Bijlage Concept beleidsnotitie nieuwe Wet inburgering

CONCEPT

Beleidsnotitie nieuwe Wet inburgering

Cluster: Datum: Zaaknummer:

Sociaal Domein 10 september 2021 142163

1

Inhoud 1

2

3

4

5

Inleiding ................................................................................................................3

1.1

Inleiding ...................................................................................................................................3

1.2

Wijzigingen inburgeringsstelsel ...........................................................................................4

1.3

Doelstellingen .........................................................................................................................6

1.4

Leeswijzer ...............................................................................................................................6

Inburgeringsopgave Noordwijk .....................................................................................7

2.1

Aantal inburgeringsplichtigen per doelgroepcategorie.....................................................7

2.2

Aantal deelnemers per programmaonderdeel ...................................................................7

2.3

Betrokken partijen ..................................................................................................................8

2.4

Regierol gemeente ...............................................................................................................10

Uitgangspunten Noordwijkse aanpak inburgering ..............................................................11

3.1

Uitgangspunt 1: Integrale aanpak......................................................................................11

3.2

Uitgangspunt 2: Direct aan de slag....................................................................................12

3.3

Uitgangspunt 3: Duurzaam maatwerk...............................................................................13

3.4

Ondertussengroep en ELIP groep ......................................................................................13

3.5

Uitgangspunt 4: Regionale samenwerking is belangrijk .................................................14

Tijdspad en implementatie .........................................................................................15

4.1

Tijdspad.................................................................................................................................15

4.2

Monitoring, evaluatie en bijstellen .....................................................................................15

Financiën .............................................................................................................17

5.1

Begroting uitgaven...............................................................................................................17

5.2

Inkomsten en dekking .........................................................................................................17

5.3

Risico’s ..................................................................................................................................19

5.3.1

Het budget voor inburgering is deels bekend, de totale kosten nog niet. ............19

5.3.2

Het Rijk kan een prestatieverplichting opleggen......................................................19

5.3.3

We zijn afhankelijk van externe stakeholders ..........................................................20

5.3.4

De inburgeringstrajecten bestaan voor een deel uit nieuwe producten ...............20

Bijlage 1 – Definities ......................................................................................................21 Bijlage 2 – Implementatie en uitvoering ................................................................................24 Bijlage 3 – Klantreis inburgeringsplichtige statushouder ............................................................26

2

1

Inleiding

1.1

Inleiding Op 1 januari 2022 gaat de nieuwe Wet inburgering in. Het inwerking treden van de Wet inburgering betekent zowel voor de inburgeraars als de gemeente een verandering. Gemeenten krijgen een belangrijke rol in het nieuwe stelsel: per 1 januari 2022 zijn wij als gemeente verantwoordelijk voor de inburgering van onze inwoners met een inburgeringsplicht. Hiermee krijgen wij een nieuwe wettelijke en maatschappelijke opgave binnen het sociaal domein. Iedereen doet mee in de gemeente Noordwijk! Dat is ons uitgangspunt. Iedereen kan deelnemen aan de Noordwijkse samenleving. Sporten, naar school gaan, een baan hebben, meedoen aan sociale activiteiten en samen leven en wonen in de wijk. Dit zijn onderdelen van een samenleving die voor veel inwoners vanzelfsprekend zijn. Die vanzelfsprekendheid is er niet wanneer je als nieuwkomer in Noordwijk komt wonen, de taal nog niet spreekt en wanneer veel gewoonten nog ongewoon zijn. Daarom is het belangrijk om een goed inburgeringsproces te hebben waarbij iemand de taal leert, de samenleving leert kennen en waar iemand wordt geholpen om onderwijs te volgen of te gaan werken. Er ligt een veranderopgave voor ons die meer is dan alleen het implementeren van een nieuwe wet, namelijk het echt vormgeven van een succesvol inburgeringsproces en zorgen voor lokale aansluiting in het sociaal domein.

Dit is ons doel: We zorgen ervoor dat iedereen snel, goed en volwaardig mee kan doen in de gemeente Noordwijk, het liefst via betaald werk, zowel nieuw- als oudkomers. In dit beleidsplan beschrijven we de Noordwijkse uitgangspunten voor de invulling van onze regierol en de taken die wij beleggen bij partners. Vooruitlopend op deze beleidsnotitie hebben we al het traject rond de inkoop van het taalonderwijs afgerond voor de B1 route en de Z(elfredzaamheids)route. Omdat de aanbesteding voor de onderwijsschakelroute niet heeft geleid tot het gewenste resultaat, vinden nu separate overleggen plaats tussen een aantal gemeenten in de HR regio en Hogeschool en Universiteit Leiden om gezamenlijk met deze partijen een goede Onderwijsroute te realiseren. Daarnaast vinden gesprekken in (sub)regionaal verband plaats met collega’s van andere gemeenten, de regiocoördinator Veranderopgave Inburgering (VOI), de ISD Bollenstreek, de MareGroep, Bibliotheek, Vluchtelingenwerk en andere partijen. Deze beleidsnotitie gaat onderdeel uitmaken van de Maatschappelijke agenda en beschrijft het beleid voor inburgering in Noordwijk.

1.2

Wijzigingen inburgeringsstelsel Het oude inburgeringsstelsel bevat voor veel mensen belemmeringen voor een volwaardige inburgering. De leningen die inburgeringsplichtigen in die stelsel afsluiten voor een inburgeringscursus, kunnen tot schulden leiden. Daarnaast bleek de kwaliteit van de taalscholen onvoldoende en waren de inburgeraars zelf vaak ontevreden over het niveau van het taalonderwijs. Aan het einde van de inburgering en ook nadat de inburgeraar de lening van DUO volledig had besteed, bleek regelmatig dat de inburgeraar onvoldoende Nederlands beheerste. Dit leidde dan weer tot aanvullend taalonderwijs vanuit de ISD Bollenstreek, omdat uitgangspunt is dat ook statushouders zo snel mogelijk naar betaald werk worden toegeleid. Werk zorgt voor een snelle inburgering, maar daar is een goede taalbeheersing voor nodig. Voor de gemeente betekende dit extra kosten voor aanvullend taalonderwijs. De reden waarom de gemeente regelmatig werd geconfronteerd met deze signalen lag in de vigerende wet Inburgering. In de huidige Wet inburgering zijn de inburgeringsplichtigen zelf verantwoordelijk voor hun inburgering en heeft de gemeente hier nauwelijks invloed op. Met de nieuwe Wet inburgering wijzigt het inburgeringsstelsel. Voor mensen die inburgeringsplichtig zijn, is dit een positieve verandering.

3

In het nieuwe stelsel krijgt de gemeente de regie over de inburgering. De gemeente koopt de inburgeringscursussen in. Inburgeringsplichtige statushouders hoeven dit niet langer zelf te doen, waardoor zij ook geen lening meer hoeven af te sluiten die tot schulden kan leiden1. Het nieuwe inburgeringsstelsel kent drie leerroutes om de Nederlandse taal te leren: de Onderwijsroute voor jonge inburgeringsplichtigen; deze is gericht op het behalen van een schooldiploma; de Z(elfredzaamheids)route voor mensen die onvoldoende leerbaar zijn en de B1-route voor alle overige inburgeraars. In Holland Rijnland verband is in gezamenlijkheid gekozen voor Europese aanbesteding van het taalonderwijs via Tendernet. Vanaf oktober 2019 is in werkgroepen gesproken over kwaliteitseisen, selectiecriteria, etc. In drie verschillende bestekken is omschreven wat de gemeenten verwachten van de taalaanbieders. De taalaanbieders die de opdracht gegund hebben gekregen, voldoen aan de criteria. De inburgeringsplicht in het nieuwe wetsvoorstel bestaat naast een leerroute uit nog twee onderdelen: een Participatieverklaringstraject (PVT) en een Module Arbeidsmarkt en Participatie (MAP). Het PVT is een traject van ten minste 12 uur over de kernwaarden van de Nederlandse samenleving2.

De MAP is een leermodule gericht op het in beeld brengen en versterken van de competenties van statushouders en de kansen op de lokale arbeidsmarkt. Ten slotte is in de nieuwe Wet inburgering opgenomen dat gemeenten verantwoordelijk zijn voor de maatschappelijke begeleiding en financiële ontzorging van inburgeringsplichtige statushouders. De maatschappelijke begeleiding betreft begeleiding en ondersteuning bij praktische zaken en bij de kennismaking met de Nederlandse samenleving en specifieke lokale omgeving. Financiële ontzorging houdt in dat de gemeente de eerste zes maanden na binnenkomst in de gemeente een aantal vaste lasten voor statushouders betaalt (huur, energiekosten en verplichte verzekeringen). Het bedrag voor deze lasten wordt verrekend met de bijstandsuitkering. Op deze manier ontzorgen we statushouders en voorkomen we dat er schulden ontstaan in de beginperiode van hun verblijf in onze gemeente. Daarbij hoort ook de verantwoordelijkheid voor begeleiding van statushouders om financieel zelfredzaam te worden. De ISD Bollenstreek biedt het financieel ontzorgen al langer aan voor statushouders. Daarnaast is voor een aantal statushouders budgetbeheer geregeld. Met Vluchtelingenwerk is afgesproken dat zij in 2021 een pilot Omgaan met geld opstarten voor oudkomers, waarvan bekend is dat zij moeite hebben hun financiën te beheren.

De cursus Omgaan met geld is gebaseerd op de methode Eurowijzer en wordt gegeven in de eigen taal om ervoor te zorgen dat de deelnemers de informatie zo goed mogelijk begrijpen. Bij positief resultaat wordt dit instrument ingezet bij de inwerkingtreding van de nieuwe Wet inburgering, zodat statushouders na afloop van de periode van ontzorging zoveel mogelijk in staat zijn de eigen financiën te beheren. Met de regie op de inburgering ontstaat voor de gemeente ook de kans om de inburgeringsverplichting te combineren met de verplichtingen vanuit de Participatiewet die voor de meeste inburgeringsplichtigen gelden. Door inburgering- en participatie-voorzieningen te combineren, zetten we onze gemeentelijke hulp en ondersteuning effectiever in. Daarnaast combineren we ook de monitoring van de ontwikkelingen en vorderingen op het gebied van inburgering en participatie. We hebben hiertoe periodiek contact met zowel de inburgeringsplichtigen als de aanbieders van hun inburgeringstrajecten en participatievoorzieningen (ISD Bollenstreek, MareGroep/SPW en Vluchtelingenwerk). Wanneer nodig stellen we het persoonlijke Plan Inburgering en Participatie (verder: PIP) bij.

Gezinsmigranten blijven ook in het nieuwe stelsel hun eigen inburgeringstraject bekostigen, eventueel met een lening bij DUO. 2 Het traject sluit af met het afleggen van de participatieverklaring: “Ik verklaar dat ik kennis heb genomen van de waarden en spelregels van de Nederlandse samenleving en dat ik deze respecteer. Ik verklaar dat ik actief een bijdrage wil leveren aan de Nederlandse samenleving en reken erop dat ik daarvoor ook de ruimte krijg van mijn medeburgers.”. 1

4

Wet inburgering 2013

Wet inburgering 2021

Volledige eigen verantwoordelijkheid inburgeringsplichtigen

Regie en aanbodplicht voor gemeenten, naast eigen verantwoordelijkheid inburgeringsplichtigen

Commerciële markt voor inburgeringstrajecten, te Inkoop en financiering van inburgeringstrajecten voor statushouders door gemeenten financieren met een lening bij DUO voor alle inburgeringsplichtigen Geen verbinding met de verplichtingen vanuit de Participatiewet

Verbinding met Participatiewet, waardoor combinatie van de inburgerings- en Participatiewet-verplichtingen mogelijk is

Geen verplichte financiële ontzorging en training financiële zelfredzaamheid

Verplichte financiële ontzorging en training financiële zelfredzaamheid voor bijstandsgerechtigde statushouders gedurende ten minste de eerste zes maanden van hun verblijf in de gemeente

Verwacht resultaat inburgeringstraject: Taalniveau A1 (of ontheffing)

Verwacht resultaat inburgeringstraject: Taalniveau B1, tenzij iemand onvoldoende leerbaar is. Dit wordt getest door een landelijk uniform ingevoerde leerbaarheidstoets

Geen onderscheid in leerroutes

Drie verschillende leerroutes: keuze voor leerroute komt in PIP naar aanleiding van een brede intake gericht op alle leefgebieden

1.3

Doelstellingen

Het hoofddoel van de Wet inburgering is: Inburgeringsplichtigen doen snel en volwaardig mee aan de Nederlandse maatschappij: Elke nieuwe inburgeraar doet binnen 2 jaar naar hoogst mogelijke draagkracht mee in de maatschappij door middel van betaald werk, vrijwilligerswerk of een vorm van sociale activering/dagbesteding. De volgende subdoelen hebben een directe relatie met het hoofddoel: •

Inburgeraars zijn zelfredzaam: Inburgeraars worden tijdens hun inburgeringstraject zelfredzame, betrokken volwassenen. Zij zijn financieel onafhankelijk, kunnen voor zichzelf zorgen, investeren in hun eigen netwerken en in de samenleving.

•

Inburgeraars spreken de taal en hebben kennis van de maatschappij: Inburgeringsplichtigen bereiken met hun inburgeringstraject het voor hen hoogst haalbare taalniveau (liefst niveau B1) en kennis van de Nederlandse maatschappij3.

In deze beleidsnotitie beschrijven we op welke manier we met onze nieuwe inburgeringstaak uitvoering geven aan de hierboven gestelde doelen. We sluiten hierbij aan op de beleidskaders in onze 3

De termijnen hiervoor stelt het ministerie vast door middel van een algemene maatregel van bestuur.

5

beleidsplannen binnen het sociaal domein. Dit zijn kaders waarmee wij binnen het sociaal domein rekening houden om aan te sluiten bij de leefwereld van onze inwoners: ➢ Een inclusieve samenleving gericht op meedoen ➢ Een integrale benadering met de focus op de uitvoering zoveel mogelijk in 1 loket ➢ Het optimaal benutten van de eigen kracht ➢ Ondersteuning op maat ➢ Regionale samenwerking is belangrijk ➢ Ondersteuning is voor alle inwoners toegankelijk ➢ Positieve gezondheid

1.4

Leeswijzer Na een korte inleiding en beschrijving van de doelstellingen van het inburgeringsbeleid, volgt in het volgende hoofdstuk van dit beleidsnotitie een beschrijving van de inburgeringsopgave in Noordwijk. We beschrijven de verschillende doelgroepen en programmaonderdelen van de inburgering. Daarnaast lichten we in dit hoofdstuk de organisaties toe die van belang zijn bij de uitvoering van onze inburgeringstaak. Vervolgens beschrijven we in hoofdstuk 3 onze uitgangspunten voor inburgering. Bij elk uitgangspunt horen implementatiethema’s. Deze implementatiethema’s werken we in hoofdstuk 4 uit in een implementatieplan. We sluiten de beleidsnotitie af met hoofdstuk 5 waarin we de financiën beschrijven. In bijlage 1 staan de definities opgesomd. Bijlage 2 beschrijft hoe de implementatie en uitvoering vorm gaan krijgen en bijlage 3 geeft in een infographic de klantreis van de inburgeringsplichtige statushouder vanaf het moment van koppeling aan de gemeente weer.

6

2

Inburgeringsopgave Noordwijk

2.1

Aantal inburgeringsplichtigen per doelgroepcategorie De Wet inburgering heeft betrekking op inwoners die een verblijfsvergunning hebben gekregen waarmee zij in Nederland mogen wonen. Het gaat heel specifiek om personen met een verblijfsvergunning voor een niet-tijdelijk doel. Deze doelgroep is ongewijzigd ten opzichte van de vorige wet. De doelgroep is onder te verdelen in twee categorieën: •

Statushouders: personen met een asiel-verblijfsvergunning voor bepaalde tijd6 (5 jaar) en hun familie- en gezinsleden.

•

Gezinsmigranten (en overige migranten): personen met een reguliere verblijfsvergunning voor bepaalde tijd7. Bijvoorbeeld migranten die naar Noordwijk komen omdat zij een Nederlandse partner hebben.

Vanaf 2021 verwachten we in Noordwijk per categorie de in onderstaande tabel genoemde aantallen inburgeringsplichtigen. Deze cijfers zijn ingeschat op basis van landelijke prognoses van de Rijksoverheid en de taakstellingen8 voor Noordwijk in het verleden. 2021

2022

2023

Statushouders (18+)

41

41

30

Gezinsmigranten (en overige migranten)

20

20

20

Totaal inburgeringsplichtigen

61

61

50

2.2

Aantal deelnemers per programmaonderdeel Het inburgeringsprogramma bestaat uit verschillende onderdelen. In de tabel hieronder zijn alle programmaonderdelen volgens de nieuwe Wet inburgering opgenomen. Per onderdeel vermeldt de tabel het verwachte aantal deelnemers op jaarbasis in Noordwijk bij de start van de inwerkingtreding van de nieuwe wet op 1 januari 2022. De genoemde cijfers zijn ingeschat op basis van prognoses van het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid (taakstelling) en Divosa en op basis van onze eigen kennis van de Noordwijkse inburgeraarspopulatie (relatief veel gezinnen). Programmaonderdelen

Deelnemers statushouders

B1-leerroute (taal) Z-leerroute (taal) Onderwijsroute (taal) Maatschappelijke begeleiding Ontzorging Begeleiding bij inburgering10 Module Arbeidsmarkt en Participatie11 Participatieverklaringstraject

19 18 4 41 (+ kinderen) 41 41 37 41

Deelnemers – gezinsmigranten en overige migranten 209

20 20 20

6 Volgens artikel 28 van de Vreemdelingenwet 2000 7 Volgens artikel 14 van de Vreemdelingenwet 2000 8 Besluiten van de Rijksoverheid over de aantallen statushouders die gemeenten moeten

huisvesten 9 Het aanbod van de leerroute voor gezinsmigranten valt niet onder de verantwoordelijkheid van de gemeente.

7

Gezinsmigranten kiezen zelf een inburgeringstraject en financieren dit zelf, eventueel met een lening bij DUO. 10 Brede intake, PIP, advies, voortgangsgesprekken 11 Exclusief deelnemers Onderwijsroute

De genoemde aantallen aan deelnemers starten verspreid over het jaar, afhankelijk van het moment waarop iemand naar onze gemeente verhuist. Dit betekent dat er in de meeste maanden slechts enkele deelnemers per programmaonderdeel zijn. Om een groep of klas te vormen, is (sub)regionale samenwerking daarom essentieel.

2.3

Betrokken partijen Bij de uitvoering van onze nieuwe inburgeringstaak zijn ook diverse andere partijen betrokken. We kunnen deze taak namelijk niet alleen uitvoeren en zijn voor het succes van de inburgeringsopgave afhankelijk van andere partijen. De gemeenten Hillegom, Lisse, Teylingen, Noordwijk en Katwijk hebben ambtelijk in Holland Rijnland verband deelgenomen aan de aanbesteding van het taalonderwijs. Bij de aanbesteding van de drie leerroutes hebben ambtenaren van de HLT, Noordwijk en Katwijk elkaar vertegenwoordigd in diverse onderdelen van het aanbestedingstraject, altijd in overleg en in overeenstemming. De gemeenten Hillegom, Lisse, Teylingen en Noordwijk hebben via de gemeenschappelijke regeling Intergemeentelijke Sociale Dienst Bollenstreek (ISD) de uitvoering van de sociale zekerheid, maar ook maatwerkvoorzieningen WMO en Pgb Jeugd gedelegeerd aan de ISD. Ook de uitvoering van de Wet inburgering (oud) is belegd bij de ISD. Nu sprake is van een nieuwe wet is een nadere concretisering voor wat betreft de taken die de ISD gaat uitvoeren aan de orde. Net als bij de Jeugdwet en de WMO is in de gemeenschappelijke regeling aangegeven welke taken zijn overgedragen aan de Gemeenschappelijke regeling. In dit beleidsplan wordt eveneens benoemd welke taken voor wat betreft de uitvoering, gedelegeerd dienen te worden aan de ISD.

De minister heeft aangegeven dat vanaf medio 2021 al gehandeld moet worden in de geest van de nieuwe wet. Hierover vinden sinds het begin van 2021 gesprekken plaats tussen de beleidsmedewerkers van de HLT- gemeenten, Noordwijk en de ISD. Verderop wordt nader ingegaan op de diverse deelonderwerpen die door de ISD worden uitgevoerd. Daarnaast is een belangrijke partner in het geheel de Stichting Vluchtelingenwerk. Vluchtelingenwerk verzorgt de maatschappelijke begeleiding van de statushouders zodra zij in Noordwijk arriveren. Dit betreft kennismaken met de buren tot aan het inschrijven bij de gemeente, het aanvragen van een bankrekeningnummer tot en met de hele juridische ondersteuning bij bijvoorbeeld gezinshereniging. Daarnaast verzorgt Vluchtelingenwerk de Participatieverklaringstrajecten en biedt sinds 2021 ook (als pilot) de cursus Omgaan met geld/Eurowijzer aan. Voor wat betreft het onderdeel participatie-activiteiten in het kader van het taalonderwijs (B1 en Zroute) is vanuit de gemeenten na de aanbesteding van het taalonderwijs, contact gelegd tussen de taalaanbieders en de MareGroep. De MareGroep heeft ruime ervaring in het begeleiden van mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt in werk. Sinds de afschaffing van de Wet Sociale Werkvoorziening (WSW) heeft de MareGroep ook ingezet in omvorming tot een werkbedrijf voor andere doelgroepen naast de oude WSW populatie.

Ook hier is sprake van een Gemeenschappelijke regeling waarbij naast Noordwijk en de HLT-gemeenten ook Katwijk is aangesloten. Naast het formele aanbod hierboven genoemd, zijn er tal van initiatieven in het zogenaamde informele circuit. Dit wil niet zeggen, dat dit geen gedegen instellingen en organisaties zijn, dit wil alleen zeggen dat deze niet hebben deelgenomen aan aanbestedingen. Vaak omdat het kleinschalige initiatieven zijn, of omdat het zwaartepunt van de activiteiten niet per definitie ligt bij de doelgroep inburgeraars. In

8

voorkomende gevallen kunnen zij een belangrijke rol kunnen spelen in het ondersteunen en inburgeren van statushouders. Voorbeelden van deze organisaties zijn onder meer het Taalhuis, Taallokaal, Harmonietaal, Sportief voor Werk en de zelforganisaties.

Beperkte invloed

Onderstaande matrix4 geeft weer welke externe partijen er betrokken zijn bij de uitvoering van de nieuwe Wet inburgering. De matrix geeft weer in welke mate deze partijen invloed hebben op de uitvoering van de nieuwe Wet inburgering en in welke mate zij belang hebben bij de uitvoering van de nieuwe Wet inburgering. Voor de partijen met veel invloed en veel belangen geldt dat ons stakeholdersmanagement van groot belang is. We noemen deze partijen de ‘sleutelfiguren’. Daarnaast is het belangrijk om te investeren in de partijen die weinig belangen en veel invloed hebben. Dit zijn de ‘beïnvloeders’. Voor de partijen met weinig invloed en veel belangen, ‘de geïnteresseerden’, geldt dat het van belang is om hen goed te informeren. Aan de partijen met weinig invloed en weinig belangen, ‘de toeschouwers’, besteden we de minste aandacht in ons stakeholdersmanagement. We monitoren de ontwikkelingen bij deze partijen en sluiten daarop aan wanneer nodig.

Weinig belangen

Veel belangen

Toeschouwers

Geïnteresseerden

▪ ▪ ▪

COA IND DUO

Beïnvloeders ▪

Veel invloed

▪ ▪ ▪ ▪ ▪

Maatschappelijke partners, zoals Kwadraad, CJG, Stichting Welzijn Noordwijk, Stichting MEE Aanbieders kinderopvang Ministerie van SZW VNG Divosa Media-partijen

▪ ▪ ▪ ▪ ▪

Inburgeringsplichtigen in Noordwijk Reguliere onderwijsinstellingen Internationale schakelklassen Bibliotheek Bollenstreek/Taalhuis Andere lokale informele taalaanbieders

Sleutelfiguren ▪ ▪

▪ ▪

▪ ▪

▪

ISD Bollenstreek (brede intake, PIP, etc) SPW/MareGroep (participatieactiviteiten, MAP en toeleiding naar werk) Werkgevers/lokaal bedrijfsleven (via SPW/MareGroep) Regio-gemeenten met wie wij samenwerken: Katwijk en HLT gemeenten Aanbieders taaltrajecten Aanbieder maatschappelijke begeleiding, PVT en Omgaan met geld: Vluchtelingenwerk Aanbieders WMO dagbesteding

2.4

Regierol gemeente In de Wet inburgering is een duidelijke regierol weggelegd voor de gemeente. Hiervoor is gekozen omdat verschillende partijen met elkaar de samenwerking aan moeten gaan om op een integrale wijze diverse activiteiten te realiseren om te komen tot een geslaagd inburgeringsproces van de inburgeringsplichtige.

4

Matrix van Mendelow (1991)

9

De gemeente is de partij die het overkoepelende beleid ontwikkelt en in samenwerking met partijen uitvoert. Daarnaast is de gemeente contactpersoon voor de verschillende uitvoerende partijen en heeft een bemiddelende rol wanneer zaken dreigen mis te lopen. In het budget dat beschikbaar is gekomen van het Rijk is in de uitvoeringskosten rekening gehouden met kosten voor onder meer het ontwikkelen van beleid. Om de regierol nog beter in te kaderen, wordt elk kwartaal een bijeenkomst georganiseerd met de partijen die het formele inburgeringstraject vormgeven (Vluchtelingenwerk, ISD Bollenstreek, MareGroep, HLT en Noordwijk), zodat in dit gremium de voortgang besproken kan worden, maar ook de zaken die verbetering behoeven. Met name het eerste jaar van de nieuwe Wet inburgering, 2022, is het aan te raden om een regulier gezamenlijk overleg in te plannen, zodat tijdig en zonodig, bijgestuurd kan worden. Na de tussentijdse evaluatie eind 2022/begin 2023, kan bezien worden of de frequentie van dit gezamenlijk overleg afgebouwd kan worden, zo kan blijven of moet worden geïntensiveerd.

10

3

Uitgangspunten Noordwijkse aanpak inburgering

Met de uitgangspunten van ons inburgeringsbeleid beogen we kwalitatieve inburgeringsvoorzieningen te realiseren, waarmee we optimaal bijdragen aan onze doelstelling gericht op financieel zelfredzame volwassenen. Daarnaast geven de uitgangspunten handvatten om te komen tot een effectieve combinatie van inburgering en overige voorzieningen binnen het sociaal domein. Uitgangspunten 1. Integrale aanpak: We kiezen voor een integrale aanpak. In deze integrale aanpak combineren we onze voorzieningen gericht op inburgering met de overige voorzieningen binnen het sociaal domein. Het gaat hierbij zowel om onze participatie- en re-integratievoorzieningen als om voorzieningen vanuit de Wmo, Schuldhulpverlening en Jeugdwet. 2. Direct aan de slag: Voor iedere inburgeringsplichtige statushouder streven we naar een zo snel mogelijke start met inburgering én participatie. Op deze manier stoppen of voorkomen we ‘de wachtstand’ en dragen we bij aan een actieve houding van deze mensen. De voorinburgering starten we al op het asielzoekerscentrum, de brede intake doet de ISD Bollenstreek, zodra de inburgeringsplichtige is gehuisvest in de gemeente. Bij het eerste intakegesprek is aanwezigheid van Vluchtelingenwerk wenselijk. 3.

Duurzaam maatwerk: We hebben veel aandacht voor de startfase van de inburgering, waardoor we op basis van een goed en compleet beeld maatwerk kunnen bieden dat leidt tot een duurzaam resultaat. 4. Regionale samenwerking waar nodig: In aansluiting op ons beleid voor het sociaal domein, organiseren we ook de uitvoering van inburgering zoveel mogelijk lokaal, tenzij een regionale organisatie meerwaarde heeft. Voor het aanbod van diverse inburgeringsonderdelen geldt dat regionale samenwerking van toegevoegde waarde is. We sluiten met deze uitgangspunten aan op ons beleid voor het sociaal domein en de handreiking van Divosa over de nieuwe Wet inburgering.

3.1

Uitgangspunt 1: Integrale aanpak Inburgering staat niet op zichzelf. We kunnen inburgeringsplichtigen alleen snel en volwaardig laten meedoen aan onze samenleving als we de inburgeringsvoorzieningen verbinden met de voorzieningen van het sociaal domein. Met de regierol die gemeenten in het nieuwe inburgeringsstelsel krijgen, kunnen we deze gewenste verbindingen in de uitvoeringspraktijk leggen. Inburgering wordt hiermee onderdeel van onze integrale aanpak in het sociaal domein. De eerste stap hiertoe is dat we in het intakegesprek (brede intake) komen tot de best passende leerroute en ook aandacht hebben voor hulpvragen die aansluiten op voorzieningen vanuit de Wmo en de Jeugdwet. In het persoonlijk PIP combineren we vervolgens de afspraken over de te volgen taalleerroute met afspraken over participeren. Dit vereist een duaal karakter van inburgeringstrajecten. Door de combinatie van deze afspraken krijgt leren ook een meer praktische kant. Hierdoor leren inburgeringsplichtigen de Nederlandse taal sneller en beter en hebben zij meer maatschappelijke contacten. Het leren van de Nederlandse taal en het participeren versterken elkaar, waardoor de toeleiding naar arbeid sneller en effectiever verloopt. Uitvoering door ISD Bollenstreek en MareGroep. Ook de verbinding met zorg en welzijn is van belang.

Meedoen en participeren in de Nederlandse maatschappij vereist dat iemand hier de ruimte voor heeft. Voor een goede inburgering is het cruciaal dat we (de escalatie van) problemen rondom welzijn en gezondheid zoveel mogelijk in kaart brengen en oplossen. Uit onze eigen ervaring blijkt dat veel statushouder-huishoudens te maken heeft met dergelijke problemen. Het is daarom van groot belang om vanaf de start van de inburgering extra

11

aandacht te hebben voor welzijn en gezondheid. Daarnaast besteden we aandacht aan het signaleren van deze problemen, zodat we snel de benodigde hulp en ondersteuning kunnen bieden. Doordat het COA de opdracht heeft gekregen de dossiers uitgebreider in te vullen en met name op de onderdelen die medische kwesties betreffen, kan op voorhand al worden bekeken of en welke zorg vroegtijdig moet worden ingezet om verergering/escalatie te voorkomen. Partijen die we bij de totstandkoming van deze integrale aanpak betrekken zijn onder andere onze huidige gecontracteerde aanbieders van taaltrajecten, maatschappelijke begeleiding/ Vluchtelingenwerk, re-integratie trajecten en Wmo-dagbesteding o.a. door MareGroep, lokale kinderopvangorganisaties, Kwadraad maatschappelijk werk, Stichting Welzijn Noordwijk, het Centrum voor Jeugd en Gezin, Stichting MEE en Bibliotheek Bollenstreek.

3.2

Uitgangspunt 2: Direct aan de slag We starten zo snel mogelijk met de inburgering. Dit kan betekenen dat we het brede intakegesprek al voeren wanneer de inburgeringsplichtige nog in het asielzoekerscentrum verblijft. Op deze manier kan iemand zo snel mogelijk starten met inburgering en participatie. Hierdoor stoppen of voorkomen we ‘de wachtstand’ en dragen we bij aan een actieve houding van deze mensen. Het intakegesprek wordt door ISD Bollenstreek gevoerd, waarbij het wenselijk is dat Vluchtelingenwerk bij het eerste gesprek aanwezig is, zodat direct afstemming plaatsvindt. De concrete invulling hangt af van een aantal aspecten, waaronder de afstand tot het asielzoekerscentrum. Vanuit efficiencyoverwegingen is het ondoenlijk om vanuit de ISD en Vluchtelingenwerk medewerkers een intake te laten doen bij een asielzoekerscentrum aan de andere kant van Nederland. Om de inburgeringsplichtige toch zo snel mogelijk te laten starten met de inburgering, kan gedacht worden aan een digitale intake of een aantal bijeenkomsten in Noordwijk, zelfs nog voor vestiging in de gemeente. Zodra een inburgeringsplichtige statushouder in de gemeente woont, kennen we direct een participatieplek (startplek) toe. Hierdoor ontstaat direct een reguliere week- en dagstructuur. Hiermee zorgen we dat inburgeringsplichtigen op een actieve manier beginnen aan hun leven in Noordwijk.

Een duidelijke structuur met activiteiten zorgt voor een gezonde instelling van waaruit alle aspecten van het leven kunnen worden geadresseerd. Daarnaast draagt een actieve houding eraan bij om te kunnen doorgroeien naar een betaalde baan. Vanuit de initiële participatieplek, kan gekeken worden welke werkzaamheden en/of sector het beste bij iemand past. Indien betaald werk niet mogelijk is, kijken wij naar welke vorm van participatie wel mogelijk is. Vrijwilligerswerk kan een optie zijn, alsmede de inzet van Sportief voor Werk. We maken hierbij gebruik van maatwerk. Daarnaast moet ook rekening worden gehouden met het tijdbeslag van het inburgeringstraject. Met de taalscholen zijn afspraken gemaakt over ureninzet en verdeling over de weekdagen. Dit houdt in, dat de scholen vooral lessen verzorgen tijdens de doordeweekse ochtenden en dan ’s middags tijd is voor huiswerk en participatie-activiteiten.

3.3

Uitgangspunt 3: Duurzaam maatwerk Binnen het nieuwe inburgeringsstelsel zijn drie verschillende leerroutes. Dit zorgt ervoor dat inburgeraars een inburgeringstraject op maat kunnen volgen. Gedurende de eerste maanden van de inburgering nemen we enkele maanden de tijd om een goed en compleet beeld te krijgen van een persoon. In deze tijd staat iemand niet stil en worden al programmaonderdelen aangeboden, maar zorgen we ervoor dat we voor elke inburgeraar de best passende leerroute opnemen in het persoonlijke PIP. Ook aan de taalaanbieders in de B1 en Zroute is opgedragen om flexibiliteit te hebben in het taalaanbod. De meeste aanbieders hanteren een startperiode waarin gekeken wordt welk taalniveau de statushouders eigen is en op welk niveau de klassen worden ingedeeld. De klantmanager van de ISD Bollenstreek heeft inzicht in het systeem van de taalaanbieders en kan hier in volgen of aan het PIP wordt voldaan of dat bijstelling nodig is.

12

We ondersteunen inburgeraars gedurende het eerste half jaar intensief bij hun participatie. We verwachten dat we met deze intensieve ondersteuning een investering doen in kwetsbare mensen, die zich op de langere termijn uitbetaalt omdat zij duurzaam zelfredzaam worden. Extra aandacht en investering in deze beginfase, verhoogt de kans op duurzame uitstroom uit de bijstand en minder aanspraak op aanvullende voorzieningen. Belangrijke randvoorwaarde voor een duurzaam resultaat is dat er vanuit de participatieplekken waar inburgeraars starten, ruimte is om door te groeien naar een passende baan. We zetten hiervoor het Servicepunt Werk Bollenstreek/MareGroep in, die door de participatie-activiteiten vanuit het taalonderwijs al enig zicht op de statushouders heeft kunnen krijgen. Op deze manier kunnen we zoveel mogelijk5 aansluiten op verschillende wensen en talenten.

3.4

Ondertussengroep en ELIP groep Tijdens diverse bijeenkomsten van de VNG over de nieuwe Wet inburgering is regelmatig aandacht gevraagd voor de groep inburgeringsplichtigen die voor de inwerkingtreding van de nieuwe wet zich vestigt in Nederland en die onder het regime van de huidige wet vallen. Op basis van die signalen heeft de minister aangegeven dat voor deze zogeheten ondertussengroep door de gemeenten een voorziening moet worden getroffen, zodat ook zij hun inburgeringstraject succesvol kunnen afronden. Er is navraag gedaan bij de ISD om te zien of er behoefte is aan een aparte voorziening voor deze groep inburgeringsplichtigen. De ISD heeft aangegeven dat op dit moment alle inburgeringsplichtigen zijn ondergebracht bij betrouwbare taalscholen waar zij hun inburgeringstraject kunnen afronden. Dit kan in de toekomst doorlopen totdat de inburgeringsplichtige het traject heeft afgerond. Hierbij is sprake van maatwerk. De ELIP groep betreft inburgeringsplichtigen waarvan de DUO lening is uitgeput, maar die het inburgeringsexamen nog niet hebben behaald. Ook voor deze groep geldt, dat de gemeente een voorziening moet treffen. Tot op heden is slechts in zeer incidentele gevallen sprake van het treffen van een voorziening vanuit de gemeente zodat de inburgeringsplichtige het traject kan afronden.

Voorstel is dan ook om geen afzonderlijke voorziening in het leven te roepen, maar op incidentele basis te kijken wat de beste oplossing is. Een kostenraming is hier niet te geven.

3.5

Uitgangspunt 4: Regionale samenwerking is belangrijk In het collegeprogramma 2019-2022 van Noordwijk is opgenomen dat op veel terreinen regionale samenwerking belangrijk is. Omdat we te maken hebben met relatief kleine aantallen inburgeringsplichtigen is het voor het aanbod van bepaalde inburgeringsvoorzieningen van toegevoegde waarde om samen te werken met buurgemeenten. Voor het aanbod van de drie leerroutes hebben we in Holland Rijnland verband een Europese aanbesteding gedaan, waarbij voor de B1 route en de Zroute aanbieders zijn gekozen. Voor de Onderwijsschakelroute vinden op dit moment gesprekken plaats met het MBO, HBO en Universiteit om te komen tot een dekkend aanbod. Ook op subregionaal niveau wordt in de Duin-en Bollenstreek samengewerkt. Het voordeel van deze samenwerking is dat wij met deze gemeenten ook samenwerken binnen het Servicepunt Werk. Hierdoor kunnen we goed de aansluiting zoeken bij het lokale bedrijfsleven.

Hierbij blijft ook het tweede uitgangspunt ‘Direct aan de slag’ gelden. Indien er niet (direct) een baan beschikbaar is die aansluit op de wensen en talenten van een inburgeraar, gaat iemand (eerst) aan de slag bij een baan die minder goed aansluit. Indien nodig zetten we de handhavingsmogelijkheden die de Participatiewet biedt hiervoor in. 5

13

4

Tijdspad en implementatie

4.1

Tijdspad

De figuur hieronder geeft het tijdspad van de verschillende fases weer die we doorlopen om uitvoering te geven aan onze nieuwe inburgeringstaak: 1. Implementatie 2. Uitvoering 3. Monitoring en evaluatie 4.

Bijstellen beleid6

4.2

Monitoring, evaluatie en bijstellen Gelijktijdig met de start van de uitvoering van het nieuwe beleid op 1 januari 2022, starten we ook met de monitoring van de uitvoering. Dit is voor onze eigen sturingsinformatie, maar tevens een verplichting van het Rijk. Het betreft namelijk een lerend en dynamisch stelsel en het Rijk wil kunnen bijsturen waar nodig. Hiervoor heeft zij monitoringsinformatie vanuit de gemeenten nodig. De indicatoren die als basis fungeren voor de monitoring worden naar verwachting derde kwartaal 2021 door het Rijk bekend gemaakt. Deze zullen in samenspraak met de VNG en gemeenten worden vastgesteld. Deze indicatoren hebben in ieder geval betrekking op de deelname en afronding van de onderdelen van de inburgeringsplicht, de gevolgde leerroutes, het behaalde taalniveau en arbeidsparticipatie. Hierbij worden de subdoelen van het inburgeringsstelsel, een tijdige start, de snelheid van het traject, maatwerk, dualiteit en kwaliteit betrokken. Voor de monitoring gelden de uitgangspunten dat gemeenten niet onnodig administratief belast worden en er zoveel mogelijk aansluiting gezocht wordt bij gegevens die gemeenten al verzamelen vanuit hun eigen sturingsbehoefte.

6

We stellen het beleid opnieuw (eventueel met aanpassingen n.a.v. de evaluatie) vast in 2023.

14

In q1 en q2 van 2023 evalueren wij zelf het nieuwe beleid. Indien nodig stellen we het beleid bij per q3 van 2023. Informatie over het aantal inburgeraars per leerroute en de tot dan toe behaalde inburgeringsresultaten worden betrokken bij de jaarstukken van de ISD Bollenstreek.

15

5

Financiën

5.1

Begroting uitgaven In onderstaande tabel is een begroting opgenomen van de kosten. Deze begroting is gemaakt aan de hand van de gegevens die de ISD Bollenstreek heeft aangeleverd met betrekking tot de kosten van de inzet van consulenten (warme overdracht, PIP, begeleiding, etc). Daarnaast worden kosten gemaakt voor de MAP en moet rekening worden gehouden met tolkenkosten. De tabel geeft de benodigde budgetten voor inburgering weer voor de periode 2021-2025. De budgetten voor de jaren 2022-2025 zijn onder voorbehoud dat de gemeenteraad deze budgetten vaststelt in de jaarlijkse begroting. Het bedrag voor 2021 is lager doordat de meeste programma’s pas 1 januari 2022 starten, maar de minister wel heeft aangegeven dat vanaf medio 2021 in de geest van de nieuwe wet gehandeld moet worden. De maatschappelijke begeleiding is een continu proces en is een wettelijke taak die al jaren wordt uitgevoerd. Onderstaande tabel is gebaseerd op deels inwonertal, deels op de taakstelling van het aantal te huisvesten statushouders. Meerjarige begroting uitvoering wet Inburgering (exclusief indexering van 2% per jaar vanaf 2022) 2022 2023 2024 2025 Uitvoeringskosten7 ISD Bollenstreek Regierol gemeente Uitvoeringsprogramma8 Leerroutes PVT’s Omgaan met geld MAP Tolkenkosten

€ €

102.881 25.000

€ 115.685 € 25.000

€ 115.685 € 25.000

€ 115.685 € 25.000

€ € € € €

153.750 12.375 9.225 4.178 12.300

€ 205.000 € 16.500 € 12.300 € 5.570 € 16.400

€ 150.000 € 13.125 € 9.000 € 4.100 € 12.000

€ € € € €

150.000 13.125 9.000 4.100 12.000

Maatschappelijke beg.

€

136.000

€

136.000

€ 130.000

€

130.000

Totaal

€

455.709

€

532.455

€ 458.910

€

448.910

5.2

Inkomsten en dekking

Onderstaande tabel geeft weer wat de budgetten zijn die beschikbaar worden gesteld door het Rijk. Het betreft gelden die via de algemene uitkering beschikbaar komen. De verdeling van deze budgetten over de diverse deelonderwerpen wordt later in het jaar duidelijker, zodra de nadere regelgeving vanuit het rijk beschikbaar komt.

De kosten die we maken voor de uitvoering van de nieuwe inburgeringstaken door de consulenten van de ISD Bollenstreek. De kosten die we maken voor de inkoop van Participatieverklaringstrajecten, leerroutes, cursus Omgaan met geld, Module Arbeidsmarkt en Participatie en tolken kosten 7 8

16

Dekking uitvoeringskosten Ondertussen Compensatie groep 2021 vertraging invoering wet 2021 € 76.600

€ 41.127

Uitvoeringskosten 2022

Uitvoeringskosten 2023

Uitvoeringskosten 2024

Uitvoeringskosten 2025

€ 127.881

€ 140.685

€ 140.685

€ 140.685

P215: Integratiebeleid (w.o. Vluchtelingenwerk) € 160.109

Vanaf 2022 neemt het te ontvangen budget toe, omdat er ook budget beschikbaar wordt gesteld voor het tweede en derde jaar van inburgeringsplichtigen. De helft van de Rijksbudgetten zijn gereglementeerd en mogen niet voor andere doelen worden aangewend. Dit betreft de specifieke uitkering (SPUK). De andere helft wordt verstrekt zonder bestedingsvoorwaarden. Het is ons voorstel deze middelen te bestempelen voor de uitvoering van de Wet inburgering. De besteding van de middelen die beschikbaar worden gesteld vanuit de SPUK, worden in het Besluit Inburgering nader ingekaderd. Verwachting is dat het Besluit in oktober 2021 beschikbaar komt. De tabel hieronder geeft de raming aan van de middelen die beschikbaar komen op grond van de SPUK. Inkomsten uit specifieke uitkering (SPUK) SPUK 2022 Uitkering voor de € asielstatushouders gehuisvest in 2021 Uitkering voor de € asielstatushouders gehuisvest in 2022 Uitkering voor de nvt asielstatushouders gehuisvest in 2023 Uitkering voor de nvt asielstatushouders gehuisvest in 2024 Uitkering voor gezins- en overige € migranten in betreffende jaar Totale uitkering €

58.800

2023 €

2024 14.700

221.337

€

114.800

€

28.700

€

221.337

€

114.800

€

161.954

€

11.781

nvt

1.781

€

291.919

€

11.781 362.619

€

317.236

Onderstaande tabel is de optelsom van zowel de SPUK, algemene uitkering en de post Integratiebeleid. De bedragen in deze tabel zijn exclusief indexering. Totalen inkomsten en uitgaven

SPUK Algemene Uitkering Totaal inkomsten Uitvoeringskosten

2022 € 291.919 € 127.881 € 419.800 € 455.709

2023 € 362.619 € 140.685 € 503.304 € 532.455

2024 € 317.236 € 140.685 € 457.921 € 458.910

17

Tekort

€ 35.909

€ 29.151

€ 989

De Specifieke Uitkering is een meeneemregeling, immers, de rijksbijdragen voor zowel de leerroutes als de maatschappelijke begeleiding, zijn gebaseerd op twee jaar. De kosten zijn dan ook over twee jaar verspreid. Voorstel is om ook voor Noordwijk een meeneemregeling vast te stellen, zodat de kosten uit de rijksgelden (gelabeld en niet gelabeld) kunnen worden gedekt.

5.3 Risico’s De uitvoering van een nieuwe taak brengt voor onze gemeente een aantal risico’s mee. Hieronder benoemen we deze risico’s en de wijze waarop we hiermee omgaan. 5.3.1

Het budget voor inburgering is deels bekend, de totale kosten nog niet.

De hoogte van het budget dat door het ministerie van SZW beschikbaar wordt gesteld aan de gemeente Noordwijk is voor het grootste deel bekend. Het Besluit inburgering is in augustus 2021 gepubliceerd. Hierin staat de verdeling van de middelen voor de inburgeringsvoorzieningen in detail uitgewerkt. Er is een rekentool beschikbaar voor de bijdrage die per inburgeringsplichtige aan de gemeente beschikbaar wordt gesteld. Dit betreft het budget voor de leerroute per inburgeringsplichtige, die over een periode van 2 jaar moet worden verdeeld. Dit deel van het budget fluctueert jaarlijks, omdat dit deel van het budget is gekoppeld aan feitelijk verblijf van de inburgeringsplichtige in de gemeente. Bij verhuizing van de inburgeringsplichtige naar een andere gemeente, verhuist het complete budget a € 10.000,-- voor twee jaar leerroute, mee. De specifieke uitkering (SPUK) bedraagt € 4.100,-- per asielmigrant en € 2.700 per gezins-en overige migranten. Toch zijn er twee onderdelen nog niet helder. Er is door het rijk een aanbesteding gedaan voor de leerbaarheidstoets. Elke gemeente is verplicht dit instrument in te zetten om te beoordelen op welk niveau de statushouder moet instromen in het taalonderwijs. De kosten voor de aanschaf van deze toets zijn nog niet duidelijk.

Daarnaast is nog veel discussie over de bijdrage vanuit het Rijk voor de Onderwijsroute en de kosten die hiervoor in rekening worden gebracht door MBO, HBO en Universiteit. Op dit moment belopen de offertes van de onderwijsinstellingen gemiddeld het dubbele van wat het Rijk beschikbaar stelt per statushouder. Over de inkomsten is een goed beeld te vormen. De kosten zijn echter nog niet geheel in kaart te brengen. Of de kosten gedekt kunnen worden vanuit het bestaande budget en de rijksgelden, is op dit moment nog niet te zeggen. Aan de ISD Bollenstreek is gevraagd om op korte termijn aan te geven welke kosten zij denken te gaan maken bij de uitvoering van de nieuwe Wet inburgering. De uitvoering van de Wet inburgering ligt, conform de GR ISD Bollenstreek, bij hen. 5.3.2

Het Rijk kan een prestatieverplichting opleggen

De rijksoverheid is voornemens om in de toekomst het nieuwe inburgeringsbudget te verdelen op basis van zowel inputfactoren (zoals het aantal inburgeringsplichtigen per gemeente) als op grond van door gemeenten geleverde prestaties. Het Rijk kan bijvoorbeeld ‘het percentage inburgeringsplichtigen dat het inburgeringsdiploma heeft gehaald’ als prestatie-indicator benoemen. Het rijk heeft het voornemen om drie jaar na invoering van het nieuwe stelsel de financiering van het stelsel te evalueren. In deze evaluatie zal ook worden onderzocht op welke wijze prestatiebekostiging het beste kan worden vormgegeven. Hierdoor bestaat er een kans dat we tegen die tijd een deel van het budget terug moeten betalen aan het Rijk bij slechte prestaties. Met de in hoofdstuk 3 gestelde beleidsuitgangspunten verwachten we er alles aan te doen om slechte prestaties te voorkomen. Daarnaast worden met de taalaanbieders op Holland Rijnland niveau duidelijke prestatieafspraken gemaakt en vastgelegd in het werkafsprakenboek.

18

5.3.3

We zijn afhankelijk van externe stakeholders

Het aanbieden van startplekken en de doorstroom naar passende banen zijn belangrijke onderdelen van ons inburgeringsbeleid. Hiervoor zijn we afhankelijk van externe partijen zoals het ServicepuntWerk/MareGroep. We richten ons op het maken van duidelijke samenwerkingsafspraken. Het doel van deze afspraken is om te komen tot startplekken waar inburgeraars voorbereid worden op doorstroom naar een voor hen passende baan. 5.3.4

De inburgeringstrajecten bestaan voor een deel uit nieuwe producten

Een aantal elementen van het nieuwe inburgeringsprogramma is nieuw, zoals bijvoorbeeld de Module Arbeidsmarkt en Participatie (MAP). Over de nieuwe elementen voeren we gesprekken met ISD Bollenstreek, Vluchtelingenwerk, MareGroep/SPW en andere aanbieders. Inmiddels is vanuit het Rijk op dit onderwerp nadere regelgeving vastgesteld en is ook duidelijk wat de criteria zijn ten aanzien van de MAP. Naast een theoretisch deel moet er ook ten minste 40 uur worden besteed aan praktijklessen. Het bedrag wat beschikbaar wordt gesteld voor de MAP bedraagt echter slechts € 136,-- per statushouder. In samenwerking met de ketenpartners wordt onderzocht op welke wijze zo efficiënt mogelijk de MAP kan worden ingevuld. Gedacht wordt over combinatie met de participatieactiviteiten in het kader van het taalonderwijs.

19

Bijlage 1 – Definities

B1-leerroute

Leertraject waarbij in een periode van maximaal 3 jaar gewerkt wordt aan het beheersen van de Nederlandse taal op taalniveau B19. De B1leerroute bestaat naast taalonderwijs ook uit de module Kennis Nederlandse Maatschappij.

Brede intake

Gesprek tussen ISD Bollenstreek, Vluchtelingenwerk en inburgeringsplichtige waarin we de startpositie, ontwikkelmogelijkheden en behoeften aan hulp en ondersteuning van de inburgeringsplichtige in kaart brengen. Dit gesprek vindt zo snel mogelijk plaats nadat de inburgeringsplichtige in Noordwijk is gehuisvest.

Financiële ontzorging

Minimaal de eerste zes maanden na binnenkomst in de gemeente betaalt de gemeente een aantal vaste lasten voor inburgeraars (huur, energiekosten en verplichte verzekeringen). Het bedrag voor deze lasten verrekenen we met de bijstandsuitkering. Op deze manier ontzorgen we inburgeringsplichtige inwoners en voorkomen we dat er schulden ontstaan in de beginperiode van hun verblijf in onze gemeente.

Gezinsmigrant

Persoon met een reguliere verblijfsvergunning voor bepaalde tijd, omdat zij een Nederlandse echtgenoot/partner hebben.

Inburgeringsplicht

Aan de inburgeringsplicht is voldaan wanneer iemand het inburgeringsexamen van de voor hem geldende leerroute heeft behaald en het Participatieverklaringstraject en de Module Arbeidsmarkt en Participatie heeft afgerond. DUO stelt vast of iemand (wel of niet langer) inburgeringsplichtig is.

Inburgeringsplichtige

Persoon met een verblijfsvergunning voor een niet-tijdelijk doel die volgens de registratie van DUO nog niet heeft voldaan aan zijn/haar inburgeringsplicht.

Leerroute

Inburgeringstraject gericht op het verhogen van het Nederlandse taalniveau en kennis van de Nederlandse maatschappij.

Maatschappelijke begeleiding

Begeleiding en ondersteuning bij praktische zaken en bij de kennismaking met de Nederlandse samenleving en specifieke lokale omgeving.

9 Volgens het Gemeenschappelijk Europees Referentiekader voor Moderne vreemde talen van de Raad van Europa

20

Module Arbeidsmarkt en Participatie

Leermodule gericht op het in beeld brengen van de competenties van statushouders en de kansen op de lokale arbeidsmarkt. Daarnaast omvat de module het aanleren van vaardigheden die nodig zijn voor het vinden van een baan of (vrijwillige) werkervaringsplek. 10

Ondertussengroep/ELIP groep

De ondertussengroep is de groep inburgeringsplichtigen die vooruitlopend op de inwerkingtreding van de nieuwe Wet inburgering in Noordwijk komt wonen en die nog onder het regime van de huidige wet vallen. De minister heeft aangegeven, dat voor deze groep een voorziening moet worden getroffen. De ELIP groep betreft inburgeringsplichtigen waarvan de DUO lening is afgelopen, maar die nog niet het inburgeringsexamen hebben afgelegd of behaald. Voor hen wordt, nu al, incidenteel een voorziening getroffen zodat zij hun inburgeringsexamen kunnen afleggen/halen.

Onderwijs-leerroute

Leertraject voor jonge inburgeringsplichtigen gericht op het beheersen van de Nederlandse taal op minimaal taalniveau B111 en instroom in het Nederlands MBO-, HBO- of WO-onderwijs.

Participatieverklaringstraject

Traject van ten minste 12 uur over de kernwaarden van de Nederlandse samenleving. Het traject sluit af met het afleggen van de participatieverklaring: “Ik verklaar dat ik kennis heb genomen van de waarden en spelregels van de Nederlandse samenleving en dat ik deze respecteer. Ik verklaar dat ik actief een bijdrage wil leveren aan de Nederlandse samenleving en reken erop dat ik daarvoor ook de ruimte krijg van mijn medeburgers”.

Participatie-voorzieningen

Werk of andere activiteiten gericht op het meedoen in de samenleving

Plan Inburgering en Participatie (PIP)

Document waarin we, op basis van de in de brede intake verzamelde informatie, vaststellen welke leerroute en participatie-voorziening(en) passend zijn voor de betreffende inburgeringsplichtige. Daarnaast staan er in het PIP afspraken over de maatschappelijke begeleiding en financiële ontzorging.

Statushouder

Persoon met een asiel-verblijfsvergunning voor bepaalde tijd en hun familie- en gezinsleden.

Voorbereiding op de inburgering

Programma door het COA in de periode voordat de statushouder naar onze gemeente verhuist. Dit programma bevat basis-taallessen, een introductie Kennis Nederlandse Maatschappij en individuele casemanagement gesprekken.

10 De minimale eisen van deze module worden bepaald met een algemene maatregel van bestuur (AMvB) 11 Volgens het Gemeenschappelijk Europees Referentiekader voor Moderne vreemde talen van de Raad van Europa

21

Z-leerroute

Leertraject voor mensen voor wie de B1- of Onderwijs-leerroute niet haalbaar is (bijvoorbeeld door een lage leerbaarheid en/of analfabetisme). Het leertraject richt zich in een periode van ongeveer 2 jaar op het beheersen van het Nederlands op een zo hoog mogelijk taalniveau om de zelfredzaamheid zoveel mogelijk te vergroten. De Z-leerroute bestaat naast praktisch taalonderwijs ook uit een module Kennis Nederlandse Maatschappij (op aangepast niveau).

22

Bijlage 2 – Implementatie en uitvoering

Na vaststelling van dit beleidsplan ronden we de implementatie van het inburgeringsbeleid af in q4 van 2021. Op 1 januari 2022 treedt de nieuwe Wet inburgering inwerking en start de uitvoering van het nieuwe beleid. In de implementatiefase treffen we alle voorbereidingen voor de uitvoering van het beleid. We werken onder andere onderstaande implementatiethema’s uit. Gedurende de implementatiefase vullen we deze lijst met thema’s verder aan. Welke stappen gaan we volgen om te komen tot 1 januari 2022?

Uitgangspunt 1: Integrale aanpak Nr.

Implementatiethema

1.

Brede intake vormgeven en proces inrichten ten behoeve van samenwerking tussen drie uitvoeringsafdelingen (Participatie, Wmo en Jeugdwet) ISD Bollenstreek

2.

Ontzorgen vormgeven met ISD Bollenstreek; inkoop Eurowijzer/omgaan met geld bij Vluchtelingenwerk

3.

Maatschappelijke begeleiding inkopen en afspraken maken over periodiek casusoverleg met aanbieder en team Participatie – Vluchtelingenwerk subsidie

4.

Participatieverklaringstraject (PVT) vormgeven en inkopen bij aanbieder Vluchtelingenwerk subsidie

5.

Communicatie naar stakeholders

Uitgangspunt 2: Direct aan de slag Nr.

Implementatiethema

1.

Proces uitwerken om contact tijdens AZC-fase op te starten

2.

Initiële participatieplekken vormgeven samen met het SPW, werkgevers en de gemeenten in de subregio Duin-en Bollenstreek

3.

Module arbeidsmarkt en participatie (MAP) inkopen en hierop aansluitend werkaanbod ontwikkelen in samenwerking met lokaal bedrijfsleven – via SPW/MG

4.

Communicatie naar stakeholders

Uitgangspunt 3: Duurzaam maatwerk Nr.

Implementatiethema

23

1.

Verlengde intake fase vormgeven met ISD Bollenstreek en indien vereist de aanbieder(s)

2.

Drie leerroutes inkopen op Holland Rijnland niveau, momenteel alleen nog Onderwijsroute open. B1 en Z route zijn reeds ingekocht.

3.

Proces uitwerken om voortgang van inburgering en benodigde handhaving uit te voeren. Verordening opstellen – ISD Bollenstreek

4.

Samenwerking ondernemers borgen gericht op passende banen na participatieplek/benutting arbeidsmarktpotentieel door SPW/MareGroep.

5.

Communicatie naar stakeholders

Uitgangspunt 4: Regionale samenwerking Nr.

Implementatiethema

1.

Samenwerkingsafspraken en afspraken over verantwoordelijkheidsverdeling met regio-gemeenten over gezamenlijk inkopen en contractmanagement taalonderwijs B1, Onderwijsroute en Zroute. Afgerond.

2.

Proces inrichten ten behoeve van samenwerking op het gebied van de B1leerroute voor dedicated klantmanagers bij de ISD Bollenstreek en de taalaanbieders voor de B1 route.

3.

Proces inrichten ten behoeve van samenwerking van dedicated klantmanagers ISD Bollenstreek en onderwijsinstellingen voor de Onderwijs-leerroute

4.

Proces inrichten ten behoeve van samenwerking van dedicated klantmanagers ISD Bollenstreek met SPW en taalaanbieders voor de Zroute

3.

Samenwerkingsafspraken maken met SPW die aansluiten op uitvoering inburgering

4.

Communicatie richting stakeholders over regionale samenwerking

24

Bijlage 3 – Klantreis inburgeringsplichtige statushouder

25