Algemene beschouwingen Begroting 2022 D66

Bijdrage D66 Algemene Beschouwingen begroting 2022

Voorzitter,

Wij behandelen vanavond alweer de laatste begroting van dit college en deze Raad. Na vanavond zullen de ogen steeds meer gericht zijn op de aanstaande gemeenteraadsverkiezingen in het voorjaar van 2022.

Wat ons betreft een goed moment om terug te kijken naar wat er de afgelopen collegeperiode gepresteerd is en welke opgaven voor de toekomst open blijven staan. Ik doe dat graag op basis van de speerpunten van D66 die wij voor deze periode hebben geformuleerd nl. Wonen, Bereikbaarheid en Duurzaamheid.

Het onderwerp Wonen is veelvuldig in de Raad besproken. De Raadswerkgroep heeft een heldere en unaniem gedragen rapportage opgeleverd, maar ik constateer dat het college de aanbevelingen zoals die door de Raad zijn vastgesteld in de voorliggende begroting niet opvolgt. De wethouder is blij met zijn prestaties ten aanzien van Bronsgeest waarbij hij trots meldt dat wij sinds 2018 nog nooit zover geweest zijn in de procedure, maar hij vergeet erbij te melden dat dit slechts geldt voor het halve plangebied. Voor Bronsgeest II heeft de Raad het college opgedragen om de toekomst voor onze kinderen veilig te stellen zodat zij hier ook een woonkans krijgen en wij hier niet verder vergrijzen. Verder is het erg stil aan de overkant en dan bedoel ik de ontwikkeling op het terrein van Achmea/Zilveren Kruis. Wat is hier nu concreet de status en wat zijn precies de knelpunten?

Op het gebied van Bereikbaarheid heeft ons commissielid Joop Evers talrijke initiatieven genomen om met breed door deze Raad gesteunde moties en amendementen het college op de rit te zetten, op weg naar een betere bereikbaarheid van en voor de streek, aansluitingen met OV-stations te verbeteren en invloed uit te oefenen op de nieuwe concessies voor het openbaar vervoer. Voorzitter wij horen bitter weinig terug over de resultaten die het college op dit terrein heeft bereikt of de inspanningen die zijn geleverd en dat betreuren wij. Kennelijk is de ambtelijke en bestuurlijke aandacht uitgegaan naar andere beleidsvelden. Herkent het college dit beeld?

-2-

Het thema Duurzaamheid is bij het college bepaald geen prioriteit gebleken. Zo wachten wij al jaren op het Uitvoeringsprogramma en staat Noordwijk nog steeds laag op de landelijke lijstjes op het gebied van Milieu en Energie. Waar het gaat om de invulling van de voorbeeldfunctie zien wij nog weinig duurzaamheid in het gemeentelijk wagenpark. De aangenomen raadsmoties op het gebied van Duurzaamheid worden naar ons gevoel met weinig enthousiasme uitgevoerd. Wij kunnen ons niet aan de indruk onttrekken dat onze buurgemeenten veel actiever zijn op dit gebied bijvoorbeeld met initiatieven op het gebied van transformatie naar gasloze wijken. Teylingen staat in de top van de gemeentelijke duurzaamheidsindex. Kortom hier is als Kuuroord nog een wereld te winnen en wij zien de laatste maanden van deze raadsperiode graag wat meer enthousiasme en gedrevenheid van de wethouder Duurzaamheid. Het onderwerp “nieuwe bestuurscultuur” is buitengewoon actueel in politiek Nederland. In de term “nieuwe bestuurscultuur” ligt onder meer de wens besloten om meer transparantie te betrachten in de wijze van besluitvorming en de overwegingen die daarbij een rol hebben gespeeld.

Naar Noordwijkse schaal geprojecteerd vragen wij het college in dit verband om de oude, helaas vervallen gewoonte, om stukken, welke ten grondslag hebben gelegen aan collegebesluiten en die hebben geleid tot een raadsvoorstel, weer ter inzage te leggen voor de raadsleden, zodat ook ons helder is welke overwegingen en varianten zijn afgewogen.

Een tweede punt van aandacht in dit verband is een meer open en ontspannen verhouding tussen de ambtelijke organisatie en de raadsleden. Het valt mij op dat in ambtelijke stukken consequent de naam en contactgegevens van de behandeld ambtenaar zijn weggelakt waarmee een rechtstreeks contact onmogelijk wordt gemaakt. Een m.i. wat doorgeschoten privacybescherming van personen in publieke dienst, waarbij de mens achter het dossier is verdwenen. De weglakcultuur is inmiddels zo ver doorgeschoten dat ik ook brieven langs zie komen waarbij de naam van de burgemeester als ondertekenaar onleesbaar is gemaakt.

Voorzitter, ik denk dat we een iets meer ontspannen verhouding tussen de ambtelijke medewerkers en individuele raadsleden niet te snel als bedreigend moeten kwalificeren. Sterker nog, ik denk dat het voor een behandelend medewerker buitengewoon aardig en inspirerend kan zijn om eens een geïnteresseerd raadslid aan de lijn te krijgen voor een zinvolle toelichting op een voorstel of dat hij door een burger gevonden kan worden om zijn probleem op te lossen.

-3Voorzitter, ik verzoek u deze oproep met het college en de gemeentesecretaris en griffier te bespreken.

Op het gebied van integriteit ben ik benieuwd naar de stand van zaken rondom het Necker van Naem traject. Verkeren wij inmiddels in de tweede fase van dit traject en welke acties zijn nu concreet in voorbereiding? Voorzitter, ik loop vanavond nog even kort door een aantal programma’s van de beleidsbegroting. Over een groot aantal onderwerpen hebben wij reeds technische vragen gesteld en die ga ik nu niet herhalen.

In algemene zin zien wij veel jaren doorlopende doelstellingen waarbij volstrekt onduidelijk is wat de huidige status is, wat bereikt is en wat wanneer bereikt gaat worden. Dat moet en kan echt beter, wat ons betreft. Op deze wijze kan de Raad onvoldoende sturing geven.

Enkele voorbeelden: Wij professionaliseren onze bestuursstijl. Wat gaan we daarvoor doen in 2022, waar staan we nu en wat is het einddoel? Wij bevorderen vanuit collegiaal bestuur het onderlinge samenspel tussen gemeenteraad, college en organisatie. Prachtig maar wat houdt dat dan in? Wat gaan we daarvan zien in 2022?

Voorzitter, het lijkt er sterk op dat onze horeca, verenigingen en instellingen opnieuw getroffen gaan worden door een Coronagolf met bijbehorende maatregelen. Ik wil de Raad voorstellen om de eerder beschikbaar gestelde middelen voor de ondersteuning van getroffen sectoren nog even open te laten staan om wat leed te kunnen verzachten.

Tot zover deze termijn.

Bestuur en Dienstverlening

Het instellen van adviesraden zien wij als een uitstekend middel op de participatie van inwoners te versterken. Niettemin wordt de instelling van de adviesraad op het gebied van Duurzaamheid al jaren door het college opgehouden. Een aangekondigde nota over participatie blijft eveneens uit. Gaat het college hier nog wat aan doen?

-4Ik ga er van uit dat de portefeuillehouder voor regionale samenwerking binnenkort samen met de griffie een voorstel voorlegt voor de instelling van een raadswerkgroep die deze regionale samenwerking in Holland Rijnland en de wijze waarop de Raad daarbij wordt betrokken moet worden gaat beoordelen. Graag bevestiging van deze verwachting.

Wij lezen geen woord in de begroting over de nieuwe Raadzaal in de binnentuin van het gemeentehuis. Is dit project nu concreet in voorbereiding?

Onderwijs

Onderwijs is en blijft voor D66 een heel belangrijk onderwerp. Wij vragen dan ook uw aandacht voor de voorschool: de positie van jeugdhulp en zorg in het onderwijs, de relatie met de jeugdwijkagenten en de jongerenwerkers, en de Gezonde school.

In de programmabegroting maakt u onderscheid tussen jeugdhulp en onderwijs-zorg inclusief bekostiging. Volgens D66 dient er sprake te zijn van intensieve samenwerking tussen het onderwijs en de jeugdhulp/-zorg. Ook in de relatie met jeugdwijkagenten en de jongerenwerkers.

Als laatste de Gezonde School. Jong geleerd, oud gedaan. D66 vindt dat scholen hierin een voorbeeldfunctie hebben en die ook moeten innemen.

Sport en Cultuur

In het hoofdstuk Sport en Cultuur is de discussie over De Schelft dominant. D66 ondersteunt de herbouw van een multifunctionele hal voor zowel de sport als het toneel. Wij hebben wel wat aarzelingen bij de wens om ook een nieuw zwembad te bouwen met de forse financiële lasten en zorgen van dien. In een gemeente met de omvang van Noordwijk vinden wij twee openbare zwembaden wel erg kostbare rijkdom. Niettemin zien wij dat alle betrokken partijen en gebruikers zich tot het uiterste inspannen om het natte programma haalbaar en betaalbaar te maken door flink te schaven, te optimaliseren en tegelijkertijd te verduurzamen. Wij begrijpen dat de zwembadvoorziening heel belangrijk is voor de kern Noordwijkerhout en haar natte verenigingen en wij hopen dan maar dan een nieuwe voorziening ook meer gebruikers dan voorheen zal trekken. Aldus zijn wij bereid om het model van het multifunctioneel centrum met basaal zwembad, gefinancierd uit onze reserves en exploitatie, te steunen.

-5-

Wij complimenteren overigens wethouder Ter Hark die dit dossier uit het moeras heeft getrokken. Zijn voorganger was met dit dossier een schietschijf geworden en daar werd niemand vrolijk van.

Als straks de uitvoering aan de orde is, lijkt het ons belangrijk om lessen te trekken uit het minder geslaagde bouwproces van het sportpark aan de Lageweg. Kan het college ons toezeggen dat wij een evaluatie van dat bouwproces en de verbeterpunten tegemoet kunnen zien?

Sociaal Domein en Volksgezondheid

Voor ieder 1 is als regionale stichting gestart met een integrale toegang voor Noordwijk met twee wijkteams: een in Noordwijk en een in Noordwijkerhout. De integrale teams van huisartsen, wijkverpleegkundigen en naar behoefte specialistische zorg zijn samengesteld voor advies, hulp en zorg. D66 is zeer verblijd met deze ontwikkeling die zich nog wel in haar complexiteit qua werkbaarheid moet bewijzen. Maar wij realiseren ons dat dat tijd kost maar willen graag over de voortgang halfjaarlijks worden geïnformeerd. Kan de wethouder ons dit toezeggen?

Voor het gebruik maken van advies, ondersteuning en zorg, en welzijn zijn veel mogelijkheden geschapen en nog in ontwikkeling. Zie het maatschappelijk programma en het nieuwe welzijnsbeleid “Gelukkig leven”. Kwetsbare inwoners zien hoogst waarschijnlijk door de bomen het bos niet meer. Onze vraag is of het zeer ruime aanbod aan voorzieningen niet te ruim is en/of bundeling in aanbod de overzichtelijkheid niet bevorderd en de afname en het gebruik van doet toenemen. De invoering van de nieuwe wet Aanpak meervoudige problematiek Sociaal Domein is hierbij nog buiten beschouwing gelaten. Graag een reactie van het college.

Duurzaamheid en Leefomgeving

Voorzitter, over het thema Duurzaamheid heb ik reeds in algemene zin, met teleurstelling, gesproken. Het beperken van de afvalstroom is één van de landelijke doelstellingen die ook in Noordwijk wordt aangehangen. Vele gemeenten, waaronder ook onze buurgemeente Teylingen, zijn overgegaan tot invoering van de Ja-Ja-sticker op de brievenbussen om de stroom aan reclamefolders, die vaak weer leidt tot extra restafval te beperken. D66 stelt voor om dit goede voorbeeld te volgen en dient hiertoe een motie in.

-6-

Ik vraag de wethouder prioriteit te geven aan het Uitvoeringsprogramma Duurzaamheid waar wij nu al geruime tijd op wachten.

Wonen en Ruimte

Het thema Wonen krijgt weer een nieuwe dimensie in de recent gepresenteerde bouwplannen van de firma van Erk, die de locaties van Bever Holding overneemt. Wij zijn bevreesd dat al te snel een loopje wordt genomen met de woningdifferentiatie die wij voor nieuwbouwplannen met elkaar hebben vastgelegd. Afkopen is leuk, maar realiseren is veel beter. Dat geldt voor ons zowel ten aanzien van de sociale sector als het middel dure segment. Het is maatschappelijk onaanvaardbaar om met alle nieuwbouwcomplexen die Van Erk voor ogen heeft, alleen het topsegment te bedienen. Graag verneem ik de visie en inzet van het college op dit punt. Ook ben ik benieuwd hoe het college nu tegen het hotelbeleid aankijkt. Kan Van Erk straks alle hotellocaties vervangen door appartementen of geeft het college een andere sturing? Kunnen wij binnenkort een actualisatie van het hotelbeleid tegemoet zien?

Bij motie willen wij de Raad voorstellen om de afkoopsom voor sociale woningbouw te verhogen van € 25.000, -- naar tenminste € 30.000, -- per woning en tevens de verplichting invoeren om de gerealiseerde sociale woningen veilig onder te brengen bij een woningcorporatie, zodat deze niet na 10 jaar van het bord verdwenen is. Nu een ontwikkelaar van plan is om op forse schaal van de afkoopregeling gebruik te maken, lijkt ons dit het goede moment. De verplichting om sociale woningbouw onder te brengen bij een woningcorporatie is ook in andere gemeenten bij verordening geregeld. Dit is dus geen juridisch novum.

De invulling van de Bever-locaties gaat straks in belangrijke mate bepalend zijn voor de uitstraling van het Kuuroord Noordwijk. D66 vindt het van groot belang dat aan de zijde van de gemeente regie en sturing wordt uitgeoefend op de bouwplannen en de samenhang van die bouwplannen die Noordwijk aan Zee gaan tekenen. D66 bepleit daarom de aanstelling van een gezaghebbend coördinerend architect die ons deze regie en sturing kan bieden. Hiertoe dienen wij een motie in.

In de commissievergadering Ruimte van 1 april jl. hebben wij met de wethouder afgesproken om het Programma van Eisen of de Nota van Uitgangspunten voor Bronsgeest, die nog voor

-7de zomer zou verschijnen, met elkaar te bespreken. Inmiddels is dat document verschenen en ik verzoek de agendacommissie om het zo spoedig mogelijk voor ons te agenderen.

Ten aanzien van het Jan Kroonsplein ondersteun ik de schriftelijke vragen van de VVDfractie. Het gaat nog jaren duren voordat wij daar daadwerkelijk aan de slag gaan en het zou goed zijn om in tussentijd het plein in ons toeristisch kerngebied een beter aanzien te geven en de situatie voor de bewoners te verbeteren. Kan het college ons op dat punt een toezegging doen?

Wij zijn benieuwd naar de stand van zaken ten aanzien van onze nieuwe Omgevingsvisie. Inmiddels zijn de afgelopen jaren tonnen besteed, maar een voldragen resultaat ontbreekt. Wanneer komt de wethouder wel met een voldragen concept?

In het blad Binnenlands Bestuur wordt gememoreerd dat een kwart van de gemeenten nog niet klaar is voor de Omgevingswet die over een half jaar in werking treedt. Hoe zit dat in Noordwijk?

Tot slot het financiële beeld. Naar ons idee rekenen wij ons als snel gelukkig met een klimmende uitkering uit het Gemeentefonds. Het is echter zeer de vraag of de aanstaande herverdeling van het Gemeentefonds dit geluk blijft bevestigen. Het lijkt ons daarom verstandig dat een nieuwe Raad in 2022 eerst eens kritisch naar de uitgavenposten kijkt voordat er weer nieuw beleid wordt opgetuigd. Hiertoe dient D66 een motie in getiteld Ruimte voor de nieuwe Raad.

Voor nu kunnen wij met inachtneming van de eerder gemaakte kanttekeningen met de begroting instemmen.

Tot zover.

Dick Gutlich, fractievoorzitter D66.