Bijlage Sportnota 'Sport beweegt Noordwijk' 2022-2025 met bijlagen

Sport beweegt Noordwijk gezondheid, meedoen, plezier en uitdaging

Sportbeleid 2022 - 2025 Gemeente Noordwijk

Sportbeleid 2021-2025

1

Inhoud

2

Voorwoord 

3

Samenvatting 

4

171958

Inleiding 

6

Onderwerp

Partners 

7

Sport beweegt Noordwijk 2022 - 2025

1 Terugblik vorige sportnota 

10

2 Waarom sporten en bewegen?

12

3 Sport verenigt Noordwijk 

16

4 Hoe staat de sport ervoor? 

20

5 Een leven lang vaardig bewegen

36

6 Toekomstbestendige sportvereniging

41

7 Mooie sportplekken 

45

8 Iedereen kan meedoen 

48

9 Financiën 

52

10 Conclusies 

53

Begrippenlijst 

54

Noten 

57

Sport beweegt Noordwijk

Zaaknummer

Datum 14 oktober 2021

Steller Nienke van Elk & Ferdy Nugteren

Voorwoord Het frisse natte gras onder je schoenen. De tennisbal die van je racket afstuit. Over het water zoeven en daarna door de lucht vliegen met een kite. De ochtendlucht in je longen tijdens het hardlopen of die driepunter van grote afstand. U voelt het waarschijnlijk van binnen kriebelen, dit soort momenten ervaren is genieten! Sporten en bewegen is voor veel Noordwijkers een activiteit waar ze naar uit kijken. Individueel, met een groepje of in verenigingsverband. Regelmatig bewegen versterkt het lichaam en geeft het leven extra energie. Om deze ervaringen voor onze inwoners te faciliteren maakt de gemeente sportbeleid. Dit nieuwe sportbeleid bouwt voort op de sterke basis die Noordwijk op het vlak van sport en bewegen heeft. Met een hoog aantal jeugdige sporters, een groot aantal verenigingen, hoogwaardige sportaccommodaties en diverse sociaal-maatschappelijke sportprojecten is het meer dan prima sporten in Noordwijk. Mede op basis van de hoogwaardige sportvoorzieningen en de sportbeleving kan Noordwijk zich presenteren als Kuuroord Noordwijk.

”Iedereen heeft het recht om aan sport te doen” Dirk Kuijt

Aan deze stevige basis voegen we op een aantal punten kwaliteit toe. Zo vindt u in dit beleidsplan extra inspanningen om de motorische vaardigheden van jeugdigen te vergroten. U vindt ondersteuning voor verenigingen om een positief sportklimaat binnen de club te realiseren. En maatregelen om sporten in de buitenruimte te stimuleren en iedereen in staat te stellen om mee te doen. Het doel van al deze voornemens is het bevorderen van de gezondheid, het geluk en de sociale cohesie in onze dorpen. Sport mag dan volgens sommigen de belangrijkste bijzaak in het leven zijn, ons college is ervan overtuigd dat een investering in sport zich terugbetaalt in de kwaliteit van het leven. De inwoners van de gemeente Noordwijk voelen zich het meest gezond van alle gemeenten. Dit willen we graag zo houden! Namens het college van burgemeester en wethouders, Dennis Salman Wethouder Sport

Sportbeleid 2021-2025

3

Samenvatting De missie van het sportbeleid ‘Sport beweegt Noordwijk’ is om de inwoners van de gemeente Noordwijk te motiveren om te sporten en bewegen. De motivaties om te sporten en bewegen zijn gezondheid, meedoen, plezier en uitdaging. Deze motivaties dragen bij aan een positieve gezondheid binnen de gemeente Noordwijk. Immers de inwoners van de gemeente Noordwijk voelen zich het gezondst van alle gemeenten in Nederland.

de vrijwilligers tekorten en de verenigingen waarbij een sociaal veiligheidsplan ontbreekt. Ook hebben nog niet alle verenigingen een rookvrij sportpark en/of een gezonde kantines. De ledencijfers van de sportverenigingen in de gemeente Noordwijk zijn bovengemiddeld hoog.

Het sportbeleid wordt in deze nota langs vier speerpunten uitgewerkt:

De sport- en beweegdeelname van mensen met een beperking blijft achter, 34% van de lichamelijk gehan-

1 2 3 4

Een leven lang vaardig bewegen Toekomstbestendige sportvereniging Mooie sportplekken Iedereen kan meedoen

Per speerpunt is onderzoek gedaan naar de huidige situatie hoe sport in Noordwijk ervoor staat. Uit het onderzoek zijn conclusies getrokken, waaraan doelstellingen zijn gekoppeld. Om de doelstellingen te kunnen realiseren hebben we per speerpunt diverse interventies voorgesteld. De doelstellingen en interventies leiden er toe dat meer mensen gaan sporten en bewegen.

Conclusies onderzoeksresultaten We zien dat overgewicht in algemene zin toeneemt onder bepaalde doelgroepen, waaronder peuters (11%), 10 t/m 14-jarige kinderen (15%), volwassenen (48%) en ouderen (58%). De sportdeelname is daarentegen erg hoog in Noordwijk, zo sporten 70,2% van de inwoners wekelijks, waarbij de jeugd een sportdeelname van 89% heeft. Alhoewel er sprake is van een hoge sportdeelname voldoet de helft van de inwoners niet aan de Nederlandse Norm Gezond Bewegen. We zien een toename van een vraag naar de activiteiten georganiseerd door buurtsportcoaches, zoals peutersport, volwassensport en seniorensport. De verenigingen in de gemeente Noordwijk zijn over het algemeen toekomstbestendig. Punten van aandacht zijn

4

Sport beweegt Noordwijk

Noordwijk is een aantrekkelijke omgeving om te sporten en bewegen. De kernindicator beweegvriendelijke omgeving is bovengemiddeld hoog. Het sportvoorzieningenniveau is zowel kwalitatief als kwantitatief ruim op orde. De gemeentelijke sportaccommodaties zijn in de regel duurzaam, multifunctioneel en toegankelijk voor alle inwoners van de gemeente.

dicapten heeft in het afgelopen (Corona) jaar helemaal niet bewogen. 84% van de mensen met een lichamelijke beperking sport niet bij een sportvereniging. De behoefte van deze mensen zijn voornamelijk: wandelen, fietsen en zwemmen. 72% van de verenigingen is bereid om de verenigingen toegankelijk te maken. Echter ontbreekt de kennis en ervaring bij verenigingen om dit sportaanbod te faciliteren.

Doelen De hoofddoelen die voortkomen uit het sportbeleid zijn:

• De beweegvaardigheid en beweegdeelname bevorderen

•

Vitale sportverenigingen

•

Sport in een gezonde en sociaal veilige omgeving

• Het binnenhalen van evenementen via sportverenigingen

• Duurzame, multifunctionele en toegankelijke sportaccommodaties

• Het faciliteren van de individuele sporter in de buitenruimte

•

Openbare sportparken voor de wijk

• Sport- en beweegaanbod voor iedereen mogelijk maken

Interventies/acties Per speerpunt starten we nieuwe projecten of zetten we bestaande acties voort. De onderstaande tabel toont alle nieuwe interventies naar aanleiding van de resultaten uit onderzoeken voor het nieuwe sportbeleid.

Interventies Een leven lang vaardig bewegen

Toekomstbestendige sportvereniging

Mooie sportplekken

Iedereen kan meedoen

Buurtsportcoaches

In veilige handen

Sportlint

Jeugd- en volwassenfonds

Vakdocenten

Gezonde sportkantines

Beweegplekken op het strand

Buurtsportcoach inzetten voor verbinding zorg en beweegaanbod

Goed Bezig Noordwijk

Rookvrije sportparken

Duin en Bollen Vierdaagse

Samenwerking omliggende gemeenten t.b.v. regiocoördinator gehandicaptensport

Sport in de wijk en schoolpleinsport

Kortdurend vrijwilligerswerk

Wandelnetwerk

Centrale communicatie sportaanbod

Peutersport

Inzet clubkadercoach

Verduurzaming maatschappelijke accommodaties

Friends United

Motorial Remedial Teaching (MRT)

Faciliteren organisaties (top)sportevenementen

Openbare sportparken

Reuring

Sportstimuleringsprogramma’s

Judolessen op school

Sportief voor werk

Volwassensport pilot

Vrijwilligers nieuwe stijl

Kuuroord activiteiten

Flat- en balkonsport

Kennis maken met e-gaming

Sportorganisaties betrokkenheid inrichten nieuwe speelplekken

Subsidies voor versterken sportverenigingen

Communicatie sportaanbod verbeteren Bevorderen samenwerking sportorganisaties

Sportbeleid 2021-2025

5

Inleiding Actualiseren

Lokale invulling

De aanleiding voor dit nieuwe sportbeleid is de behoefte om het bestaande sportbeleid “Sterk in beweging” te actualiseren. Deze behoefte is ontstaan naar aanleiding van de gemeentelijke herindeling van de gemeenten Noordwijk en Noordwijkerhout in 2019, de daaruit volgende harmonisatie van beleid en regelingen en een aantal nieuwe ontwikkelingen die impact hebben op sport.

Met voorliggende beleidsnota nemen we de pijlers van het sportakkoord als speerpunten. We geven deze speerpunten een lokale invulling door acties toe te voegen die in Noordwijk nodig zijn. Wat nodig is bepalen we door eerst de uitvoering van het vorige beleid te evalueren en door de stand van zaken op het vlak van sport en bewegen in beeld te brengen. Op basis hiervan zijn per speerpunt doelstellingen en acties bepaald. Verenigingen, Sportraad Noordwijk, Sportbedrijf Noordwijk en maatschappelijke organisaties hebben de acties grotendeels aangedragen.

Nieuwe ontwikkelingen Onder deze nieuwe ontwikkelingen valt het grotere besef van het belang van bewegen voor jong, werkend en oud. De ambitie van Noordwijk om invulling te geven aan de kuuroordstatus geeft een extra dimensie aan sport en bewegen. Een andere ontwikkeling is het toenemende belang dat onze samenleving hecht aan een veilige sportomgeving waarin sporters beschermd zijn tegen grensoverschrijdend gedrag binnen clubs. Tenslotte is er de overtuiging dat iedereen moet kunnen meedoen, ook als je een lichamelijke of geestelijke beperking hebt, wat ouder bent of zelf niet over voldoende middelen beschikt.

Het Sportakkoord Om invulling te geven aan deze ontwikkelingen heeft het Rijk het Sportakkoord geïnitieerd. De ambitie van het Sportakkoord is “dat iedereen, écht iedereen, plezier in sport kan hebben. Nu en in de toekomst. Ongehinderd, in een veilige en gezonde omgeving. Een leven lang. Als sporter, vrijwilliger of toeschouwer.” In Noordwijk is in 2020 een lokaal Sportakkoord gesloten en zijn de 40 aangesloten organisaties in een brede coalitie met deze ambitie concreet aan de slag gegaan. In 2021 is de tweede editie van het Noordwijks Sportakkoord ondertekend. Door het Noordwijks Sportakkoord zijn er achttien projecten gestart. De speerpunten van het Noordwijks Sportakkoord zijn ook de speerpunten van dit beleid.

6

Sport beweegt Noordwijk

Breed bekijken Sport is geen geïsoleerde activiteit. Er zijn tal van raakvlakken met andere beleidsvelden zoals het jeugd- en jongerenwerk, volksgezondheid, minima, maatschappelijke ondersteuning, welzijn en eenzaamheidsbestrijding. Om die reden zijn diverse maatschappelijke organisaties uitgenodigd om mee te denken in de totstandkoming van het sportbeleid. Zo komen de speerpunten van het sportbeleid overeen met de thema’s uit het maatschappelijk programma van het sociaal domein.

Leeswijzer We starten hieronder met een korte evaluatie van het voorgaande sportbeleid “Sterk in beweging”. Daarna beschrijven we hoe het staat met sport en bewegen in Noordwijk. De onderzoeksresultaten die hier worden benoemd vindt u uitgebreider beschreven in de bijlagen. Daarna gaan we kort in op de vraag wat mensen motiveert om te sporten. De antwoorden op deze vraag liggen namelijk ten grondslag aan veel van de voorgestelde acties. Vervolgens beschrijven we de vier speerpunten van het Sportakkoord en het sportbeleid. In de daarop volgende hoofdstukken wordt elk speerpunt beschreven met doelstellingen en acties. Om dit beknopt te houden is een nadere beschrijving van de acties en de bijbehorende kosten opgenomen in de bijlagen. Deze nota sluit af met hoofdstukken over de financiën, planning, monitoring en evaluatie.

Partners Met onderstaande partners heeft de gemeente langdurige overeenkomsten over de hoogte van de subsidie, huur en de prestaties. De prestaties van onderstaande partners zijn gekoppeld aan het sportbeleid en worden jaarlijks met de partners besproken en indien nodig bijgesteld. De sportverenigingen De sportverenigingen zijn natuurlijk onze belangrijkste partners. Zij zorgen ervoor dat het gemeentelijk sportbeleid dagelijks wordt uitgevoerd op de (gemeentelijke) sportaccommodaties. Met de verenigingen is veelal sprake van een subsidierelatie, dit kan zowel een directe of indirecte subsidie zijn. Indirecte subsidie is verrekend in de huur van de accommodatie.

Sportfondsen Noordwijk Sportfondsen Noordwijk beheert, exploiteert en onderhoudt het gemeentelijk zwembad Binnenzee. De gemeente heeft meerjarige afspraken gemaakt met Sportfondsen Noordwijk over de prestaties en de tarieven die Sportfondsen mag hanteren.

Sportbedrijf Noordwijk

• Sportbedrijf Noordwijk beheert en exploiteert de

gemeentelijke sporthallen, gymzalen1 en buitensportaccommodaties voor de gemeente. De gemeente verzorgt nog wel voor het onderhoud en de renovaties van deze accommodaties in samenspraak met het Sportbedrijf.

• Het sport- en cultuurloket is het platform van Sport-

• Met de buurt- en cultuurcoaches organiseert het

Sportbedrijf diverse sport- en culturele activiteiten voor alle inwoners van Noordwijk en vooral voor de jeugd, ouderen en kwetsbare groepen.

• De buurtsportcoaches kunnen op aanvraag bij

het Sportbedrijf ondersteunen bij nieuwe initiatieven voor bepaalde groepen. Maatschappelijke organisaties kunnen tegen betaling, van een maatschappelijk tarief, tijdelijk een beroep doen op een buurtsportcoach. Dit betreft slechts in de periode van opstart van een activiteit. Na de opstartperiode dient de activiteit op eigen kracht te worden voortgezet.

• Commerciële organisaties kunnen tegen een kostendekkend tarief een buurtsportcoach inhuren.

• De buurtsportcoaches kunnen niet worden ingezet als trainer of vrijwilliger bij een sportvereniging.

Sportraad Noordwijk Met Sportraad Noordwijk heeft de gemeente een andere relatie als met bovenstaande partners. Als onafhankelijk adviesorgaan geeft de Sportraad gevraagd én ongevraagd advies aan de gemeenteraad en het college van B&W over de hoofdlijnen van het sportbeleid van de gemeente Noordwijk. Daarbij behartigt de Sportraad als woordvoerder de belangen van de bij de Sportraad aangesloten aanbieders van sport en beweging. De Sportraad bewerkstelligt daarmee dat kennis, ervaring en standpunten van de Noordwijkse sportwereld in een zo vroeg mogelijk stadium worden betrokken bij de ontwikkeling en uitvoering van het gemeentelijk sportbeleid.

bedrijf waarop vragen worden beantwoord of advies wordt gegeven over allerhande zaken over cultuur en sport.

• Daarnaast maakt ze de jeugd bewust van (de effecten van) een gezonde levensstijl door het project “Goed Bezig”.

• Sportbedrijf Noordwijk is een zelfstandig bedrijf.

De gemeente is 100% aandeelhouder van Sportbedrijf Noordwijk. Sportbedrijf Noordwijk is hierom de eerste partij die voor het beheer en exploitatie van nieuwe accommodaties in beeld komt.

Sportbeleid 2021-2025

7

Optisport Optisport beheert, exploiteert én onderhoudt de twee gemeentelijke gymzalen in het dorp Noordwijkerhout en één in De Zilk. Het contract met Optisport loopt tot en met eind 2023.

Overige partners Het sportbeleid wordt ook via andere partners uitgevoerd, zoals met stichting Welzijn, Welzijnskwartier, culturele aanbieders en andere organisaties. Omdat dit de partners zijn van andere beleidssectoren zoals welzijn, zorg en onderwijs zijn deze niet in deze lijst opgenomen.

Rol gemeente De gemeente ondersteunt slechts maatschappelijke sportorganisaties en hun vrijwilligers. De gemeente richt zich primair op de breedtesport en legt daarmee een fundament voor topsport, waar verenigingen en sportaanbieders op kunnen voortbouwen. We zetten onze topsporters graag in het zonnetje met de sportverkiezingen die samen met het Sportbedrijf Noordwijk worden georganiseerd. Daarnaast ondersteunt de gemeente verenigingen die een sportevenement willen organiseren, omdat sportevenementen zorgen voor een economische spin-off en de jeugd stimuleert om sport te beoefenen. Tenslotte richten we ons in deze nota niet op het sportaccommodatiebeleid. Hiervoor verwijzen we naar de nota Accommodatie- en Tarievennota uit 2016, die inmiddels met de fusie is geharmoniseerd. In de komende periode wordt als uitwerking van voorliggend sportbeleid een nieuw sport-accommodatiebeleid opgesteld.

8

Sport beweegt Noordwijk

1 Terugblik vorige sportnota Het sportbeleid Noordwijk, Sterk in Beweging is opgesteld in 2008 en geactualiseerd in 2016. Noordwijkerhout voerde geen actief sportbeleid, waardoor na de fusie in 2018, het sportbeleid van de oude gemeente Noordwijk ook voor de nieuwe gemeente is gaan gelden. Hieronder wordt kort teruggekeken op de vorige beleidsperiode. Ook worden aanbevelingen gedaan voor het nieuwe sportbeleid.

Accommodatiebeleid

European City of Sport 2017!

Topsport evenementen

Deze Europese titel is een erkenning voor de vele inspanningen die Noordwijk in de afgelopen jaren heeft gepleegd om sporten en bewegen onder alle inwoners te bevorderen. De hoogwaardige sportfaciliteiten, de hoge sportdeelname en de vele prestaties die onze inwoners en vrijwilligers elke dag leveren zijn in Europa hoog gekwalificeerd. Mede vanwege de nominatie voor Sportgemeente van het jaar 2016; winnaar van de vakjuryprijs “Het beste beweeginitiatief” én de behaalde titel European City of Sport 2017 bevestigen dat we de juiste weg zijn ingeslagen. Dit ambitieuze sportbeleid is na de fusie voor de nieuwe gemeente verder voortgezet, omdat de gemeenten Noordwijk en Noordwijkerhout qua sportbeleving en sportdeelname gelijkwaardig aan elkaar zijn.

Maatschappelijke functie Het ingezette sportbeleid heeft een impuls gegeven om door middel van sport en bewegen nog meer mensen te activeren in de maatschappij. De successen van de projecten Friends United, Reuring en Sportief voor Werk, waarvoor sport bewust en doelgericht in het sociaal domein is ingezet, hebben we meer mensen geactiveerd die eerder niet bereikt werden. Ook het wandelvoetbal draagt bij aan dit succes..

10 Sport beweegt Noordwijk

De gemeenteraad heeft de afgelopen jaren fors geïnvesteerd in de revitalisatie van de gemeentelijke sportaccommodaties, waarbij multifunctioneel gebruik uitgangspunt was. De multifunctionaliteit en het meervoudig gebruik van de accommodaties zijn tot uitdrukking gekomen doordat ook andere gebruikers dan sport, zoals onderwijs, welzijn en zorg, overdag gebruik maken van de accommodaties. Ook door de aanleg van kunstgrasvelden, die zich uitstekend lenen voor gebruik van zowel sport, onderwijs en naschoolse activiteiten is er meervoudig gebruik van de sportparken.

In de afgelopen jaren hebben grote sportevenementen als o.a. het WK Hobiecat, WK Life Saving en het NK youth tabletennis gezorgd voor een sterke toeloop van gasten. En dat heeft weer gunstig uitgepakt voor de lokale economie. Omdat welzijn ook een materiële kant kent een belangrijk gegeven.

Sport in de buitenruimte We hebben de buitenruimte beweegvriendelijker gemaakt door op meerdere locaties beweegtoestellen te plaatsen. Hiermee kan ook de individuele sporter veilig en in een gezonde omgeving sporten.

Geld

Fysieke gezondheid

Uitdaging

Plezier

Mentale gezondheid

Meedoen

SPEERPUNT 2 Toekomstbestendige sportvereniging

SPEERPUNT 1 Een leven lang vaardig bewegen

SPEERPUNT 3 Mooie sportplekken

SPEERPUNT 4 Iedereen kan meedoen

2 Waarom sporten en bewegen? Het antwoord op de vraag waarom je zou gaan sporten is voor veel mensen belangrijker om uiteindelijk te gaan sporten, dan wat ze precies gaan doen en hoe ze dat gaan doen. Zie bijlage 1. Golden circle. Om de inwoners van de gemeente Noordwijk meer te laten sporten en bewegen is het van belang om mensen op hun gevoel te raken dat zij hebben bij sport en dus om in te spelen op de meest voorkomende antwoorden op de waaromvraag. Deze worden in dit hoofdstuk van de sportnota daarom uitgelicht.

2.1 Positieve gezondheid In de wetenschappelijke discussie over gezondheid komt steeds vaker het begrip ‘positieve gezondheid’ voor. Ook binnen de gemeente Noordwijk staat het concept positieve gezondheid centraal in het sociaal domein en het maatschappelijk programma. Positieve gezondheid is een bredere kijk op gezondheid. Gezondheid is meer dan de afwezigheid van ziekte. Het concept kijkt naar de veerkracht van mensen om zich aan te passen aan wat zich in hun leven voordoet.

Waarom sporten en bewegen? Goede gezondheid, meedoen in de samenleving, plezier en uitdaging

Verdeling gezondheid in bevolking % Percentage van de bevolking

Gewenste verandering in gemiddelde gezondheid

Mate van gezondheid

Slecht

12 Sport beweegt Noordwijk

Beperkingen

Redelijk

Goed

Positieve gezondheid omvat zes dimensies: Fysiek welbevinden Goede lichamelijke conditie en je lichamelijk gezond voelen Mentaal welbevinden Om kunnen gaan met verandering en je mentaal gezond voelen

op allerlei ziektes kleiner. Lichamelijk gezond zijn draagt bij aan je mentale gezondheid. Dit mede omdat gezond zijn bijdraagt aan het gezond eruit zien: “Looking good, is feeling good”. Daarnaast verbetert sporten en bewegen je humeur, vermindert het stress en verkleint het de kans om een psychische stoornis te ontwikkelen.

Zingeving Levenslust hebben en een zinvol leven leiden Kwaliteit van leven Lekker in je vel zitten en gelukkig zijn Meedoen Sociale contacten hebben en meedoen in de samenleving Dagelijks functioneren Zorgen voor jezelf. Zie bijlage 2. Positieve gezondheid. Om sporten en bewegen aantrekkelijk te maken voor inwoners in de gemeente Noordwijk spelen we in op de motivatie voor mensen om te sporten en bewegen. De reden dat mensen sporten is naast de fysieke gezondheid ook mentaal en sociaal. De weg naar een positieve gezondheid, voor alle inwoners van de gemeente Noordwijk, bereiken we door de positieve gezondheidscurve naar rechts te verplaatsen. Door de gehele populatie op het gebied van gezondheid aan te pakken bereik je een groter effect dan enkel in te zetten op mensen met een slechte gezondheid. We zullen inzetten op de bewustwording en ervaring dat de inwoners van de gemeente Noordwijk er gezonder, socialer en gelukkiger van worden als zij meer sporten en bewegen. Dit draagt bij aan het verschuiven van de curve van positieve gezondheid. De drie motivaties: Gezondheid, meedoen en plezier en uitdaging kunnen de redenen zijn voor mensen om te gaan sporten en bewegen.

2.2 Motivatie om te sporten Fysieke en mentale gezondheid Een belangrijke reden waarom mensen sporten en bewegen is omdat het gezond is en omdat dit zowel de fysieke als mentale gezondheid verbetert. Dit is ook in meerdere onderzoeken aangetoond. Door regelmatig te sporten en bewegen bouw je een goede conditie op, word je fit, heb je meer spierkracht en energie, verbetert je nachtrust, word je weerstand verhoogd en wordt de kans

Meedoen Bij positieve gezondheid zijn actief deelnemen aan de samenleving en het hebben van sociale contacten belangrijk. Een belangrijke reden om te gaan sporten en bewegen is het meedoen in de samenleving. Het gevoel krijgen dat je ergens bij hoort en niet alleen bent. Sport en bewegen zorgt voor verbinding. Samen met een team of trainer wordt hetzelfde doel nagestreefd. Een vereniging heeft een grote sociale waarde en wordt soms ook wel gezien als een tweede huis. Voor jongeren wordt een vereniging ook gezien als een sociale school. Zij krijgen op een sportvereniging te maken met teamgenoten, trainers, leiders en vrijwilligers, waarmee ze moeten leren omgaan. Jongeren leren op de vereniging nieuwe regels en gewoontes. Sport verbindt op meerdere manieren. In de gemeente Noordwijk staat inclusiviteit en sporten voor iedereen centraal. Iedereen moet mee kunnen doen met een sportactiviteit. Hoe meer mensen sporten des te meer mensen er betrokken zijn bij de samenleving. Op wat voor manier dan ook.

Sportbeleid 2021-2025

13

Plezier en uitdaging Voor veel mensen zijn plezier en ontspanning belangrijke redenen om te gaan sporten en bewegen. Sporten kan voelen als een ontspanning om even alles los te laten. Daarnaast zijn er veel mensen die sporten voor hun plezier. Je kunt één of meerdere sporten beoefenen omdat je sporten erg leuk vindt. Je hoeft niet persé goed in sport te zijn om er plezier in te hebben. Voor veel sporters gaat het vooral om de gezelligheid en het plezier. Trainen, uitdaging en het beter willen worden in een bepaalde sport is ook een motivatie om te sporten en bewegen. Als je ergens goed in bent ga je het automatisch ook leuker vinden en krijg je steeds meer plezier in sporten en bewegen. Iedereen kan ergens goed in zijn of ergens beter in worden. Dit geldt niet alleen voor mensen die het kunnen opbrengen om veel te sporten en bewegen, iedereen kan door trainen beter worden in een sport. Volwassenen en ouderen kunnen worden uitgedaagd om nieuwe sporten te leren en daarvoor trainen. Vanaf jongs af aan sturen we kinderen aan om vaardig te worden in

14 Sport beweegt Noordwijk

bewegen. Ook wordt er binnen de gemeente focus gelegd op de motoriek van kinderen. De motorische vaardigheden worden van jongs af aan meegegeven, zodat zij op latere leeftijd een goede basis hebben in motoriek en bewegen. Het komt ook voor dat kinderen en jongeren in een bepaalde sport heel erg goed zijn, voor deze doelgroep is talentontwikkeling erg belangrijk. Door goede talentontwikkeling ligt de weg naar topsport open.

2.3 Wat levert sporten en bewegen op? Sporten en bewegen draagt naast de fysieke gezondheid, mentale gezondheid, sociale ontwikkeling en ontwikkeling van persoonlijke vaardigheden bij aan de betere financiële gezondheid van mensen. Zo draagt sport en bewegen bij aan een toename van arbeidsproductiviteit, een afname van ziekteverzuim en een besparing op de zorgkosten. Voor exacte bedragen verwijzen we naar: bijlage 3. Wat levert sport op?

3 Sport verenigt Noordwijk In 2019 is het landelijk Sportakkoord gesloten met NOC*NSF, Ministerie VWS en andere landelijke maatschappelijke partners. Zij hebben vier speerpunten ontwikkeld waarbinnen de sport kan worden onderverdeeld, denk aan sportstimulering, sportplekken, veilig sportklimaat en verenigingsondersteuning. Door middel van een participatietraject met 80 maatschappelijke organisaties uit de gemeente Noordwijk is een Noordwijks Sportakkoord gerealiseerd. Binnen het Noordwijks Sportakkoord en het sportbeleid van de gemeente Noordwijk stellen we vier speerpunten centraal. Topsport is niet aan de orde gekomen in het participatietraject, omdat ten tijden van het Noordwijks Sportakkoord nog geen richtlijnen bekend waren van het landelijk Sportakkoord. Dit betekent echter niet dat in Noordwijk topsport niet belangrijk is. Gezien topsport de Noordwijkse economie en toerisme stimuleert en onze identiteit als kuuroord versterkt is topsport een onderwerp dat op meerdere speerpunten een toegevoegde waarde is.

16 Sport beweegt Noordwijk

Voor het sportbeleid hanteren we dezelfde speerpunten als het Noordwijks Sportakkoord:

Speerpunt 1 Een leven lang vaardig bewegen

Speerpunt 2 Toekomstbestendige sportvereniging

Het doel van dit thema is om ervoor te zorgen dat iedereen vanaf jongs af aan voldoet aan de NNGB beweegrichtlijnen en dat de motorische vaardigheden toenemen.

Het doel van dit thema is om alle typen aanbieders van sport en bewegen toekomstbestendig te maken. De financiële en organisatorische basis wordt op orde gebracht zodat aanbieders hun vizier kunnen richten op een passend aanbod en op passende bindingsvormen. De ambitie van de positieve sportcultuur is dat er overal met plezier, veilig, eerlijk en zorgeloos gesport kan worden. Uitsluiting en discriminatie gaan we tegen. Iedereen moet mee kunnen doen. Een positief sportklimaat is hiervoor nodig. Zo blijft de jeugd langer verbonden aan sport en is de kans groter dat zij op latere leeftijd actief blijven binnen een sportvereniging als sporter en/of als vrijwilliger.

De laatste jaren bewegen kinderen steeds minder en gaan de motorische vaardigheden sterk achteruit. Uit onderzoek blijkt dat goede motorische vaardigheden van belang zijn voor het ontwikkelen van een actieve leefstijl. Het streven vanuit het Noordwijks Sportakkoord is toe te werken naar:

•

De beweegvaardigheid en het bewegen bevorderen

•

Ouderbetrokkenheid bevorderen

•

Communiceren van aanbod en mogelijkheden

Ambities uit het Noordwijks Sportakkoord voor dit thema:

Voor dit speerpunt richten wij ons op de vindbaarheid van kennis en informatie, het werven en behouden van vrijwilligers, het verbeteren en borgen van de kwaliteit van het kader en daarnaast op de sociale vaardigheden en sociale veiligheid binnen de organisatie.

•

Bevorderen bewegingsonderwijs

•

Schooltoernooien worden beter benut

•

Speeltuinen beter presenteren

•

Optimaliseren motorische vaardigheden

Ambities uit het Noordwijks Sportakkoord voor dit thema:

•

Gebruik sportparken optimaliseren

• Een sport- en cultuurloket voor de gemeente Noordwijk

•

Een gedragscode voor de sportverenigingen

• Verenigings- en vrijwilligersondersteuning integraal opnemen in gemeentelijke sport-, cultuur- en welzijnsbeleid

Sportbeleid 2021-2025

17

Speerpunt 3 Mooie sportplekken

Speerpunt 4 Iedereen kan mee doen

De ambitie van dit thema is om de gemeente Noordwijk te voorzien van een functionele, goede en duurzame sportinfrastructuur. De exploitatie van sportaccommodaties wordt sterk verbeterd, de openbare ruimte wordt beweegvriendelijk ingericht en alle sportaccommodaties zijn duurzaam. Een belangrijke stap is het verduurzamen van sportvelden, zwembaden, sporthallen en clubhuizen.

De ambitie van dit thema is dat iedereen met plezier mee kan doen met sport en bewegen, zich welkom en geaccepteerd voelt en eigen sportkeuzes kan maken. Speciale aandacht bij die visie krijgt het onderwerp inclusie: niemand moet zich buitengesloten voelen. Hierbij wordt gekeken naar de kwetsbare doelgroepen.

Naast de sportaccommodaties gaat duurzame sport ook over het groen in en om de gemeente, de openbare ruimte. De ambities rondom de openbare hebben betrekking op het verkennen van samenwerkingen in het kader van duurzaamheid (milieu), multifunctionaliteit en fysieke aanpassingen. Ambities duurzame accommodaties:

• Verkennen van samenwerking verenigingen met aangrenzende accommodaties

• Realisatie van laagdrempelige sportmogelijkheden op sportparken en/of in de buitenruimte

•

Een energiescan voor verenigingsaccommodaties

• Oplossingen om duurzaamheid te bevorderen door

de aanleg van zonnecollectoren, warmte pompen en groene daken.

18 Sport beweegt Noordwijk

Hier is het belangrijk om toe te werken naar centrale communicatie, beeldvorming over de doelgroepen, samenwerking en doorverwijzing en daarnaast kennisdeling ten behoeve van kwetsbare doelgroepen. Ambities inclusiviteit uit het Noordwijks Sportakkoord:

•

Eén sport- en cultuurloket opzetten

• Aanbod voor kwetsbare doelgroepen verbreden en toegankelijk maken

•

Sport- en cultuurevenementen organiseren

4 Hoe staat de sport ervoor? Om te onderzoeken hoe de sport ervoor staat in de gemeente Noordwijk zijn er per thema verschillende soorten onderzoeken gedaan. 4.1 Bewegen we goed genoeg? Bewegen we goed genoeg slaat op het thema: Een leven lang vaardig bewegen. Voor dit speerpunt hebben we diverse onderzoeksmethodes gebruikt2. Uit deze onderzoeken komen de volgende opvallende punten naar voren.

20 Sport beweegt Noordwijk

Wat valt op? Overgewicht Het percentage kinderen van 2 jaar oud met overgewicht is in de gemeente Noordwijk laag. Maar onder de 3-jarige kinderen is er een flinke groei te zien, ook ten opzichte van Hollands Midden. Kinderen van 10/11 jaar en 12/14 jaar zijn vaak het zwaarst. Ook volwassenen in Noordwijk hebben meer overgewicht ten opzichte van de regio en landelijk. Sportdeelname Noordwijk kent veel verenigingssporten met veel lidmaatschappen, maar ook de commerciële sport is in Noordwijk erg groot. Het ongeorganiseerd sporten is de laatste jaren erg gegroeid en is bijna net zo groot als verenigingssport. We onderscheiden sport in de gemeente Noordwijk op drie manieren namelijk: Verenigingssport, commerciële sport en ongeorganiseerde sport. De verenigingssport (47,2% van de wekelijkse sporters), het commerciële sportaanbod (34,4%) en de ongeorganiseerde sport zoals o.a. fietsen en wandelen (40,8%).

Sportdeelname Verenigingsverband

Commerci- Ongeorgaeel verband niseerd

47,2%

34,4%

40,8%

Noordwijk 41,2% aan Zee

38,2%

40,6%

Noordwijk 48,0% Binnen

38,8%

38,3%

Noordwijkerhout

48,4%

28,7%

45,2%

De Zilk

51,1%

28,9%

31,1%

Totale gemeente

Sportbeleid 2021-2025

21

Er is veldonderzoek gedaan door middel van interviews met het sportveld. 3De belangrijkste resultaten uit de interviews zijn hierboven in de persona’s te lezen.

22 Sport beweegt Noordwijk

4.1.1 Conclusies

• In de gemeente Noordwijk hebben we bovengemiddeld veel kinderen van 3 jaar oud en 10 t/m 14 jaar oud met overgewicht

• 51% van de kinderen haalt de NNGB beweegnorm niet

• 21% van de kinderen beweegt onder gemiddeld vaardig

• 45% van de volwassenen haalt de beweegnorm niet en 48% van de volwassenen heeft overgewicht

• Sportdeelname is erg hoog, 70,2% sport wekelijks en 82,6% sport twaalf keer per jaar. Noordwijk scoort daarmee tussen 10 en 15 procent hoger dan de landelijke en regionale cijfers

• Samenwerking tussen sport en beweegpartners

is voor verbetering vatbaar ter bevordering van de motorische vaardigheid en organisatie schooltoernooien

• Fitheid van ouderen is boven gemiddeld ten

opzichte van het landelijk gemiddelde, desondanks heeft 58% van de ouderen overgewicht.

• 45% van de ouderen sport wekelijks, ten opzichte van 37% regionaal en 34% landelijk.

• De vraag naar sport en beweegactiviteiten, v

erzorgt door buurtsportcoaches, wordt steeds groter. Het Sportbedrijf wil dit faciliteren, maar hiervoor is te weinig capaciteit

• De sportdeelname in Noordwijk is hoog door de

combinatie van verenigingssport (47%), commerciële sport (34%) en ongeorganiseerde sport (41%)

Sportbeleid 2021-2025

23

4.2 Beeld verenigingsleven In dit hoofdstuk kijken we naar het beeld van het verenigingsleven. Dit beeld komt overeen met het speerpunt: Toekomstbestendige sportvereniging. Voor dit speerpunt hebben we de diverse onderzoeken uitgevoerd.4 Uit deze onderzoeken komen de volgende opvallende punten naar voren.

24 Sport beweegt Noordwijk

Wat valt op? Top 10 sporten Er is een daling te zien in het ledenaantallen bij de volgende bonden in de gemeente Noordwijk: KNLTB (tennis), Sportvisserij Nederland, KNGU (Gymnastiek), NBB (Bridge). Bij de KNZB (zwemmen) is juist een stijging te zien. Na Covid-19 zijn de rollen omgedraaid. Tennis, vissen en golf zijn juist gegroeid. De zwemsporten en binnensporten hebben het tijdens Corona zwaar gehad en zijn leden verloren. Ledencijfers De skihelling met ledencijfers uit figuur Beeld verenigingsleven geeft weer dat Noordwijk (32,7%) gemiddeld (in alle leeftijdsgroepen) hoger scoort dan Nederland (24,7%) en de provincie (22,1%). Bij de leeftijdscategorie 10 t/m 14 jaar zien we een grote piek (75,1%). De gemeente Noordwijk scoort erg hoog in vergelijking met de provincie en het landelijk gemiddelde. Dit resulteert in een groot verenigingsleven, het ruime aanbod om mee te doen in de samenleving, minder eenzaamheid en minder ziektekosten. Kortom het hoge percentage ledencijfers draagt bij aan een een grote financiële en maatschappelijke waarde.

Topsport Topsport draagt bij aan de stimulatie en participatie om te sporten en bewegen. Daarnaast is topsport belangrijk voor de uitstraling van de gemeente op economisch gebied. Daarom ondersteunen wij topsport op twee manieren. We ondersteunen topsport via topsportevenementen door middel van subsidies. Daarnaast staat de gemeente Noordwijk open voor kleine toevoegingen in de bouw van sportaccommodaties, waardoor topsport gefaciliteerd kan worden. E-gaming De ontwikkelingen rondom e-sports en e-games gaan ook in de sport- en beweegwereld razendsnel. Er zijn wereldwijd al 190 miljoen e-sporters. E-sporten is competitief gamen. Amateurteams of professionele spelers gaan met elkaar de strijd aan. Uit onderzoek blijkt dat een uur e-sporten per dag is goed voor het geheugen, strategisch plannen en de motoriek.

Bij bijna alle leeftijdsklassen is er een groot positief verschil te zien ten opzichte van het landelijke beeld. Bij de leeftijdscategorie 25 t/m 29 jaar oud is de laatste jaren de grootste daling te zien in ledenaantallen. Zie bijlage 6. Onderzoek sportlandschap gemeente Noordwijk.

Sportbeleid 2021-2025

25

Er is veldonderzoek gedaan door middel van interviews met het sportveld. 5De belangrijkste resultaten uit de interviews zijn hierboven bij de betreffende partner te zien.

26 Sport beweegt Noordwijk

4.2.1 Conclusies Op het gebied van het verenigingsleven kunnen wij voor de gemeente Noordwijk de volgende conclusies trekken:

• 55% van de sportverenigingen binnen de gemeente Noordwijk hebben geen sociaal veiligheidsbeleid

• 37% van de verenigingen in de gemeente Noordwijk hebben niet voldoende vrijwilligers, dit komt met name voor bij de kleine binnensportverenigingen

• 37% van de verenigingen binnen de gemeente Noordwijk hebben geen rookvrij sportpark

• De gemeente Noordwijk heeft 6 gezonde sportkantines

• Het Sportbedrijf vervult een aantal verenigingson-

dersteuning mogelijkheden middels het sport- en cultuurloket, maar de vraag voor verenigingsondersteuning is groot

• Het sport en beweegaanbod op het platform Noord-

• Sportverenigingen trekken geen topsportevene-

menten aan, omdat zij het aanvraagproces (met name door de vergunningen en financiële ondersteuningen) als een drempel ervaren

• De top 10 sporten in Noordwijk komen overeen met de landelijke sporten

• De gemeente Noordwijk heeft hoge sportdeel-

name in verenigingsverband en scoort met bijna 10% meer dan landelijk gemiddelde

• In de trend ledenpercentage van de afgelopen

jaren is de grootste daling van, 35% naar 30%, te zien bij de doelgroep 25 t/m 29 jaar oud

• 85% van de sportverenigingen weet het sport- en cultuurloket te vinden

wijkactief is bij 55% van de verenigingen niet bekend

• Sjors Sportief en Max Vitaal zijn bij 74% van de verenigingen bekend

Sportbeleid 2021-2025

27

4.3 Beeld sportplekken Het beeld van de sportplekken komt overeen met het thema: Duurzame sportaccommodaties en sporten in de buitenruimte uit het Sportakkoord en het speerpunt ‘Mooie sportplekken’ uit het sportbeleid. Voor dit thema hebben we verschillende onderzoeken uitgevoerd.6 Uit deze onderzoeken komen de volgende opvallende punten naar voren.

De betekenis van de bovenstaande begrippen zijn te vinden in de begrippenlijst.

28 Sport beweegt Noordwijk

Wat valt op? Sport- en speelplekken Op de indicator 2020 sport- en speelplekken scoort de gemeente Noordwijk een 1.0 ten opzichte van de regio 1,6 en landelijk 1,9. Doordat er in 2021 vijf nieuwe sporten speelplekken zijn aangelegd in de gemeente Noordwijk verwachten we bij de volgende meting een hogere score. De nieuwe sport- en speelplekken die nog niet zijn meegenomen in het onderzoek zijn: Piet Florisdal, Dirk Kuyt Sportplein, Beweegtuin Pilarenlaan, het landschapspark en speelplek Stegerhoek. Klanttevredenheid Bij de grootste sportaccommodaties zijn klanttevredenheidsonderzoeken uitgevoerd. Alle sportaccommodaties zijn klantvriendelijk, goed onderhouden en multifunctioneel. De resultaten hiervan zijn te vinden in bijlage 8. Klanttevredenheidsonderzoek.

Buiten sporten Verder willen we inspelen op de toenemende vraag naar ‘groene outdoor’ sportbeoefening. Dit versterkt tegelijk de diversiteit van ons sportaanbod, draagt bij aan een gezonde levensstijl en verhoogt de aantrekkelijkheid van Kuuroord Noordwijk. We zullen daarom de voorzieningen uitbreiden voor populaire individuele buitenactiviteiten, zoals fietsen joggen en outdoorfitness. Strand, bos, duinen maar ook de overige openbare ruimte en bestaande sportaccommodaties nemen we daar voor onder de loep. Op twee locaties op het strand wordt de haalbaarheid van het realiseren van een beweegplek onderzocht.

Openbare sportparken Er is onderzoek gedaan naar het openstellen van gemeentelijke sportparken. De gemeente Noordwijk wil meer openbare sportparken, waarbij de velden van de buitensportaccommodaties met kunstgras opengesteld worden voor jongeren. Daarom is er een pilot gedraaid op Sportpark Duinwetering. De pilot op Duinwetering heeft een aantal leerpunten opgeleverd. De gemeente Noordwijk wil meer openbare sportparken. Er wordt nog gezocht naar passende oplossingen, zodat de jeugd van de sportaccommodaties gebruik kan maken.

Sportbeleid 2021-2025

29

Er is veldonderzoek gedaan door middel van interviews met het sportveld.7 De belangrijkste resultaten uit de interviews zijn hierboven te lezen.

30 Sport beweegt Noordwijk

4.3.1 Conclusies Ten aanzien van het beeld van mooie plekken trekken wij de volgende conclusies:

• Op sportvoorzieningenniveau is Noordwijk zowel

kwalitatief als kwantitatief ruim op orde. 3,75 ten opzichte van de regio met 2,08 en landelijk 2,31 per 10.000 inwoners. (dit betreft alle sportaccommodaties binnen de gemeente Noordwijk, o.a. tennis, voetbal, hockey, golf en de ijsbaan.)

• Op sport- en speelplekken scoren we nu 1,0 locaties

per 10.000 inwoners. De gemeente Noordwijk scoort hiermee ver onder het gemiddelde van de regio en landelijke cijfers.

• Noordwijk kenmerkt zich door veel buitengebied,

waarlangs zich veel fietspaden en wandelpaden bevinden. Hiermee heeft Noordwijk een optimaal fiets en wandelnetwerk dat door zowel toeristen als inwoners wordt gebruikt.

• De kernindicator beweegvriendelijke omgeving

(KBO) weegt het totaal van alle bovenstaande factoren. Noordwijk scoort op het totaal op deze indicator bovengemiddeld (2,67) ten opzichte van landelijk (2,56) en regionaal (2,20).

• Vakleerkrachten willen meedenken over nieuwe openbare sport en speelplekken.

• De grote sportaccommodaties in de gemeente

Noordwijk zijn duurzaam, multifunctioneel en toegankelijk. Alle accommodaties voldoen aan duurzaamheidsregels.

• De pilot voor openbare sportparken heeft tot nieuwe inzichten geleid.

• Door de duinen, het strand en het bos wat Noordwijk

rijk is wordt op dit onderdeel ook een hoge score behaald. Dit maakt Noordwijk voor zowel de inwoner als de toerist aantrekkelijk om te sporten en bewegen.

Sportbeleid 2021-2025

31

4.4 Sporten voor iedereen Sporten voor iedereen komt overeen met het thema: Iedereen kan meedoen. Voor dit thema hebben we de volgende onderzoeksmethodes gebruikt.8 Uit deze onderzoeken komen de volgende opvallende punten naar voren.

Wat valt op? Onderzoek mensen met een lichamelijke beperking Mensen met een lichamelijke beperking geven aan dat zij liever sportlessen krijgen van begeleiders die zijn opgeleid voor het geven van sportactiviteiten voor mensen met een beperking. Daarnaast sporten mensen met een handicap vaak bij een fysiotherapeut. De sporten die zij het meest beoefenen zijn fietsen, wandelen en zwemmen.

Verenigingen staan open voor een inclusief sportaanbod. Echter weten zij vaak niet goed hoe ze dit moeten faciliteren. Het aantal vrijwilligers is beperkt en het aantal vrijwilligers met kennis over een bepaalde handicap is erg klein. Ook zijn er bij een vereniging maar weinig mensen met een beperking, hierdoor kan er geen groep worden gevormd. Er is behoefte aan een regionale aanpak om het sportaanbod voor mensen met een handicap te verbeteren. Hier zijn zowel de sporters met een handicap en de sportaanbieder/sportverenigingen in de gemeente mee geholpen.

32 Sport beweegt Noordwijk

Jeugdfonds Sport & Cultuur en volwassenfonds Jaarlijks krijgt het Jeugdfonds Sport & Cultuur van 12 op de 1000 inwoners een aanvraag. Bij een aanvraag wordt de contributie voor een lid aan de vereniging betaald, dit bedraagt €250.- per aanvraag. Bijna alle vakdocenten bewegingsonderwijs zijn intermediair van het jeugdfonds Sport & Cultuur.

Verbinding tussen zorg en sportaanbod De verbinding tussen de patiëntenverenigingen, reumaverenigingen, gezondheidszorg en zorgverzekeringen en het beweeg-/sportaanbod kan worden verbeterd. Het verdient meer aandacht om deze cliënten beter toe te leiden naar het sport- en beweegaanbod.

Er is veldonderzoek gedaan door middel van interviews met het sportveld. 9De belangrijkste resultaten van de interviews zijn hierboven in de persona’s te lezen.

Sportbeleid 2021-2025

33

4.4.2 Conclusies Op het gebied van sporten voor iedereen zijn de volgende conclusies te trekken:

• Er is een drempel om te gaan sporten en bewegen bij een sportvereniging voor mensen met een beperking

• 84% van de mensen met een handicap sport niet bij een sportvereniging

• 68% van de sportverenigingen geven aan dat zij geen gehandicaptensport hebben

• 25% van de verenigingen heeft geen activiteiten voor 55+ers

• 53% van de mensen met een beperking heeft een

jaar niet gesport en 34% heeft een jaar niet bewogen

• 72% van de verenigingen wil de vereniging toegankelijk maken voor alle doelgroepen

• Er is structureel vraag naar activiteiten voor ouderen, d.m.v. activiteiten bij seniorenflats

34 Sport beweegt Noordwijk

5 Een leven lang vaardig bewegen Missie: gezondheid, meedoen, plezier en uitdaging Doelen Noordwijks Sportakkoord

•

De beweegvaardigheid en bewegen bevorderen

•

Ouderbetrokkenheid bevorderen

• Verbeteren communicatie van aanbod en mogelijkheden

5.1 Wat willen we bereiken? Wat willen we de komende vier jaar in de gemeente Noordwijk op het gebied van een leven lang vaardig in bewegen? Aan de hand van de conclusies uit paragraaf 4.1 zijn er doelstellingen gemaakt. Er wordt onderscheid gemaakt tussen hoofddoelen en specifieke doelstellingen.

Hoofddoelen De beweegvaardigheid bevorderen Het blijkt dat de beweegvaardigheid van de jeugd achterblijft, hierop worden interventies ingezet. Wij leggen accent op deze groep.

Sport- en beweegdeelname stimuleren Vanwege het overgewicht bij bepaalde doelgroepen en de terugloop van sport en beweegdeelname van meerdere doelgroepen wordt hier op ingezet.

Doelstellingen

• Beweegvaardigheid kinderen bevorderen van 79% naar 85%

• De fit norm verhogen van 31% naar 35% om bij te

dragen aan de vermindering van overgewicht van zowel jongeren als volwassenen. (3 keer per week 20 minuten intensieve inspanning)

• Het verhogen van het percentage jongeren die de

beweegnorm halen van 49% naar 55%. (dagelijks 1 uur bewegen waarbij drie keer per week intensief bewegen)

• Het verhogen van het percentage volwassenen die Bestaand

Aanvullend

Financiën

de beweegnorm halen van 55% naar 60% (2.5 uur per week bewegen en 2 keer per week intensief bewegen)

Buurtsportcoaches • Schoolpleinsport

Binnen bestaand budget

Vakdocenten • Bewegingsonderwijs

Onderwijs/ Rijk

• Handhaven van de hoge sportdeelname van 70,2%

Onderwijs

• Behoud vakdocenten bewegingsonderwijs voor twee

Vakdocenten • Motorial Remedial Teaching

36 Sport beweegt Noordwijk

• Het wekelijks bewegen van 65+ers van 45% minimaal te handhaven

wekelijkse sportactiviteit. uur per week per klas

• Het financiële evenwicht vinden tussen de gemeen-

telijke ambities en de gevraagde behoefte naar meer buurtsportcoaches door het maatschappelijk veld.

Beweegvaardigheid Bestaand

Aanvullend

Financiën

Buurtsportcoaches • Sport in de wijk • Schoolpleinsport • Sjors Sportief • Max Vitaal

Binnen bestaand budget en Rijksgelden

Goed Bezig Noordwijk

Gezondheid

Vakdocenten • Bewegingsonderwijs • Schooltoernooien

Onderwijs

Buurtsportcoaches • Peutersport • Volwassensport pilot • Flat-en balkonsport

Begrotingssaldo 2022

Afstemming activiteiten vakdocenten en buurtsport-coaches verbeteren d.m.v. frequent overleg samen met Gemeente Noordwijk.

Binnen bestaand budget

Het sportaanbod (Noordwijkactief) breder en beter communiceren

Binnen bestaand budget

Bij de inrichting van nieuwe sportplekken en woonwijken worden partners uit de wijk betrokken. Zoals vakdocenten, buurtsportcoaches en personal trainers

Binnen bestaand budget

5.2 Welke interventies zetten we in? Naast een jaarlijks actieplan met projecten uit het Noordwijks Sportakkoord, die bijdragen aan een leven lang vaardig in bewegen, kent de gemeente Noordwijk een aantal interventies die ook bijdragen aan het thema. Daarnaast zijn er een aantal nieuwe interventies nodig om de doelen voor de komende vier jaar te halen. 1 Buurtsportcoaches De Buurtsportcoaches van de gemeente Noordwijk brengen inwoners van de gemeente (meer) in beweging. Dit doen zij door diverse sport- en beweegactiviteiten te organiseren, maar ook door een verbinding te maken tussen sport- en beweegaanbieders en andere sectoren als zorg, welzijn, jeugdzorg, kinderopvang en onderwijs.

Daarnaast brengen de buurtsportcoaches de inwoners in contact met het bestaande aanbod op het gebied van sport en bewegen. De Buurtsportcoaches zijn er voor iedereen binnen de gemeente Noordwijk. Er worden sport- en beweegactiviteiten georganiseerd voor peuters, kinderen, jongeren, mensen met een beperking en senioren. De buurtsportcoaches bieden activiteiten aan in de vakanties en op verschillende sport- en speelplekken in alle kernen van de gemeente Noordwijk. De buurtsportcoaches dragen bij aan het bevorderen van de sport- en beweegdeelname van de inwoners van de gemeente Noordwijk.

Sportbeleid 2021-2025

37

2 Vakdocenten bewegingsonderwijs Op alle reguliere basisscholen in de gemeente Noordwijk zijn vakdocenten bewegingsonderwijs werkzaam. Daarnaast zijn er ook vakdocenten bewegingsonderwijs werkzaam op ZMLK De Duinpieper en VSO Het Duin. Zij geven alle groepen twee keer per week les. Het doel van de vakdocenten is dat ieder kind, op het eigen niveau, met plezier kennismaakt met sport en bewegen en daardoor een actieve leefstijl ontwikkelen. Daarnaast monitoren de vakdocenten de motorische vaardigheden van kinderen en geven zij naschooltijd bijles in motorische vaardigheden. De vakdocenten dragen bij aan zowel het bevorderen van de beweegvaardigheid als het bevorderen van de sport- en beweegdeelname van kinderen.

3 Goed Bezig Noordwijk De gemeente Noordwijk heeft een samenwerking met Goed Bezig Noordwijk. Goed Bezig Noordwijk werkt vanuit de JOGG-aanpak met als doel: Samen maken we gezond gewoon (0-23 jaar). De droom van Goed Bezig en JOGG is dan ook Gezonde Jeugd, Gezonde toekomst. De JOGG-aanpak is een onderbouwde, integrale methodiek waarmee de fysieke en sociale leefomgeving van de jeugd gezonder wordt gemaakt (zie afbeelding). Met als doel: leefstijltransitie; van ongezond naar gezond. De focus ligt op:

•

Gezond eten

•

Water drinken

38 Sport beweegt Noordwijk

•

Genoeg bewegen

•

Goed slapen

De Goed Bezig regisseur werkt vanuit het plan van aanpak. Door een breed netwerk kunnen we met elkaar zorgen voor een gezonde omgeving. Het volledige Goed Bezig-plan van aanpak en de doelstellingen voor de komende jaren van Goed Bezig Noordwijk zijn te vinden in bijlage 9. Goed Bezig. 4 Sport in de wijk en schoolpleinsport Op woensdagmiddag bezoeken de buurtsportcoaches diverse speeltuinen en/of sportveldjes om sport- en spelactiviteiten aan te bieden aan kinderen in de leeftijd van 4 tot en met 12 jaar. Dit doen zij om de sport- en beweegdeelname van kinderen te bevorderen. Alle scholen in de gemeente Noordwijk krijgen meerdere malen per jaar na schooltijd bezoek van de buurtsportcoaches. De buurtsportcoaches bieden op maandag-, dinsdag- en donderdagmiddag op het schoolplein een uur lang sporten spelactiviteiten aan voor kinderen van 4 tot en met 12 jaar. 5 Peutersport Onder peuters van drie jaar oud is in de gemeente Noordwijk opvallend veel overgewicht ten opzichte van het landelijk gemiddelde. Om het overgewicht tegen te gaan zijn buurtsportcoaches in samenwerking met de kinderdagverblijven de activiteit peutersport gestart. Bij een aantal kinderdagverblijven in de gemeente wordt beweegles gegeven door de buurtsportcoach. De thema’s van de lessen variëren van klimmen en klauteren tot balanceren en springen.

De focus ligt op het vaardig in bewegen van jongs af aan, hierdoor verbetert automatisch de motoriek. 6 Motorial Remedial Teaching (MRT) Twee keer per jaar worden er op alle basisscholen in de gemeente Noordwijk motorische scans uitgevoerd. In het sportbeleid delen we de meest recente cijfers. De Motorische scans zijn uitgevoerd op 14 basisscholen. In het tweede kwartaal van 2021 zijn er in totaal 3840 kinderen getest en 8650 tests uitgevoerd. Wat resulteert in de gegens in bijlage 7. Motorische meetmomenten. Vakdocenten kunnen aan de hand van de resultaten van de motorische scans zien welke kinderen extra motorische

bijles nodig hebben. Het Motorial Remedial Teaching programma wordt onder en na schooltijd aangeboden door vakdocenten aan de kinderen die dit nodig hebben. De lessen dragen bij aan het verbeteren van de motorische vaardigheden van kinderen. 7 Sportstimuleringsprogramma’s De gemeente Noordwijk werkt met een aantal sportstimuleringsprogramma’s. Dit zijn Max Vitaal en Sjors Sportief. Max Vitaal is een landelijk programma dat ouderen stimuleert om fit te blijven. Om te zien hoe fit de ouderen zijn wordt er jaarlijks een fit test voor ouderen georganiseerd. Max Vitaal verzorgt en communiceert het sportaanbod voor ouderen binnen de gemeente. Sjors Sportief is het programma voor kinderen. Door middel van een boekje dat wordt verspreidt op de basisscholen worden kinderen op de hoogte gebracht van al het sportaanbod in de gemeente. De programma’s zijn ook terug te vinden op Noordwijkactief.nl en zo zorgen we ervoor dat er een breed sport- en beweegaanbod is voor zowel kinderen als ouderen. De gemeente Noordwijk wil deze sportstimuleringsprogramma’s continueren. 8 Volwassensport pilot De gemeente Noordwijk start in samenwerking met het Sportbedrijf Noordwijk de pilot volwassensport. Uit onderzoek blijkt dat volwassenen tussen de 30 en 50 jaar minder sporten en meer overgewicht hebben. Door Covid-19 is er bij deze doelgroep een krimp te zien in de sportdeelname.

De pilot is bedoeld om volwassenen aan het sporten te krijgen en de sportdeelname op te hogen. De drempel om naar een sportvereniging te gaan is ook voor deze doelgroep hoog. De pilot nodigt volwassenen uit om iedere week een andere sport te beoefenen. Om de week stelt een sportvereniging een trainer beschikbaar om volwassenen laagdrempelig training te geven in een bepaalde sport. De deelname is voor de volwassenen gratis. Als de pilot een succes blijkt kan het structureel worden aangeboden. Een subdoelgroep hierin zijn de statushouders/allochtonen. Zij zouden vooral betrokken moeten worden via Vluchtelingenwerk, Sportief voor Werk, Al Marhaba en Wereldvrouwen.

9 Flat- en balkonsport Gedurende de Coronacrisis is het Sportbedrijf begonnen met een pilot balkonsport voor senioren. De buurtsportcoaches zijn langs de seniorenflats gegaan om de ouderen in beweging te houden. Met een muziekbox, microfoon en beweegoefeningen bewegen senioren mee op het ritme van de muziek. Gedurende de Coronacrisis stond iedereen op zijn of haar eigen balkon de beweegoefeningen uit te voeren, terwijl de buurtsportcoach beneden de oefeningen voordeed. De behoefte aan structureel balkonsport bij de seniorenflats is groot, ook na de Coronacrisis. Bij een structureel aanbod wordt de beweegdeelname van senioren hoger en het overgewicht minder. 10 Sportorganisaties betrekken bij inrichten nieuwe speelplekken Zowel de vakdocenten bewegingsonderwijs en buurtsportcoaches denken graag mee met de inrichting van nieuwe sport- en speelplekken in de wijk. De kennis en expertise van de sportorganisaties helpen met het vinden van de geschikte nieuwe locatie. 11 Communicatie sportaanbod verbeteren Sinds 2021 bestaat de website: noordwijkactief.nl. Op deze website is het gehele sport- en beweegaanbod in de gemeente Noordwijk te vinden. Om dit platform een grotere naamsbekendheid te geven is het noodzakelijk om een goed communicatieplan op te zetten. Daarnaast integreren we het platform Noordwijkactief met Wegwijzer Leef Mee.

Het bereik van beide platformen zal hierdoor vergroten, waardoor mensen gemakkelijker het sport- en beweegaanbod vinden. 12 Bevorderen samenwerking sportorganisaties We willen de samenwerking tussen de vakdocenten bewegingsonderwijs en de buurtsportcoaches bevorderen, zodat zij samen kunnen inzetten op het verbeteren van motorische vaardigheden en het organiseren van schooltoernooien. Hiervoor is structureel overleg nodig tussen beide partijen. De gemeente Noordwijk zal twee keer per jaar met de partijen om te tafel gaan.

Sportbeleid 2021-2025

39

6 Toekomstbestendige sportvereniging Missie: gezondheid, meedoen, plezier en uitdaging Doelen Noordwijks Sportakkoord

•

Vindbaarheid van kennis en informatie

•

Vrijwilligersbehoud en werven

•

Kwaliteit kader verbeteren en borgen

• Sociale vaardigheden en sociale veiligheid binnen

Bevorderen gezonde en sociaal veilige sportomgeving Bestaand

Aanvullend

de organisatie

Financiën

In veilige handen Welzijn

6.1 Wat willen we bereiken? Wat willen we de komende vier jaar in de gemeente Noordwijk op het gebied van toekomstbestendige sportverenigingen? Aan de hand van de conclusies uit paragraaf 4.2 zijn er doelstellingen gemaakt. Er wordt onderscheid gemaakt tussen hoofddoelen en specifieke doelstellingen.

Gezonde sportkantines

Preventieakkoord

Rookvrije sportparken

Preventieakkoord

Judolessen op school

Jeugd

Hoofddoelen Inzetten op vitale sportverenigingen Bestaand

Subsidies voor versterken verenigingen

Aanvullend

Financiën

Inzet clubkadercoach

Begrotingssaldo 2022

Kortdurend vrijwilligerswerk

Welzijn

Vrijwilligers nieuwe stijl – Hoe haal je ze binnen?

Welzijn

Kennis maken met e-gaming

Binnen bestaand sportbudget

Stimuleren en faciliteren van verenigingen om evenementen te hosten Bestaand

Aanvullend

Financiën

Faciliteren organisaties (top) sportevenementen

Begrotingssaldo 2022

Doelstellingen

• Ondersteunen van verenigingen om een sociaal

Binnen bestaand sportbudget

veiligheidsplan op te stellen. Van 55% naar 70% verenigingen.

• Verenigingen ondersteunen in het werven en behouden van vrijwilligers, minimaal behoud van voldoende vrijwilligers bij 63% van de verenigingen.

• Stimuleren van het aantal rookvrije sportparken met een groei van 63% naar 70% van de verenigingen.

• Door ondersteuning van verenigingen het aantal

Sportbeleid 2021-2025

41

gezonde kantines van 6 naar 10 te verhogen.

• Behoefteonderzoek uitvoeren voor de inzet van buurtsportcoaches bij sportverenigingen.

• Verenigingen ondersteunen bij het binnenhalen van evenementen en het ondersteunen in het realiseren van het evenement

• Behoud van 10% hogere ledencijfers dan de provincie en het land

• De ledencijfers in de leeftijdscategorie 25 t/m 29 jaar oud verhogen van 30% naar 35%.

• Voortzetten lessen schooljudo op basisscholen al dan niet door verschillende aanbieders

6.2 Welke interventies zetten we in? 1 In veilige handen In 2019 is het project ‘In veilige handen’ gestart. Het doel van dit project is om grensoverschrijdend gedrag in het verenigingsleven zoveel mogelijk te voorkomen en – als het toch plaatsvindt – op de juiste manier met de betrokkenen om te gaan. Het project richt zich op sport-, cultuur en welzijnsverenigingen. Na een aantal bijeenkomst ter verdieping van verenigingsbesturen in de materie is het project in 2020 en 2021 grotendeels stil komen te liggen als gevolg van de Corona-pandemie. Verenigingen kregen door Corona te maken met sluitingen en andere maatregelen die het moeilijk maakten capaciteit vrij te maken voor dit thema. Het project wordt voortgezet door verenigingsbesturen te begeleiden. Het aannemen van een gedragscode, het maken van een risicoanalyse, het instellen van een commissie sociale veiligheid en het aanvragen van een VOG (Verklaring Omtrent Gedrag) zijn enkele praktische stappen die we met verenigingen gaan zetten richting een veilige club. 2 Gezonde sportkantines Voor het gezonder maken van kantines sluiten we aan bij het Preventieakkoord Gezondheid. Daarnaast werkt Goed Bezig Noordwijk samen met Team-Fit. Team-Fit werkt ook vanuit de JOGG aanpak, zij geven gratis advies aan sportlocaties.

Hoe kan de kantine gezonder worden zonder de cultuur te veranderen? Dit kan door naast frites en bier iets gezonders aan te bieden. Zo kan iedereen zelf

42 Sport beweegt Noordwijk

de keuze maken tussen een gezonde of minder gezonde optie en is het voor de vereniging mogelijk om hierin kleine stappen te maken. Team-Fit helpt met gratis advies en het vieren van successen. Elke kantine/vereniging is anders dus er is advies op maat. Er zijn al een aantal verenigingen die succes geboekt hebben in Noordwijk; zij hebben een certificaat en kunnen zich ‘Gezonde Kantine’ noemen. Zie bijlage 10. Goed Bezig voor doelstellingen en het plan richting de gezonde sportkantines. 3 Rookvrije sportparken Voor het realiseren van rookvrije sportparken kan er worden aangesloten bij zowel Team-Fit als bij het Preventieakkoord Gezondheid. Naast een gezonder aanbod in de kantine zet Team-Fit zit ook in voor (gedeeltelijk) rookvrije verenigingen. Door samen te kijken wat er nodig is kan een vereniging stap voor stap naar gedeeltelijk of volledig rookvrij. Zie bijlage 9. Goed Bezig voor doelstellingen en het plan richting de rookvrije sportparken. 4 Kortdurend vrijwilligerswerk Om verenigingen aan vrijwilligers te helpen is het zaak om in te spelen op de manier van vrijwilligers werven. In de communicatie rondom het werven van vrijwilligers moet nadrukkelijk naar voren komen dat een vrijwilligersfunctie niet ingevuld hoeft te worden voor meerdere jaren. Voor een vrijwilliger is het veel interessanter om één seizoen een bepaalde vrijwilligersfunctie te vervullen.