Bijlage Achtergrond en visies Gemeente Noordwijk

Samen maken we de toekomst voor gemeente Noordwijk!

Toekomstvisies van inwoners, ondernemers en betrokkenen van gemeente Noordwijk

Samen maken we de

toekomst voor Noordwijk!

Inhoud Inleiding 7 Geschiedenis en DNA 9 Cijfers en Feiten 34 Visies 37 Team inwoner van Noordwijk 39 De toekomst volgens leerlingen van het Northgo

40

Team Seniorvriendelijk Noordwijk 43 Regio-team 44 De Kracht van Kunst en Cultuur voor de Omgevingsvisie Noordwijk

47

Visie op Gezond Noordwijk 48 Toekomstvisie Bollenteam 51 Visie groep ‘Waarden in Balans’ 52 Team Buitengebied 55 Noordwijk Verbroederd 56 Team Vakantiepark 59 Omgevingsvisie Ambtenarenteam 60 Visie van Ondernemersverenigingen Noordwijk en Noordwijkerhout

63

Visie ‘Noortich in den Houte’ 65 Team heel Noordwijk 2 66 De Generalisten Noordwijk 69 Nawoord 71

Inleiding “ Samen maken we de toekomst van Noordwijk “ Meer dan 150 inwoners, ondernemers, ambtenaren en scholieren hebben samen in teams meer dan 30 toekomstvisies uitgewerkt. Al deze visies vormen de basis van de uiteindelijke omgevingsvisie. Maar ook de visies op zich zijn stuk voor stuk prachtige schetsen voor de toekomst van Noordwijk. Die mogen niet verloren gaan! Daarom bundelen we het heden, de geschiedenis en de toekomst van heel Noordwijk in één boekje. Hier vindt u de huidige situatie in cijfers, het verhaal over de geschiedenis van heel Noordwijk en de toekomstvisies van bewoners. De omgevingsvisie schetst de gewenste koers en identiteit van Noordwijk: waar willen we naartoe? Het is ook een uitnodiging. Aan iedereen die wil bijdragen aan een mooie toekomst. Een uitnodiging aan alle lezers, initiatiefnemers, politici, ondernemers en andere betrokkenen om dit samen uit te werken met de visies die u hier leest. Gebruik ze ter inspiratie voor uw eigen initiatieven. Zo maken we samen de toekomst van Noordwijk. Veel leesplezier!

7

Geschiedenis en DNA

9

1615 Hyacinthenveld bij Noordwijk

1850 Duinen Strand Bos Wegen Weide Bollenveld Bebouwing Water Zee Gemeentegrens

1930 Duinen Strand Bos Wegen Weide Bollenveld Bebouwing Water Zee Gemeentegrens

13

1970 Duinen Strand Bos Wegen Weide Bollenveld Bebouwing Water Zee Gemeentegrens

2020 Duinen Strand Bos Wegen Weide Bollenveld Bebouwing Water Zee Gemeentegrens

Landschap – duinen – strandwallen en strandvlaktes Het landschap in de gemeente Noordwijk bestaat uit strandwallen of oude duinen en strandvlakten evenwijdig aan de kustlijn. Deze strandwallen hebben zich in een periode van 5000 voor Chr tot 400 na Chr gevormd. Daarna vond er een omslag plaats. Bovenop de oude duinen ontwikkelde zich een smalle strook vlak aan de kust duinen tot 40m boven NAP. De zogenaamde jonge Duinen. Omstreeks 200 na CHr waren er dichte bossen tussen Katwijk en Haarlem op de strandwallen. De vochtige strandvlaktes waren vruchtbaar. Hier waterden kreken naar de Rijn in het zuiden. Deze vruchtbare grond werd in cultuur gebracht door de kreken recht te graven tot wateringen. Het droge onvruchtbare zand van de oude duinen was geschikt voor lange wegen van noord naar zuid. De dorpen en boerderijen ontstonden langs die wegen. Doorsnee van Noordzee tot Haarlemmermeer op de hoogte van De Zilk en Hillegom. 1. Jonge duinen 2. Strandwallen / oude duinen (I t/m IV) 3. Veen 4. Klei-achtige wadafzetting 5. Noordzee-afzettingen 6. Lagune-klei 7. Dekzanden a. strandwal / oude duinen bij de Zilk b. strandvlakte de Leidsevaart (een vergraven wetering) c. strandwal / oude duinen met Hillegom d. veenweide polders e. Ringvaart f. Haarlemmermeer

Landschap Duinen Strandwal Strandvlakte Rivierklei Landgoed

Waterleiding duinen

15

Landgoederen Het werd in de mode om op grote landgoederen buiten de stad te gaan wonen. De onvruchtbare, dus goedkope oude duinen waren daar geschikt voor. De grote landhuizen werden midden op de duinen gebouwd met daaromheen een nieuw bos. Dat was ook de reden dat hier in de 17de en 18de eeuw vele landgoederen en buitenplaatsen zijn aangelegd. Vermogende kooplieden en regenten uit Amsterdam, Leiden en Den Haag ontvluchtten ’s zomers de stad. Zij genoten op hun buitenplaats van de rustige en gezonde omgeving in een fraai landhuis, met siertuinen en boomgaarden. Hiervan zijn Landgoed Offem en landgoed Leeuwenhorst een voorbeeld.

Sancta Maria

St. Bavo 17

Dyckenburg Landgoed Offem

Leeuwenhorst Calorama Willem van den Berghstichting

Offem

Landgoederen Landgoed Instituut in groene setting Landgoederenzone Landgoed Leeuwenhorst

Landgoed Offem

Tussen 1850 en 1930 zijn een reeks van psychiatrische inrichtingen gesticht langs de binnenduinrand. Voor mannelijke katholieke patienten was er St. Bavo. Sancta Maria voor de vrouwen werd in 1928 gebouwd in het Langeveld. Deze terreinen worden nu getransformeerd in woongebieden in het groen, de nieuwe landgoederen. In 1924 van de Willem van den Berghstichting ten zuiden van het Vinkeveld, een psychiatrische inrichting gesticht voor protestants-christelijke mensen

De Zilk

Ruigenhoek

Abelenpark

Halfweg

Sancta Maria

Sancta Maria

Ruigenhoek rond 1900

Noordwijkerhout

Kernen en linten De historische nederzettingen lagen vooral ‘hoog en droog of als lintbebouwing langs de wegen op de strandwallen . Noordwijk aan Zee is als visserplaats in de duinen ontstaan en een van de belangrijkste badplaatsen aan de Hollandse kust. Het gebied kenmerkt zich door het grote aantal linten. Belangrijk voor de beleving van het landschap en de zicht op de bollenvelden zijn de onbebouwde kavels tussen de lintebebouwing. Er liggen een aantal linten in de strandvlaktes of zijn later op de afgegraven gronden ontstaan. Langs deze linten liggen de woningen van bloembollenkwekers met bedrijfgebouwen op grotere afstand van elkaar. Een bijzonder type zijn de zanderijlinten waarbij de aangrenzende gronden zijn afgegraven en de weg inclusief de oude bebouwing boven het landschap lijkt te zweven. Ruigenhoek, Halfweg en Abelenpark zijn kleine buurtschappen in het buitengebied.

Zilkerduinweg

Noordwijk aan Zee Noordwijk-Binnen

Kernen en linten Willem van den Berg stichting

Kern Historisch centrum Lint Lint in zanderij Bollenkwekerslint Woongebied in groene setting Buurtschap

19

Zanderij Noordwijkerhoutse Geest

Afzanden - bollenteelt - zanderijlandschap Er was steeds meer zand nodig om de slappe veenbodem van de uitbreiding van de steden op te hogen en te verstevigingen en voor de aanleg van de spoorwegen. Het landschap veranderde drastisch door het afzanden van de binnenduinen. Het vlakke land dat door de afzandingen was ontstaan, werd in de 19de eeuw in bezit genomen door de opkomende bloembollenteelt. Tuinders ontdekten dat bolgewassen als hyacinten, tulpen en narcissen uitstekend gedijen op deze gronden. Al spoedig bleek dat er steeds meer bollengrond nodig was. Door de afzandingen is een apart type landschap ontstaan: het zanderijlandschap. Te herkennen aan de hoge wegen en het strakke patroon van brede zanderijvaarten om het duinzand te kunnen afvoeren.

Bollenvelden Bollenvelden Bollenvelden zanderij Zandwinplas

Afzanding bij Koepelduin met zicht op Noorwijk Binnen

21

Noord-zuid verbindingen

N 442

Delfweg

Per schip kon je vanaf 1657 van Leiden naar Haarlem over de Leidsevaart. De Leidse trekvaart is aangelegd op een lage strandvlakte parallel aan de kust. De trekvaart ligt nu hoger dan de bollenvelden in de omgeving waar de grond werd afgegraven. De aanleg van de spoorlijn Haarlem-Leiden in 1842 volgt grotendeels het tracé van de Leidsevaart. Hierdoor kwam het spoor op afstand van de dorpen te liggen. Bij Piet Gijzenbrug was vroeger een stationnetje. Dit was een belangrijk verkeers- en vervoersknooppunt. Bij de Zilk ligt op korte afstand station Hillegom. Al rond 1930 zijn er plannen voor een provinciale weg tussen Haarlem en Den Haag. In 1959 is een deel van de huidige N206 tot aan de grens met Katwijk aan de Rijn gerealiseerd en ook bij Noordwijkerhout zijn er in dat jaar al grondwerken uitgevoerd. Begin jaren 70 is het hele tracé gereed. Het Noordwijkse deel (2-baans ipv 4 baans) wordt in 1979 opgesteld. Deze weg ontlast voor een groot deel de Gooweg en de Herenweg. In de bebouwde kom van Noordwijkerhout ligt de weg verhoogd en autonoom van de bebouwing.

N 443

N 444

Hoofdontsluiting A44 Autoweg N206 N-weg Duinweg Leidse trekvaart Spoor

23

Langevelderslag

Witte Raaf

Vrijetijdslandschap De duinen, de badplaats met het strand, de landgoederen en met name in het voorjaar, de bollenvelden zorgen voor veel bezoekers die een dagje de gemeente Noordwijk aandoen. Bezoekers komen uit de regio en uit het buitenland. Deze laatste verblijven dan in een hotel, B&B of op een camping of huisjespark. Natuurlijk wandelen, fietsen of zonnebaden de bewoners van Noordwijk ook in de eigen gemeente. Daarnaast zijn er verschillende sportterreinen om de vrije tijd door te brengen. Voornamelijk in het Langeveld zijn kampeerterreinen ontstaan eerst nog bij kleine boerenbedrijfjes. In de jaren 50 verblijven duizenden kampeerders in het gebied. Het Langeveld ontwikkeld zich vanwege het prachtige Noordwijkse duinlandschap. Naast de kampeerterreinen ontstaan ook terreinen met zomerhuisjes. In 1964 worden de duinen bij de nieuw aangelegde Langevelderslag in gereedheid gebracht van een badcentrum. Dit badcentrum is een bijzondere plek in de duinen nabij het strand.

Vrijetijdslandschap Strand Duinen Lange afstand fietsroute Lange afstand wandelroute Fietsknooppuntennetwerk Wandelroute netwerk Badplaats Sport- en/of recreatieterrein Landgoed Camping/huisjespark Vaarroute

Camping jaren 70

25

De Zilk De Zilk

Bollentapijt - Oosterduinse meer De bollenteelt wilde na de Tweede Wereldoorlog verder groeien. Nadat de strandwallen grotendeels waren afgegraven, gingen bollenkwekers op zoek naar andere teeltgebieden. Door omzanden en omspuiten werd de bodem gekeerd, waardoor het zand bovenop kwam. Op die manier is veel weidegrond in bollenland veranderd. Het grondgebruik voor de bollenteelt is heel dominant in de gemeente, met als specialisatie de hyacinthenteelt. In de lente vormt de hele bollenstreek een kleurig tapijt. De rest van het jaar zijn agrarische gronden veelal kaal. Rond 1965 had de kalkzandsteenfabriek in Hillegom opnieuw behoefte aan een locatie voor zandwinning. Daardoor ontstond de zandwinplas/het Oosterduinse Meer ‘Het Comomeer’. Dit vormde ook de opmaat voor de ontwikkeling van zomerhuisjes en campings.

27

Noordwijkerhout Noordwijkerhout

Noordwijk aan Zee Noordwijk aan Zee

Noordwijk Binnen Noordwijk Binnen

Identiteitsdragers Noordwijk Identietisdragers Noordwijk Strand Strand Duinen Duinen centrum Historische Historische centrum Boulevard Boulevard Badplaats Badplaats Bollenvelden Bollenvelden Bollenvelden zanderij Bollenvelden zanderij N206 N206 Leidse Trekvaart Leidse Trekvaart Herkenningspunt Herkenningspunt

Oosterduinse meer (Comomeer)

29

Natuur De duinen liggen als een smalle strook langs de kust, waar de duinen breder worden maken ze onderdeel uit van de Amsterdamse Waterleidingduinen. Alle duingebieden in de regio zijn aangewezen als Natura2000 gebieden. Ze vormen een natuurlijk en recreatief aantrekkelijke omgeving. De natuurlijke duinen staan in groot contrast tot het intensief gebruikte agrarische achterland. Naast de bollenvelden zijn er een aantal gebieden waar waardevol grasland voorkomt. Het zijn open weidegebieden op de natste gronden van de strandvlakten zoals bij de Zilkerduinweg en graslanden als onderdeel van landgoederen die niet zijn omgespoten zoals bij Leeuwenhorst en Offem. De duinen vormen samen met de landgoederen, het grasland, maar ook de bollenvelden een gevarieerd gebied met veel natuurwaarden.

Waardevol grasland

Nachtegaalslaantje langs landgoed Offem

Nieuwe entree Leeuwenhorst

Natuur Duinen Waardevol grasland Landgoed Bosjes Leidse Trekvaart

Amsterdamse Waterleidingduinen

31

Delfweg Bulbtradepark

33

Gravendam

ESA ESTEC

Werkgebieden ESA Estec s’Gravendijk Space businesspark De Klei

Werkgebieden Bedrijventerreinen Verspreide kassen en bedrijfsgebouwen European Space Agency

De gemeente heeft een aantal bedrijventerreinen zoals Delfweg, Bulbtradepark, Gravendam, ‘s Gravendijk, de Klei, Space Businespark en ESA ESTEC. Deze laatste is bijzonder het is de Europes ruimtevaart organisatie waarvan 22 lidstaten deel vanuit maken. In het gebied komen veel bedrijven voor die met de bollenteelt te maken hebben. Ze vormen onderdeel van de Greenport Duin- en Bollenstreek.

Cijfers en Feiten Bevolking

er ind e h egen tig ns e w Er kal lo

Mantelz orger s

em

idd

elde

...........

...

...

..

..

.. ..

s Aantal auto’ en per huishoud

con ale tact en

..

..

...

....

.............. .

...

..

..

..

Aa te nde ne e co l no mi e

..

..

..

Het aantal geboorten per inwoner is de laatste 10 jaar stabiel

Ve zo rmoge per nnepan n ele 1.00 0 inw n oners Soc i

...

..

. ..

..

...

...

j lij

k ng se en

Ge bo 1.0 ortec ij 00 inw fer per one rs

s en di

l dee nsAan o

Gemiddelde huishoudensgrootte

WOZ waarde

so ns per een oude h huis

rde ree gist en Gere isdrijv m

rk vrijwilligerswe

... ......

.................

.........

...

...

...

i in ge en i ld a de D o rz id r inwoo m Ge pe v

k ne om r en

nt Ma

7%

€ 345.000

€ 230.000

gemiddelde WOZ waarde

52%

53%

22%

19%

62%

59%

actieve bewoners

1385

1994

adressendichtheid

volwassenen

ouderen

..

ijke

Er is relatief veel bedrijvigheid in Noordwijk, vooral in de dienstverlenende sectoren. Het aantal vestigingen is de afgelopen 10 jaar toegenomen

De sociale participatie ligt in Noordwijk rond het Nederlands gemiddelde

5%

huishoudens ≤ sociaal minimum

28%

jongeren

..

Arbei dsplaatsen

eldel ers gen dtee g in AanS vainen soonrtz evno inkom

Economie

Bedrijve n per 1.000 in woners

De welvaart in Noordwijk is relatief hoog

26%

..

.

Luc htk w fijn alit sto eit f

Vri jw illi ge rs

G ..

42.859 17.282.000

Samenleving

ie reg de even en l ldo en Vo r eig e ov

De gemiddelde kwaliteit van de woonomgeving in Noordwijk is hoog

in Groen eving nomg woo

el zo rg er s

Omgeving

Met een of laat de infographic zien welke indicator hoger of lager scoort dan het Nederlands gemiddelde.

Woonomgeving

De gezondheid in Noordwijk scoort bovengemiddeld, het alcoholgebruik vraagt de aandacht

40%

44%

eenzame bewoners

42

46

geregistreerde misdrijven per 1.000 inwoners

35

Technologie

Voorzieningen

Het energieverbruik in Noordwijk is relatief hoog, er wordt relatief weinig duurzame energie opgewekt

0,6 km

De bevolking van Noordwijk is iets ouder dan het Nederlands gemiddelde

0,8 km

afstand tot school

Gezondheid en leefstijl

79%

75%

goed ervaren gezondheid

Energie

1370 m3

1270 m3

aardgasverbruik per woning

Bevolking

0,7 km 1,0 km afstand tot huisarts

0,6 km 0,9 km

afstand tot supermarkt

3 2 1

34%

41%

voldoet aan alcoholrichtlijn

55%

51%

voldoet aan bewegingsrichtlijn

2870 kWh 2790 kWh

elektriciteitsverbruik per woning

5%

5%

huizen met energielabel A

* Gemiddelde gemeente Noordwijk

NOORDWIJK

Samenleving

Visies In het volgende hoofdstuk vindt u de visies voor heel Noordwijk. Deze visies vormden de basis voor de Omgevingsvisie Noordwijk. De toekomst van heel Noordwijk, beschreven door bewoners.

GROETEN UIT NOORDWIJK!

37 Samen maken we de toekomst. Doe mee!

Draagt uw initiatief bij aan het geluk van Noordwijk? (Bijstellen indien nodig)...

Team inwoner van Noordwijk

De gemeente ondersteund uw initiatief...

Als gemeente Noordwijk willen we een voorbeeld zijn voor de rest van Nederland ten aanzien van een toekomstbestendige gemeente ontwikkelen. Hoe zorgen we ervoor dat de huidige bewoners het plezier van wonen in Noordwijk beleven, en hoe zorgen we ervoor dat de toekomstige bewoners dit ook kunnen blijven doen?

Het initiatief past bij de identiteit (Bijstellen indien nodig)...

Het initiatief sluit aan op de gewenste koers (Bijstellen indien nodig)... U heeft een onderbouwd, realistisch initiatief bedacht...

Wat maakt dat iemand in Noordwijk wil wonen? Dit zijn aspecten van Noordwijk die niet verloren mogen gaan, dit maakt Noordwijk uniek. - De vrijheid die men voelt door de nabijheid van het strand, de duinen en de uitgestrekte omgeving van de bollenvelden; - De dynamiek die er in de zomer is, doordat er veel toeristen naar Noordwijk trekken; Als we een voorbeeld willen zijn voor heel Nederland om een toekomst bestendige gemeente te worden, dan zijn dit de peilers waar we ons op moeten richten - Maatschappelijk verantwoord ondernemen en wonen; o Milieubewust ondernemen en wonen o Milieuvervuilers weren - Een afspiegeling van de totale samenleving; o Jong, oud, verschillende culturen, verschillende geloven etc etc.

Bekijk de gehele visie op: https://samen.noordwijk.nl/nl-NL/ideas/team-inwoner-van-noordwijk

39 6

De toekomst volgens leerlingen van het Northgo Ook twee klassen van het Northgo College zijn aan de slag gegaan met de omgevingsvisie. Zij hebben verschillende ideeën uitgewerkt tot concrete voorstellen. Terugkerende thema’s daarbij zijn: · Milieu & natuurbelang: (gevolgen van) klimaatverandering tegen gaan door Tiny forest: beter ov, minder auto’s, stikstofuitstoot bij bouw beperken, tegengaan verstening en hittestress met groen · Aandacht voor jongeren en levendigheid: vergrijzing tegen gaan: Zorgen voor starterswoningen, een levendig NW, ontmoetingsplekken behouden, goede bereikbaarheid ov · Duurzame energie & circulaire gemeente: circulaire gemeente, groene alternatieve energiebronnen.

Bekijk de hele visie op: https://samen.noordwijk.nl/nl-NL/ideas/de-toekomst-volgens-leerlingen-van-het-northgo

41 6

Team Seniorvriendelijk Noordwijk Ook twee klassen van het Northgo College zijn aan de slag gegaan met de omgevingsvisie. Zij hebben verschillende ideeën uitgewerkt tot concrete voorstellen. Terugkerende thema’s daarbij zijn: •

Milieu & natuurbelang: Voor nu ligt onze input voor de omgevingsvisie om te komen tot een seniorvriendelijk Noordwijk. Recent onderzoek heeft uitgewezen dat Noordwijk relatief “grijs” naar bevolkingsopbouw is, en dat de komende 20 jaar de vergrijzing verder zal toenemen. De werkgroep ‘Seniorvriendelijk Noordwijk’ wil graag dat Noordwijk een seniorvriendelijke gemeente wordt. En de gevolgen van klimaatverandering tegen gaan door Tiny forest, beter operbaar vervoer, minder auto’s, stikstofuitstoot bij bouw beperken, tegengaan verstening en hittestress met groen.

•

Aandacht voor jongeren en levendigheid: vergrijzing tegen gaan: Zorgen voor starterswoningen, een levendig Noordwijk, ontmoetingsplekken behouden, goede bereikbaarheid operbaar vervoer.

•

Duurzame energie & circulaire gemeente: circulaire gemeente, groene alternatieve energiebronnen.

43 6

Bekijk de gehele visie op: https://samen.noordwijk.nl/nl-NL/ideas/team-seniorvriendelijk-noordwijk

Regio-team Wij, leden van het regio-team, zijn gevraagd vanuit onze kennis van en betrokkenheid bij de regio onze visie op Noordwijk te geven. Het resultaat is geen formeel document, maar een tekst als puzzelstuk, in aansluiting op de puzzelstukken van de andere teams. Hiermee leveren wij een bijdrage aan de puzzel die we leggen: een Toekomstvisie voor Noordwijk. We zijn benieuwd naar uw reactie! Noordwijk heeft heel veel te bieden aan en in de regio. De badplaats, de bollenvelden en de duinen dragen bij aan de regio. Inwoners uit de omliggende gemeenten maken hier veel en graag gebruik van. Bezoekers komen zelfs van heinde en verre! De regio ziet ook mogelijkheden om aan te sluiten op de nieuwe kuuroordstatus, of het thema gezondheid in bredere zin. Andere gemeenten kunnen hier van mee profiteren. Daarnaast ziet de regio veel kansen rond Estec. Kortom, kansen en mogelijkheden genoeg! Tegelijk ziet de regio dat al deze mogelijkheden en activiteiten ook een grote claim op Noordwijk leggen. Hoe houd je het dorp, met zoveel bezoekers toch leefbaar? En hoe zorgen we dat Noordwijk op mooie dagen bereikbaar blijft? Hoe bewaak je het evenwicht tussen bezoekers en biodiversiteit in de duinen? En hoe ga je om met de woningbehoefte en houd je ook de duinen en het bollengebied in stand? Dit zijn vraagstukken die Noordwijk niet alleen kan en hoeft op te lossen.

Ook de regio heeft hierin een verantwoordelijkheid. Daarmee ontstaat een spel tussen lokale behoeften en belangen en die van de bredere regio. Uitgangspunt voor de regio is de identiteit van Noordwijk samen te versterken. Daarbij gaat het erom wat Noordwijk onderscheidt in de regio. Zo is de badplaats van Noordwijk onderscheidend van Katwijk, waardoor ze elkaar aan kunnen vullen en verschillende doelgroepen kunnen bedienen. Ook heeft de ontwikkeling van Estec direct te maken met Katwijk. En de bollenteelt achter de duinen draagt bij aan de identiteit van de Duin- en Bollenstreek in zijn geheel. Daarbij geldt dat de kwaliteit van de leefomgeving mede wordt bepaald door (fysieke) veiligheid. Met elkaar moeten wij ons daarom sterk maken voor een veilige en gezonde leefomgeving.

Bekijk de gehele visie op: https://samen.noordwijk.nl/nl-NL/ideas/regio-team

45 6

De Kracht van Kunst en Cultuur voor de Omgevingsvisie Noordwijk Alle Noordwijkse kunst- en culturele organisaties bieden de Gemeente en haar bewoners de mogelijkheid om op een andere manier naar zichzelf en de wereld te kijken. Kunst diept ondenkbare scenario’s uit, prikkelt de verbeelding. Noordwijk: doe een beroep op de kracht van kunst en cultuur! Cultuur verbindt én verrijkt Noordwijk

De Kracht van Kunst en Cultuur voor de Omgevingsvisie Noordwijk Aangeboden door Stichting KunstKlank

47

Alle Noordwijkse kunst- en culturele organisaties bieden de Gemeente en haar bewoners de mogelijkheid om op een andere manier naar zichzelf en de wereld te kijken. Kunst diept ondenkbare scenario’s uit, prikkelt de verbeelding. Noordwijk: doe een beroep op de kracht van kunst en cultuur!

Cultuur verbindt én verrijkt Noordwijk

Bekijk de hele visie op: https://samen.noordwijk.nl/nl-NL/ideas/de-kracht-van-kunst-en-cultuur-voor-de-omgevingsvisie-noordwijk

Verbinden

Uniek

Verrassen

Kunst & Klank

Duurzaam

Ontwikkelen

Visie op Gezond Noordwijk Noordwijk is een gemeente waar het goed toeven is omdat er voldoende in aantal en vorm verschillende woningen zijn voor alle doelgroepen, er is een goede balans tussen wonen en recreatie/ natuur, gezonde voeding wordt gepromoot en aangeboden, er zijn beweegmogelijkheden voor iedereen, cultuurhistorisch erfgoed wordt gekoesterd, iedereen kan meedoen aan natuur, recreatie, bewegen en cultuur, goede en bereikbare zorg en welzijnsvoorzieningen voor iedereen: van 0-100.

Kernwaarden voor gezond leven in Noordwijk: 1. Genieten 2. Gelukkig zijn 3. Lekker in je vel zitten 4. Balans ervaren 5. Je veilig voelen 6. Prettig wonen

Bekijk de gehele visie op: https://samen.noordwijk.nl/nl-NL/ideas/visie-op-gezond-noordwijk

49

Toekomstvisie Bollenteam De trots van Noordwijk: Bollenstreek in combinatie met de mooie natuur, strand en duinen Centraal in de toekomstvisie van de bollentelers staat het behoud van de bollenstreek. Wat is daarvoor nodig? Ideeën over duurzaamheid zijn er volop, maar het consumentengedrag kan eveneens bijdragen meer duurzame oplossingen. Een uitbreiding van de woonkernen voor met name jongeren, arbeidsmigranten en spoedzoekers vraagt een aangepaste infrastructuur in de bollenstreek waarbij rekening wordt gehouden met het agrarisch machinepark. Tot slot gaat het ook over aandacht voor de relatie met inwoners en bestuur.

51

Bekijk de gehele visie op: https://samen.noordwijk.nl/nl-NL/ideas/toekomstvisie-bollenteam

Visie groep ‘Waarden in Balans’ Noordwijk heeft unieke waarden: duin-natuur, bollenteelt en een prachtig landschap maken Noordwijk aantrekkelijk om te wonen, te werken en te recreëren. Hierop zijn veel van de economische activiteiten gebaseerd: recreatie, congressen, (verblijfs-) toerisme en de bollen teelt. Ook in de toekomst zijn er vele claims op de schaarse ruimte: de uitdaging is om deze wensen duurzaam in balans te houden met de unieke waarden van Noordwijk We hebben gemerkt dat je over deze onderwerpen en het zoeken van de juiste balans niet snel uitgesproken raakt. Daarom verheugen we ons op de kruisbestuiving die vanaf nu gaat ontstaan.

53

Bekijk de gehele visie op: https://samen.noordwijk.nl/nl-NL/ideas/visie-groep-waarden-in-balans

Team Buitengebied Een verzameling van verschillende meningen, nog niet uitgewerkt, maar toch als input voor de uiteindelijke visie.

55

Bekijk de gehele visie op: https://samen.noordwijk.nl/nl-NL/ideas/team-buitengebied

Noordwijk Verbroederd Het team ‘heel Noordwijk verbroederd’ had in eerste instantie een lange lijst onderwerpen die volgens het team aan de orde moeten komen in de Omgevingsvisie. Na bespreking van de onderwerpen kwamen tot de conclusie dat we ons zouden moeten beperken tot 4 onderwerpen. Een aantal onderwerpen waren namelijk samen te voegen. Wij hebben de volgende onderwerpen in het kader van de Toekomstvisie besproken:

•

Toerisme

•

Wonen

•

Welzijn

•

Verkeer

57

Bekijk de gehele visie op: https://samen.noordwijk.nl/nl-NL/ideas/noordwijk-verbroederd

Team Vakantiepark Als vakantiebestemming blijft Noordwijk zich onderscheiden In de visie veel aandacht voor economie en toerisme. In het blijven onderscheiden zonder aantasting van de uniciteit wordt de balans tussen de Noordwijkse economie en ruimtelijke kernwaarden niet uit het oog verloren. Voor de verblijfsrecreatie staat kwaliteit(sverbetering) voorop. Vernieuwing en innovatie zijn belangrijk om toekomstproof te worden. Onder voorwaarden is er ruimte voor nieuwe ontwikkelingen, zoals kamperen bij de ‘bollen’boer. Wel het verzoek actief te handhaven op uitwassen, zoals illegaal kamperen en strijdig gebruik van woningen. Business to business kan voor de recreatieparken o.a. worden ingevuld door ruimte te krijgen voor tijdelijke huisvesting van seizoenarbeiders en spoedzoekers. Er zijn legio oplossingen voor de mobiliteitsproblematiek: verlichten parkeerdruk, verbetering OV en Hop on Hop off bus e.d. Ook ziet men mogelijkheden voor duurzaamheidsmaatregelen.

59

Bekijk de gehele visie op: https://samen.noordwijk.nl/nl-NL/ideas/team-vakantieparken

Omgevingsvisie Ambtenarenteam De toekomst van Noordwijk Woorden, die veelvuldig terugkomen in onze toekomstvisie zijn gezondheid, duurzaamheid en kwaliteit. Verder wordt het vanuit inrichtingsaspect van belang geacht om de unieke landschapskwaliteiten met hun hoge biodiversiteit te behouden en waar nodig te versterken. Hierbij denken we aan de ontwikkeling van de Noordwijkse positie in het Nationaal Park met verbindingen tussen landgoederen, weilanden, bollenvelden en duinen, tussen onze dorpen, bunkers en strand. Door ecologische versterking van deze gebieden, blijft de Duin- en Bollenstreek ook in de toekomst een bloeiende economische motor binnen het nationaal Park Hollandse Duinen waar het fijn wonen is en waar bezoekers worden verwelkomd.

Geluk en kwaliteit van leven als hoger doel Uiteindelijk willen we dat iedereen in Noordwijk gelukkig kan zijn. Dat is het uitgangspunt van onze omgevingsvisie. Positieve gezondheid is hiervoor de sleutel. Bij dit nieuwe denken over gezondheid leggen we niet meer het accent op de ziekte, maar we kiezen voor een andere invalshoek, waarbij we ons richten op de mens zelf, op zijn veerkracht en op wat zijn leven betekenisvol maakt.

61

Het gaat dan om kwaliteit van leven, dat in allerlei aspecten terugkomt, zoals in onze samenleving, de manier waarop we met elkaar omgaan, ons werk, de manier waarop we ons verplaatsen, hoe we wonen, onze leefomgeving inrichten en hoe we omgaan met onze natuur.

Onze identiteit Terugkijkend in de geschiedenis van de gemeente Noordwijk heeft gezondheid altijd al een belangrijke rol gespeeld. Denk hierbij aan de kruidenteelt en de vestiging van de geestelijke instellingen Sint Bavo en Sancta Maria. Gezondheid maakt deel uit van onze identiteit. Dit jaar is dit nog eens bevestigd met de verwerving van de kuuroordstatus.

Bekijk de gehele visie op:

In Noordwijk dromen wij dan ook van een status als

https://samen.noordwijk.nl/nl-NL/ideas/gespreksdocument-omgevingsvisie-ambtenarenteam

Dé gezondsheidbestemming van Europa.

Visie van Ondernemersverenigingen Noordwijk en Noordwijkerhout Noordwijk is een badplaats waar het heerlijk wonen, ondernemen en verblijven is met een lang streed en breed achterland. Noordwijk moet een veelzijdige gemeente blijven waarbij ervan de vier dorpskernen ruimte blijft voor een eigen identiteit waarbij de bewoners en bezoekers van de vier kernen zichzelf thuis voelen. Om Noordwijk vitaal en economisch gezond te houden is het nodig een goede balans te vinden tussen de economische ontwikkeling en het wel en wee van de bewoners en bezoekers.

63

Bekijk de gehele visie op: https://samen.noordwijk.nl/nl-NL/ideas/visie-van-ondernemersverenigingen-noordwijk-en-noordwijkerhout

Visie ‘Noortich in den Houte’ Noordwijk is een fusiegemeente van drie karakteristieke dorpen in de Duin- en Bollenstreek, Noordwijkerhout, Noordwijk en De Zilk. De dorpen liggen langs de kustlijn en kenmerken zich door rust, ruimte en openheid. In deze visie wordt gefocust op cultuur en verenigingsleven, wonen, vervoer, buitengebied/natuur, ondernemen, kuuroordstatus, samenleving en ondernemen.

65

Bekijk de gehele visie op: https://samen.noordwijk.nl/nl-NL/ideas/visie-nortich-in-den-houte

Team heel Noordwijk 2 Tijdens de startbijeenkomst in het Northgo college waren wij het er al snel over eens: wonen in de gemeente Noordwijk is wonen in een fijne omgeving. Het strand, duin, de bloemen en het vele groen maken het een mooie plek midden in de Randstad. Vraag je ons naar de toekomst van Noordwijk? Het behouden van die kwaliteiten – dat is waar we ons in de toekomstvisie op willen richten. Het zijn kwaliteiten om te koesteren. Maar hoe? Ook in de gemeente Noordwijk is er krapte op de woningmarkt, zijn er veel auto’s, is veel versteend en moeten we ons steentje bijdragen aan een duurzamere leefomgeving. En eigenlijk willen we daarbij de groenstructuren – de natuur en bollenvelden – beschermen. Al snel kwamen wij uit op de geluksmeter. Een meter waarmee keuzes een extra dimensie in het afwegingskader krijgen: “Draagt dit bij aan het geluk in onze samenleving?” Als groep zijn we van mening dat keuzes op dit moment veelal op basis van economische belangen gemaakt worden: de ontzettend dure nieuwbouwwijken met volop aansluitingen op het aardgas en zonder zonnepanelen op de daken zijn hier een voorbeeld van. De geluksmeter helpt om die opgaven ook vanuit een meer kwalitatieve bril te bekijken.

67

De geluksmeter bestaat uit 8 dimensies van geluk: een vitale gemeenschap, gezondheid, persoonlijke ontwikkeling en onderwijs, duurzaamheid, psychologisch welbevinden, identiteit en cultuur en levensstandaard. Op de volgende pagina’s hebben we de grote opgaven voor de toekomst beschreven in het licht van die specifieke dimensie. Wat vinden we belangrijk om in ogenschouw te nemen wanneer je naar die opgave kijkt? Wat draagt bij aan ons geluk? Een methodiek waarmee we hopen bij te dragen aan het behoud van ons mooie Noordwijk, Noordwijkerhout en De Zilk zoals het nu is. Meegaand met de tijd en zeker niet gevrijwaard van verandering, maar wél primair voor de inwoners van de mooie dorpen, waar het fijn leven is.

Bekijk de gehele visie op: https://samen.noordwijk.nl/nl-NL/ideas/team-heel-noordwijk-2

De Generalisten Noordwijk De gemeente Noordwijk moet in de toekomst rekening houden met verantwoord ondernemerschap. De economie is belangrijk voor ons welzijn, maar de grenzen van onze planeet en leefomgeving moeten worden gerespecteerd om deze voor toekomstige generaties leefbaar te houden. Onze visie op verantwoord ondernemerschap is gebaseerd op internationale afspraken waaraan Nederland zich heeft gecommitteerd, namelijk op de duurzame ontwikkelingsdoelen van de Verenigde Naties (Sustainable Development Goals, SDG’s). Deze SDG’s zijn leidend voor overheden en worden vaak al gevolgd door bedrijven. Hierna maken we een vertaalslag naar concreet gemeentebeleid.

69

Bekijk de gehele visie op: https://samen.noordwijk.nl/nl-NL/ideas/de-generalisten-noordwijk

Nawoord We willen alle deelnemers aan de Omgevingsvisie Noordwijk hartelijk bedanken. De inhoud van dit boekje, de geschiedenis, het DNA en de visies voor Noordwijk Binnen, zijn de basis voor de Omgevingsvisie. Het is ook een uitnodiging aan iedereen om de boekjes te gebruiken. Ter inspiratie voor eigen initiatieven, of die van anderen. Deze visies zijn geschreven door bewoners uit Noordwijk Binnen en bestemd voor iedereen. Samen maken we Noordwijk!

De informatie is gehaald uit: - Atlas van Noordwijk - De Bollenstreek - Landschap & Erfgoed van de bloembollencultuur - 100 jaar bedrijvigheid in Noordwijk en Noordwijkerhout - W. Baalbergen - Gebiedsprofiel Duin- en Bollenstreek - Provincie Zuid-Holland - Novato - Blik op Noordwijkerhout - Gemeente Noordwijk Afbeeldingen zijn geleverd door: - Anneke Le Floc’h (ESA Noordwijk), Kees Verweij, Judith Ides, Atlas Noordwijk, Novato, Theo van Gijlswijk, Noordwijk Marketing en Gemeente Noordwijk

De gemeente Noordwijk streeft ernaar om alle rechthebbenden met betrekking tot (foto)materiaal in deze uitgave te achterhalen. Eenieder die meent dat zijn/haar materiaal zonder voorafgaande toestemming hier is gebruikt, verzoeken wij contact op te nemen met Gemeente Noordwijk via toekomst@noordwijk.nl.

Colofon

Project : Simone Diegenbach - Procesmanager omgevingsvisie Communicatie : Beaumont Communicatie & Management Redacteur : Job van Oel Design & productie : Kseawell Creative Marketing Print : Kwaliteitsdrukwerk.nl

De Omgevingsvisie van Noordwijk is tot stand gekomen in samenwerking met de inwoners uit alle vier de kernen van de gemeente, ambtenaren, ondernemers en vrijwilligers. De visie is samengesteld uit 30 toekomstvisies. Elke kern heeft echter haar eigen identiteit. Om dit extra te waarborgen, geven we de visies per kern ook apart uit. Een aantal visies heeft zich specifiek gericht op de gehele gemeente. Dit boekje is een uitgave van de gemeente Noordwijk en beschrijft die visies en ideeën.

Kseawell 2020-3145-06