Bijlage 11 Haalbaarheidsstudie - AVG

Rapportage

Haalbaarheidsstudie 2521 Zwembad Noordwijkerhout

Datum 01/02/2017

Referentie N5110.42-001

Status 1.0 / Definitief

Jaap Bijzerweg 8d 3446 CR Woerden T +31(0)30 30 400 55 info@2521gewoonzwemmen.nl www.2521gewoonzwemmen.nl KvK Utrecht 53277090 Bank NL48 INGB 065 2468.977

opgericht door

Inhoudsopgave Inhoudsopgave ............................................................................................................................................. 2 1

Inleiding................................................................................................................................................ 3 1.1 Algemeen ....................................................................................................................................... 3 1.2 Werkwijze & leeswijzer .................................................................................................................. 3 1.3 Dankwoord ..................................................................................................................................... 3

2

Context uitwerken ............................................................................................................................... 4 2.1 Inleiding .......................................................................................................................................... 4 2.2 Bestaande situatie .......................................................................................................................... 4 2.3 Aanleiding onderzoek nieuwbouw ................................................................................................. 6 2.4 Verzorgingsgebied Noordwijkerhout ............................................................................................. 6 2.5 Demografische opbouw verzorgingsgebied ................................................................................... 7 2.6 Bezoekpotentieel ........................................................................................................................... 8

3

Visie 2521 Gewoon Zwemmen .......................................................................................................... 10 3.1 Inleiding ........................................................................................................................................ 10 3.2 Een 2521-bad in Noordwijkerhout? ............................................................................................. 12

4

Organiserend vermogen van lokale gebruikers ................................................................................. 13 4.1 Inleiding ........................................................................................................................................ 13 4.2 Zwemvereniging Noordwijkerhout .............................................................................................. 13 4.3 Noordwijkerhoutse Zwem- en Reddingsbrigade (NZRB).............................................................. 14 4.4 Optisport ...................................................................................................................................... 14

5

Nieuwbouw ........................................................................................................................................ 16 5.1 Zwembad...................................................................................................................................... 16 5.2 Fysieke uitstraling ........................................................................................................................ 16

6

Investeringsraming............................................................................................................................. 19 6.1 Uitgangspunten ............................................................................................................................ 19 6.2 Investeringskosten stand-alone zwembad ................................................................................... 19

7

Exploitatieraming nieuwbouw-scenario’s .......................................................................................... 20 7.1 Uitgangspunten ............................................................................................................................ 20 7.2 Exploitatieraming stand-alone zwembad..................................................................................... 21 7.3 Toelichting op baten .................................................................................................................... 22 7.4 Toelichting op lasten zwembad ................................................................................................... 23

8

Mogelijkheden voor een betere exploitatie ...................................................................................... 24 8.1 Mogelijke besparing door inzet verenigingen .............................................................................. 24 8.2 Samenwerking met Zwemschool ‘t Spatje ................................................................................... 25 8.3 Combinatie zwembad met sporthal ............................................................................................. 26 8.4 Combinatie zwembad met fitness................................................................................................ 29

9

Conclusies en aanbevelingen ............................................................................................................. 32 9.1 Conclusies..................................................................................................................................... 32 9.2 Aanbevelingen.............................................................................................................................. 33

Bijlage I – Programmering basisweek ......................................................................................................... 34 Bijlage II – Verslag bijeenkomst lokale gebruikers ..................................................................................... 38 Bijlage III – Verslag bijeenkomst exploitant Optisport ............................................................................... 41

2/42

1

Inleiding

1.1 Algemeen De gemeente Noordwijkerhout is al enige tijd bezig met de toekomst van de sportvoorzieningen. Het recreatiecentrum De Schelft is één van de sportvoorzieningen in de gemeente. Dit recreatiecentrum bestaat uit een zwembad, sporthal, fitnessruimte en theaterzalen. De Schelft kent jaarlijks een exploitatietekort, dat door de gemeente Noordwijkerhout elk jaar door middel van een budgetsubsidie wordt gedekt. De gemeenteraad heeft uitgesproken dat ze het van belang acht om, in een waterrijke omgeving zoals Noordwijkerhout, het instructiezwemmen te faciliteren. Daarbij is echter ook aangegeven dat het een financiële afweging is of een zwembad in Noordwijkerhout kan blijven bestaan. In dit kader heeft de gemeente Noordwijkerhout 2521 Gewoon Zwemmen gevraagd om een haalbaarheidsscan uit te voeren naar een nieuwe zwemvoorziening. 1.2 Werkwijze & leeswijzer In juli 2016 is begonnen met dit onderzoek. 2521 Gewoon Zwemmen heeft ten behoeve van deze haalbaarheidsscan een aantal stappen doorlopen om te onderzoeken óf en op welke manier een nieuw zwembad haalbaar kan worden. De belangrijkste onderwerpen die in de haalbaarheidsscan aan bod komen, zijn: de visie van 2521 Gewoon Zwemmen op zwembaden; het lokaal organiserend vermogen; het fysiek product; een investeringskosten- en exploitatieraming.

Allereerst wordt in hoofdstuk twee een beknopte context beschreven van de Noordwijkerhoutse situatie. Hierin wordt onder meer ingegaan op de bestaande situatie, het verzorgingsgebied en het bezoekpotentieel. In hoofdstuk drie wordt het concept 2521 Gewoon Zwemmen toegelicht, zodat meer duidelijk wordt over de visie van 2521 Gewoon Zwemmen op zwemvoorzieningen. Dit hoofdstuk gaat tevens in op de vraag wat een zwembad volgens het 2521-concept betekent voor Noordwijkerhout. In het vierde hoofdstuk wordt ingegaan op de gebruikers van De Schelft en hoe zij tegen een eventuele nieuwe zwemvoorziening aankijken. In het vijfde hoofdstuk is uitgewerkt waar het nieuwe zwembad uit kan bestaan. Het zesde hoofdstuk gaat in op de opgestelde investeringsraming en hoofdstuk zeven laat de bijbehorende exploitatieramingen zien. In hoofdstuk acht worden enkele exploitatie verbeterende scenario’s beschreven. Tot slot wordt in hoofdstuk negen een advies uitgewerkt. In de bijlage is een bezettingsprogramma opgenomen voor een standaard week. In deze rapportage wordt uitsluitend het nieuwbouwscenario behandeld. Er wordt in dit onderzoek geen (financiële) vergelijking gemaakt met de huidige situatie c.q. de benodigde de middelen die nodig zijn voor renovatiescenario’s.

1.3 Dankwoord Een aantal organisaties heeft meegewerkt aan dit onderzoek, waardoor het mogelijk werd om dit haalbaarheidsonderzoek uit te voeren. Speciale dank gaat uit naar: de zwemvereniging Noordwijkerhout; de reddingsbrigade Noordwijkerhout; de exploitant Optisport; zwemschool ’t Spatje; de gemeente Noordwijkerhout.

3/42

2

Context uitwerken

2.1 Inleiding In dit hoofdstuk wordt de context uitgewerkt om een indruk te krijgen van de Noordwijkerhoutse situatie. De volgende onderwerpen zijn uitgewerkt: de bestaande Noordwijkerhoutse situatie; aanleiding onderzoek nieuwbouw; het potentiële verzorgingsgebied, de demografische ontwikkeling en het daaraan gekoppelde bezoekpotentieel; NOOT: Deze haalbaarheidsscan is gericht op de mogelijkheden van een nieuwe zwemvoorziening. Bij de onderstaande uitwerking gaat het dan ook alleen om de zwemvoorziening binnen De Schelft, tenzij anders is aangegeven. Er wordt geen uitgebreide analyse van de overige voorzieningen van het recreatiecentrum De Schelft (sporthal, fitness en theaterzalen) in dit onderzoek opgenomen.

2.2 Bestaande situatie Allereerst wordt de bestaande situatie in kaart gebracht. Dit gebeurt aan de hand van: het voorzieningenaanbod van het zwembad De Schelft; de technische staat van de accommodatie; de financiële situatie van De Schelft. 2.2.1 Voorzieningenaanbod van zwembad De Schelft Het zwembad De Schelft werd in 1990 gerealiseerd. Het zwembad bestaat uit een 5-baans 25 meter bassin met een beweegbare bodem. Daarnaast is er een (niet al te groot) recreatiebassin met een whirlpool, wildwaterkreek en een glijbaan. Het zwembad heeft tevens de beschikking over een terras met zonneweide. Andere voorzieningen van het zwembad zijn zonnebanken en een bruis-borrelbad. De zwemvoorziening wordt gebruikt voor zwemlessen, vrijzwemmen (zowel banenzwemmen als recreatiezwemmen), diverse doelgroepactiviteiten en door enkele onderwijsinstellingen (Zevensprong / ROC Leiden). Daarnaast wordt het zwembad gebruikt door een aantal verenigingen voor trainingen en enkele wedstrijden. 2.2.2 Huidige bezoekaantallen zwembad Het zwembad De Schelft heeft ongeveer 54.000 bezoeken per jaar. De onderstaande tabel geeft de bezoekaantallen uit 2013 weer. Hieruit kan worden opgemaakt dat het zwembad weinig bezoeken heeft voor doelgroepen. Tevens ontvangt het zwembad jaarlijks een aantal bezoeken van leden van de fitnessvoorziening dat in het recreatiecentrum De Schelft is gevestigd.

Activiteit Recreatieve bezoekers Doelgroepen Instructie Verenigingen Subtotaal bezoek zwembad Entrée via abonnementen fitness Totaal bezoek

Bezoekaantal 2013 17.487 2.367 16.320 15.000 51.174 2.500 53.674

4/42

2.2.3 Technische staat van de accommodatie In de beschrijving van de bestaande situatie werd vermeld dat de zwemvoorziening in 1990 is gerealiseerd. Het zwembad bestaat dus 26 jaar. Veelal is de economische levensduur van een zwemvoorziening 40 jaar. Dat zou betekenen dat het zwembad ca. driekwart van zijn theoretische levensduur achter zich heeft. In 2015 heeft Bremen Bouwadvies een bouwkundige en installatietechnische analyse uitgevoerd om de technische staat van het recreatiecentrum te onderzoeken. Het doel van deze analyse was om in kaart te brengen welk onderhoud nodig is om het volledige recreatiecentrum tot 2023 in stand te houden en wat de financiële gevolgen daarvan zijn. Bremen Bouwadvies geeft in de rapportage aan dat het zwembad De Schelft in redelijke onderhoudstoestand verkeert. Er zijn geen onderdelen van de voorziening die acuut vervangen moeten worden. In het meerjarenonderhoudsplan staat benoemd dat er tot 2023 nog € 140.000 gereserveerd moet worden voor het groot onderhoud (€ 17.500 per jaar) om de accommodatie in stand te houden. In de rapportage wordt door Bremen Bouwadvies geadviseerd om tot 2023 jaarlijks € 60.000 te reserveren voor het groot onderhoud om het recreatiecentrum in stand te houden (in de gemeentebegroting voor 2016 is nog uitgegaan van een bedrag van € 116.581,=). Hierin wordt een groot gedeelte opgenomen voor de vervanging van het dak.

Voornoemde reserveringen / budgetten zijn verbonden aan de periode tot en met 2023. Zou het wenselijk blijken de accommodatie langer operationeel te houden, dan zullen aanvullende investeringen noodzakelijk zijn. Zowel vanuit de gemeente als van de exploitant (Optisport) wordt overigens ook aangegeven dat - in afwachting van de te maken afweging aangaande De Schelft - het onderhoud tot een minimum is teruggebracht. Dit is min of meer gebruikelijk wanneer het lange termijn voortbestaan van een accommodatie ter discussie staat. Daartegenover staat dat, wanneer deze situatie zich te lang voordoet, het herstellen van respectievelijk esthetische, functionele en uiteindelijk mogelijk ook veiligheidsgebreken aan de accommodatie (steeds grotere) eenmalige investeringen zal vergen. 2.2.4 Financiële situatie van De Schelft Een openbaar zwembad zoals De Schelft kent over het algemeen een negatief exploitatiesaldo. Enerzijds zorgen relatief hoge investeringen, die nodig zijn om een accommodatie te realiseren, hoge personeelsinzet en flinke energielasten voor hoge lasten. Aan de andere kant is het laagdrempelig faciliteren van sport- en beweegvoorzieningen voor gemeenten een belangrijk doel, waardoor maatschappelijke tarieven gehanteerd (moeten) worden. Dit maakt dat het lastig is om een zwemaccommodatie in de zwarte cijfers te krijgen. Bovenstaande is voor De Schelft niet anders.

Uit de jaarverslagen van de exploitant Optisport blijkt dat de gemeente in 2015 bijna € 750.000 aan kosten heeft (incl. subsidie). Dit is voor alle accommodaties die Optisport in de gemeente exploiteert. Specifiek voor recreatiecentrum De Schelft ontving Optisport in 2015 een subsidie van ca. € 520.0001. Dit is voor de gehele voorziening waar ook de sporthal, fitness en theaterzalen onder vallen. Tegenover deze kosten staat een bedrag van € 292.000 aan huur die Optisport aan de gemeente betaalt. Daarbij geldt dat de gemeente als uitgangspunt hanteert dat ca. 70% van kosten aan het zwembad kan worden toegerekend en 30% aan de overige delen van De Schelft.

1

Optisport exploiteert in de gemeente Noordwijkerhout naast recreatiecentrum De Schelft ook nog een sportzaal en twee gymzalen, waardoor de subsidiebijdrage aan De Schelft lager is dan de totale bijdrage aan Optisport.

5/42

Op basis daarvan zouden de lasten voor het zwembad als volgt kunnen worden weergegeven: Vrijval storting voorziening groot onderhoud € 83.239 Vrijval exploitatiebijdrage zwembad € 161.925 Vrijval afschrijving zwembad (31/12/2013) € 31.785 Jaarlijkse kosten zwembad € 276.949 De gemeente biedt daarnaast ook nog een subsidie aan gebruikers van het zwembad. De zwemvereniging en reddingsbrigade ontvangen in 2016 samen ongeveer € 30.000. Tevens is relevant dat het huidige zwembad nog een boekwaarde kent. Deze boekwaarde zal, tenzij er sprake is van herbestemming, bij beëindiging van de bedrijfsactiviteiten als eenmalige last genomen (moeten) worden genomen. Over de komende jaren zal deze zich naar verwachting als volgt ontwikkelen: Per datum 31 december 2016 2017 2018 2019 2020 2021 2022 2023

Boekwaarde zwembad (afgerond) € 532.000 € 492.000 € 452.000 € 413.000 € 378.000 € 343.000 € 310.000 € 278.000

2.3 Aanleiding onderzoek nieuwbouw De gemeenteraad heeft uitgesproken dat het belangrijk is om instructiezwemmen in de gemeente te faciliteren. Het is echter een financiële afweging of een zwembad in Noordwijkerhout behouden kan blijven. De gemeente wil onderzoeken wat de mogelijkheden zijn en heeft aan 2521 Gewoon Zwemmen gevraagd om te onderzoeken in hoeverre een 6-baans zwembad haalbaar kan worden gemaakt.

2.4 Verzorgingsgebied Noordwijkerhout Bij een onderzoek naar de haalbaarheid van een zwembad, is het allereerst van belang om te weten wat het verzorgingsgebied is waarin de voorziening is gevestigd. Bij het bepalen van het verzorgingsgebied spelen aspecten zoals afstand, reistijd en voorzieningen van gelijke aard een belangrijke rol. Het zwembad De Schelft is het enige publiek toegankelijke zwembad in de gemeente Noordwijkerhout. Dat kan betekenen dat inwoners uit de gemeente Noordwijkerhout in beginsel als eerste naar het zwembad binnen de gemeentegrenzen zullen gaan. Wel is er in de gemeente nog een binnenbad gevestigd in een hotel2. Dit bad wordt gebruikt door een private zwemschool. In de omgeving van Noordwijkerhout heeft vrijwel elke buurgemeente een publiek toegankelijk binnenbad, waardoor verwacht wordt dat inwoners van de omliggende plaatsen niet naar het zwembad in Noordwijkerhout komen. Tot het primair bevolkingsgebied wordt dan ook alleen de gemeente Noordwijkerhout gerekend. 2

Hotel NH Noordwijk Conference Centre Leeuwenhorst

6/42

De gemeente heeft volgens haar eigen website ca. 16.100 inwoners (Bron: website gemeente Noordwijkerhout d.d. 30 september 2016). Daarnaast moet bij de bepaling van het verzorgingsgebied rekening worden gehouden met het feit dat Noordwijkerhout tegen de Noordzee aan ligt. De verwachting is dan ook dat men in de zomerperiode bij mooi weer sneller een bezoek zal brengen aan het strand of het Oosterduinse meer dan aan het zwembad, wat invloed heeft op het bezoekpotentieel in de zomermaanden. Dit beeld wordt door de huidige exploitant bevestigd.

2.5 Demografische opbouw verzorgingsgebied De demografische opbouw van het verzorgingsgebied kan een indicatie geven of er in de toekomst rekening gehouden moet worden met een (sterke) toename of afname van een leeftijdscategorie en / of van de bevolking als geheel. Daarnaast kan de demografische opbouw een rol spelen bij het activiteitenaanbod van een zwembad. Voor de demografische opbouw wordt uitgegaan van het verzorgingsgebied (i.c. de gemeente Noordwijkerhout). In de onderstaande tabel wordt zichtbaar dat de bevolking de komende jaren toeneemt. Opvallend is dat vrijwel elke leeftijdscategorie zal toenemen. De ‘ontgroeningstrend’ lijkt vooralsnog aan Noordwijkerhout voorbij te gaan. Alleen inwoners in de leeftijdscategorie van 20 tot 30 jaar en van 50 tot 70 jaar zullen afnemen. NOOT: Het verschil tussen de CBS cijfers voor 2016 en dat van de gemeente zelf, kunnen wij hier niet verklaren. Onderstaande tabellen worden desondanks gebruikt om inzicht te krijgen in de verwachte ontwikkeling per leeftijdsgroep. Bevolking 0 tot 10 jaar 10 tot 20 jaar 20 tot 30 jaar 30 tot 40 jaar 40 tot 50 jaar 50 tot 60 jaar 60 tot 70 jaar 70 tot 80 jaar 80 tot 90 jaar 90 jaar of ouder Totaal

2016 1.400 1.900 1.900 1.600 2.100 2.400 2.200 1.400 700 100 15.700

2020 1.400 1.800 1.900 1.700 1.800 2.300 2.100 1.700 800 100 15.600

2025 1.500 1.600 1.900 2.000 1.700 2.100 2.200 1.800 900 200 15.900

2030 1.600 1.600 1.800 2.100 1.800 1.800 2.200 1.800 1.100 300 16.100

2035 1.800 1.600 1.700 2.000 2.000 1.700 1.900 1.900 1.200 300 16.100

2040 1.800 1.900 1.700 2.100 2.200 1.900 1.600 2.000 1.200 400 16.800

(Bron: CBS)

Op de volgende bladzijde wordt de relatieve bevolkingsontwikkeling weergegeven.

7/42

Bevolking RELATIEF (2016 = 100) 0 tot 10 jaar 10 tot 20 jaar 20 tot 30 jaar 30 tot 40 jaar 40 tot 50 jaar 50 tot 60 jaar 60 tot 70 jaar 70 tot 80 jaar 80 tot 90 jaar 90 jaar of ouder Totaal

2016 100 100 100 100 100 100 100 100 100 100 100

2020 100 95 100 106 86 96 95 121 114 100 99

2025 107 84 100 125 81 88 100 129 129 200 101

2030 114 84 95 131 86 75 100 129 157 300 103

2035 129 84 89 125 95 71 86 136 171 300 103

2040 129 100 89 131 105 79 73 143 171 400 107

(Bron: CBS)

De demografische ontwikkeling speelt een belangrijke rol in relatie tot het activiteitenaanbod van het zwembad. Zo is de ontwikkeling van de leeftijdscategorie tot 10 jaar van belang voor de vraag naar zwemlessen, terwijl de inwoners in de leeftijd van 50+ juist in grote mate doelgroepactiviteiten en banenzwemmen volgen. Bij ongewijzigd beleid / bedrijfsvoering mag op basis van bovenstaande demografische ontwikkelingen worden verwacht: een toename van het bezoek(potentieel) voor zwemlessen (leeftijdsgroep < 10 jaar neemt tussen 2020 en 2040 toe tot 29% boven het huidig aantal); een (lichte) afname van het bezoek(potentieel) voor banenzwemmen (leeftijdsgroep 30 - 70 jaar bedraagt in de periode tot en met 2040 gemiddeld 95% van het huidig aantal); een (lichte) toename van het ledenpotentieel voor verenigingen (leeftijdsgroep 0 - 20/40 jaar ligt in de periode tot en met 2040 gemiddeld 1% resp. 4% boven het huidig aantal); enigszins stabiele situatie voor wat betreft het totale bezoekpotentieel (leeftijdsgroep 0 - 70 bedraagt in de periode tot en met 2040 gemiddeld 96% van het huidig aantal).

2.6 Bezoekpotentieel Op basis van het verzorgingsgebied en de demografische ontwikkeling kan een bezoekpotentieel worden uitgewerkt. Het bezoekpotentieel kan een indruk geven over de levensvatbaarheid, de gewenste functionaliteit en / of capaciteit van een voorziening. Door middel van landelijke gegevens kan het bezoekpotentieel in kaart worden gebracht. In 2012 telden de openbaar toegankelijke zwembaden in Nederland 71 miljoen bezoeken. Gerelateerd aan het inwoneraantal van Nederland bedroeg het gemiddeld aantal bezoeken per inwoner aan een openbaar zwembad 4,24 per jaar. Dit getal wordt ook wel het (landelijk) ’animocijfer’ genoemd. De laatste jaren staat het aantal zwembadbezoeken enigszins onder druk, mede vanwege het feit dat we in Nederland een verouderd zwembad-bestand kennen. Als er voor het verzorgingsgebied van zwembad De Schelft (16.100) gerekend wordt met een animocijfer van 4, komt het bezoekpotentieel uit op 64.400 bezoeken per jaar.

8/42

De demografische ontwikkeling, die beschreven is in § 2.5, laat zien dat het inwoneraantal van de gemeente Noordwijkerhout iets zal toenemen. In de relevante leeftijdscohorten (tot en met 70 jaar) neemt het totaal echter iets af (ca. 96%, zie § 2.5). Dit heeft een weerslag op het bezoekpotentieel. Afgaande op voornoemde ontwikkeling, bedraagt het theoretische bezoekpotentieel voor het zwembad op de langere termijn afgerond ca. 61.800. Het bezoekpotentieel dient slechts als indicatie te worden gebruikt, omdat het berekend wordt op basis van landelijke cijfers. De situatie in Noordwijkerhout kan daar veel van verschillen. Dat kan ook ten dele verklaren waarom het huidige aantal jaarlijkse bezoeken ‘slechts’ ongeveer 54.000 bedraagt. Deels zou dat kunnen worden verklaard door de verouderde accommodatie en concurrentie van andere zwemlesaanbieders en - gedurende de zomer - van het nabij gelegen strand en Oosterduinse meer. Het is ook mogelijk dat de programmering van het zwembad niet (meer) aansluit bij de behoefte van de lokale bevolking, maar dat is niet onderzocht.

9/42

3

Visie 2521 Gewoon Zwemmen

3.1 Inleiding In het najaar van 2009 publiceerde de Koninklijke Nederlandse Zwembond (KNZB) haar Masterplan Accommodaties “Gezocht: Water”. In dit masterplan is op basis van gedegen onderzoek vastgesteld dat er een structureel tekort is aan zwemwater voor zwemverenigingen. Dit tekort belemmert de groei en versterking / professionalisering van deze zwemverenigingen en zodoende ook de belangrijke rol die de zwemsport in potentie kan spelen in de maatschappelijke participatie en gezondheidsbevordering. De KNZB heeft in dit kader het initiatief genomen tot de ontwikkeling van een hoogwaardig, innovatief en duurzaam zwembadconcept, daarin bijgestaan door professionele en zeer ervaren partners op het gebied van ontwikkeling, exploitatie, uitrusting en energiehuishouding van zwembaden. Dit zwembadconcept heet 2521 Gewoon Zwemmen. De ontwikkeling van 2521 Gewoon Zwemmen is voorafgegaan door een analyse van “de zwembadsector”. Tot ca. 25 jaar geleden lag de hoofdzaak voor gemeentelijke zwembaden bij sportgebruik en leren zwemmen. De zwembaden waren eenvoudig, doelmatig en de bijbehorende investeringen te overzien. Vervolgens heeft een breed scala aan recreatieve toevoegingen zijn intrede gedaan, zoals glijbanen, recreatiebaden, whirlpools, etc.

De laatste jaren neemt het recreatieve gebruik van zwembaden onder invloed van de concurrentie van andere vormen van vrijetijdsbesteding - zowel in de echte als in de virtuele wereld - echter alleen maar af. Mede ingegeven door het financieel-economische klimaat en de (regelmatig terugkerende) gemeentelijke herbezinning op kerntaken, is de tijd meer dan rijp om terug te gaan naar de basis en weer een zwembadconcept te introduceren, waarin gezondheid, leren zwemmen en sport centraal staan. Het zwembad kan dan weer een betaalbare, duurzame en ook maatschappelijk verantwoorde investering worden, die een antwoord geeft op een breed scala aan maatschappelijke thema’s.

Schematisch:

trend van (dure) recreatieve zwembaden met veel voorzieningen, terug naar een meer “basic” zwembad met een verantwoord investeringsniveau.

Het concept 2521 Gewoon Zwemmen kent een aantal belangrijke aspecten, die hierna kort worden besproken, het betreft: locatie; exploitatie; gebouw.

10/42

De locatie Voorliggend onderzoek is zogeheten ‘locatieloos’ uitgewerkt. Bij een locatiekeuze is het van belang om rekening te houden met een locatie die vanzelfsprekend goed bereikbaar is voor de gebruikers in het verzorgingsgebied. Belangrijk uitgangspunt is verder de mogelijkheid tot dubbelgebruik van voorzieningen zoals parkeergelegenheid. Een strategische locatiekeuze is eveneens essentieel om een brede herbestemming van het gebouw in de toekomst mogelijk te maken. De exploitatie De exploitatie is vormgegeven op basis van maatschappelijk ondernemerschap zonder winstoogmerk. Financiering kan per locatie worden bepaald en kan extern worden verzorgd door lokale financiers of een reguliere bank-/financieringsinstelling binnen de context van een Publiek-Private Samenwerking (PPS), waarbij de gemeente zwembadproducten/-activiteiten inkoopt en/of subsidieert. Zeker met de huidige rentestand is vaak een flink voordeel te realiseren door de accommodatie op een alternatieve wijze te financieren (Maatschappelijk Financieren of projectfinanciering in plaats van concernfinanciering). Overigens hanteert de gemeente Noordwijkerhout al een lage rekenrente van 1,15%. Ook is het mogelijk de realisatie door een private organisatie, bijvoorbeeld een lokale stichting, uit te laten voeren.

Deze kan dan (bijvoorbeeld) op basis van het principe van ‘Maatschappelijk Financieren’3 een krediet aantrekken om de bouw te bekostigen. Belangrijke basisuitgangspunten voor een exploitatie conform het concept 2521 Gewoon Zwemmen zijn: lage kapitaallasten vaste inkomsten uit verenigingssport, lage onderhoudskosten instructie, doelgroepen en recreatie lage energiekosten vaste inkomsten uit schoolgebruik lage personeelskosten door deelinzet van vaste inkomsten uit productenpakket vrijwillig kader en combinatiefunctionaris lokale overheid/overige instellingen of verenigingsmanager en overzicht in de vaste inkomsten uit eigen “horeca” zwemzaal vaste inkomsten uit verhuur MF-ruimten In het algemeen geldt dat, wanneer het concept goed kan worden toegepast, een aanzienlijke besparing op het exploitatietekort haalbaar is, onder meer uitgaande van een goede bezetting en nauwe samenwerking met georganiseerde gebruikers. Daarbij wordt wel opgemerkt dat, als een bestaand zwembad weinig kapitaallasten kent - omdat het reeds is afgeschreven en / of destijds ‘à fond perdu’4 is gefinancierd, een vergelijk met de realisatie van een nieuw zwembad soms een minder gunstig beeld te zien geeft, omdat gemeenten deze vorm van financiering niet meer (mogen) toepassen. Zaken die verder een rol spelen, hebben bijvoorbeeld betrekking op de bezetting overdag (o.a. schoolzwemmen).

Afhankelijk van aanvullende kansen, bijvoorbeeld verbonden aan samenwerking met onderwijs- en zorginstellingen, of door de toepassing van combinatiefunctionarissen dan wel nog andere (boven)lokale mogelijkheden, kan het exploitatiesaldo gunstiger worden. Daartegenover staat dat er in de situatie van een specifieke gemeente ook sprake kan zijn van kostenverhogende factoren (zoals bewust lage(re) toegangstarieven etc.). Om die reden dient het concept vanuit de basisopzet altijd vertaald te worden naar een specifieke lokale situatie. 3 4

Zie ook : www.maatschappelijk-financieren.nl. Bij deze wijze van financiering wordt een te investeren bedrag in het eerste jaar volledig gefinancierd, in de regel ten laste van een reserve. Voordeel van deze wijze van financieren is dat de reguliere exploitatie niet extra wordt belast. Nadeel van de systematiek is dat in de loop der jaren geen vrijval ontstaat die kan worden ingezet voor (vervangings)investeringen of groot onderhoud. Vanaf 1 januari 2017 is het activeren van investeringen met maatschappelijk nut overigens verplicht (bron: Model Financiële verordening 2016, VNG, 22 september 2016).

11/42

Het gebouw Het gebouw vormt een solide basis voor een optimale exploitatie. Behalve het zwembad zelf, is het voorzien van een kleedaccommodatie, een ontmoetings-, horeca- en verenigingsruimte, twee multifunctionele ruimten, bergingen, toeschouwersruimte/tribune, techniek en een centrale entree. Aspecten die bijdragen aan een optimaal exploiteerbaar gebouw zijn: slimme fundatie; leidt tot 1/3 kortere toegankelijk voor iedereen bouwtijd (12 maanden is mogelijk) sociaal veilig door eenvoudige gebouwslimme constructie gericht op prefabricage structuur en maximaal overzicht/doorzicht materialisatie gericht op het voorkomen hoge vandaalbestendigheid van bouwfouten en minimalisatie milieuhoge esthetische uitgangswaarde en belasting stedenbouwkundige kwaliteit hoogwaardige bassins met laag onderhoud doordachte gebouwschil voor lage toepassing van een beweerbare bodem in energievraag de lengte van het bassin voor ’uithangbord’ van duurzaamheid multifunctioneel en gelijktijdig gebruik 30% lagere energiekosten, 25% lagere compact volume met optimale benutting CO2-uitstoot van de bouwkavel aanvullende opties beschikbaar, bijv. om tegen naar wens schaalbaar (bijv.

12½x25, 25x15, lage meerkosten een CO2-neutraal zwembad 35x25 en 50x21) met beperkte aanvullende te realiseren engineeringskosten De investeringskosten zijn afhankelijk van de wijze waarop het gebouw op een locatie wordt/moet worden ingepast en de mate waarin bijkomende kosten worden toegerekend aan een zwembadontwikkeling. Dit is eveneens een reden waarom het 2521-concept steeds naar een specifieke lokale situatie moet worden uitgewerkt.

3.2 Een 2521-bad in Noordwijkerhout? Paragraaf 3.1 heeft de algemene uitgangspunten van het concept 2521 Gewoon Zwemmen op hoofdlijnen omschreven. In dit rapport is een haalbaarheidsscan uitgewerkt naar de mogelijke realisatie van een 2521-bad in Noordwijkerhout. De algemene uitgangspunten die voor Noordwijkerhout gelden, zijn: de haalbaarheidsscan is ‘locatieloos’ uitgewerkt; voor Noordwijkerhout wordt uitgegaan van een bassin van 25 meter lang bij 15,4 meter breed (een 6-baans bad); de eigenschappen van het 2521-concept worden in deze scan maximaal gehandhaafd om zo min mogelijk van de voordelen daarvan verloren te laten gaan; het concept 2521 Gewoon Zwemmen is mede5 gebaseerd op de nodige inzet dan wel zelfwerkzaamheid van verenigingen; in de basis is daar in voorliggende notitie niet mee gerekend, separaat wordt aangegeven wat de consequenties zouden kunnen zijn van het betrekken van vrijwilligers in het beheer en de exploitatie.

5

Andere ondersteuning zoals bijvoorbeeld de inzet van een combinatiefunctionaris c.q. verenigingsmanager, is niet in deze rapportage betrokken, maar biedt mogelijk nog aanvullende kansen.

12/42

4

Organiserend vermogen van lokale gebruikers

4.1 Inleiding In het vorige hoofdstuk werd benoemd dat de gebruikers van de voorzieningen een belangrijke rol kunnen spelen bij het beheer en de exploitatie van het complex. De verenigingen kunnen een verbinding vormen tussen de voorziening en de omgeving. Voor dit haalbaarheidsonderzoek is dan ook gesproken met twee gebruikers van de zwemvoorziening en de huidige exploitant. Enerzijds om hen te betrekken bij het onderzoek en de (functionele) wensen in kaart te brengen. Anderzijds om te inventariseren in hoeverre deze verenigingen een bijdrage kunnen leveren aan het beheer en exploitatie. Voor het haalbaarheidsonderzoek is gesproken met: de zwemvereniging Noordwijkerhout; de Noordwijkerhoutse Zwem- en Reddingsbrigade; exploitant Optisport. De verslagen van de besprekingen met de beide verenigingen en de exploitant zijn als bijlage bij dit onderzoek gevoegd. In algeme zin geven beide verenigingen aan dat zij zeer bereid zijn om mee te werken in het beheer van een nieuwe zwemvoorziening. Zij erkennen de meerwaarde van het behoud van badwater in Noordwijkerhout en dragen dan ook graag bij aan de realisatie daarvan. De verenigingen zien een nieuwe accommodatie daarnaast als kans om het activiteitenaanbod te vergroten, om te groeien en om verder samen te werken. Hieronder volgt per vereniging een verdere toelichting:

4.2 Zwemvereniging Noordwijkerhout De zwemvereniging heeft een afdeling wedstrijdzwemmers en een afdeling recreanten. In totaal beschikt de vereniging over ongeveer 80 leden. De vereniging huurt vijf dagen per week badwater in De Schelft. Het gaat hierbij om ongeveer 8,5 uur aan trainingen. Daarnaast wordt een aantal weken per jaar badwater gehuurd voor wedstrijden. De vereniging organiseert graag meer wedstrijden, maar dat is op dit moment vanwege de afmeting van het bad (5-baans) niet toegestaan door de KNZB. In een 6-baans bad wil de vereniging meer wedstrijden organiseren. Tevens ziet men bij een nieuwe zwemvoorziening kansen om nieuwe activiteiten op te zetten, zoals waterpolo. Behoeften bij nieuwe zwemvoorziening De vereniging heeft tijdens de bijeenkomst een aantal behoeften c.q. wensen uitgesproken die zij graag bij de realisatie van een nieuwe zwemvoorziening meegenomen zien worden.

Het gaat hierbij om de volgende aspecten: een zwemvoorziening binnen de gemeentegrenzen van Noordwijkerhout; een wedstrijdbad van 25 meter lang en 6 banen (15,4 meter) breed; een minimale waterdiepte van 2,00 meter; een beweegbare bodem om in ondiep water zwemles te geven; vier groepskleedkamers (twee voor heren en twee voor dames) en individuele kleedcabines; voldoende opbergruimte; een verenigingsruimte voor het sociale aspect van de vereniging en voor (bestuurs-) vergaderingen met zicht op het zwembad.

13/42

Organiserend vermogen In de huidige situatie huurt de vereniging al badwater op basis van sleutelhuur. Dat wil zeggen dat de vereniging zelf verantwoordelijk is voor het houden van toezicht op de eigen activiteiten. De vereniging heeft kenbaar gemaakt dat zij open staan voor meer verantwoordelijkheden, door bijvoorbeeld gedurende ‘eigen’ tijden ook kleine schoonmaakwerkzaamheden uit te voeren of het open en/of sluiten van de accommodatie. De vereniging wil daarnaast een bijdrage leveren als het gaat om bemensing van een horecavoorziening. Een horecagelegenheid / verenigingsruimte kan zorgen voor meer gezelligheid en sociale contact binnen de verenigingen, aangezien daar op dit moment geen ruimte voor is.

4.3 Noordwijkerhoutse Zwem- en Reddingsbrigade (NZRB) De Noordwijkerhoutse Zwem- en Reddingsbrigade bestaat ongeveer 15 jaar en heeft ruim 100 leden. Het doel van de vereniging is om mensen op een stimulerende wijze de zwemvaardigheid bij te brengen. De NZRB verzorgt elementair zwemmen (volgens de ABC-methode), opleidingen voor junior redders, reddend zwemmers en lifesavers. Daarnaast biedt de NZRB ook trimzwemmen voor volwassenen aan. De vereniging huurt op dit moment drie uur per week badwater in zwembad De Schelft. Dat is elke woensdag van 19:00-22:00 uur. De vereniging heeft benoemd één uur per week extra badwater te willen huren, maar dat vanwege de hoge huurprijs niet te kunnen. Behoeften bij nieuwe zwemvoorziening De NZRB heeft tijdens de bijeenkomst een aantal behoeften c.q. wensen uitgesproken die zij graag bij de realisatie van een nieuwe zwemvoorziening meegenomen zien worden.

Het gaat hierbij om de onderstaande aspecten: een zwemvoorziening binnen de gemeentegrenzen van Noordwijkerhout; een minimale waterdiepte van 2,00 meter; een beweegbare bodem om in ondiep water les te geven; vier groepskleedcabines (twee voor heren en twee voor dames) en individuele kleedcabines; voldoende opbergruimte; een verenigingsruimte voor het sociale aspect van de vereniging, voor theorie curssusen en voor (bestuurs-)vergaderingen; een zichtrelatie tussen de zwemzaal en de verblijfruimte, zodat ouders tijdens zwemlessen niet in de zwemzaal hoeven te verblijven. Organiserend vermogen De NZRB is op dit moment al zelf verantwoordelijk voor het houden van toezicht tijdens de eigen uren. De reddingsbrigade is ook bereid om tijdens eigen uren bijvoorbeeld kleine schoonmaakwerkzaamheden uit te voeren en na afloop de accommodatie te sluiten. Tevens heeft de NZRB benoemd dat zij vrijwilligers (bijvoorbeeld van de zwemvereniging) wil opleiden, zodat zij toezicht mogen houden in de zwemvoorziening.

4.4 Optisport Optisport is de huidige beheerder van het zwembad De Schelft. Optisport heeft kenbaar gemaakt dat de huidige exploitatie van het zwembad lastig sluitend te maken is. Dit is met name het gevolg van gebrekkige bezetting overdag (een uitdaging die overigens wel meerdere zwembaden kennen). Ook het klassieke vrij zwemmen (‘pret zwemmen’) draagt beperkt bij, mede door de concurrentie van het strand. Om die reden sluit Optisport het bad in de zomervakantie gedurende 3 weken.

14/42

Doelgroepen voor zover nu in de programmering opgenomen, lopen aardig, maar door beperkte zwemwatercapaciteit, ziet Optisport geen ruimte daar op door te groeien. Opvallend is verder dat het overgrote deel van de horeca-omzet in het complex verbonden is aan evenementen in de sporthal (en dan met name carnaval). Optisport ziet nog groeimogelijkheden voor de fitness: naar schatting van 900 leden nu, tot 1.200 leden, mits de capaciteit van de fysieke accommodatie dat toelaat (wat nu niet het geval is). De fitness-leden kunnen tegen een kleine aanvullende prijs ook gebruikmaken van het zwembad, hetgeen beperkt gebeurt (hoewel de registratie van deze bezoeken nog wat beter zou kunnen, zo meldt de exploitant).

15/42

5

Nieuwbouw

De gemeenteraad heeft uitgesproken dat het instructiezwemwater wil faciliteren, maar dat er geen recreatief zwemwater in Noordwijkerhout hoeft te zijn. In dit hoofdstuk wordt beschreven waar de nieuwe zwemvoorziening aan voldoet. 5.1 Zwembad Voor de nieuwe zwemvoorziening wordt uitgegaan van een functioneel zwembad waar voldoende ruimte is voor instructiezwemmen en verenigingszwemmen. Het zwembad beschikt over één bassin van 25 bij 15,4 meter (een 6-baans 25 meter bad). Dit type bad is geschikt voor activiteiten zoals instructiezwemmen (zwemles en schoolzwemmen), doelgroepzwemmen, verenigingszwemmen (trainingen en wedstrijden). Daarnaast is het mogelijk om recreatief zwemmen aan te bieden door bijvoorbeeld opblaasbare elementen in het water te leggen. De zwemvoorziening kent naast het 6baans 25 meter bad geen andere bassins. Er wordt uitgegaan van een 6-baans zwembad, waardoor de capaciteit van dit bassin wordt verhoogd ten opzichte van het huidige 5-baans wedstrijdbad. Een 6-baans wedstrijdbad maakt het voor de verenigingen mogelijk om jaarlijks een aantal wedstrijden te organiseren die in een 5-baans zwembad niet georganiseerd kunnen worden. Daarnaast kan het activiteitenaanbod worden vergroot, doordat in een 6-baans bassin betere waterpolomogelijkheden zijn.

Daar staat uiteraard tegenover dat er in deze configuratie geen recreatiebassin (meer) is opgenomen, maar als gezegd is de exploitatiebijdrage van dit bassin in de huidige situatie (te) beperkt. De functionaliteit van het 25 meter bassin wordt tevens verhoogd doordat er gebruik wordt gemaakt van een beweegbare bodem. Hierdoor wordt het mogelijk om twee verschillende diepten te realiseren, waardoor gelijktijdig meerdere activiteiten geprogrammeerd kunnen worden. Doordat de beweegbare bodem in de lengte wordt geplaatst, kan er op drie banen bijvoorbeeld zwemles worden gegeven, terwijl de andere drie banen ruimte bieden voor banenzwemmen. Het zwembad gaat uit van het 2521 Gewoon Zwemmen concept. Dat betekent onder andere dat er op maaiveld wordt gebouwd en dat de zwemzaal op de eerste verdieping komt. De zwemzaal is voor iedereen goed bereikbaar via een trap of lift. In de zwemzaal bevinden zich tevens de kleedkamers en kleedcabines. Op verzoek van de verenigingen wordt vooralsnog uitgegaan van vier omkleedruimten (twee voor dames en twee voor heren) en individuele kleedcabines. Op de eerste verdieping is een horeca- en een multifunctionele verenigingsruimte. De zwemzaal en kleedaccommodatie worden van de overige ruimten gescheiden door een glazen wand, waardoor publiek de zwemzaal in kan kijken. Op de begane grond in de badomloop is de technische / installatieruimte gesitueerd.

Daarnaast bestaat de mogelijkheid om op begane grond een multifunctionele ruimte te realiseren.

5.2 Fysieke uitstraling In deze paragraaf zijn enkele foto’s opgenomen van zwemvoorzieningen die volgens het 2521 Gewoon Zwemmen concept zijn gerealiseerd. De foto’s geven een indruk hoe de zwemvoorziening in Noordwijkerhout op basis van het 2521-concept kan worden.

16/42

2521 Zwembad te Alblasserdam Het 2521 zwembad in Alblasserdam is tegen een bestaande sporthal gebouwd. Aan de linkerkant van de foto is de sporthal te zien en aan de rechter kant (een deel van) het zwembad. Beide voorzieningen zijn door middel van een centrale hal aan elkaar ‘gekoppeld’. Aan de achterzijde van het complex is de mogelijkheid om vanuit de horeca van het zwembad naar de tribune van de sporthal te gaan en vice versa. Op de interieurfoto is de glazenwand zichtbaar die de zwemzaal scheidt van de horeca- en verblijfsruimte. Verder heeft de zwemzaal op drie plaatsen grote raampartijen, waardoor er voldoende lichtinval is. Boven drie (van de acht) zwembanen is een beweegbare bodem. Door de beweegbare bodem in de lengte te plaatsen, is het mogelijk om meerdere activiteiten gelijktijdig te programmeren.

Foto’s: 2521 Alblasserdam

2521 Zwembad te Culemborg 2521 Culemborg is een 8-baans versie van het concept. Het zwembad ligt in een natuurlijke omgeving. De buitenkant van het gebouw is daarop aangepast doordat het een houten gevelbedekking heeft. De uitstraling van het gebouw sluit daarmee goed aan op de omgeving. Het zwembad in Culemborg is uitgerust met het zogeheten 2TEMP® systeem, waarmee het zwembad op gezette tijden van de programmering in twee separate temperatuurzones kan worden verdeeld.

Foto’s: 2521 Culemborg

17/42

2521 Zwembad te Rees (Duitsland) Het concept 2521 Gewoon Zwemmen mag zich (onder de naam 2521 Simply Swimming) verheugen op de nodige internationale belangstelling. Inmiddels zijn er in Noorwegen en België twee baden in de voorbereidingsfase. Maar er zijn er ook al twee gerealiseerd: één in Polen en één in Duitsland. Het bad in Duitsland ligt in Rees (net over de grens bij Arnhem) en beschikt over een 5-baans bassin.

Foto’s: 2521 Rees (D)

18/42

6

Investeringsraming

In dit hoofdstuk wordt ingegaan op de investering die nodig is voor de bouw van het nieuwe 6-baans zwembad. Allereerst wordt ingegaan op de gehanteerde uitgangspunten, daarna wordt de benodigde investering getoond.

6.1 Uitgangspunten Bij de investeringsraming van § 6.2 gelden de volgende uitgangspunten: prijspeil september 2016, gebaseerd op ervaringscijfers; de bedragen zijn exclusief BTW; de investering is op basis van een locatieloze uitwerking, om die reden niet in de raming opgenomen zijn kosten verbonden aan: o grondkosten en bouwrijp maken; o kosten voor evt. archeologisch onderzoek; o evt. verleggen / verzwaren nutsvoorzieningen / trafo; o sloopkosten / boekwaarde evt. bestaande opstallen; o sloopkosten De Schelft; o (fiets- en auto)parkeren / ontsluiting naar de openbare weg; verder zijn niet meegenomen: o eenmalige afschrijving van boekwaarde De Schelft; o prijsstijgingen tot aan start bouw; o (extern) projectmanagement; o onvoorzien.

6.2 Investeringskosten stand-alone zwembad De investeringskosten voor de nieuwbouw van een stand-alone zwembad worden als volgt geraamd: Totaal Bouwkosten Bouwkundige kosten Installaties Vaste inrichtingen Subtotaal bouwkosten

€ 1.900.000 € 925.000 € 825.000 € 3.650.000

Bijkomende kosten Nader te detailleren

€ 600.000 € 200.000

Totaal investeringskosten, excl. BTW

€ 4.450.000

De post “Bijkomende kosten” heeft betrekking op kosten voor: licentiekosten, architect / engineeringskosten, leges, bouwrente, nuts- en rioolaansluitingen, opstartmanagement en directievoering / toezicht gedurende de bouw. De post “Nadere detaillering” betreft een reservering voor project-specifieke aanpassingen aan/in het gebouw, welke niet in het standaard-concept zijn opgenomen. In beginsel is deze niet nodig, maar de ervaring leert, dat bij projectuitwerking vaak aanleiding is aanvullende functionele wensen in het ontwerp te verwerken.

19/42

7

Exploitatieraming nieuwbouw-scenario’s

In het vorige hoofdstuk is de investeringsraming voor de nieuwe zwemvoorziening nader toegelicht. Dit hoofdstuk gaat in op de jaarlijkse exploitatie. Wederom worden eerst enkele uitgangspunten benoemd en daarna de exploitatie inzichtelijk gemaakt.

7.1 Uitgangspunten Bij de ramingen die zijn opgesteld, gelden de volgende uitgangpunten: prijspeil september 2016; bedragen zijn exclusief BTW, tenzij anders vermeld; geraamd is een ‘basisjaar’ (regulier jaar, zonder opstarteffecten / andere bijzonderheden); de kapitaallast is berekend op basis van een annuïtaire afschrijving met een rentepercentage van 1,15%, als volgt gedifferentieerd opgebouwd: o bouwkundig ..................................................................................... 40 jaar; o installaties ........................................................................................ 20 jaar; o vaste inrichtingen ............................................................................ 25 jaar; o bijkomende kosten (incl. “Nader te detailleren”) ....................... 31,5 jaar6; de personeelslasten zijn op basis van de CAO Zwembaden, zoals die per 1 juli 2016 in werking is getreden (salarisschalen geldend vanaf 01-10-2016). Ten aanzien van de opbrengsten wordt uitgegaan van een gemiddelde omzet (incl. BTW): voor banenzwemmen van € 3,45 per bezoek; voor vrijzwemmen van € 3,40 per bezoek; voor doelgroepactiviteiten van € 5,95 per bezoek; voor zwemles van € 8,00 per les van 45 minuten; voor verenigingen en scholen van € 33,40 per baan7 per uur; Voor de nieuwe accommodatie is een (hypothetische) programmering opgesteld.

Deze is gebaseerd op de huidige programmering, met enige aanpassing op de volgende punten: op dinsdagavond huurt de zwemvereniging 6 zwembanen (i.p.v. de huidige 5); op donderdagavond huurt de zwemvereniging een aantal zwembanen extra; op donderdag- en vrijdagavond van 21:00 tot 22:00 uur een extra uur banenzwemmen; op vrijdagmiddag een extra blok banenzwemmen toegevoegd (van 12:30 - 14:00 uur).

vervolg 

6 7

Dit betreft een gewogen gemiddelde van de onderdelen bouwkundig, installaties en vaste inrichtingen. Er wordt gerekend met het begrip baanuren. Het zwembad heeft zes zwembanen. Dat betekent dat de huur van zes zwembanen gelijkstaat aan de huur van één klokuur.

20/42

Mede op basis van deze programmering, is uitgegaan van de volgende bezoekaantallen: Zwembad

Bezoekaantallen

Vrij zwemmen Banenzwemmen Doelgroepen Zwemlessen Verenigingen Scholen: Zevensprong / ROC Leiden Overige groepen Totaal bezoek zwembad

5.600 6.800 5.900 9.000 18.000 3.000 4.800 53.100

Deze raming van bezoekaantallen komt overeen met een animocijfer8 van ± 3,3, uitgaande van een inwoneraantal voor Noordwijkerhout van 16.100 (Gem. Noordwijkerhout, 2016). Ter vergelijk: het gemiddelde animocijfer varieert tussen 4,24 en 6,7. Hieruit blijkt ook dat de nu voor het zwembad gehanteerde bezoekaantallen nog ònder het theoretische bezoekpotentieel liggen van 64.400 als benoemd in § 2.6. In die zin valt de raming conservatief te noemen.

7.2 Exploitatieraming stand-alone zwembad Hieronder volgt de exploitatieraming voor een stand-alone zwembad:

8

Baten zwembad Vrij zwemmen Banenzwemmen Doelgroepen Zwemlessen Verenigingen Scholen: Zevensprong & ROC Leiden Overige groepen Baten zwembad

€ 18.000 € 22.000 € 33.000 € 75.000 € 94.000 € 4.000 € 19.000 € 265.000

Overige baten

€ 87.500

Totale baten

€ 352.500

Lasten Onderhoud Gas, electra & water Directe personeelslasten Indirecte personeelslasten Overige lasten

€ 74.000 € 66.000 € 168.000 € 223.000 € 109.000

Totale lasten

€ 640.000

Exploitatiesaldo

-€ 287.500

Kapitaallast

€ 179.000

Exploitatiesaldo incl. kapitaallast

-€ 466.500

Gemiddeld aantal bezoeken per jaar aan het zwembad per inwoner van het verzorgingsgebied.

21/42

7.3 Toelichting op baten 7.3.1 Vrij zwemmen € 18.000 Deze post is gebaseerd op een bezoekaantal van 5.600 per jaar met een gemiddelde omzet per bezoek van € 3,21 exclusief BTW. Daarbij is onderscheid gemaakt tussen ‘reguliere’ weken (46 weken per jaar) en 3 vakantieweken per jaar. De laatste hebben een aangepaste programmering. 7.3.2 Banenzwemmen € 22.000 Voor het banenzwemmen gaan we uit van een bezoekaantal van 6.800 per jaar. Dit ligt wat hoger dan het vrij zwemmen, omdat het bad waar de exploitatieprognose op is gebaseerd meer is gericht op ‘functioneel zwemmen’ dan op ‘pret zwemmen’. De gemiddelde omzet in deze categorie is € 3,27 exclusief BTW. 7.3.3 Doelgroepen € 33.000 de geprognosticeerde opbrengst uit doelgroepzwemmen is gebaseerd op een jaarlijkse bezoekaantal van 5.900 met een gemiddelde omzet van € 5,59 per bezoek. Onder doelgroepzwemmen valt onder meer ‘Aqua Varia’, ‘Fifty Fit’, ‘Swimba’9 en Ouder&Kind zwemmen. 7.3.4 Zwemlessen € 75.000 Voor de zwemlessen is uitgegaan van een totaal van 9.000 bezoeken per jaar met een gemiddelde omzet van € 7,55 per bezoek. Daarnaast is rekening gehouden met omzet verbonden aan 130 diploma’s en 130 nieuwe inschrijvingen per jaar. 7.3.5 Verenigingen € 94.000 De verenigingen krijgen per saldo wat meer badwater tot hun beschikking. De daaraan verbonden huuropbrengst zou dan eveneens kunnen groeien.

De hier geraamde opbrengst is inclusief een aantal extra wedstrijden. Er is overigens nog geen rekening gehouden met een extra omzet uit een eventuele nieuw op te zetten waterpolo afdeling. 7.3.6 Scholen: Zevensprong & ROC Leiden € 4.000 Er vindt momenteel geen ‘klassiek’ schoolzwemmen plaats, maar er zijn wel twee onderwijsinstellingen die op eigen initiatief het zwembad huren. 7.3.7 Overige groepen € 19.000 Onder overige groepen vallen onder meer de particuliere zwemschool ‘Zero2Hero’ die het zwembad huurt. Verder is er nog wat aanvullende verhuur door een zwemschool e.d. 7.3.8 Overige baten € 88.000 Tot de overige baten worden onder meer de horeca baten gerekend, die in dit scenario (stand-alone zwembad) lager uitpakken, omdat er geen grote evenementen plaats zullen vinden, zoals dat in de huidige accommodatie wel het geval is. Verder zijn er nog baten verbonden aan ‘kleine’ verkoop en wat reclame / sponsoring. Daarnaast is hier ook de dekking opgenomen voor een beweegcoach (zoals dat in de huidige accommodatie ook het geval is).

9

Een zwemactiviteit op muziek.

22/42

7.4 Toelichting op lasten zwembad 7.4.1 Onderhoud € 74.000 Het onderhoud is gebaseerd op een ervaringscijfer uitgedrukt in een percentage van de bouwkosten. Daartoe is uitgegaan van 2%, voor planmatig en dagelijks onderhoud tezamen. 7.4.2 Gas, electra & water € 66.000 Het uiteindelijke energieverbruik is sterk afhankelijk van het uiteindelijke installatie-ontwerp. Daarbij is er uitgegaan van de energiezuinigheid van het 2521-concept. Het concept scoort daarin ruimschoots beter dan conform bouwbesluit vereist. Of en in hoeverre er in een latere fase uit duurzaamheidsoverwegingen aanvullende energiebesparende maatregelen worden getroffen, is nu niet bekend en daar is derhalve geen rekening mee gehouden. Daarnaast kunnen wijzigingen in programmering en aantal bezoeken uiteraard ook leiden tot een ander verbruik. 7.4.3 Directe personeelslasten € 168.000 Onder directe personeelslasten worden de lasten verstaan die verbonden zijn aan het houden van toezicht en het geven van zwemles en begeleiden van doelgroepen. In deze raming is uitgegaan van ca. 4,2 fte aan toezichthouders en instructeurs, vallend onder de CAO Zwembaden. 7.4.4 Indirecte personeelslasten Indirecte personeelskosten zijn kosten verbonden aan: management; coördinatie zwemles; receptie; horeca; beheer; techniek / technische dienst.

€ 223.000

In totaal is rekening gehouden met ca. 4,4 fte, waarbij wordt aangegeven dat als uitgangspunt is gehanteerd dat de technische dienst wordt uitbesteed (en daarvoor dus alleen budget, maar geen formatie voor is opgenomen. 7.4.5 Overige lasten € 109.000 Onder overige lasten vallen onder meer: administratiekosten, schoonmaakkosten, zout/chemicaliën, kantoorkosten, verzekeringen, belastingen, opleidingen, PR/reclame, etc.

23/42

8

Mogelijkheden voor een betere exploitatie

Zoals in hoofdstuk 3 al werd benoemd, is de exploitatie een belangrijk onderdeel van het 2521 Gewoon Zwemmen concept. Daarin wordt altijd gekeken naar mogelijkheden om een betere exploitatie te kunnen realiseren. Voor de Noordwijkerhoutse situatie is, mede op verzoek van de gemeente, een viertal scenario’s beknopt uitgewerkt om in beeld te brengen welke invloed deze zouden kunnen hebben op de jaarlijkse exploitatie. Het gaat hierbij om de onderstaande vier scenario’s: 1. vrijwillige inzet gebruikers; 2. samenwerking met Zwemschool ’t Spatje; 3. combinatie zwembad met sporthal; 4. combinatie zwembad met fitness.

8.1 Mogelijke besparing door inzet verenigingen De inbreng van verenigingen c.q. georganiseerde gebruikers (door middel van vrijwillige inzet) in het beheer en de exploitatie is uiteraard geen nieuw gegeven. Zo exploiteren stichtingen met vrijwilligers al geruime tijd buitenbaden, maar ook in binnenbaden is deze ontwikkeling terug te zien. Daarnaast kennen we dergelijke vormen van zelfwerkzaamheid in de buitensport al langer (opstallen, maar ook velden). Ook in de ‘droge’ binnensport (sporthallen) is steeds meer sprake van sleutelhuur en steeds grotere betrokkenheid van georganiseerde gebruikers in het beheer van de accommodatie. De mogelijkheden van verenigingen in een nieuwe sportaccommodatie zijn in het kader van het onderhavig onderzoek op hoofdlijnen besproken, zowel met de zwemverenigingen als ook met de exploitant. Principieel staat een dergelijke betrokkenheid niets in de weg, zo bleek daaruit. De ‘hoe’ en ‘wat’ vragen zijn daarmee uiteraard nog niet beantwoord. Desalniettemin is de mogelijke invloed van verenigingsinbreng in het beheer en de exploitatie van de accommodatie onzes inziens een relevante factor in de aanstaande besluitvorming.

Om tot een indicatie te komen van de mogelijke financiële gevolgen, kijken we allereerst naar de personele inzet die nu is meegenomen in de uitwerking van het zwembad, Directe personeelskosten Toezicht betaald Instructie betaald Subtotaal directe personeelskosten (afgerond)

fte 2,01 2,18 4,2

prod. uren/jaar 3.043 3.294 6.337

Indirecte personeelskosten Manager Coördinator zwemles / zwemzaal / etc. Receptie betaald Horeca betaald Beheer betaald Techniek betaald

fte 0,67 0,25 0,81 1,58 1,09

prod. uren/jaar 1.080 379 1.233 2.394 1.656

Subtotaal indirecte personeelskosten (afgerond)

4,4

6.742

€ 76.800 € 90.900 € 168.000

€ 43.000 € 13.100 € 29.600 € 57.400 € 39.700 € 40.000 € 223.000

24/42

Wanneer de helft van de ondersteunende taken receptie, horeca en beheer door vrijwilligers (ca. 2.650 uur per jaar) wordt ingevuld, zou dat al een bruto besparing betekenen van € 50.000 tot € 75.000,=. We noemen dat een bruto besparing omdat tegenover deze besparing ook nog kosten zullen staan. Deels hebben deze te maken met het feit dat een deel van de besparing ook ten gunste zal moeten komen van de verenigingen die de vrijwillige inzet bieden en deels betreft dat een budget benodigd voor vrijwilligersbegeleiding / -coördinatie. Daar staat tegenover dat een vergrote betrokkenheid van verenigingen in het beheer en de exploitatie leidt tot sterkere clubs met meer leden en een bruisender verenigingsleven. Dergelijke verenigingen maken ook weer meer gebruik van de accommodatie, wat weer leidt tot hogere huuropbrengsten. Deze effecten zijn hier echter niet meegenomen.

8.2 Samenwerking met Zwemschool ‘t Spatje Om de exploitatie te versterken kan tevens gekeken worden naar potentiële gebruikers of samenwerkingsverbanden waar in de huidige situatie nog geen sprake van is, maar die in de toekomstige situatie mogelijk zijn. Een potentiële toekomstige gebruiker is zwemschool ’t Spatje. Zwemschool ’t Spatje verzorgt nu zwemlessen in Hotel NH Noordwijk Conference Centre Leeuwenhorst. Er is contact geweest met de zwemschool om in te gaan op de mogelijkheden van een nieuwe zwemvoorziening in Noordwijkerhout. Er is gesproken over de mogelijkheid dat zwemschool ’t Spatje badwater huurt in de nieuwe zwemvoorziening in Noordwijkerhout. De zwemschoolhouder is in beginsel geïnteresseerd om de zwemlessen in de potentiële nieuwe zwemvoorziening te organiseren. De voorwaarde daarbij is wel dat de zwemschool de enige zwemlesaanbieder is in het zwembad. Dat houdt in dat de zwemschool dan ook het huidig zwemaanbod van De Schelft en de verenigingen overneemt. Of dat een wenselijke ontwikkeling is, vraagt nadere uitwerking / overleg. Hierover is ook (nog) niet gesproken met de overige betrokkenen. In financiële zin betekent dat, dat in de het exploitatieoverzicht zoals benoemd in § 7.2 de inkomsten uit zwemlessen en de bijbehorende personeelslasten wegvallen.

Het gaat hierbij om € 67.000 aan inkomsten en € 34.300 aan personeelsinzet (coördinator zwemlessen en zwemlesinstructeurs). Er valt daarmee een positief saldo van € 32.700 weg. Daartegenover staat een opbrengst verbonden aan huur van het zwembad door de zwemschool gedurende 46 weken per jaar en 30 uur per week á € 75 per uur. In totaal zou dat een huuropbrengst betekenen van € 103.500. Het mogelijke positief effect van dit scenario op de exploitatie wordt geraamd op ca. € 70.000. Hierbij moet worden vermeld dat het slechts gaat om een eerste, indicatieve, berekening. De input van zwemschool ’t Spatje is op basis van één verkennend gesprek verkregen. Dat houdt in dat er in vervolgfase nog verder gekeken dient te worden naar zaken zoals het huurtarief en het daadwerkelijke aantal uren en weken per jaar dat de zwemschool badwater kan huren. Er is tevens kort gesproken over het alternatief waarin de zwemschool de exploitant wordt van de nieuwe zwemvoorziening. Dit is een mogelijkheid die een verdere uitwerkingsslag behoeft en de uitwerking daarvan met de mogelijke gevolgen voor de exploitatie zijn in dit onderzoek niet meegenomen. Behalve de samenwerking met zwemschool ’t Spatje kan ook onderzocht worden of er met andere lokale organisaties samengewerkt kan worden. Hierbij kan bijvoorbeeld gedacht worden aan een fysiotherapeut of welzijnsinstelling.

Dit leidt mogelijk tot een versteviging van de zwemvoorziening binnen Noordwijkerhout. De mogelijkheden dienen verder onderzocht te worden om in kaart te brengen welke positieve effecten dit op de exploitatiebegroting kan hebben.

25/42

8.3 Combinatie zwembad met sporthal Naast de exploitatie verbeterende mogelijkheden zoals de inzet van gebruikers en de samenwerking met lokale partijen, kan de zwemvoorziening ook gekoppeld worden met een andere voorziening. Door voorzieningen te koppelen kunnen synergievoordelen behaald worden in de investeringskosten (twee voorzieningen aan elkaar kost mogelijk minder dan twee stand-alone voorzieningen) en de aantrekkingskracht van de voorzieningen kan toenemen, waardoor dat mogelijk meer bezoekers trekt of een hogere omzet uit de horeca realiseert. 8.3.1 Algemene omschrijving Het recreatiecentrum De Schelft beschikt op dit moment over een sporthal. Daarom wordt in deze paragraaf de combinatie van een zwembad met sporthal uitgewerkt. Voor de sporthal wordt uitgegaan van een afmeting van 44,2 x 29 meter. De sporthal is op te delen in drie zaaldelen en is geschikt om bewegingsonderwijs in te faciliteren. De sporthal kan tevens worden gebruikt voor de verenigingssporten die momenteel gebruikmaken van sporthal van De Schelft, zoals basketbal, badminton en handbal. Uit het huidig gebruik blijkt dat de sporthal nu over 4 groepskleedkamers beschikt (de andere twee in het gebouw worden exclusief gebruikt voor de fitness). Derhalve wordt ook in dit scenario uitgegaan van 4 groepskleedkamers.