Bijlage A Toelichting uitvoeringsprogramma Heilzame Badplaats 2026-2029

Raadsvoorstel

Toelichting uitvoeringsprogramma Heilzame Badplaats 2026-2029 Aan

: de gemeenteraad

Van Datum

: College van B&W : 7 oktober 2025

Portefeuillehouder:

: Wethouder Pim van Strien

Zaaknummer

: 1107788

Aanleiding In 2020 ontving Noordwijk het officiële predicaat Heilzame Zeebadplaats van de European Spas Association (ESPA). Daarmee werd erkend dat onze kustgemeente voldoet aan de internationale criteria op het gebied van klimaat, zeewaterkwaliteit , natuurlijke omgeving en aanwezige faciliteiten. Deze erkenning vormde de basis voor de Kuuroordvisie Noordwijk, die door de gemeenteraad in 2021 is vastgesteld. Op basis daarvan is in 2022 het eerste uitvoeringsprogramma 2022 –2024 gestart. In deze periode zijn de eerste stappen gezet om de heilzame badplaats ook echt zichtbaar te maken. Er is gewerkt aan bewustwording en samenwerking, onder meer met de organisatie van Thalasso- en duinwandelingen, de aanleg van rust- en uitkijkpunten in de openbare ruimte, en de ontwikkeling van lokale producten en communicatie rond een gezonde leefstijl. Ook zijn de eerste partners samengebracht in een brede werkgroep, waarmee de basis is gelegd voor de verdere doorontwikkeling in de komende jaren. De evaluatie van dit programma laat zien dat de ambitie breed wordt gedragen, maar dat de volgende fase vraagt om meer focus, samenhang en uitvoeringskracht. De ambitie blijft ongewijzigd: Noordwijk verder ontwikkelen als gezonde, vitale kustgemeente , zichtbaar voor inwoners en beleefbaar voor bezoekers.

Benaming en gebruik van termen De erkenning als Heilzame badplaats vormt de inhoudelijke basis van dit programma, maar de term wordt niet actief gebruikt in de externe communicatie. In beleidsdocumenten verwijzen we naar de Kuuroordvisie Noordwijk (2021) als het kader waaruit dit uitvoeringsprogramma is voortgek omen. De term ‘kuuroord’ komt nog voor in dit visiedocument, maar wordt sindsdien niet meer als actieve naam gebruikt; het fungeert enkel als verwijzing naar de oorspronkelijke visie. De term Heilzame Badplaats gebruiken we uitsluitend in relatie tot deze erkenning en bewijsvoering richting de European Spas Association (ESPA). In de externe communicatie sluiten we aan bij wat herkenbaar is voor onze doelgroepen: •

voor bezoekers: wellbeing bestemming of Blue Health destination;

•

voor inwoners: gezonde en vitale kustgemeente.

Zo blijft de inhoudelijke lijn met de ESPA-erkenning behouden, terwijl we in onze communicatie aansluiten bij de beleving van inwoners, bezoekers en ondernemers.

Doel Met dit raadsvoorstel wordt de gemeenteraad gevraagd om budget beschikbaar te stellen voor 2026, zodat de uitvoering van het nieuwe uitvoeringsprogramma Heilzame Badplaats Noordwijk 2026 –2029 kan starten. 2026 vormt de start van de volgende fase: van visie naar uitvoering. Met de aanstelling van een programmamanager en de eerste zichtbare projecten werken gemeente, Noordwijk Marketing, ondernemers en kennispartners samen aan meer samenhang en herkenbaarheid . De verdere uitwerking en structurele voortzetting voor 2027-2029 worden in 2026 meegenomen in de Perspectiefnota.

Kader en aanpak Met het uitvoeringsprogramma 2022–2024 is de basis gelegd voor de gemeente Noordwijk als heilzame badplaats. De visie staat, de eerste partners zijn aangesloten en het belang van natuur en leefomgeving voor gezondheid wordt breed gedeeld. De volgende stap vraagt om focus, samenhang en uitvoering. In 2026 werken gemeente, Noordwijk Marketing, ondernemers, kennispartners en maatschappelijke organisaties samen binnen een vaste structuur met een stuurgroep, expertgroep, programmamanager en them atische werkgroepen. De uitvoering start met zichtbare projecten die inwoners en bezoekers laten ervaren wat de heilzame badplaats betekent. Tegelijk vormt 2026 de opmaat naar structurele borging en verdere uitrol in de periode 2027–2029.

Uitvoering 2026 Acties 2026 Om te laten zien dat de gemeente Noordwijk niet alleen ambities formuleert maar ook concreet in actie komt, worden in 2026 een aantal korte-termijnprojecten uitgevoerd en projecten voor de middellange termijn opgestart. De projecten sluiten aan bij de hoofdthema’s governance, branding & communicatie, bewustwording, productontwikkeling, openbare ruimte, kennis & innovatie en educatie, waarbij in 2026 voor een aantal van deze thema’s een eerste stap wordt gezet . De verdere uitwerking van de concrete acties voor 2026 is opgenomen in bijlage B (Uitvoeringsprogramma Heilzame Badplaats 2026-2029). Openbare ruimte •

•

Plaatsen van natuurlijke rust- en ontmoetingsplekken (banken, luwteplekken, belevingspunten) langs de kust en wandelroutes, met materiaalkeuze passend bij het duin en kustlandschap. Verbeteren en eenduidig vormgeven van bestaande thalasso uitkijkpunten (zitgelegenheid, informatie, bewegwijzering).

Pagina 2 van 5

•

Haalbaarheidsonderzoek zonsondergang-duinplateau: locatiekeuze, landschappelijke inpassing, toegankelijkheid, beheer/veiligheid en financiering.

Bewustwording •

Stimuleren en ondersteunen van lokale initiatieven en evenementen die bijdragen aan een gezonde leefstijl en laten zien hoe zee en natuur hieraan bijdragen, zoals wandelingen en workshops.

•

Aanmoedigen van initiatieven zoals een natuur- of vitaliteitsmarkt waar inwoners en bezoekers kennismaken met gezonde streekproducten en praktische tips krijgen om vitaler te

•

leven. Breder ondersteunen van de Noordwijkse Dag van het Strand, zodat dit evenement meer

•

aandacht kan geven aan een schone, gezonde en beleefbare kust. Samenwerking met Staatsbosbeheer bij de organisatie van duin- en strandwandelingen, waarin inwoners en bezoekers leren over de invloed van de natuurlijke omgeving op welzijn.

Productontwikkeling •

Uitwerken van de Blue Health Breaks: verblijfsarrangementen waarin bezoekers ervaren hoe zee en natuur bijdragen aan ontspanning en gezondheid.

•

Ondersteunen van initiatieven zoals yoga- en meditatiesessies in de buitenlucht, gericht op ontspanning en verbinding met de natuurlijke omgeving.

•

Stimuleren van de verdere ontwikkeling van wellness- en Thalasso-elementen binnen bestaande wellness locaties, waarbij natuurlijke elementen zoals zeewater centraal staa t.

• •

Versterken van de marketing en communicatie rondom deze producten. Onderzoek naar de ontwikkeling van een inwonersvoordeelpas, die activiteiten en voorzieningen toegankelijker maakt. De pas biedt korting of speciale uren bij lokale sport -, cultuur- en welzijnsactiviteiten en kan op termijn worden uitgebreid voor bezoekers.

Doorkijk naar 2027–2029 De jaren 2027–2029 staan in het teken van verdere groei en verdieping van de Heilzame Badplaats. Er wordt ingezet op het versterken van wat in 2026 is gestart . In de Perspectiefnota wordt vastgelegd hoe het programma in deze periode structureel wordt voortgezet, met ruimte voor nieuwe projecten en samenwerking met partners op lokaal, regionaal en internationaal niveau. Productontwikkeling •

Ondersteunen van de ontwikkeling van een Thalasso centrum op basis van realistische en transpartante initiatieven uit de private markt . Een centrum dat gebruikmaakt van de heilzame werking van zee, zeelucht en natuurlijke elementen zoals zeewater, en zo bijdraagt aan het zichtbaar en beleefbaar maken van de heilzame badplaats.

•

Doorontwikkeling van Blue Health Breaks en andere vitaliteitsarrangementen, gericht op seizoensverlenging.

•

Uitbreiding van rustpunten, zitbanken en belevingsplekken in de openbare ruimte, met een herkenbare en natuurlijke vormgeving die aansluit bij het kust - en duinlandschap.

•

Realisatie van nieuwe thalasso uitkijkpunten en het zonsondergang -duinplateau, als plekken waar bezoekers en inwoners de kust en natuur kunnen beleven.

Pagina 3 van 5

•

•

Versterking van de groenstructuur door meer inheemse beplanting en vergroening die aansluit bij het duin- en kustlandschap, zodat een herkenbare omgeving ontstaat die rust uitstraalt en de verbinding tussen dorp en duin versterkt. Onderzoek naar de doorontwikkeling van de huidige VVV-locatie tot een “Vitaal aan zee” loket en Blue Health Informatiepunt, waar inwoners en bezoekers terechtkunnen voor informatie, advies en doorverwijzing naar activiteiten binnen de heilzame badplaats.

Kennis en innovatie •

Versterken van (inter)nationale samenwerking en kennisuitwisseling op het gebied van

•

gezondheid, zee en leefomgeving, in aansluiting op het Blue Health -netwerk. Aantrekken en organiseren van congressen en bijeenkomsten rond Blue Health en Thalasso ,

•

in samenwerking met regionale en internationale partners. Onderzoek naar de ontwikkeling van een Blue Health Expertisecentrum , waar kennis,

•

onderzoek en praktijk samenkomen en innovatieve toepassingen worden ontwikkeld. Verkenning van het initiatief Living Lab Thalasso. Een pilot- en/of meetprogramma waarin de gezondheidseffecten van zee, lucht en kustnatuur worden onderzocht .

Educatie •

•

Ontwikkelen en uitvoeren van natuur- en zeelessen in samenwerking met basis- en middelbare scholen, waarin leerlingen leren over de invloed van zee, duin en klimaat op gezondheid en natuur. Betrekken van jongeren bij het Living Lab Thalasso @ Sea, via stages, onderzoeksopdrachten of projecten waarin wetenschap en praktijk samenkomen.

Organisatie en samenwerking Voor de uitvoering van het actieplan is een duidelijke en goed afgestemde structuur ingericht. Deze bestaat uit drie niveaus: een stuurgroep, een expertgroep en verschillende werkgroepen. Samen zorgen zij voor bestuurlijke regie, inhoudelijke verdieping en praktische uitvoering van de projecten. De stuurgroep bespreekt de koers, prioriteiten en voortgang van het programma. Voorzitter is de wethouder en portefeuillehouder Economie & Toerisme. De groep komt minimaal twee keer per jaar bijeen en fungeert als opdrachtgever richting de uitvoerende partners. In de s tuurgroep zitten vertegenwoordigers van de gemeente (bestuurlijk en ambtelijk), Noordwijk Marketing, ondernemersorganisaties (NOV en KHN), Welzijn Noordwijk en de (preventieve) gezondheidszorg. De expertgroep ondersteunt het programma met kennis en advies. De groep bestaat uit vertegenwoordigers uit wetenschap, gezondheidszorg, regionale bedrijfsleven en toerisme. Denk aan kennispartners die wetenschappelijk onderzoek doen naar de relatie tussen natuur en gezo ndheid, regionale samenwerkingsverbanden uit de Duin- en Bollenstreek, landelijke organisaties op het gebied van bestemmingsmanagement en medische experts. Ook is er aansluiting bij Europese partners binnen het netwerk van heilzame badplaatsen.

De expertgr oep denkt mee over onderzoek, innovatie en de verdere positionering van Noordwijk als gezonde en vitale kustgemeente. De werkgroepen zijn verantwoordelijk voor de uitvoering van de projecten. Daarin werken gemeente, Noordwijk Marketing, ondernemers en maatschappelijke organisaties samen aan concrete acties

Pagina 4 van 5

binnen de thema’s governance, branding en communicatie, bewustwording, productontwikkeling, openbare ruimte, kennis en innovatie en educatie. De samenstelling van de werkgroepen wisselt per thema en fase van uitvoering. In september 2025 kwamen de stuurgroep en expertgroep voor het eerst bijeen. Tijdens deze bijeenkomsten zijn de evaluatie, de vernieuwde koers en de prioriteiten voor 2026 –2029 besproken. De betrokkenheid van alle partners bevestigde het brede draagvlak en de gezamenlijke ambitie om van Noordwijk de gezondste kustgemeente van Nederland te maken. Met deze structuur is geborgd dat beleid, uitvoering en kennisontwikkeling goed op elkaar aansluiten en dat het programma op een gedragen en toekomstbestendige manier wordt uitgevoerd.

Programmamanager heilzame badplaats De uitvoering van het nieuwe uitvoeringsprogramma vraagt om duidelijke coördinatie en goede afstemming tussen partners. De programmamanager Heilzame Badplaats vormt het centrale aanspreekpunt binnen het programma en houdt kantoor bij Noordwijk Marketing, maar werkt namens alle betrokken partijen aan de uitvoering. De functie zorgt dat plannen worden uitgewerkt tot concrete resultaten en dat de samenwerking tussen gemeente, Noordwijk Marketing, ondernemers en kennispartners goed op elkaar aansluit. De aansturing vindt plaats binnen een duidelijke structuur met drie onderdelen: • •

de stuurgroep bewaakt de koers en prioriteiten van het programma; de expertgroep adviseert over inhoud, onderzoek en de lange termijn;

•

de programmamanager zorgt dat afspraken worden uitgevoerd, dat partners op elkaar zijn afgestemd en dat projecten voortgang boeken. Daarnaast stimuleert de programmamanager samenwerking met externe partijen en het vinden van aanvullende middelen voor uitvo ering.

Hoofdtaken en verantwoordelijkheden programmamanager: • •

coördineren van de uitvoering van de projecten en acties; verbinden van gemeente, Noordwijk Marketing, ondernemers en kennispartners;

• •

zorgen voor samenhang tussen beleid, uitvoering en communicatie; ondersteunen van de stuurgroep en expertgroep;

•

rapporteren over de voortgang, resultaten en financiën.

Beoogd resultaat in 2026: • •

een herkenbare en stabiele projectstructuur; duidelijke rolverdeling en afstemming tussen partners;

•

zichtbare voortgang in uitvoering en communicatie;

•

draagvlak en herkenbaarheid bij inwoners, ondernemers en bezoekers.

De projectleider wordt aangesteld voor een periode van één jaar (2026) met de intentie om bij vaststelling van de Perspectiefnota 2027–2029 de functie structureel te borgen.

Pagina 5 van 5