CConstaterende datNoordwijk
Koppel je AI →
Document · PDF

Bijlage B Ruimtelijke motivering Beeklaan 15 de Zilk

Commissievergadering 8 oktober 2026, gemeente NoordwijkBij agendapunt: BOPA adviesrecht Beeklaan 15, de Zilk125.173 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 14 van 14

24 https://www.ctgb.nl/actueel/nieuws/2025/03/26/ctgb-gaat-nieuw-toetsingskader-sneller-gebruiken 25 https://www.efsa.europa.eu/en/topics/topic/chemical-mixtures https://www.rivm.nl/en/bestrijdingsmiddelen/spark 26 Zie ABRvS 18 februari 2026, ECLI:NL:RVS:2026:929, onder 8. 27 Bij de beoordeling van een planologisch besluit moet ervan worden uitgegaan dat wettelijke voorschriften worden nageleefd. Zie ARRvS 28 maart 2018, ECLI:NL:RVS:2018:967 en ARRvS 5 februari 2020, ECLI:NL:RVS:2020:337. Adromi B.V. Blootstellingsrisico gewasbeschermingsmiddelen Pagina 17 van 35 Omwonenden worden gelijkelijk beschermd door de Verordening, ongeacht de status of functie van het verblijf of de reden van blootstelling. Het Unierecht kent geen groepen van mensen aan wie een verminderde bescherming toekomt, maar hanteert enkel het uitgangspunt dat de blootstelling van kwetsbare mensen normbepalend is (artikel 19, lid 1b onder iii van de Verordening). De vraag of omwonenden wonen in een woning die hoort bij een bedrijf, dan wel bij een ander agrarisch bedrijf (waar al dan niet gewasbescherming wordt toegepast) of wonen in een reguliere burgerwoning maakt geen verschil voor de mate van bescherming waar deze bewoners/gebruikers aanspraak op hebben krachtens de milieuregelgeving. Hetzelfde geldt voor medewerkers van een bedrijf.

Aan deze medewerkers komt eenzelfde bescherming toe, ongeacht of sprake is van medewerkers van een agrarisch bedrijf of een ander bedrijf en ongeacht of sprake is van een agrarisch bedrijf waar ook gewasbeschermingsmiddelen worden toegepast. In dit kader is verder relevant dat ook functies met een relatief korte verblijfstijd worden beschermd door het Europese recht, zoals openbaar verblijfsgebied, zoals paden en pleinen28. Op grond van de milieuregelgeving is de bescherming tegen drift dus niet afhankelijk gesteld van de status of reden van de aanwezigheid in de nabijheid van percelen waar gewasbescherming kan worden toegepast. De milieuregelgeving gaat uit van een gelijke bescherming van mensen en daarmee van functies. Evenmin is bijvoorbeeld kortdurend verblijf dus noodzakelijkerwijs aanleiding om uit te gaan van verminderde bescherming, hoogstens is dat een kwestie van verminderde gevoeligheid (minder blootstellingstijd en -risico). De milieuregelgeving houdt verder geen rekening met aantallen, d.w.z. dat aan één persoon evenveel bescherming toekomt als aan honderd personen. In lijn daarmee kan in het kader van planologische besluitvorming dus in geen enkele omstandigheid een lager beschermingsniveau worden gehanteerd voor bepaalde mensen en functies ten opzichte van andere mensen en functies. Immers voor de milieuregelgeving is iedereen gelijk.

De milieuregelgeving werkt daarbij ook twee kanten op in die zin dat zowel toepassers als blootgestelden hier rechten aan kunnen ontlenen. De bescherming van personen tegen drift is absoluut. Die rechten dienen in het kader van planologische besluiten gerespecteerd te worden29. 4.5.2. Mate van kwetsbaarheid 28 Zie artikel 12 en de considerans van richtlijn 2009/128/EU en zie ook het standpunt van de Europese Commissie blijkens ‘Proposal for a regulation on the sustainable use of plant protection products and amending Regulation (EU) 2021/2115, COM/2022/305 final, https://eur-lex.europa.eu/legal- content/EN/TXT/?uri=CELEX:52022PC0305, geraadpleegd op 20 februari 2023. 29 Zie in strijd met de Verordening op dit punt: ARRvS 22 november 2023, ECLI:NL:RVS:2023:4331, nu de Afdeling hier de rechtsopvatting hanteert dat bepaalde personen/functies en mensen minder bescherming toe zou mogen komen. Adromi B.V. Blootstellingsrisico gewasbeschermingsmiddelen Pagina 18 van 35 Het enige wat in het kader van planologische besluitvorming dus relevant kan zijn, is de vraag of een planologisch besluit ertoe leidt dat voorstelbaar is c.q. niet kan worden uitgesloten dat zich situaties? voordoen waar de volgende aspecten aan de orde zijn: - de verblijftijd van personen30; - de verblijfswijze (zoals binnen of buiten); - de kwetsbaarheid van personen (zoals woon- of werkomgeving, kinderen e.d.)31.

Immers dit leidt ertoe dat een bepaalde kwetsbare functie als minder gevoelig voor driftblootstelling kan worden beschouwd, hetgeen van belang is in de context van de beoordeling welke eventuele voorzorgmaatregelen getroffen zouden moeten worden. 4.5.3. Beperking agrarische exploitatie De mate van bescherming die toekomt aan driftgevoelige functies kan zich vertalen in beperkingen bij het toepassen van gewasbeschermingsmiddelen op teeltpercelen. Het kan hierbij gaan om actuele beperkingen die voortvloeien uit geldende regelgeving, maar het kan ook gaan om potentiële beperkingen (als gevolg van klachten, civiele procedures en toekomstige wetgeving). In algemene zin dienen naburige gronden, ongeacht de functie daarvan, beschouwd te worden als een actuele beperking bij toepassing van gewasbeschermingsmiddelen. Op grond van bijlage 1 artikel 1 onder 3a en 3c van richtlijn 2009/128/EU vormt het voorkomen van het gezondheidsrisico dat kan ontstaan door blootstelling aan gewasbeschermingsmiddelen die niet op het doelgewas terecht zijn gekomen immers een concrete uitwerking van het voorzorgbeginsel, waar ook aandacht voor dient te bestaan in het kader van de vakbekwaamheidseisen die gelden om gewasbescherming te mogen toepassen (artikel 5 van genoemde richtlijn jo. artikel 17, lid 1 onder c van het Besluit gewasbeschermingsmiddelen en biociden).

Het voorkomen van een gezondheidsrisico speelt dus zelfs voor naburige teelten. Immers als spuitmiddel dat wordt toegepast op het ene perceel ook terecht zou komen op een ander gewas, dan kan die oogst worst case worden afgekeurd voor menselijke consumptie. Dit betekent dat de geldende agrarische bestemming moet worden beschouwd als actuele beperking bij toepassing van gewasbeschermingsmiddelen. Ook de geldende agrarische bestemming is kortom een beperking bij toepassing van gewasbeschermingsmiddelen. Gelet op de bestemde situatie die al tal van actuele en potentiële spuitbeperkingen insluit, zal de beoogde ontwikkeling niet kunnen leiden tot nieuwe of aanvullende mogelijke spuitbeperkingen voor 30 In die strekking ook ABRvS 14 juni 2017, ECLI:NL:RVS:2017:1575 ov. 11.5.1 dat een fietspad vanwege korte verblijfstijd geen voor driftblootstelling relevante functie zou zijn. 31 In het CHW bestemmingsplan ‘Wonen Rijssen, Opbroek Noord’ was sprake van een groenbestemming die ook speelvoorzieningen toeliet. In ABRvS 22 juli 2020 201905332/1/R3 onder 15.1 overweegt de Afdeling hierover dat dit geen gevoelige functie zou zijn. Die opvatting is in strijd met de SUD richtlijn op grond waarvan bijvoorbeeld pleinen driftgevoelig zijn. Een speelvoorziening voor kinderen dient dus wel degelijk, ondanks de mogelijk korte verblijftijden, als driftgevoelig te worden beschouwd. Adromi B.V.

Blootstellingsrisico gewasbeschermingsmiddelen Pagina 19 van 35 omliggende agrarische gronden (vraag 1 van paragraaf 1.1). Mogelijke beperkingen zijn inherent verbonden met het toepassen van gewasbescherming. De situatie is hiermee gelijk aan de situatie Buitenhuisweg I32. In de zaak Buitenhuisweg was sprake van een afwijkingsbevoegdheid, in het kader waarvan de menselijke gezondheid geen punt van afweging was, enkel de vraag of sprake zou zijn van een toename van mogelijke beperkingen voor omliggende functies. In onderhavige situatie dient een bredere afweging plaats te vinden. Los van de vraag of sprake zou zijn van aanvullende actuele en/of potentiële spuitbeperkingen of niet dient immers ook het gezondheidsaspect te worden beoordeeld (vraag 2 van paragraaf 1.1), wat in het vervolg van deze notitie aan de orde komt. 4.5.4. Gezondheidscriteria De algemeen aanvaarde toxicologische normen en de beschikbare relevante en betrouwbare wetenschappelijke en technische kennis (in de bewoordingen van de Biocidenverordening), waarmee wordt vastgesteld of er een risico is voor de volksgezondheid, mogen, gelet op de jurisprudentie van de Afdeling, niet worden meegewogen ter onderbouwing van planologische besluitvorming33.

De Afdeling beoogt een politieke heroverweging van wetenschappelijke onzekerheidsmarges en toxicologische uitgangspunten, zoals de overwegingen om de blootstelling van kinderen in de leeftijdscategorie van 1-3 jaar representatief te achten voor kwetsbare personen34. Tegelijkertijd is bekend dat de Afdeling ervan uitgaat dat er vanuit planologisch oogpunt geen ruimte is om strengere blootstellingsnormen te hanteren zodra er wettelijke blootstellingsnormen zijn vastgesteld35. Dit zelfs in de situatie dat voldoende wetenschappelijke zekerheid bestaat dat die vastgestelde normen niet voorkomen dat er gezondheidsschade ontstaat36 (en dus in strikte zin niet voldoen aan het uitgangspunt van een evenwichtige toedeling van functies aan locaties). Het is niet duidelijk om welke reden de Afdeling de wettelijke blootstellingsnormen voor gewasbeschermingsmiddelen uit het Unierecht niet accepteert. Mogelijk speelt mee dat dat de Afdeling het Europese recht gemakshalve als rechtsfeit blijft beschouwen, ondanks dat het Europese Hof het Unierecht als autonome rechtsorde beschouwt welke voorrang heeft op het nationale recht 37.

In contrast daarmee gaat de Afdeling er bijvoorbeeld van uit dat luchtkwaliteitsnormen ten aanzien waarvan weinig wetenschappelijke onzekerheid bestaat dat deze de menselijke gezondheid onvoldoende beschermen, in de context van planologische besluitvorming dienen te worden gehanteerd38. Deze wettelijke normen zijn daarbij volgens de Afdeling zelfs representatief voor 32 ABRvS 16 augustus 2023, 202204200/1/R4, o.v. 13.4 33 ABRvS 18 februari 2026, ECLI:NL:RVS:2026:929 34 In ABRvS 18 februari 2026, ECLI:NL:RVS:2026:929 refereert de Afdeling aan ABRvS 19 oktober 2022, ECLI:NL:RVS:2022:3023 onder 25, waarin is overwogen dat de redenering om kinderen uit deze leeftijdscategorie representatief te achten niet overtuigend is. 35 ARRvS 10 juli 2024, ECLI:NL:RVS:2024:2833, onder 7.1 36 ARRvS 27 juli 2025, ECLI:NL:RVS:2025:3076 onder 75.3, waar de Afdeling impliciet (is dit eigen interpretatie?) ook te kennen heeft gegeven dat aspecten van cumulatie, synergisme en aggregatie geen rol spelen voor planologische besluitvorming zodra er wettelijke blootstellingsnormen gelden, ongeacht de vraag of die aspecten zijn meegewogen in de blootstellingsnormen. 37 De bekende arresten Van Gend & Loos en Costa/ENEL. 38 10 juli 2024, ECLI:NL:RVS:2024:2833, onder 7.1 Adromi B.V.

Blootstellingsrisico gewasbeschermingsmiddelen Pagina 20 van 35 kwetsbare personen, voor stoffen waarvoor geen wettelijke normen zijn vastgesteld, zoals elementair koolstof en voor cumulatieve en additieve aspecten39. Door de Afdeling wordt in het kader van de ruimtelijke ordening ook hinder beschouwd, bijvoorbeeld ten aanzien van ongemakken die mensen kunnen ervaren wanneer ze dicht op landbouwpercelen wonen, zoals geur en/of neerslag van deeltjes. Hier zijn geen gevalideerde modellen voor, want bij dat soort risico’s speelt het aspect gezondheid geen rol40. 39 ABRvS 9 juli 2025, ECLI:NL:RVS:2025:3076, onder 75.3 40 In een recente uitspraak wordt door de Afdeling immers niet langer gesproken van gezondheidsrisico’s die kunnen samenhangen met blootstelling aan drift van gewasbeschermingsmiddelen, maar alleen nog van hinder die hierdoor kan worden veroorzaakt. Zie hiervoor: ARRvS 6 november 2024 ECLI:NL:RVS:2024:4503. In (Meeslouwerpolder) ten opzichte van eerdere uitspraken zoals ARRvS 19 oktober 2022, ECLI:NL:RVS:2022:3023 (Asdonkterrein), ABRvS 27 juli 2022 ECLI:NL:RVS:2022:2167, onder 7.2 en ABRvS 30 maart 2016, ECLI:NL:RVS:2016:855 (Houten) waarin gesproken werd van gezondheidseffecten. Echter zie ook ARRvS d.d. 26 april 2017, ECLI:NL:RVS:2017:1157, 4.9 waarin ook al wordt gesproken van ontoelaatbare overlast en niet van gezondheidsrisico’s. Adromi B.V.

Blootstellingsrisico gewasbeschermingsmiddelen Pagina 21 van 35 5. Beoordeling gezondheidsaspecten 5.1. Verspreidings- en blootstellingsmodellen Als achtergrond bij onderhavige notitie is het volgende van belang. In de zaak Houten49 heeft de Afdeling overwogen dat in het kader van de ruimtelijke ordening geen gebruik mag worden gemaakt van extrapolatie van gegevens uit de zogenaamde PRI 2012 rapportage50, aangezien deze rapportage onvoldoende wetenschappelijke basis biedt als het gaat om het aspect driftverspreiding. In de zaak Wijchen heeft de Afdeling overwogen dat ook het nieuwe rapport PRI 201551 onvoldoende wetenschappelijke basis biedt voor wat betreft de verspreiding van drift52, nu dit weliswaar is gebaseerd op PRI 201453 maar voor het overige geen aanvullende brede wetenschappelijke basis biedt ten opzichte van PRI 2012. In de uitspraak Broedershof Neder-Betuwe54 heeft de Afdeling bevestigd dat gebruikmaking van het PRI 2015 rapport onvoldoende deugdelijk is voor de ruimtelijke ordening, ook al had in deze situatie adviesbureau SPAWNP bij de beoordeling van de driftblootstelling aanvullende voorzorgmarges ingebouwd voor wat betreft verspreiding van druppeldrift, afscherming van een haag en cumulatieve effecten.

Blijkens de uitspraak Asdonkterrein Beuningen55 accepteert de Afdeling bestuursrechtspraak de achterliggende toxicologische basis van het zogenaamde EFSA-OPEX model niet voor de ruimtelijke ordening. In de uitspraken Lentsesteeg Rheden56, Heilig Kempke Lith57 en Slotstraat Opijnen58 is deze stellingname bevestigd. Voor de goede orde zij vermeld dat in deze context gemakshalve wordt gesproken over uitspraken van de Afdeling over het EFSA-OPEX model, maar dat de Afdeling de wetenschappelijke achtergrond en de toxicologische basis die aan dit model ten grondslag ligt negatief heeft beoordeeld. Het EFSA-OPEX model betreft het verspreidingsmodel dat is ontwikkeld door de European Food Safety Authority, wat in de EU wordt benut om de toelaatbaarheid gewasbeschermingsmiddelen te (her)beoordelen binnen de door de Biocidenverordening gestelde kaders. Het model kent ook erkenning buiten de EU, nu het ook in andere landen wordt gebruikt als referentie bij toelating van gewasbeschermingsmiddelen.

49 ABRvS 30 maart 2016, ECLI:NL:RVS:2016:855 50 Plant Research International, Onderzoek naar driftblootstelling bij ruimtelijke ontwikkelingen in de gemeente Tholen, maart 2012, PRI rapport 441 51 Plant Research International, Driftblootstelling van omstanders en omwonenden bij de bespuiting van veldgewassen met een veldspuit, november 2015, PRI rapport 610 52 ABRvS 6 juni 2018, ECLI:NL:RVS:2018:1741 53 Plant Research International, Onderzoek naar driftblootstelling van omstanders en omwonenden door boomgaard bespuitingen Project Skaeve Huse in de gemeente Nijmegen, mei 2014, PRI rapport 568 54 ABRvS 16 december 2020, ECLI:NL:RVS:2020:3018 55 ARRvS 19 oktober 2022, ECLI:NL:RVS:2022:3023 56 ARRvS 23 november 2022, ECLI:NL:RVS:2022:3387 57 ARRvS 2 augustus 2023, ECLI:NL:RVS:2023:2959 58 ARRvS 6 december 2023, ECLI:NL:RVS:2023:4523 Adromi B.V. Blootstellingsrisico gewasbeschermingsmiddelen Pagina 22 van 35 Mede op basis van het advies van de Stichting Advisering Bestuursrechtspraak59, waarin wordt verwezen naar een briefrapport van RIVM60, komt de Afdeling bestuursrechtspraak in de uitspraak Asdonkterrein Beuningen tot de conclusie dat via een beoordeling waarbij gebruik gemaakt wordt van het EFSA-OPEX model geen sprake kan zijn van goede ruimtelijke ordening voor wat betreft gezondheidsrisico’s van driftblootstelling.

De kanttekeningen die de Afdeling plaatst bij het EFSA-OPEX model hebben betrekking op wetenschappelijke onzekerheid over fysische uitgangspunten (de natuurkundige aspecten ten aanzien van de verspreiding van druppels, aerosolen en dampen door de lucht), toxicologische uitgangspunten (dosis en norm) en op de gebruiksfunctionaliteit van het model. Voor wat betreft fysische aspecten keurt de Afdeling het model af omdat sprake is van wetenschappelijke onzekerheid over in het model gehanteerde standaardwaarden: - Druppelverspreiding; - Nalevering van emissies door uitdamping na toepassing; - Drift ten gevolge van lange boombespuitingen. Voor wat betreft gebruiksfunctionaliteit keurt de Afdeling het model af omdat hiermee geen berekeningen kunnen worden uitgevoerd voor wat betreft: - Cumulatie; - De invloed van (hoge) gebouwen; - Het driftreducerende effect van een windhaag. Vanwege de volgende toxicologische aspecten keurt de Afdeling het model af: - Wetenschappelijke onzekerheid over cumulatieve en geaggregeerde blootstelling aan stoffen. - De redenen waarom blootstelling en gezondheidsrisico’s van kinderen uit de leeftijdscategorie 1 tot 3 jaar representatief zijn voor mensen met een bijzondere kwetsbaarheid zijn niet overtuigend.

Met de huidige versie van het EFSA-OPEX model (januari 2022, versie 1.0.1) worden de kritiekpunten van de Afdeling voor wat betreft gebruiksfunctionaliteit en toxicologie niet ondervangen. Verder blijkt uit de uitspraken Heilig Kempke Lith en Slotstraat Opijnen dat de Afdeling bestuursrechtspraak van oordeel is dat het hanteren van worst case uitgangspunten ten einde de bekende wetenschappelijke onzekerheid te ondervangen vanuit een oogpunt van goede ruimtelijke ordening onvoldoende is. Uit de uitspraak Heilig Kempke Lith worden afgeleid dat Afdeling voor de beoordeling van cumulatieve en geaggregeerde effecten een gewogen optelling van blootstelling aan stoffen (zonder enige discontering) afwijst. In de uitspraak Bornerbroekseweg nuanceert de Afdeling dit standpunt en volgt de Afdeling de conclusie van de StAB dat in het kader van de goede ruimtelijke ordening niet mag worden gecorrigeerd voor de bekende wetenschappelijke restonzekerheden, zolang deze achterliggende wetenschappelijke restonzekerheden niet zijn weggenomen. Hiermee wijst de Afdeling vooralsnog ook cumulatiebeoordelingen af welke minder worst case zijn.

Enkelvoudige optelling betreft immers een benadering die worst case is ten opzichte van alle andere 59 STAB 41286, 30 september 2021 60 RIVM, Modellen om de humane blootstelling aan gewasbeschermingsmiddelen te berekenen: een stand van zaken, RIVM Briefrapport 2019-0031 https://www.rivm.nl/bibliotheek/rapporten/2019-0031.pdf Adromi B.V. Blootstellingsrisico gewasbeschermingsmiddelen Pagina 23 van 35 methoden, waaronder de zogenaamde Monte Carlo Risk Assessment (MCRA)61. Met deze uitspraken komt de Afdeling terug op een eerder uitgesproken oordeel dat cumulatieve blootstelling niet zo relevant is voor drift62. De toxicologische uitgangspunten volgen uit richtlijnen welke door OECD en/of ECHA zijn vastgesteld. Aangezien het EFSA-OPEX model deze toxicologische uitgangspunten deelt met alle andere verspreidingsmodellen, zullen vooralsnog geen door de Afdeling geaccepteerde kwantitatieve uitspraken kunnen worden gedaan over toxicologische aspecten die spelen bij blootstelling aan omgevingsfactoren in planologische context. 5.2.

Inpassing zonder modelmatige beoordeling Op grond van de rechtspraak van de Afdeling bestuursrechtspraak kan nog steeds afgeweken worden van de 50 meter middels een deugdelijk locatiespecifiek onderzoek, waarbij kan worden aangetoond dat onder de gegeven omstandigheden ook bij het hanteren van een kortere afstand een aanvaardbaar woon- en leefklimaat bij een gevoelige functie is gegarandeerd. Hierbij is het een vereiste dat dit alles onderzocht wordt door een milieudeskundige63. In een recente uitspraak64 is geoordeeld: “Een kleinere afstand kan aanvaardbaar zijn indien (bijvoorbeeld) driftreducerende maatregelen worden getroffen”. In deze uitspraak heeft de Afdeling overwogen dat, in het geval het agrarische perceel direct gelegen is naast het perceel met de gevoelige functie, het plaatsen en in stand houden van een struweelhaag voldoende is onderbouwd dat een kortere afstand van 50 meter kan worden aangehouden. Onderhoud en instandhouding van een dergelijke haag dient daarbij te worden verzekerd middels een vergunningvoorschrift of een (voorwaardelijke) instandhoudingsverplichting. De met deze uitspraak ingezette lijn is in een andere uitspraak bevestigd65, waarbij in die uitspraak wordt verwezen naar het zogenaamde OBO onderzoek van RIVM.

Uit dit rapport van RIVM blijkt dat mensen in de nabijheid van agrarische gronden blootgesteld staan aan kleine hoeveelheden stoffen afkomstig uit gewasbeschermingsmiddelen die niet (alleen) uit voedsel afkomstig zijn66. Uit dit onderzoek van RIVM blijkt eveneens, dat mensen die dichtbij landbouwpercelen wonen, gemiddeld iets gezonder lijken te zijn dan personen die daar verder vandaan wonen. De Gezondheidsraad komt tot dezelfde conclusies67. In genoemde uitspraak wordt overwogen dat ook het Ctgb de bevindingen van RIVM heeft bevestigd. 61 EFSA, Proposal for a data model for probabilistic cumulative dietary exposure assessments of pesticides in line with the MCRA software, 19-04-2018, Efsa Journal 2018-15(4);1375 62 ABRvS 21 april 2021, ECLI:NL:RVS:2021:851 ov. 52.1, in deze uitspraak kon worden volstaan met de beoordeling van blootstelling aan één stof, Captan welke vanwege hoge schadelijkheid als representatief kon worden beschouwd. Inmiddels wordt Captan als minder schadelijk beschouwd dan waar in het bestemmingsplan waar onderhavige uitspraak betrekking op had vanuit is gegaan, zie: https://doi.org/10.2903/j.efsa.2020.6230.

63 ARRVS 24 mei 2017, ECLI:NL:RVS:2017:1353 64 ARRvS 2 november 2022, ECLI:NL:RVS:2022:3160 65 ARRvS 25 januari 2023, ECLI:NL:RVS:2023:269 66 RIVM Rapport 2019-0052 Onderzoek Blootstelling Omwonenden (OBO) Bestrijdingsmiddelen en omwonenden Samenvattend rapport over blootstelling en mogelijke gezondheidseffecten 67 Gezondheidsraad, Vervolgadvies gewasbescherming en omwonenden, 2010/10, Den Haag 2020, p. 36 Adromi B.V. Blootstellingsrisico gewasbeschermingsmiddelen Pagina 24 van 35 Nu bollenteelt ook gepaard gaat met inzet van gewasbeschermingsmiddelen die niet mogen worden toegepast op voedselgewassen, zijn de conclusies van het OBO rapport in zoverre ook representatief te noemen voor teelt van voedselgewassen68. Gelet hierop zijn er vooralsnog geen aanwijzingen dat sprake is van gezondheidsrisico’s vanwege het wonen nabij agrarische gronden. Ook in een recente uitspraak heeft de voorzieningenrechter van de rechtbank Midden-Nederland geoordeeld dat een kleinere afstand kan worden aangehouden, mits dit op basis van zorgvuldig en op locatie toegesneden onderzoek deugdelijk kan worden gemotiveerd69. In de genoemde uitspraken wordt daarbij ook steeds het belang van het aanbrengen van een vanggewas of een andere vorm van afscherming benadrukt in situaties waarin sprake is van een korte onderlinge afstand of zelfs aan elkaar grenzende tuinen en gewaspercelen.

Verder relevant is de uitspraak van de Afdeling inzake Buitenhuisweg I70, waarin wordt overwogen dat indien het gebied met een voor gewasbeschermingsmiddelen gevoelige functie niet uitgebreid wordt, er geen sprake kan zijn van een gewijzigd risico op mogelijke beperkingen bij het gebruik van gewasbeschermingsmiddelen in de toekomst. Dat is in deze situatie ook het geval. Per slot van rekening is thans sprake van een maatschappelijke en van een recreatieve bestemming voor de betrokken gronden op grond waarvan sprake kan zijn van het nodige reguliere menselijke verblijf. 5.3. Aandachtzones Zoals aangegeven in paragraaf 1.2 hanteert de Afdeling bestuursrechtspraak standaard een aandachtzone van 50 meter. Bij ontwikkelingen waarbij driftgevoelige functies en agrarisch bestemde percelen op kortere afstand gelegen zullen zijn, dient middels locatiespecifiek onderzoek te worden nagegaan of wordt voldaan aan een aanvaardbaar woon- en leefklimaat. De afstand van 50 meter is blijkens een uitspraak uit 200271 gebaseerd op het toenmalige beleid van de provincie Gelderland voor de goedkeuring van ruimtelijke ontwikkelingen waarbij gevoelige functies nabij boomgaarden en boomteeltpercelen aanwezig zouden zijn (de ‘Handreiking bestemmingsplannen’).

Ten tijde van dat beleid gold op grond van artikel 13 van de Bestrijdingsmiddelenwet 1963, het daarop gebaseerde Lozingenbesluit open teelt en veehouderij en de bijbehorende Regeling testmethoden driftarme doppen Lozingenbesluit open teelt en veehouderij, een verplichting om driftreductie toe te passen van minimaal 50%. Op grond van het Activiteitenbesluit cq. het Besluit activiteiten leefomgeving dient standaard een driftreducerende techniek te worden gehanteerd van minimaal 68 In de bollenstreek worden veel niet-consumptiegewassen geteeld waarom deels middelen gebruikt worden die niet op consumptiegewassen mogen worden gebruikt. Onderzoek in de bollenstreek biedt dus het voordeel dat niet consumptieve blootstelling kan worden bepaald. In andere gebieden kan minder goed worden uitgesloten dat stoffen uit gewasbeschermingsmiddelen via consumptie in het lichaam terecht zijn gekomen. 69 Rechtbank Midden Nederland 19 maart 2023, ECLI:NL:RBMNE:2023:1048 70 ABRvS 16 augustus 2023, 202204200/1/R4, o.v. 13.4 71 ARRvS 24 juli 2002, ECLI:NL:RVS:2002:AE5754 Adromi B.V. Blootstellingsrisico gewasbeschermingsmiddelen Pagina 25 van 35 75%, een norm die kortom de helft strenger is geworden72, waardoor bedoelde afstand van 50 meter thans minstens kan worden gehalveerd tot 25 meter.

Hierbij is ook van belang dat bedoelde 50 meter werd gehanteerd in een tijd dat gewasbeschermingsmiddelen waren toegelaten welke nu al geruime tijd vanwege herbeoordelingen onder het regime van de Biocidenverordening zijn uitgefaseerd, terwijl nieuwe middelen met een lagere potentiële schadelijkheid en lagere persistentie hiervoor in de plaats zijn gekomen. Bedoelde afstand van 50 meter is verder gebaseerd op gewasbehandeling bij boomteelt en in boomgaarden. Bij dergelijke teelten is het risico op drift groter, omdat dan opwaarts en zijwaarts kan worden gespoten en bepaalde behandelingen ook plaatsvinden buiten het volbladseizoen, waardoor bladeren in het gewas geen aanvullende driftreductie bieden. 72 Zie ook paragraaf 3.1. Adromi B.V. Blootstellingsrisico gewasbeschermingsmiddelen Pagina 26 van 35 6. Maatregelen 6.1. Afscherming Mede gelet op de jurisprudentie welke is aangehaald in paragraaf 4.2, is toepassing van afscherming ook geaccepteerd in het kader van planologische besluitvorming73 ten einde uit voorzorg te zorgen voor extra driftreductie. Dat is in de gegeven situatie ook de aangewezen weg, aangezien het geen optie is om aanvullende driftreducerende maatregelen te treffen bij toepassing van gewasbeschermingsmiddelen op de omliggende percelen. In lijn hiermee is uiteraard van belang hoe in algemene zin de effectiviteit van een afscherming dient te worden beoordeeld.

6.1.1. Algemeen Er zijn de nodige wetenschappelijke gegevens voorhanden als het gaat om de afschermende werking van een windhaag74. Verder is van belang dat een windhaag erkend is als driftreducerende techniek; een windhaag staat als zodanig op de ‘lijst met indeling van spuittechnieken in DriftReducerende Techniek-klassen’ (DRT-lijst) van de Technische Commissie Techniekbeoordeling (TCT) van 13 mei 202475. Dit geldt voor een windhaag voor de periode vanaf 1 mei met 90% bladdichtheid tot 50% bladval van de windhaag76. In combinatie met de (wettelijk standaard verplichte) 75% driftreductie van een spuitmachine biedt een haag aanvullend 75% driftreductie, zodat tot 94% driftreductie mogelijk is. Uit andere wetenschappelijke studies kan een hoger driftreducerend effect van een windhaag worden afgeleid77 en hier wordt in het PRI 201578 ook naar verwezen. Dit betekent dat de 75% driftreductie welke de TCT hanteert, kan worden beschouwd als een conservatief uitgangspunt. Hierbij dient er aandacht aan te worden gegeven dat de TCT zijn beoordeling baseert op een haag welke vrijwel ononderbroken om een teeltperceel heen staat, terwijl het in onderhavige context gaat over afscherming van de kwetsbare functie.

73 Vergelijk in dit verband ABRvS 28 november 2018, ECLI:NL:RVS:2018:3904, waarin is overwogen dat aannemelijk is dat een driftreducerende voorziening bestaande uit dubbele hagen leidt tot een ruime driftreductie. 74 Vergelijk in dit verband ABRvS 28 november 2018, ECLI:NL:RVS:2018:3904, waarin is overwogen dat aannemelijk is dat een driftreducerende voorziening bestaande uit dubbele hagen leidt tot een ruime driftreductie en zie: Zande, J.C. van de en M. Wenneker, 2015. Driftblootstelling van omstanders en omwonenden door boomgaard bespuitingen. Wageningen, the foundation Stichting Dienst Landbouwkundig Onderzoek. Plant Research International, Wageningen UR (University & Research centre), PRI-rapport 609. 68 blz.; 7 fig.; 20 tab.; 53 ref. 75 Zie: https://iplo.nl/publish/pages/138135/drt-lijst-20240513-t.pdf en https://iplo.nl/publish/pages/151722/6- informatieblad-windhaag-20220718.pdf (geraadpleegd op 14 juni 2024) 76 Een windhaag met minimaal 90% dicht bladoppervlak + standaardtechniek (dus spuiten zonder driftreductie op de machine staat gelijk aan een driftreductie van 75%. 77 Porskamp H.A.J., Michielsen, J.M.G.P., Huismans, J.F.M., De invloed van een windhaag op emissies bij fruitteeltspuiten, 1999, IMAG-DLO Rapport 94-29, pag.

29 en Wenneker, M., Heijne, B., Van de Zande, J.C., Effect of natural windbreaks on drift reduction in orchard spraying, Communications of Applied Biology Science, Universiteit Gent, 70(2005)4 pag. 961. 78 Plant Research International, Driftblootstelling van omstanders en omwonenden door boomgaard bespuitingen, maart 2015 Adromi B.V. Blootstellingsrisico gewasbeschermingsmiddelen Pagina 27 van 35 6.1.2. Configuratie op grens teeltgewas In principe is hierbij van belang te kiezen voor een gewas dat een egale dichtheid biedt. Bij een dergelijke bladerdichtheid zal een luchtstroom maximaal worden afgeremd waarbij eventueel aanwezige drift in druppelvorm zo veel mogelijk in de haag zelf zal achterblijven. Elzenhagen, welke traditioneel rond fruitboomgaarden worden aangeplant, bieden bijvoorbeeld al een dergelijke bladerdichtheid. Een te hoge dichtheid zorgt voor een afname in de filterende werking, doordat er niet voldoende lucht door de haag kan stromen79, 80. De dichtheid van een windhaag kan worden gemeten als de optische dichtheid door het bepalen van de optische porositeit: de zichtbaarheid achter/door de haag oftewel de som van de “gaten” in het bladerdek. Dit kan worden gemeten met behulp van een digitale camera, een witte doek achter de haag en specifieke (analyse)software81.

Het aansluitend effect van uitdamping uit de haag en aansluitende respiratoire blootstelling wordt verwaarloosbaar geacht, mede nu gewasbeschermingsmiddelen worden toegelaten op hun lage uitdampbaarheid. Daarnaast is relevant dat uitdamping voornamelijk kan plaatsvinden op een droge zonnige dag, dus op het moment dat afbraak van de betrokken stoffen onder invloed van de zon ook maximaal is82. De meeste middelen worden daarbij verspoten aan het begin van het groeiseizoen wanneer temperaturen nog lager liggen, niet in het warme oogstseizoen. Er kan voor de verdere configuratie van een haag worden uitgegaan van een overhoogte van 1 meter in situaties waarin sprake is van opwaarts of zijwaarts spuiten. In geval sprake is van uitsluitend neerwaarts spuiten kan worden uitgegaan van een overhoogte van 50 centimeter. In situaties dat tevens buiten het volbladseizoen sprake is van teelten dient te worden gekozen voor een niet bladverliezende haag. Al dan niet als tijdelijk alternatief voor een haag kan driftwerend gaas worden toegepast. Dit zogenaamde Suzuki-gaas is erkend als driftreducerende techniek83. 6.1.3. Configuratie met grotere onderlinge afstand Het effect van dergelijke windhagen wordt in de hiervoor aangehaalde onderzoeken beschouwd wanneer deze direct naast de perceelgrens dan wel (enkele meters) uit het gewas(perceel) zijn geplaatst.

In situaties waarbij sprake is van een grotere afstand (meer dan 5 meter bij neerwaarts spuiten en meer dan 10 meter in andere situaties) tot de relevante gewaspercelen, zal de drift vooral 79 Felsot, A. S., Unsworth, J. B., Linders, J. B., Roberts, G., Rautman, D., Harris, C., & Carazo, E. (2010). Agrochemical spray drift; assessment and mitigation—A review. Journal of Environmental Science and Health Part B, 46(1), 1-23. 80 Mercer, G. N. (2009). Modelling to determine the optimal porosity of shelterbelts for the capture of agricultural spray drift. Environmental modelling & software, 24(11), 1349-1352. 81 Lazzaro, L., Otto, S., & Zanin, G. (2008). Role of hedgerows in intercepting spray drift: Evaluation and modelling of the effects. Agriculture, ecosystems & environment, 123(4), 317-327. 82 Voor de Nederlandse situatie is relevant dat toegelaten middelen elders in Europa ook zonder gevaar voor de volksgezondheid moeten kunnen worden toegepast, dus ook in landen waar de factor uitdamping structureel hoger zal zijn vanwege een lage luchtvochtigheid in combinatie met warmer weer (dan in Nederland). 83 https://iplo.nl/publish/pages/138135/drt-lijst-20250213-.pdf Adromi B.V. Blootstellingsrisico gewasbeschermingsmiddelen Pagina 28 van 35 bestaan uit aerosolen/dampen, zoals ook blijkt uit onderzoek84.

Op grotere afstand zal een (relatief) open windhaag dus minder effect hebben dan in de beschreven onderzoeken, doordat druppelvormige drift bij toenemende afstand voor een steeds groter deel gedeponeerd zal zijn en drift in de vorm van dampen en aerosolen niet of nauwelijks afneemt en enkel nog zal verdunnen bij verdere verspreiding in de buitenlucht. Een windhaag zal op deze afstand echter nog wel een positief effect hebben op de blootstelling aan de gewasbeschermingsmiddelen in de vorm van aerosolen/dampen, mits wordt gekozen voor een andere configuratie: Een zo dicht mogelijke windhaag kan enerzijds zorgen voor de opstuwing van de lucht en anderzijds voor turbulentie die ontstaat wanneer de lucht afgeremd wordt door de vegetatie. Dit zal eraan bijdragen dat in de lucht aanwezige dampen en aerosolen voor een deel op veel grotere hoogte zal verwaaien en dat de concentratie potentieel schadelijke stoffen daalt door de turbulente menging van de met drift belaste lucht en schone achtergrondlucht85. Op leefniveau betekent dit een lagere blootstelling aan de schadelijke stoffen. Kortom, gewasbeschermingsmiddelen hebben op deze afstand met name hun mogelijk negatieve gezondheidseffecten via inademing van de aerosolen. Ondanks dat de windhagen slechts beperkte remming bieden aan deze kleine aerosolen, zal een dichte windhaag zorgen voor een verbeterd leefklimaat.

84 Lazzaro, L., Otto, S., & Zanin, G. (2008). Role of hedgerows in intercepting spray drift: Evaluation and modelling of the effects. Agriculture, ecosystems & environment, 123(4), 317-327. 85 Van Blokland, G., Hooghwerff, J., & Tollenaar, C. (2009). Impact of screens on air quality. Final report of a study on the performance of (sound) screens on the air quality along highways; Invloed schermen op de luchtkwaliteit. Eindrapport onderzoek naar de werking van (geluids) schermen op de luchtkwaliteit langs snelwegen. Weliswaar heeft dit onderzoek betrekking op dampen en aerosolen afkomstig van het wegverkeer, maar qua fysische eigenschappen van deze dampen en aerosolen vergelijkbaar. Adromi B.V. Blootstellingsrisico gewasbeschermingsmiddelen Pagina 29 van 35 7. Locatiespecifieke aspecten en te treffen maatregelen 7.1. Résumé Naar aanleiding van een woningbouwplan in De Zilk heeft onderzoek plaatsgevonden naar de gezondheidsrisico’s vanwege blootstelling aan drift van gewasbeschermingsmiddelen welke mogen worden gebruikt op de agrarische gronden ten westen van de locatie. Blijkens dit onderzoek is het niet noodzakelijk om in planologische context extra driftreducerende voorzorgmaatregelen te nemen omdat anders sprake zou zijn van onvoldoende bescherming van de volksgezondheid.

Immers: 1) Het Unierecht biedt een uitputtend en omvattend kader voor de toelating, herbeoordeling en het gebruik van gewasbeschermingsmiddelen in Europa. Niet alleen is het Europese recht op dit vlak waarschijnlijk het strengste regelkader voor gewasbeschermingsmiddelen in de wereld, maar ook worden stoffen in gewasbeschermingsmiddelen strenger beoordeeld dan ieder andere stof of diergeneesmiddel dat op de Europese markt wordt toegelaten. Enkel medicijnen worden nog strenger beoordeeld. 2) Er zijn geen aanwijzingen dat deze regelgeving in Nederland of in de rest van de Unie tekortschiet. Er blijkt immers niet van nadelige gezondheidseffecten door blootstelling aan gewasbeschermingsmiddelen. Wel is sprake van een gezondheidsrisico (verwezen wordt naar paragraaf 4.3 en 4.4). 3) Echter omdat er een risico is (gezondheidseffecten kunnen nooit volledig worden uitgesloten), dient reeds op grond van het Unierecht invulling te worden gegeven aan het voorzorgbeginsel86. Dit mag volgens het Unierecht door het aanhouden van een bepaalde onderlinge afstand of door het nemen van technische maatregelen. Nederland heeft deze Europese verplichting geïmplementeerd via een technische (bron)maatregel, namelijk door minimaal 75% driftreductie verplicht te stellen voor spuitapparatuur87 (ten opzichte van 0% of 50% driftreductie).

Nederland heeft niet gekozen voor een wettelijke overdrachtsmaatregel in de vorm van extra afstand. Het geldende wettelijke stelsel voorziet dus al in bescherming van de volksgezondheid middels een hoge veiligheidsstandaard die enerzijds betekent dat middelen herbeoordeeld worden bij voortschrijdend inzicht en anderzijds uit voorzorg extra driftreductie moet worden toegepast. Blijkens een uitspraak van het Europese Hof van Justitie88 dient bij de risicobeoordeling van gewasbeschermingsmiddelen een open gezondheidsnorm te worden gehanteerd, zodat voortdurend nieuwe wetenschappelijke inzichten in de beoordeling en herbeoordeling moeten worden betrokken. 86 Sustainable Use Directive 2009/128/EU 87 artikel 4.723c van het Besluit activiteiten leefomgeving 88 HvJ 24 april 2024, ECLI:EU:C:2024:356 ov. 78 e.v. Adromi B.V. Blootstellingsrisico gewasbeschermingsmiddelen Pagina 30 van 35 Proportionaliteit en effectiviteit Via het Unierecht zijn voorzorgen ingebouwd in het toelatings- en herbeoordelingskader om te voorkomen dat gezondheidsrisico’s worden onderschat. Indien zou blijken van meer of andere nadelige gezondheidsrisico’s, dan verplicht het Unierecht om in te grijpen.

Met andere woorden: indien onverhoopt toch zou blijken van nadelige gezondheidseffecten (van een specifiek middel of bepaalde combinaties), dan kan die situatie proportioneel met niet-planologische besluitvorming worden geremedieerd door het verbieden van middelen. De extra driftreductie waar Nederland voor gekozen heeft, vormt hierbij een proportionele niet- planologische invulling van het voorzorgbeginsel. Het nemen van een bronmaatregel, namelijk voorkomen dat stoffen in de lucht terecht komen welke een gezondheidsrisico insluiten, is vele malen effectiever dan dat gekozen wordt voor een overdrachtsmaatregel in de vorm van afstand, wat ongetwijfeld ook de reden is dat in Nederland gekozen is voor extra driftreductie in plaats van afstandseisen. Daargelaten de vraag of het hierbij gaat om blootstellingshoeveelheden die relevant kunnen zijn voor de gezondheid, geldt hierbij ook dat het aanhouden van een bepaalde afstand ook weinig effectief is als het gaat om dampen en aerosolen. Door het toelaten van steeds veiliger middelen en uitfasering van minder veilige middelen en door toepassing van extra driftreductie op de spuitmachine zal daarentegen niet alleen het risico op verspreiding van druppeldrift kleiner zijn, maar zal ook minder damp- en aerosoldrift ontstaan.

Grote druppels dampen immers minder snel uit en doordat minder druppeldrift buiten het gewas terecht kan komen, zal eventuele damp- en aerosoldrift ook op grotere afstand tot de omgeving ontstaan. Gelet op het geldende wettelijke stelsel dat verplicht om voortschrijdend inzicht voortdurend te incorporeren in het toelaten en herbeoordelen van middelen is de kans dat onverhoopt toch gezondheidseffecten zouden optreden zo gering mogelijk gemaakt. Mede doordat ook het voorzorgbeginsel is geïntegreerd in de geldende regelgeving is er aanleiding om resterende risico’s op nadelige gezondheidseffecten als acceptabel te beschouwen. Planologische voorzorg Zoals aangegeven is een planologisch besluit niet bedoeld om te compenseren voor niet-naleving van wettelijke voorschriften. Dit alleen al omdat dan niet duidelijk is in welke mate gecompenseerd zou moeten worden voor niet-naleving (er is altijd nog wel een scenario te bedenken waarin de wet nog ernstiger wordt overtreden etc.). Er is naar ons oordeel geen aanleiding om in planologische context een dubbele invulling te geven aan het voorzorgbeginsel door het aanhouden van extra afstand nu Nederland heeft gekozen om via extra driftreductie invulling te geven aan het voorzorgbeginsel en ook bij toepassing van gewasbeschermingsmiddelen voorzorgen dienen te worden getroffen zodat deze niet buiten het doelgewas terecht komen.

Gelet op een en ander bestaat er in planologische context hoogstens aanleiding om rekening te houden met voorzorgen die te maken hebben met voorstelbare onbedoelde gebeurtenissen die, ook al zijn deze formeel in strijd met regelgeving, in de praktijk ook niet volledig kunnen worden Adromi B.V. Blootstellingsrisico gewasbeschermingsmiddelen Pagina 31 van 35 uitgesloten. Concreet kan hierbij worden gedacht aan menselijke vergissingen bij het aanlengen van gewasbeschermingsmiddelen, waardoor met een te grote hoeveelheid werkzame stof wordt gespoten, dan wel aan stuur- en bedieningsfouten bij het hanteren van de spuitapparatuur, waardoor er toch op buurpercelen gespoten wordt. Verder kan worden gedacht aan een onverwachte windvlaag waardoor spuitdruppels over een groter gebied verspreid worden dan bij toegelaten windsnelheden het geval kan zijn. In lijn met dit additionele planologische voorzorgbeginsel kan ook in deze situatie worden voorzien in maatregelen waarmee het driftblootstellingsrisico zo klein mogelijk wordt gemaakt / gehouden. Hierbij dienen de maximale planologische mogelijkheden als uitgangspunt te worden genomen. 7.2. Relevante teeltsituatie Gelet op hetgeen in paragraaf 2.2 en 3.2 is beschreven, wordt voor onderhavige locatie rekening gehouden met neerwaarts gespoten teelten op de gronden ten noorden en ten zuiden.

Op de gronden ten oosten is geen sprake van relevant gebruik van gewasbeschermingsmiddelen, nu hier de bedrijfsbebouwing van een agrarisch bedrijf aanwezig is. 7.3. Bestaande beperkingen Op grond van de geldende bestemmingsregeling is reeds sprake van te beschermen driftgevoelige functies ter plaatse. Verwezen wordt naar paragraaf 4.5 en 5.2. In lijn met die conclusie zal uitvoering van het bouwplan geen relevante aanvullende beperkingen voor de agrarische exploitatie van omliggende gronden met zich kunnen brengen in de toekomst. Los hiervan dient uiteraard ook een goed woon- en leefklimaat te worden geboden in de betrokken woningen. 7.4. Wind Volgens het artikel 3.83 lid 5 Activiteitenbesluit (oud) en volgens artikel 4.723e Besluit activiteiten leefomgeving mogen er geen gewasbeschermingsmiddelen worden toegepast bij snelheden hoger dan 5 m/s. Deze windsnelheid komt overeen met windkracht 2 à 3 Beaufort. Alhoewel de overheersende windrichting noordwest gericht is in Nederland, geldt die conclusie niet voor de lage windsnelheden waarbij gewasbescherming mag worden toegepast. Bij deze lage windsnelheden kan de wind in feite uit alle richtingen van de kompasroos komen89, zelfs als rekening wordt gehouden met de gemiddelde windrichting per seizoen90.

De positie van een teeltperceel ten opzichte van een gevoelige functie is kortom beperkt relevant in relatie tot driftblootstelling. Hierbij is verder relevant dat de behandeling uit de aard der zaak veel minder effectief is als gespoten wordt bij hogere windsnelheden. Bij hogere windsnelheden zal de drift groter zijn, maar zich ook veel sneller verspreiden en verdunnen in de buitenlucht. 89 Zie: https://www.knmi.nl/klimaat-viewer/grafieken-tabellen/windrozen/windroos-schiphol (link gecontroleerd op 31 juli 2024) 90 https://www.weerplaza.nl/weerinhetnieuws/klimaat/wind-in-nederland/6820/ (link gecontroleerd op 20 juni 2024) Adromi B.V. Blootstellingsrisico gewasbeschermingsmiddelen Pagina 32 van 35 Zie de afbeeldingen 7 en 8, waarbij weerstation Schiphol is aangehouden als representatief voor De Zilk. Afbeelding 7: windroos (bron: KNMI)

Adromi B.V. Blootstellingsrisico gewasbeschermingsmiddelen Pagina 33 van 35 Afbeelding 8: gemiddelde windrichting per maand (bron: Weerplaza) 7.5. Maatregelen Verwezen wordt naar afbeelding 9. Gelet op de grote onderlinge afstand tot de gronden ten zuiden, aan de overzijde van de Beeklaan, wordt geen rekening gehouden met de noodzaak om afschermende maatregelen te nemen aan deze zijde. De afstand tussen het projectgebied en de rand van de teelten bedraagt 21,5 meter. Aan deze zijde binnen het projectgebied wordt voorzien in een parkeerplaats, welke vanwege de beperkte menselijke aanwezigheid kan worden beschouwd als niet-driftrelevant. Dit komt neer op een afstand tussen de rand van de teelten en de eerste bebouwing binnen het projectgebied van meer dan 50 meter. Zoals aangegeven is de agrarische bestemming ten oosten in gebruik bij een agrarisch bedrijf en is hier geen sprake van teeltgronden. Ook aan deze zijde is het niet nodig om maatregelen te treffen. Voor de gronden ten noorden is sprake van een minimale onderlinge afstand van 7,41 meter tussen beoogde woonpercelen en de gewasrand. Dit ligt dus ruim binnen de aangegeven afstand van 25 meter, waardoor er, zoals beschreven in paragraaf 5.2 en 6.1 wordt gekozen voor afscherming ten einde een evenwichtige planologische inpassing te bewerkstelligen en de (rest)risico’s te minimaliseren.

Er wordt voorzien in de haag, omdat er een gevoelig object binnen deze afstand wordt gerealiseerd. Aangezien naast bollenteelt ook sprake kan zijn van meerjarige sierteelt dient deze afscherming niet bladverliezend te worden uitgevoerd. Het is immers niet uitgesloten dat ook meerjarige teelten plaatsvinden en dat de vroege voorjaarsgewassen eerder worden bespoten dan dat er blad aan de haag beplanting zit. Derhalve is heeft een jaarrond bladhoudende haag de voorkeur. Qua hoogte van de afscherming wordt uitgegaan van 1,50 meter. Deze is gebaseerd op een maximale spuithoogte/gewashoogte van 1 meter en 0,5 meter overhoogte. Een dergelijke hoogte is voldoende voor representatieve teelten. Met deze afscherming kan worden bereikt dat eventuele druppeldrift zoveel mogelijk wordt tegengehouden.

Adromi B.V. Blootstellingsrisico gewasbeschermingsmiddelen Pagina 34 van 35 Voor wat betreft drift vanwege dampen en aerosolen wordt geadviseerd om luchtinlaten van klimaatinstallaties op zo groot mogelijke afstand van gewaspercelen te situeren (in ieder geval zo hoog mogelijk). Verder kan aan toekomstige bewoners worden geadviseerd om ramen welke zich aan de richting teeltgrond gekeerde zijde bevinden, gesloten te houden tijdens gewasbehandelingen en tot enkele uren daarna. Op deze wijze wordt zoveel mogelijk voorkomen dat drift in de vorm van dampen en aerosolen in de woningen terecht zal kunnen komen. Verwezen wordt ook naar afbeelding 10. Afbeelding 9: overzicht te treffen afschermende maatregelen (ondergrond: PDOK)

Adromi B.V. Blootstellingsrisico gewasbeschermingsmiddelen Pagina 35 van 35 Afbeelding 10: detail achterzijde - noordzijde (ondergrond: KVDK Architecten) Er zal op deze wijze kunnen worden voldaan aan een evenwichtige toedeling van functies aan locaties waarbij met aanvullende voorzorgsmaatregelen het gezondheidsrisico van blootstelling aan drift wordt geminimaliseerd.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://noordwijk.bestuurlijkeinformatie.nl/Document/LoadAgendaItemDocument/d1e72ba8-f6a8-46db-b01a-a0bac1fcd5a2?agendaItemId=ff4795f6-23e1-4fb1-8587-341ce3a2afe9