Bijlage B Advies - BKOR adviesraad
Tekst van het document
Advies adviesraad BKOR inzake Sculptuur Janus 1964 (op het Vuurtorenplein), kunstenaar Joop van Kralingen (1916) Aan het college van B&W gemeente Noordwijk d.d. 10 april 2023 Inleiding De Adviesraad Beeldende Kunst in de Openbare Ruimte (adviesraad BKOR) adviseert de gemeente Noordwijk in zaken rondom Beeldende Kunst Openbare Ruimte aan de hand van het Masterplan BKOR. De Adviesraad BKOR heeft de opdracht om de huidige collectie verder aan te vullen, te verbeteren of af te stoten, maar ook om de identiteit van de gemeente Noordwijk te versterken en relaties te vergroten. De aanvragen die bij de gemeente binnenkomen, worden beoordeeld door de Adviesraad. De Adviesraad heeft specifieke, artistieke expertises en de gemeente behoudt een regisserende rol.
De gemeente heeft de adviesraad BKOR om advies inzake de verplaatsing van de sculptuur Janus van het Vuurtorenplein naar de nieuwe rotonde op de kruising van de Quarles van Uffortstraat/ Parallel Boulevard
Werkwijze adviesraad De adviesraad BKOR is gevraagd advies uit te brengen inzake de Sculptuur Janus (1964) van Joop van Kralingen (1916)
De Adviesraad BKOR heeft op 5 april 2023 overleg gehad. Uit dat overleg is de adviesraad BKOR tot het volgende advies gekomen.
Advies BKOR adviesraad De BKOR adviesraad adviseert positief voor wat betreft de verplaatsing van de sculptuur van het Vuurtorenplein naar de nieuwe rotonde op de kruising van de Quarles van Uffortstraat/ Parallel Boulevard. De BKOR adviesraad wil de aanvrager adviseren diverse, hierna te benoemen adviezen te overwegen. Het lijkt de adviesraad BKOR zinvol de nieuwe situatie van verschillende kanten te visualiseren alvorens een besluit te nemen. Zo zouden er diverse tekeningen of fotoshops van de nieuwe situatie een goed beeld kunnen geven van het nieuwe stedenbouwkundig landschap waarin de sculptuur zich zal gaan bevinden. De adviesraad zou tot een overtuigender advies komen als er 4 tekeningen/schetsen van de nieuwe situatie beschikbaar zouden zijn. Het betreft dan: 1 tekening of fotoshop van de situatie vanaf het Wantveld richting Parallel Boulevard, met op de achtergrond de huizen (links) en Hotels van Oranje (rechts) 1 tekening of fotoshop vanaf het Vuurtorenplein richting Quarles van Uffortstraat, met de huizen (links en rechts) 1 tekening of fotoshop vanaf de Parallel Boulevard richting Wantveld tegen de achtergrond van de Boschflat en de Golfflat. 1 tekening of fotoshop vanaf de Quarles van Uffortstraat naar het Vuurtorenplein, met op de achtergrond de winkeltjes maar vooral de vuurtoren.
In het bijzonder, bij deze situatie doet zich iets voor wat extra aandacht nodig heeft. In hoeverre belemmert de omvangrijke sculptuur Janus het zicht op de markante vuurtoren bij het binnenrijden van Noordwijk.
Door de verplaatsing van de sculptuur zal de directe omgeving invloed hebben op het beleven van het kunstwerk. Dit is wederkerig. Het kunstwerk zal eveneens een geheel andere beleving van het stedenbouwkundig landschap veroorzaken De tekeningen zullen helpen de visuele informatie inzichtelijk maken om zo tot een gefundeerd besluit te komen. Dat de fonteinfunctie wordt afgeschaft lijkt de Adviesraad BKOR een goed idee. Ook het beplanten van de waterbak is voor de Adviesraad een aanvaardbare wijziging van de oorspronkelijke doelstelling van het kunstwerk. Echter, valt het te overwegen de functie van de waterbak duidelijker te betrekken bij de identiteit van Noordwijk, zoals in het Masterplan BKOR is omschreven. Wellicht kan ook worden nagedacht aan de betekenis van deze oudste Romeinse god, de god van de doorgang ofwel het begin en het einde. De Adviesraad BKOR wil adviseren ook een visualisatie te realiseren betreffende de zogenaamde "slimme" verlichting. Deze visualisatie zou de situatie moeten weergeven zoals door de weggebruiker bij avond/nacht zal worden ervaren. Tevens is het raadzaam te onderzoeken in welke mate de "slimme" verlichting van de sculptuur mogelijk conflicteert met de verlichting van de vuurtoren; komend aanrijdend over de Quarles van Uffortstraat. Meer objecten langs die zichtlijn, straat, sculptuur en vuurtoren kunnen in esthetisch opzicht onwenselijk zijn.
Het verdient aanbeveling dit nader te onderzoeken. De Adviesraad BKOR adviseert de ANWB-richtingborden niet op de rotonde, het kruispunt of nabije vluchtheuvels te plaatsen. De Adviesraad gaat er van uit dat er, indien nodig, voldoende overleg met officiële instanties heeft plaatsgevonden zoals, de Rijks Dienst voor Wegverkeer (RWD) en het Hoogheemraadschap. Tenslotte. Alvorens over te gaan tot het uitvoeren van de voorgenomen verplaatsing adviseert de Adviesraad BKOR de erven van de kunstenaar te benaderen. Dit in verband met het "beeldrecht" in het kader van de Auteurswet. Indien de erven met de verplaatsing, mede naar aanleiding van getoonde visualisaties akkoord gaan, is het raadzaam een gedegen overeenkomst met de kunstenaar c.q. erfgenamen schriftelijk vast te leggen.
BIJLAGE 1. Criteria beeldende kunst in de openbare ruimte (masterplan BKOR) Criteria (Masterplan BKOR): -
Een aanvraag overtuigt door artistieke en inhoudelijke kwaliteit; Het uitvoeren van een project betekent een verbetering van de kwaliteit van de openbare ruimte en draagt bij aan beleving en aan de identiteit va gemeente Noordwijk en haar dorpskernen;
-
Een te realiseren werk wordt vervaardigd door een kunstenaar met een afgeronde kunstopleiding. Of hij kan aantoonbaar bewijs aanleveren over voldoende professionele kwaliteiten te beschikken om een kwalitatief hoogwaardige kunstopdracht n de openbare ruimte te kunnen realiseren (voor starters en jong-talenten kan er een aparte afweging worden gemaakt); Een te realiseren werk wordt speciaal voor een vast te stellen locatie vervaardigd en voegt inhoudelijk en esthetisch een meerwaarde toe aan de omgeving en/of de specifieke locatie; Een te realiseren werk is materieel duurzaam, hufterproof, (voldoende) onderhoudsvrij en kan voldoen aan bestemmingsplannen en andere verordeningen die gelden voor de beoogde locatie(s); De aanvrager maakt inzichtelijk over voldoende financiële middelen te kunnen beschikken voor de realisatie van een kunstwerk; Er is aantoonbaar voldoende draagvlak vanuit een wijk/instelling/de gebruikers en van bewoners/ de architect voor een te realiseren werk.
-
-
-
Verder geldt dat: -
-
-
Er bij nieuwe beeldende kunst in de openbare ruimte naar wordt gestreefd om steeds andere kunstenaars een kans te geven; Er sprake moet zijn van een Fair-Pay code voor kunstenaars; Er opnieuw gekeken moet worden naar de bestaande kunstwerken in de openbare ruimte, om te kijken of ze (nog steeds) een bijdrage leveren aan het profiel van Noordwijk en de omgeving van het kunstwerk; Landschappelijke identiteit van de gemeente Noordwijk wordt versterkt door de plaatsing van zorgvuldig op dit thema uitgekozen beeldende kunst in de openbare ruimte; De nieuwe beeldende kunst in de openbare ruimte bijdraagt aan het profiel van de gemeente Noordwijk, in principe tijdelijk (semipermanent) van aard is en getuigt van een ruimte opvatting van het begrip beeldende kunst.
Wat niet valt onder BKOR is: -
-
-
Projecten niet bestemd voor de openbare ruimte; Projecten buiten de gemeentegrenzen; Projecten zonder enige toetsing met de omgeving; Reguliere activiteiten en structurele organisatiekosten van bemiddelaars en individuele kunstenaars en culturele organisaties; Structurele loonkosten, onkostenvergoeding, reguliere werkzaamheden en kosten voor huisvesting personeel; Projecten en activiteiten die vallen binnen de reguliere activiteiten van structureel door de overheid en/of gemeente Noordwijk gesubsidieerde instellingen, tenzij inhoudelijk en financieel zeer uitzonderlijk en aantoonbaar niet met structurele subsidie te realiseren; Fondsenwerving ten bate van derden; Organisaties die de code Cultural Governance Code niet hanteren; Projecten zonder een onmisbare verbinding met de gemeente Noordwijk; Projecten die los staan van enige vorm van maatschappelijke verbinding en waarin geen duidelijk inzicht bestaat van het doel om een divers publiek te bereiken en te verbinden; Transporten, opslag, onderhoud en toezicht; Projecten die niet openbaar toegankelijk zijn; Projecten (waaronder symposia) voor een overwegend gespecialiseerde doelgroep; Andere kunstdisciplines zoals theater en muziek, tenzij er een verbinding is met beeldende kunst in de openbare ruimte.