Bijlage Omgevingsvisie 1.0 Noordwijk

59

5.5 Een duurzame gemeente Noordwijk; klimaatneutraal en -bestendig Op het gebied van duurzaamheid komen er mondiaal grote veranderingen op ons af. Dit vraagt om forse aanpassingen, ook binnen de gemeente Noordwijk. Het gaat om het tegengaan van de klimaatverandering en tegelijkertijd om het opvangen van de gevolgen daarvan. De komende jaren is er aandacht nodig voor klimaatadaptatie. Klimaatadaptatie wil zeggen: we passen de omgeving aan om beter opgewassen te zijn tegen de effecten van klimaatverandering. Binnen Noordwijk sturen we op voldoende openbaar groen en is er aandacht voor wateroverlast. Maar ook op het zuinig zijn op onze grondstoffen en het vergroten van circulariteit. De terugloop van de biodiversiteit willen we bovendien een halt toeroepen en onze ecosystemen in stand houden en verbeteren. Feitelijk heeft duurzaamheid betrekking op alles. Op de economie, op wonen, op bereikbaarheid. We organiseren zaken voortaan anders. Bij elke stap die we nemen, nemen we duurzaamheid in onze overwegingen mee. Om zo te komen tot een duurzame gemeente.

Toch zijn we er met deze oplossingen nog lang niet. Ook grootschalige oplossingen zullen nodig zijn om te komen tot een circulaire leefomgeving. Daarbij denken we bij voorkeur aan maatregelen die weinig tot geen impact hebben op het landschap. Daarbij kan het bijvoorbeeld gaan om aardwarmte. Ook kan, zodra dit op grotere schaal inzetbaar is, waterstof als energiedrager een rol gaan spelen bij de verduurzaming van onze energievoorziening.

Regionale Energie Strategie (RES) Hoe groot de energieopgave is, en hoe we onze bijdrage aan de energietransitie uiteindelijk vormgeven, leggen we samen met onze regionale partners vast in een Regionale Energie Strategie (RES). Daaruit blijkt ook dat wanneer maatregelen gevolgen hebben voor het landschap we daar zeer zorgvuldig mee zullen omgaan. De identiteit van de gemeente en de dorpen is daarbij leidend. Maar in de toekomst kunnen windmolens en/of zonnepanelen onvermijdelijk blijken te zijn op de weg naar duurzame opwekking.

61 • • • •

Inzet op duurzame dorpen, lokale oplossingen Duurzaam ondernemen Samen werken aan een klimaatbestendige omgeving Biodiversiteit vergroten

‘Kleine’ oplossingen, grote impact Waar het om het terugdringen van klimaatverandering gaat is de inzet: een klimaatneutraal Noordwijk in 2050. Dit heeft gevolgen voor zowel bedrijven als voor wonen. Woningisolatie, lokaal water infiltreren en inzet van zonnepanelen en warmtepompen is gewenst. Dit zijn de relatief ‘kleine’ oplossingen die een minimale impact hebben op onze omgeving, maar die bij elkaar opgeteld wél een substantiële bijdrage leveren aan de duurzame energietransitie.

Kustversterking en watervoorziening Wat klimaatbestendigheid betreft ligt de focus op versterking van de kuststrook, ook voor de periode na 2050. De kenmerkende klimaatproblematiek met bijvoorbeeld de stijging van de zeespiegel en stijging van grondwaterstanden maken dat mogelijk meer ruimte voor kust(bescherming) nodig is. Daarnaast streven we naar een duurzaam en robuust watersysteem, met een hoge waterkwaliteit. We lozen straks geen regenwater meer in het riool, want dit water is onder andere in de bollenteelt hard nodig.

Verhogen biodiversiteit We werken samen aan initiatieven tot vergroening. Het vergroenen van tuinen en tegengaan van verstening zorgt dat we water beter vasthouden. We zetten in op het vergroten van groen oppervlak onder andere door groene daken. In de directe woonomgeving is groen in de vorm van bomen en bosschages belangrijk om hittestress tegen te gaan en de biodiversiteit te verbeteren. De aanleg van Tiny Woods zien we dan ook als een positieve verandering.

63

Biodiversiteit heeft ook in bredere zin onze aandacht. Noordwijk zet zich actief in voor behoud en versterken van de natuurlijke rijkdom die het landschap kenmerkt. En wil als een goede rentmeester waken over onze natuur, zodat die voor onze kinderen behouden blijft. Daarnaast hebben we aandacht voor een goede grondwaterstand.

Wie is aan zet? Iedereen is aan zet! Bij elke stap die we nemen, nemen we duurzaamheid mee. Ook waar het om economie, wonen en bereikbaarheid gaat. Met onze regionale partners hebben we de Regionale Energiestrategie 1.0 vastgelegd, gevolgd door een Transitievisie Warmte in 2021. In 2023 volgt de RES 2.0. Als overheid geeft de gemeente Noordwijk daarbij het goede voorbeeld.

6. Hoe gaan we nu verder? Met deze Omgevingsvisie 1.0 voor Noordwijk ligt er een koers waardoor we nieuwe initiatieven en ideeën op waarde kunnen toetsen. Elk initiatief is van harte welkom. Bij elk initiatief luidt de vraag wel altijd: draagt het bij aan de gewenste toekomst van heel Noordwijk? Is dit in het algemeen belang? Voor de gemeente betekent dit een andere manier van werken. Om te beginnen neemt de gemeente bij nieuwe initiatieven een positieve houding aan. Minder gericht op regels, meer op mogelijkheden. De gemeente zegt liever ”Ja, mits…” dan “Nee, tenzij…”. Waarbij met mits wordt bedoeld: mits het bijdraagt aan de gewenste toekomst van Noordwijk. Faciliteren en ruimte maken

Hoe gaan we nu verder?

De gemeente helpt, faciliteert. En wil initiatieven die bijdragen aan het algemeen belang graag mogelijk maken en er mede invulling aan geven. De gemeente gaat ruimte maken om met deze nieuwe rol te experimenteren, vooralsnog met de bestaande regels achter de hand. Wanneer een initiatief daadwerkelijk bijdraagt aan de gewenste toekomst van Noordwijk, zal de gemeente de regels daar – als het ook maar even kan – op afstemmen.

Zorgvuldig afwegen aan de Initiatieven Tafel Elk initiatief dat bijdraagt aan het algemeen belang, aan de toekomst en het welzijn van heel Noordwijk, wordt zorgvuldig besproken en getoetst aan de Initiatieven Tafel. Alle relevante gemeentelijke disciplines worden aan één tafel gezet om het plan gezamenlijk te bespreken en te toetsen. Zo nodig sluiten ook externe partners aan, bijvoorbeeld het waterschap of de veiligheidsregio. Er vindt, kortom, een integrale toetsing plaats. Met als doel om het plan van een initiatiefnemer snel en efficiënt te toetsen. Past het idee bij de uitgezette koers, onze identiteit? Dan kan er een ‘ja’ volgen. En een ‘mits’. Om een eenvoudig voorbeeld te geven: ligt er een geweldig idee voor een aantrekkelijk evenement op tafel, dan zul je ook naar de parkeermogelijkheden moeten kijken.

65

Meer ruimte, meer verantwoordelijkheid Met deze nieuwe manier van werken krijgen initiatiefnemers meer ruimte om hun plannen in te vullen. Zij krijgen daarmee ook meer verantwoordelijkheid. Het gaat voor de initiatiefnemer niet alleen om het realiseren van een plan binnen de regels; hij of zij moet ook gaan bekijken hoe het plan bijdraagt aan het algemeen belang. Deze omkering in het denken vraagt een andere houding van alle belanghebbenden en betrokkenen. Natuurlijk mogen ontwikkelingen óók in het belang van de initiatiefnemer zijn. De gemeente toetst of een plan goed is voor Noordwijk als geheel.

Positie in de regio Met deze Omgevingsvisie geeft de gemeente Noordwijk ook aan hoe zij haar positie ziet in het grotere geheel. Dus in de regio en de Randstad. Daarmee hebben wij ook zelf en standpunt over onze rol in het grotere geheel. Wij staan voor heel Noordwijk, als een unieke groene plek in de Randstad, waar rust, groen en ruimte ruimschoots aanwezig zijn. Daarbij realiseren we ons dat we dit alleen samen met de buurgemeenten, provincie en andere partners kunnen aanpakken. Deze samenwerking zetten we dan ook graag voort.

Doorontwikkeling naar Omgevingsvisie 2.0 De voorliggende omgevingsvisie 1.0 vormt het toetsingskader voor initiatieven totdat de omgevingsvisie 2.0 wordt vastgesteld. De Omgevingsvisie 2.0 wordt straks dé visie waarin al het beleid van de gemeente Noordwijk op het gebied van de fysieke leefomgeving samenkomt. De leefomgeving komt centraal te staan en de visie wordt op integrale en uitnodigende wijze vormgegeven, in samenhang met onder andere het culturele en sociale domein. We gaan op basis van de Omgevingsvisie 1.0 aan de slag met de doorontwikkeling. Om de omgevingsvisie meer integraal en eenduidiger te maken, brengen we het huidige (sectorale) beleid van de gemeente Noordwijk bij elkaar. We kijken bijvoorbeeld naar het huidige beleid rondom groen en parkeren. Per gebied maken we hierin keuzes waarin we al die zaken in samenhang bekijken. En daar koppelen we doelen en ambities aan. Dat noemen we ook wel de integrale aanpak. Dat betekent dat onderwerpen als veiligheid, bereikbaarheid en duurzaamheid in de hele visie terugkomen. Om verdiepende keuzes te kunnen maken wegen we schurende ambities en belangen af. Deze keuzes maken duidelijk op welk gebied welke belangen het zwaarst wegen. Zo zorgen we ervoor dat we de juiste keuzes maken.

Op naar een mooie toekomst voor heel Noordwijk!

Richting de Omgevingsvisie 2.0 werken we de volgende aanscherpingen uit: √ Sectoraal beleid samenbrengen: We brengen de visie-elementen uit het huidige omgevingsbeleid samen in de omgevingsvisie, dit noemen we “thema’s.” In een thema bespreken we hoe we in onze gemeente om willen gaan met een bepaald onderwerp. Bij ieder thema, zoals wonen, bereikbaarheid of energietransitie omschrijven we wat we eronder verstaan, welke ontwikkelingen er plaats vinden rond dit onderwerp en hoe we hiermee om willen) gaan. √ Integrale ambities bepalen: We analyseren gebiedsgericht welke speerpunten we willen realiseren vanuit beleid en participatie. In de omgevingsvisie komen de verschillende opgaven, die spelen per thema, samen in integrale ambities voor de komende 10 à 20 jaar. Met de ambities geven we duidelijk aan waar we voor staan en waar we voor gaan. We maken keuzes en geven prioriteit aan de opgaven, waar we mee aan de slag willen, omdat we niet alle opgaven tegelijk én overal op kunnen pakken. Om daar te komen maken het college en de gemeenteraad richtinggevende keuzes. √ Gebiedsgerichte aanpak: In de Omgevingsvisie 2.0 koppelen we de ambities, thema’s en waarden aan de gebieden waar zij van toepassing zijn. Zo vormen we een eenduidige, gebiedsgericht afwegingskader. √ Toegankelijk en begrijpelijk: We ontwikkelingen een digitale Omgevingsvisie 2.0.

De website bestaat uit de bouwstenen per gebied (Waarden, Thema’s en Ambities), deze vormen samen het afwegingskader voor nieuwe initiatieven zoals de Omgevingswet voorziet. De uitnodigende en integrale website voor de omgevingsvisie geeft voor elke gebruiker (van inwoner tot raadslid) direct inzicht in welke kaders de gemeente belangrijk vindt in het gebied. De digitale Omgevingsvisie 2.0 wordt raadpleegbaar via het nieuwe Digitaal Stelsel Omgevingswet.

67

Uitwerking in Omgevingsplan en Omgevingsprogramma’s

Hartelijk dank aan alle ‘visionairen’!

Naast de Omgevingsvisie omvat de nieuwe Omgevingswet ook het Omgevingsplan en Omgevingsprogramma’s. • De visie beschrijft wat de gemeente wil. • De programma’s maken concreet hoe de gemeente dat wil realiseren. • Het plan stelt de kaders waarbinnen dat moet gebeuren.

De ruim 30 teams die hun visies hebben uitgewerkt, en daarmee de basis hebben gelegd voor deze Omgevingsvisie, hebben zich met hart en ziel ingezet. Wij willen alle ondernemers, inwoners en ambtenaren die samen enthousiast hebben nagedacht over onze toekomst heel hartelijk bedanken voor hun belangeloze werk! Naast hun inbreng in deze visie hebben zij ook al hele concrete voorstellen gedaan, die terug te vinden zijn op samen.noordwijk.nl

Omgevingsvisie, -plan en -programma’s vormen een onlosmakelijke eenheid

Met deze Omgevingsvisie willen we u en alle andere inwoners ook uitnodigen om ideeën uit te werken in een concreet initiatief. Zodanig, dat het heel Noordwijk ten goede komt. Ook in de toekomst blijven we graag samenwerken met de samenleving, of het nu om adviesraden, kennisnetwerken, ondernemers, belangenorganisaties of individuele inwoners gaat.

Zaken die nu in deze Omgevingsvisie zijn genoemd, gaan we in de Omgevingsprogramma’s en het Omgevingsplan verder uitwerken. Ook zaken die nu kort benoemd zijn onder de noemer ’De basis op orde!,’ (Inleiding hoofdstuk 5) zullen dan explicieter worden uitgewerkt. Dan gaat het om bijvoorbeeld om schoon water en schone lucht, voorkomen van milieuaantasting, ruimte voor kabels en leidingen, veiligheid, etc. Door ervaring op te doen met de omgevingsvisie en experimenteerruimte te creëren kunnen nieuwe inzichten ontstaan. Deze kunnen we gebruiken bij het opstellen van het Omgevingsplan. Welke regels wil je behouden? Welke regels met de Omgevingsvisie achter de hand kunnen losser worden, zonder verlies van kwaliteit?

Samen maken we Noordwijk. Het is dus niet meer vanzelfsprekend dat alleen de gemeente de initiatieven oppakt. Soms is de gemeente aan zet, soms pakken we samen ideeën op, soms zullen inwoners of ondernemers zelf aan de slag gaan. Hoe dan ook: Op naar een mooie toekomst voor heel Noordwijk!

Regelmatig bijstellen De vragen en ontwikkelingen die op onze gemeente afkomen, veranderen doorlopend. Ervaring leert dat het moeilijk is een voorspelling te doen voor over 10, laat staan 30 jaar. Plannen die voor zo’n lange periode gemaakt zijn, worden vrijwel altijd tussentijds bijgesteld. We hebben nu al te maken met onzekerheden. Hoe gaat de klimaatverandering werkelijk verlopen? De zeespiegelstijging? En heel actueel: wat is de veerkracht van de economie, in relatie tot het Coronavirus? Deze Omgevingsvisie geeft het beeld van de gewenste toekomst op dit moment. Wanneer situaties of inzichten veranderen, zal ook onze toekomstvisie moeten worden bijgesteld. Het is een cyclisch en dynamisch proces, waarbij ook het Omgevingsprogramma en het Omgevingsplan steeds weer worden geëvalueerd. Betrokkenheid van alle inwoners is daarbij een belangrijk uitgangspunt.

Specifieke ideeën voor een dorp Waarover de gemeente wel zelf het initiatief neemt is de uitwerking van ideeën per dorp. Samen met inwoners gaan we op basis van een passend initiatief concreet aan de slag. In een vergelijkbaar, maar meer uitvoeringsgericht traject kijken we per dorp “Wat voor dorp willen we zijn?” Om vervolgens ook samen te kijken naar “Hoe krijgen we dit samen voor elkaar?”

69

Hartelijk dank aan alle ‘visionairen’!

GROETEN UIT NOORDWIJK!

Samen maken we de toekomst. Doe mee!

Hartelijk dank aan alle ‘visionairen’!

Borging van enkele fondsen In deze Omgevingsvisie is een aantal onderwerpen opgenomen dat voor verevening (bovenplanse kosten) in aanmerking komt en waarvoor een bestemmingsreserve of een privaatfonds is ingesteld. Het gaat daarbij om: •

•

Project : Simone Diegenbach - Procesmanager omgevingsvisie Communicatie : Beaumont Communicatie & Management Redacteur : Job van Oel Design & productie : Kseawell Creative Marketing Print : Kwaliteitsdrukwerk.nl De informatie is gehaald uit: - Atlas van Noordwijk - De Bollenstreek - Landschap & Erfgoed van de bloembollencultuur - 100 jaar bedrijvigheid in Noordwijk en Noordwijkerhout - W. Baalbergen - Gebiedsprofiel Duin- en Bollenstreek - Provincie Zuid-Holland - Novato - Blik op Noordwijkerhout - Gemeente Noordwijk

Colofon

Bereikbaarh

•

Sociale woningbouw (zie ook hoofdstuk Wonen paragraaf beleidsinzet). Alle kosten die volgens de Wro en het Bro in aanmerking komen voor kostenverhaal vormen een bestedingsdoel indien het percentage sociale woningbouw uitstijgt boven het op enig moment vastgestelde minimale percentage en er sprake is van een verlieslocatie. Bij locaties waar het gewenste percentage aantoonbaar niet haalbaar is, moet een bijdrage betaald worden door de initiatief nemer/ontwikkelaar. Alle ontwikkellocaties hangen in dit verband met elkaar samen. Parkeren. Het bestedingsdoel betreft openbare parkeerplaatsen op maaiveld of gebouwde voorzieningen, voor zover uiteraard sprake is van een onrendabele top. Intergemeentelijke Structuurvisie Greenport 2016. Alle kosten die volgens de Wro en het Bro in aanmerking komen voor bovenplanse verevening zoals bedoeld in het herstructureringsfonds en het bollengrondcompensatiefonds in hoofdstuk 5 van de ISG. De bevoegdheid tot beheer en uitvoering van bedoelde fondsen is bij de Samenwerkingsovereenkomst van 1 januari 2009 door de Greenportgemeenten overgedragen aan de Greenport Ontwikkelingsmaatschappij.

Afbeeldingen zijn geleverd door: - Thomas Steenvoorden, Kees Verweij, Atlas Noordwijk, Novato, Theo van Gijlswijk, Noordwijk Marketing en Gemeente Noordwijk De gemeente Noordwijk streeft ernaar om alle rechthebbenden met betrekking tot (foto)materiaal in deze uitgave te achterhalen. Eenieder die meent dat zijn/haar materiaal zonder voorafgaande toestemming hier is gebruikt, verzoeken wij contact op te nemen met Gemeente Noordwijk via toekomst@noordwijk.nl.

Deze omgevingsvisie is samengesteld uit 30 toekomstvisies, gemaakt door inwoners, ondernemers, ambtenaren en andere betrokkenen bij de gemeente Noordwijk. In deze omgevingsvisie wordt de gewenste koers en identiteit voor de toekomst van Noordwijk beschreven. We nodigen iedereen uit hieraan bij te dragen. December 2021

Kseawell 2021-3201.1