting van 9 speelplekken, waarvan Opgave 2023 4 1 € 175.000 erOpgave 4 een In totaal volstaat0 voor de volledige 15 jaar een 2024alternatieve inrichting krijgen. 3,5 € 110.000 investeringsbudget heringericht en850.000 wordt Doorkijk periode na 2024van € 1.695.000,- Hierbij 21,5 worden 43 speelplekken 6 € Totaal 9 een deel€is dit nu ook 1.205.000 op 18 plekken een alternatieve inrichting30gerealiseerd (voor al het geval). De Zilk (excl. speeltuinver.) herinrichten alternatief inrichten benodigd budget Opgave 2021 0 0 € 7.2 Specifieke aanbevelingen Opgave 2022 0 0 € Opgave 2023 0 1 € 10.000 2024 € 10.000 •Opgave In Noordwijk worden in de periode tot0 2023 met name1 ingrepen verwacht in de wijken Doorkijk periode na 2024 3 1 € 130.000 Grashoek en het Middengebied. Totaal 3 3 € 150.000

•

Een interessante locatie om op te pakken op korte termijn is de sportplek (skatebaan, jongerenplek) aan de Voorstraat. Op deze plek kan worden geschakeld met jongeren om Totaal herinrichten inrichten degemeente openbare sportvoorzieningen van een impulsalternatief te voorzien. Deze plek benodigd is in de budget toekomst Opgave 2021 4 1 € mogelijk ook belangrijk voor de (toekomstige) jongeren van de nog te realiseren95.000 wijk Opgave 2022 8 2 260.000 Offem-Zuid. Het is wel belangrijk dit plan eerst af te stemmen met€de ontwikkeling van

Opgave 2023 Opgave 2024 Doorkijk periode na 2024 Totaal

13 4,5 53,5 83

6 1 22 32

€ € € €

545.000 160.000 2.310.000 3.370.000

Boven: Skatebaan Voorstraat (#23) - Onder: Plekken Grashoek (#1 en #3)

l

8. Uitvoeringsplan: Noordwijkerhout Noordwijk aan Zee herinrichten alternatief inrichten benodigd budget/jaar Opgave 2021 0 0 € Opgave 0 € Dit zijn opvallend 40 van2022 de 116 speelplekken zijn gelegen0 in de kern Noordwijkerhout. Opgavegrotere 2023 4 € vaak buurtspeelplekken (17x) maar bijvoorbeeld 0ook 3 schoolpleinen en 1160.000 grote Opgave 2024 0 0 € speeltuinvereniging (de Speelakkers). Hierdoor zijn in Noordwijkerhout relatief weinig Doorkijk periode na 2024 3 2 € 160.000 kleinere Totaal speelplekken gelegen (15 van de 740, tegenover 412van de 61 in € Noordwijk-Binnen). 320.000

De afgelopen jaren zijn relatief weinig speelplekken in Noordwijkerhout heringericht, toch is Noordwijk-Binnen herinrichten alternatief inrichten benodigd budget de vervangingsopgave met name de eerste jaren relatief beperkt. Opgave 2021 5 Opgave 2022 7 8.1 Uitvoeringsopgave Opgave 2023 4 Opgave 2024 1 Doorkijk periode na 2024 worden de komende 26 In Noordwijkerhout jaren Totaal (speeltuinvereniging buiten beschouwing43gelaten): Noordwijkerhout (excl. speeltuinver.) Opgave 2021 Opgave 2022 Opgave 2023 Opgave 2024 Doorkijk periode na 2024 Totaal

herinrichten 0 1 4 3,5 21,5 30

1 € 0 € 4 € 0 € de13 volgende €ingrepen 18 €

alternatief inrichten 0 2 1 0 6 9

€ € € € € €

18 •

In Noordwijkerhout is vooralsnog één zoeklocatie aangewezen in de wijk Noordwijkerhout Dorp. De speelmogelijkheden zijn hier minimaal (één glijbaan op #36). Vanwege de beperkte ruimte en centrumfunctie van dit gebied moet naar creatieve oplossingen gekeken worden voor de invulling van aantrekkelijke speelruimte (zie kaders voor uitvoering). De aanleg van deze zoeklocatie is (nog) niet meegenomen in de raming van het uitvoeringsplan.

155.000 190.000 140.000 40.000 1.170.000 verwacht 1.695.000

benodigd budget

70.000 175.000 110.000 850.000 1.205.000

De uitvoeringsopgave 2024 beperkt tot 11,5 locaties benodigd (één plek wordt De Zilk (excl. speeltuinver.) is tot en met herinrichten alternatief inrichten budget gedeeltelijk Opgave 2021 opgepakt). Dit betekent dat hier 0 op korte termijn0 ook minder€ budget nodig is voor Opgave 2022 0 0 € herinrichting. In 2021-2022 volstaat € 70.000,-. In 2023 wordt dit ruimschoots verdubbeld Opgave 2023 0 1 € 10.000 tot € 175.000,-/jaar. Voor de gehele 15 jaar is € 1.205.000,- benodigd voor de herinrichting Opgave 2024 0 1 € 10.000 van speelvoorzieningen. Hierbij worden 303 speelplekken heringericht met speeltoestellen en Doorkijk periode na 2024 1 € 130.000 wordt inrichting in speelruimte. Totaal op 9 locaties gekeken naar een alternatieve 3 3 om te voorzien € 150.000

8.2 Specifieke aanbevelingen

Totaal gemeente herinrichten alternatief inrichten benodigd budget Opgave 2021 5 1 € 155.000 •Opgave De2022 herinrichting van de speeltuinvereniging is niet 2meegenomen in de begroting. 8 € 260.000 Hiervoor worden nog aanvullende uitvoeringsafspraken Opgave 2023 12 6 afgestemd € in een aanvullende 485.000 memo Opgave 2024 die medio 2021 wordt opgesteld. 4,5 1 € 160.000 periode na 2024 53,5 22 2.310.000 •Doorkijk In het tijdvak 2021-2024 komen 11 speelplekken in aanmerking die€ meer verspreid over Totaal 83 32 € 3.370.000

•

de kern Noordwijkerhout liggen. Het betreft 3 speelplekken de wijk Zeeburg (#32, #33, #34) die goed op elkaar afgestemd kunnen worden maar ook twee kleine speelplekjes in Victor (#08 en #09) waar, bij de inrichting afgestemd kan worden met het nabijgelegen openbare schoolplein (#07). Naast de openbare speelplekken en de speeltuinvereniging komt ook de speelplek bij de kinderboerderij (#40) in aanmerking voor een (gedeeltelijke) herinrichting.

De speelplek bij Erfvoort (28) komt in 2022 in aanmerking voor herinrichting.

Opgave 2024 Doorkijk periode na 2024 Totaal

0 3 7

0 2 2

€ € €

160.000 320.000

Noordwijk-Binnen herinrichten alternatief inrichten benodigd budget Opgave 2021 5 1 € 155.000 Opgave 2022 7 0 € 190.000 Opgave 2023 4 4 € 140.000 Opgave 2024 1 0 € 40.000 In de Zilk zijn na zeven 1 schoolplein, 1 sportplek Doorkijk periode 2024 speelplekken gelegen; 26 1 speeltuinvereniging, 13 € 1.170.000 Totaaljongeren aan de rand van het dorp en 43 4 kleinere speelplekken 18 € 1.695.000 voor verspreid over het dorp.

9. Uitvoeringsplan: De Zilk

19

Deze speelplekken staan er momenteel goed voor waardoor de uitvoeringsopgave zeer Noordwijkerhout (excl. speeltuinver.) herinrichten alternatief inrichten benodigd budget beperkt is. Opgave 2021 0 0 € Opgave 2022

1 2 € 70.000 4 1 € 175.000 Opgave 2024 3,5 0 € 110.000 Doorkijk periode na 2024 21,5 6 € 850.000 In de Zilk worden de komende jaren de volgende ingreep verwacht (speeltuinvereniging Totaal 30 9 € 1.205.000

9.1 Uitvoeringsopgave Opgave 2023

buiten beschouwing gelaten): De Zilk (excl. speeltuinver.) Opgave 2021 Opgave 2022 Opgave 2023 Opgave 2024 Doorkijk periode na 2024 Totaal

herinrichten 0 0 0 0 3 3

alternatief inrichten 0 0 1 1 1 3

€ € € € € €

benodigd budget

10.000 10.000 130.000 150.000

De opgave is beperkt. Er komen slechts twee om te vormen plekken in aanmerking in de Totaal gemeente inrichten budget in periode 2021-2024. In totaal is een herinrichten bedrag van €alternatief 150.000,nodig om benodigd 3 speelplekken Opgave 2021 5 1 € 155.000 de Zilk her in te richten (inclusief een schoolplein) en 3 2plekken om€ te vormen met een Opgave 2022 8 260.000 alternatieve Opgave 2023 inchting. 12 6 € 485.000 Opgave 2024

Doorkijk periode naaanbevelingen 2024 9.2 Specifieke Totaal

•

4,5 53,5 83

1 22 32

€ € €

160.000 2.310.000 3.370.000

Bij de herinrichting van de kleinere speelplekken wordt geadviseerd om bij drie van de vier kleinere speelplekken te kijken voor een alternatieve inrichting. Hier wordt nu gewerkt met toestellen voor de allerjongste kinderen terwijl de plekken waarschijnlijk veel interessanter ingericht kunnen worden als groene speelplek of pleintje.

De kleine speelplekjes in de Zilk (boven: #46 - onder: #43 en #44)

10. Conclusie en risico's bij uitvoering 10.1 Verbeteren van de speelruimte Zeven jaar na de herijking en evaluatie van de speelruimteplannen van Noordwijk en Noordwijkerhout is een gezamenlijk plan gemaakt voor de speelruimte in de gefuseerde gemeente. In dit plan zijn de ambities opgenomen voor de toekomstige inrichting van speelvoorzieningen. Hierbij draait het niet simpelweg om instandhouding van wat er is, maar wordt ook gestuurd op verbetering; het verbeteren van de diversiteit, het versterken van buurtplekken en het vergroten van het (sport)aanbod voor kinderen van 10 jaar en ouder. In 2013 bleek dat de ambitie om het aantal speelplekken actief terug te brengen niet resulteerde in het gewenste effect. Een van de redenen was het ontbreken van een duidelijke aanpak en plan voor uitvoering dat als stok achter de deur kan fungeren. Ook bleek er onvoldoende draagvlak bij bewoners waardoor de plannen minder/niet uitvoerbaar waren. Bij het opstellen van dit plan is niet zozeer gezocht naar manieren om het aantal speelplekken terug te dringen maar is veel meer gekeken naar de huidige speelruimte en hoe deze beter georganiseerd kan worden zodat deze binnen de bestaande speelruimtevoorraad leuker, uitdagender en gevarieerder kan worden ingericht. Om dit te bereiken wordt gewerkt met een duidelijke opdeling van de speelplekken.

De focus komt te liggen op buurtspeelplekken die de basis vormen van het speelruimteaanbod. Hier vinden kinderen uitdagende speelruimte en ontmoet de buurt elkaar. De kleinere speelplekken lenen zich meer voor het vergroten van de variatie of voor initiatieven uit de buurt. Door ook qua budget de focus op de buurtspeelplekken te leggen ontstaat ook de financiële ruimte om daadwerkelijk verbeteringen door te voeren.