Bijlage Monitor Maatschappelijk Programma

Monitor Maatschappelijk Programma

Januari 2022

Inhoudsopgave Inhoudsopgave ....................................................................................................................................2 1.

Monitoring en evaluatie ...............................................................................................................3

2.

Kerncijfers bevolking ...................................................................................................................4

3.

Gezond leven ...............................................................................................................................9

4.

Opgroeien en zelfontplooiing .....................................................................................................17

5.

Meedoen....................................................................................................................................21

6.

Zorg en ondersteuning ...............................................................................................................26

7.

Gezonde en veilige leefomgeving...............................................................................................31

Bijlage 1.

Financiën .......................................................................................................................36

Pagina 2 van 36

1. Monitoring en evaluatie Een visie is een ideaal. Het is een wensbeeld waar je naar streeft. De opgaven zijn als zodanig opgeschreven. Immers, je moet het ideaal voor ogen houden! Tegelijkertijd zijn er grenzen aan de maakbaarheid van de samenleving. De gemeente en zijn maatschappelijke partners kunnen naar doelen streven, maar de keuzes van de individuele inwoners en macro-ontwikkelingen zijn net zo goed van invloed op de uitkomsten. Een gevolg hiervan is dat de opgaven mogelijk niet haalbaar voelen. Zijn deze beleidsvoornemens wel realistisch? En loop je niet het risico dat de mooie ambities in schoonheid sterven? Dit is een terechte zorg. Om realistisch aan idealen te werken moeten deze concreet worden gemaakt. Het vergezicht zal dan ook naar SMART-doelstellingen moeten worden vertaald. Specifiek, Meetbaar, Acceptabel, Realistisch en Tijdsgebonden. Eén van eerste taken waarmee de opgaveteams aan de slag gaan is de beschrijving van de huidige stand van zaken. Op basis daarvan kunnen concrete meetbare doelen worden gesteld. Het voornemen is om die doelen per jaar vast te stellen en te herijken. In deze bijlage vindt u reeds per opgave een eerste verkenning van de indicatoren en gegevensbronnen die gebruikt kunnen worden bij het meetbaar maken van de doelstellingen.

Om de algemene beweging naar gezondheid en geluk te monitoren kan het ontwikkelde model van de positieve gezondheid (de spin) als basis dienen.

2. Kerncijfers bevolking Op 1 januari 2021 telde gemeente Noordwijk 44.062 inwoners.

Figuur 1

Pagina 4 van 36

De prognose is dat de bevolking zal groeien naar 51.410 inwoners in 2050. Opvallend hierbij is het relatief grote aantal 75-plussers.

Figuur 2

Figuur 3

Pagina 5 van 36

Op 1 januari 2021 telde gemeente Noordwijk 19.870 huishoudens. Een gemiddeld huishouden in Noordwijk bestond uit 2,22 personen. De prognose is dat het aantal huishoudens zal groeien naar 23.840 in 2050.

Figuur 4

Figuur 5

Pagina 6 van 36

Het aandeel eenpersoonshuishoudens groeit hierbij met 5%. Ook het aandeel van de groep 65 jaar en ouder zal hierbij groter worden.

Figuur 6

Figuur 7

Pagina 7 van 36

Figuur 8

Pagina 8 van 36

3. Gezond leven Een goede gezondheid is de basis. Gezond zijn is meer dan de afwezigheid van ziekte of beperking. Het betekent fysiek en mentaal goed in je vel zitten. Van een systeem gericht op ziekte en zorg gaan we naar een wereld van gezondheid en gedrag. Sport is natuurlijk ook onderdeel van een gezond leven. We werken stap voor stap naar een betere gezondheid voor iedereen. Ervaren gezondheid

Figuur 9

Figuur 10

Pagina 9 van 36

Beweegnorm Lichaamsbeweging draagt bij aan een goede gezondheid: het vergroot het zelfvertrouwen van jongeren, bevordert de grove motoriek en vermindert de kans op verschillende chronische aandoeningen en overgewicht. Volgens de beweegrichtlijnen van de Gezondheidsraad moeten jongeren tot 18 jaar minimaal 1 uur per dag matig intensief bewegen en drie keer per week spier- en botversterkende activiteiten doen (bron: GGD HM Monitor Jeugd 2019).

Figuur 11

Figuur 12

Pagina 10 van 36

Volgens de beweegrichtlijnen van de Gezondheidsraad moeten volwassenen en ouderen dagelijks 2,5 uur per week matig intensief bewegen en twee keer per week spier- en botversterkende activiteiten (bron: GGD HM Monitor Volwassenen en ouderen 2020).

Figuur 13

Pagina 11 van 36

Middelengebruik

Figuur 14 • Recent = afgelopen maand gebruikt • Binge drinken = 5 of meer glazen bij één gelegenheid.

Figuur 15 • Drinkt overmatig = 21 glazen (mannen) of 14 glazen (vrouwen) per week • Zware drinker = 6 glazen (mannen) of 4 glazen (vrouwen) bij één gelegenheid • Rookt = weleens • Gebruik (hard)drugs = afgelopen 12 maanden

Pagina 12 van 36

Somberheid en depressie

Figuur 16 - Iedereen heeft wel eens last van een dip. Somber zijn is heel normaal en gaat waarschijnlijk vanzelf weer over. Als dit langer aanhoudt kan dit negatieve effecten hebben op je (psychische) gezondheid. Je dip kan dan een depressie worden. Aan de leerlingen is gevraagd hoe ze zich in de afgelopen vier weken hebben gevoeld (bron: GGD HM Monitor Jeugd 2019).

Figuur 17 - Psychische problemen doen vaak niet onder voor ernstige lichamelijke ziekten. Angststoornissen en depressies behoren tot de meest voorkomende psychische klachten en staan in de top 10 van aandoeningen met de grootste ziektelast in Nederland. Bij een angststoornis ervaren mensen heftige angst terwijl er geen serieuze bedreiging is. Belangrijke symptomen van een depressie zijn een aanhoudend neerslachtige stemming en een ernstig verminderd plezier of interesse in bijna alle dagelijkse activiteiten (bron: GGD HM Monitor Volwassenen en ouderen 2020).

Pagina 13 van 36

Eenzaamheid

Figuur 18 - Eenzaamheid komt voor onder alle leeftijden, ook bij jongeren. Eenzaamheid hoeft niet per defintie samen te hangen met verminderde sociale vaardigheden, gepest worden op school of cognitieproblemen. Ook jongeren met veel sociale contacten kunnen zich onbegrepen of alleen voelen. Langdurige eenzaamheid kan leiden tot mentale en fysieke effecten als slapeloosheid, angst, depressie en kan gevolgen hebben voor het maatschappelijk functioneren zoals uitval op school en werk (bron: GGD HM Monitor Jeugd 2019).

Figuur 19 - Eenzaamheid is een negatieve subjectieve ervaring die ontstaat wanneer bestaande relaties met andere afwijken van de persoonlijke wensen of verwachtingen daarover. Bij sociale eenzaamheid is het aantal of de kwaliteit van de sociale relaties minder dan gewenst. Mensen die emotioneel eenzaam zijn missen intimiteit in persoonlijke relaties (bron: GGD HM Monitor Volwassenen en ouderen 2020) .

Pagina 14 van 36

Gebruik jeugdhulp

Figuur 20 - Aantal personen tot 18 jaar dat op enig moment in de verslag periode gebruik gemaakt hebben van jeugdhulp. In uitzonderlijke gevallen wordt de hulp of zorg voortgezet tot de leeftijd van 23 jaar. Het betreft hulp en zorg aan jongeren en hun oudersbij psychische, psychosociale en of gedragsproblemen, een verstandelijke beperking van de jongere, of opvoedingsproblemen van de ouders.

Figuur 21

Pagina 15 van 36

Gedragsproblematiek De laatste jaren is er veel aandacht voor personen met verward of overspannen gedrag. Het gaat hierbij om mensen die de grip op hun leven (dreigen te) verliezen, waardoor het risico aanwezig is dat zij zichzelf of anderen schade berokkenen. Vaak zijn dit mensen met complexe aandoeningen of beperkingen in combinatie met verschillende andere problemen, zoals schulden, dakloosheid, werkloosheid, verslaving, illegaliteit. Het verwarde gedrag is vaak tijdelijk. Bij verschillende partijen kan melding gedaan worden van verward gedrag. Bij ernstige acute zorgen wordt de politie ingeschakeld. De politie noteert een melding van verward of overspannen gedrag als een E23-melding. Uit onderzoek blijkt dat een kleine groep mensen verantwoordelijk is voor een groot aantal meldingen van verward gedrag. Als de zorgen minder acuut zijn, kan er contact worden opgenomen met het meldpunt Zorg en overlast, van het Zorg en Veiligheidshuis Hollands Midden.

Figuur 22 - Bron: Nationale Politie - GGD HM

Pagina 16 van 36

4. Opgroeien en zelfontplooiing De jeugd groeit gezond, veilig en kansrijk op. Ouders hebben een centrale rol in de opvoeding, maar staan hierin niet alleen. Van school af met een startkwalificatie. Een leven lang ruimte voor zelfontplooiing en de ontwikkeling van talenten.

Startkwalificatie Jongeren hebben een minimaal onderwijsniveau nodig om serieus kans te maken op duurzaam geschoold werk in Nederland. Als het percentage afneemt, kunnen meer jongeren voorzien in hun dagelijkse behoeften. De kans om gezond oud te worden, neemt dan toe. Vroegtijdig schoolverlaters (vsv) zijn jongeren van 12 tot 23 jaar die zonder startkwalificatie het onderwijsverlaten; een havo of vwo of minimaal mbo-2 diploma.

Figuur 23

Pagina 17 van 36

Schoolverzuim Verzuim van school is een belangrijke indicator voor (latere) maatschappelijke deelname. Als dit percentage afneemt, krijgen meer kinderen de kans om nu en in de toekomst maatschappelijk te participeren.

Figuur 24 - Van relatief verzuim is sprake als een op een school ingeschreven leer- of kwalificatieplichtige jongere ongeoorloofd afwezig is (meer dan 16 uur ongeoorloofd verzuim gedurende 4 opeenvolgende lesweken).

Figuur 25 - Van absoluut verzuim is sprake als een leerplichtige jongere tussen de 5 en 16 jaar of een jongere van 16 of 17 jaar die valt onder de kwalificatieplicht, niet is ingeschreven op een school en ook niet vrijgesteld is van de inschrijvingsplicht.

Pagina 18 van 36

Speciaal onderwijs

Figuur 26 Opleidingsniveau Leerlingen is gevraagd welk opleidingsniveau zij volgen: Het opleidingsniveau is ingedeeld in 3 groepen: vmbo, havo en vwo (atheneum en gymnasium). Vmbo wordt verder opgedeeld in subcategorieën: vmbo-bk (basis- of kaderberoepsgerichte leerweg) en vmbo-gt (gemengde of theoretische leerweg). Bron: GGD HM Monitor Jeugd 2019

Figuur 27

Pagina 19 van 36

Weerbaarheid jeugd Als je weerbaar bent kun je op een passende manier opkomen voor jezelf. Je kunt met respect voor de ander je grenzen aangeven en “nee” zeggen. Een belangrijke voorwaarde voor weerbaarheid is een gevoel van eigenwaarde en zelfvertrouwen. Hierdoor kun je beter voor jezelf opkomen en indien nodig hulp inschakelen (bron: GGD HM Monitor Jeugd 2019).

Figuur 28 Laaggeletterdheid Deze visualisatie toont het geschatte percentage laaggeletterden. De geletterdheid van personen tussen de 16 en 65 jaar is vastgesteld aan de hand van hun scores (schaal 0 - 500) in het PIAAConderzoek. Hierbij is een score van 225 of lager als laaggeletterd geclassificeerd, met een uitsplitsing naar mild laaggeletterden (scores van 225 tot en met 200) en sterk laaggeletterden (scores lager dan 200). De huidige definitie van laaggeletterdheid omvat niet de groepen laaggecijferden en mensen met lage digitale vaardigheden. Bron: www.geletterdheidinzicht.nl

Figuur 29

Pagina 20 van 36

5. Meedoen Een betrokken samenleving, waarin iedereen meedoet, kan bijdragen en erbij hoort. Voorzien in eigen levensonderhoud is de basis, maar geld mag geen belemmering zijn. Gelijke kansen voor kinderen. Niemand in Noordwijk hoeft eenzaam te zijn.

Bijstandsuitkeringen

Figuur 30

Figuur 31

Pagina 21 van 36

Lage inkomens Het beleidsmatig minimum wordt jaarlijks door de politiek vastgesteld en is afhankelijk van de samenstelling van het huishouden. Tot aan de pensioengerechtigde leeftijd is dit minimum gelijk aan de hoogte van de bijstandsuitkering, waar eventuele kinderbijslag en kindgebonden budget aan zijn toegevoegd.

Figuur 32 Inkomen tot max 101% van beleidsmatig minimum 18+ Inkomen tot max 120% van beleidsmatig minimum 18-64 Inkomen tot max 120% van beleidsmatig minimum 65+ Inkomen tot max 120% van beleidsmatig minimum 18+ Vergeleken met Hollands Midden (bron: GGD HM Monitor Volwassenen en ouderen 2020). Armoede en gezondheid zijn nauw verweven. Mensen in armoede leven gemiddeld 5 jaar korter dan mensen met hogere inkomens. Bovendien leven arme mensen minder lang in goede ervaren gezondheid. Het verschil tussen de gezonde levensverwachting van Nederlands met een laag inkomen en een hoog inkomen is 17,5 jaar bij mannen en 18,8 jaar bij vrouwen.

Pagina 22 van 36

Gebruik minimabeleid

Figuur 33 - Gebruik van de minimaregeling afgezet tegen de doelgroep. Bron: KWIZ armoedemonitor 2019 gemeente Noordwijk Toeleiding naar werk

Figuur 34

Pagina 23 van 36

Vrijwilligers Onbetaald werk dat in georganiseerd verband wordt uitgevoerd, bijvoorbeeld bij een sportvereniging, kerkbestuur of school.

Figuur 35 Eenzaamheid

Figuur 36 - Eenzaamheid komt voor onder alle leeftijden, ook bij jongeren. Eenzaamheid hoeft niet per defintie samen te hangen met verminderde sociale vaardigheden, gepest worden op school of cognitieproblemen. Ook jongeren met veel sociale contacten kunnen zich onbegrepen of alleen voelen. Langdurige eenzaamheid kan leiden tot mentale en fysieke effecten als slapeloosheid, angst, depressie en kan gevolgen hebben voor het maatschappelijk functioneren zoals uitval op school en werk (bron: GGD HM Monitor Jeugd 2019).

Pagina 24 van 36

Figuur 37 - Eenzaamheid is een negatieve subjectieve ervaring die ontstaat wanneer bestaande relaties met andere afwijken van de persoonlijke wensen of verwachtingen daarover. Bij sociale eenzaamheid is het aantal of de kwaliteit van de sociale relaties minder dan gewenst. Mensen die emotioneel eenzaamzijn missen intimiteit in persoonlijke relaties (bron: GGD HM Monitor Volwassenen en ouderen 2020).

Pagina 25 van 36

6. Zorg en ondersteuning Uitgangspunt voor de gemeente Noordwijk is dat inwoners op eigen kracht mee doen. Als dat niet lukt zorgen we voor elkaar. We zien om naar elkaar. Is er dan nog meer nodig dan zetten we hulpverleners in. Zorg moet goed en toegankelijk zijn.

Gebruik voorzieningen in het Sociaal Domein

Figuur 38

Figuur 39

Pagina 26 van 36

Figuur 40

Figuur 41

Pagina 27 van 36

Gebruik jeugdhulp

Figuur 42 - Aantal personen tot 18 jaar die op enig moment in de verslag periode gebruik gemaakt hebben van jeugdhulp. In uitzonderlijke gevallen wordt de hulp of zorg voortgezet tot de leeftijd van 23 jaar. Het betreft hulp en zorg aan jongeren en hun oudersbij psychische, psychosociale en of gedragsproblemen, een verstandelijke beperking van de jongere, of opvoedingsproblemen van de ouders Bijstandsuitkeringen

Figuur 43

Pagina 28 van 36

Wmo – maatwerkvoorzieningen

Figuur 44 Clientervaring en tevredenheid

Figuur 45 - Cijfers Noordwijk - Klanttevredenheidsonderzoek ISD Bollenstreek 2020. * Vanwege de kleine doelgroep zijn er voor schulddienstverlening geen cijfers beschikbaar per gemeente.

Pagina 29 van 36

Mantelzorger

Figuur 46 - Een mantelzorger geeft gedurende 3 maanden of langer of 8 of meer uur per week zorg aan een bekende uit zijn of haar omgeving, zoals partner, ouders, kind, buren of vrienden, als deze persoon voor langere tijd zoek, hulpbehoevend of gehandicapt is.

Pagina 30 van 36

7. Gezonde en veilige leefomgeving Inwoners voelen zich veilig en prettig in onze dorpen; het is er goed wonen. De buitenruimte en voorzieningen nodigen uit tot ontmoeting en bewegen en zijn toegankelijk voor iedereen. De gezonde en groene leefomgeving versterken de kwaliteit van leven.

Veiligheid - overlast

Figuur 47 - Het aantal incidenten is gebaseerd op de registraties die in de politiesystemen zijn vastgelegd.

Figuur 48 - De 5 werksoorten van het Zorg- en Veiligheidshuis zijn het Crisisinterventieteam (CIT), het Jeugd Preventie Team (JPT), het Meldpunt Zorg en Overlast (MZO), Veiligheidshuis (VH) en Veilig Thuis (VT). Van de Basiscoördinatie Kwetsbare Kinderen (Bkk) zijn de aantallen te laag om per gemeente en per kwartaal weer te geven.

Pagina 31 van 36

Huiselijk geweld Huiselijk geweld is geweld dat wordt gepleegd door iemand uit de huiselijke kring van het slachtoffer. Dit kan de eigen partner of ex-partner zij, maar ook een ander gezinslid, iemand uit de familie of een huisvriend.

Figuur 49 - Let op: vanaf 2019 is de interne registratie aangescherpt, wat een stijging van het aantal meldingen huiselijk geweld in 2019 en 2020 tot gevolg heeft. Het aantal meldingen huiselijk geweld bedroeg in 2020 in Noordwijk 177 (bron: GGD HM Veilig Thuis). Kindermishandeling Kindermishandeling is elke vorm van mishandeling die voor een kind bedriegend of gewelddadig is. Het kan gaan om (een combinatie van) lichamelijk geweld, verwaarlozing en/of emotionele mishandeling. Het is niet zeker hoeveel kinderen slachtoffer zijn van kindermishandeling, omdat er lang niet altijd een melding gemaakt wordt of de vermoedens kunnen worden bevestigd.

Figuur 50 - Let op: vanaf 2019 is de interne registratie aangescherpt, wat een stijging van het aantal meldingen kindermishandeling in 2019 en 2020 tot gevolg heeft. Het aantal melding van kindermishandeling bedroeg in 2020 in Noordwijk 257.

Pagina 32 van 36

Sociale cohesie De sociale woonomgeving maakt deel uit van ons dagelijks leven en heeft invloed op onze gezondheid. Sociale cohesie en sociale steun spelen hierbij een belangrijke rol. Onder sociale cohesie verstaan we de onderlinge band tussen buurt bewoners in een wijk. Kennen zij elkaar? Gaan zij op een prettige manier met elkaar om? Helpen zij elkaar? De mate waarin sociale cohesie wordt ervaren verschilt per persoon. Onderzoek wijst uit dat in buurten met veel sociale cohesie mensen mentaal gezonder zijn. Ze zijn minder vaak eenzaam of depressief. Daarnaast voelen mensen zich veiliger, waardoor zij vaker naar buiten gaan.

Figuur 51 - Score van 0 t/m 10 voor de sociale cohesie in de buurt.

Pagina 33 van 36

Onderwijsgebouwen – Boek gemeentelijk vastgoed 2021

Figuur 52 Onderwijs buitenschools • • • •

Kinderopvang Smallsteps Kinderopvang Brede School Boechorst Peuterspeelzaal Bredeschool Boechorst Gruenepad 2

Onderwijs primair • • • • • • •

Voormalige school Uitvaltij 2 School gebouw Hoffenne School Prinsenhof School Wakersduin Noordwijkse school School Duinpieper School Het Duin

Pagina 34 van 36

• • • • • • • • • •

School Schapendel Stakman Bossestr 77 School Bronckhorst School Jutter - Alk School Zeehonk School De Egelantier School Sint Victor School De Regenboog De Witte School Brede school Boechorst - Humanitas

Onderwijs voortgezet • •

Northgo College Teylingen Collge

Sportaccommodaties - Boek gemeentelijk vastgoed 2021

Figuur 53 Sportaccommodaties (onderwijs-sport):

•

• • • • • • •

Sportaccommodaties (sport)

Gymzaal Hoogwakersbos Gymzaal Stijntjesduin Gymzaal Prinsehof Gymzaal Strandplevier Gymzaal Binnenhof Voormalige gymzaal Stakmanbosse 65 Gymzaal de Egelantier

• • • • • •

Gymzaal De Regenboog

Sportcomplex Duinwetering Zwembad Binnenzee De Schelft Fluks MSV Sportcomplex SJC Sportcomplex VVSB

Bijlage 1. Financiën

Pagina 36 van 36