Accountantsverslag 2021 AVG
Tekst van het document
Aan
de Gemeenteraad
G bakertilly
van de
gemeente Noordwijk Postbus 298
2200 AG Noordwijk Noordwijk, 21 juni 2022
Geachte leden van de gemeenteraad, Hierbij bieden wij u ons accountantsverslag aan dat is opgesteld in het kader van de opdracht om de jaarrekening 2021 van de gemeente Noordwijk te
Wij danken de medewerkers voor de samenwerking bij het verrichten van onze controlewerkzaamheden en de totstandkoming van ons
controleren.
accountantsverslag
Dit accountantsverslag bevat bevindingen en conclusies die naar aanleiding
Wij vertrouwen erop u hiermee voldoende te hebben geïnformeerd en
van onze werkzaamheden uit hoofde van de jaarrekeningcontrole 2021 naar voren zijn gekomen. De bevindingen in dit verslag zijn besproken met de portefeuillehouder financiën en een afvaardiging van de ambtelijke
Met vriendelijke groet,
organisatie.
lichten de inhoud van deze rapportage graag nader aan u toe.
Baker
Tilly
(Netherlands)
N.V.
(geanonimiseerd)
De opgestelde programmarekening legt ons inziens op een duidelijke manier
verantwoording af over de ontwikkelingen in het boekjaar. drs. Director
S.M.
Turenhou Audit
G
Inhoudsopgave A Bestuurlijke samenvatting
u E
e
Financiële positie
Overige
onderwerpen
‚
bakertilly
© pakertilly
Bestuurlijke samenvatting
Inhoudsopgave
n>ON
Uitkomsten jaarrekeningcontrole Rechtmatigheid
18
Financiële positie
21
Overige onderwerpen
25
Bijlagen
29
© bakertilly Bestuurlijke samenvatting
© bakertilly
1. Bestuurlijke samenvatting ,, Mutatie
reserves
Totaal eigen vermogen
N
2,76
14 141140 16384
MILJOEN
EURO
11256
Weerstandscapaciteit
Gerealiseerd baten
en
saldo
lasten
3470
Gerealiseerd resultaat
7,01 MILJOEN
…
EURO 7008
esx]|
4,25
[cex
153 I MILJOEN EURO
Risico's totaal
N
Schuldauote … N 35%
: 3077
: *
Solvabiliteit
EN
\E
Weerstandsratio
n
x
1. Bestuurlijke samenvatting
G
bakertilly
, < Wij zijn vo rnemens bij de ja r ekening 2021 e n goedkeurende verklaring te verstrek en vo r zowel getrouwheid als rechtmatigheid. Het jaarverslag s cf. NV COS 720 verenigbaar met de jaarrekening en voldoet aan de aatste actuele voorschriften.
Het Besluit Begroting en Verantwoording is in alle relevante opzichten nageleefd n 2021.
Covid-19: De gemeente heeft net als vorig jaar in de jaarrekening 2021 opnieuw de ontwikkelingen als gevolg van Corona toegelicht in de jaarrekening. Uit de door ons aanvullend uitgevoerde controlewerkzaamheden zijn geen bevindingen geconstateerd. De belangrijkste werkzaamheden hebben toegezien op de verantwoording inzake de Tozo-regelingen. Deze is uitbesteed bij ISD Bollenstreek. Wij hebben een dossierreview uitgevoerd. Hieruit hebben wij voldoende
zekerheid verkregen omtrent de Tozo-regeling.
Uit onze controle met betrekking tot ons oordeel ten aanzien van de getrouwheid blijken één ongecorrigeerde fout/onzekerheid. Wij constateren dat de overige correcties uit de controle zijn verwerkt door de gemeente. Deze ongecorrigeerde afwijking is dan ook binnen de toegestane foutenmarge.
@ < Wij heb en ten a nzien van de financiële rechtmatigheidscontrole é n bevinding die wij, op basis van de rap orteringstolerantie, a n u zouden moeten rapporteren.
‚
G
1. Bestuurlijke samenvatting
bakertilly
De begrotingsoverschrijdingen passen binnen het bestaande beleid en zijn goed toegelicht.
Inzake de kosten Jeugdwet, Tozo en de Wmo nieuwe taken steunt de gemeente op verantwoordingen van enerzijds TWO Holland Rijnland en anderzijds ISD Bollenstreek. Uit de verantwoording van de TWO meegenomen in onze foutenevaluatie.
Holland Rijnland blijkt een onzekerheid van (voorlopig) 1,8%4 van de lasten jeugdzorg, deze onzekerheid is
Het boekjaar 2021 sluit met een financieel resultaat van € 4,3 miljoen (voordelig).
De totale vermogenspositie van de gemeente Noordwijk bedraagt €148
miljoen (2020: € 141 miljoen) met een solvabilteitsratio van 57,5% (2020: 59,2%). De vermogenspositi is dan ook ruim voldoende te noemen. Het college concludeert n de paragraaf weerstandvermogen en risicobeheersing dat de weerstandscapaciteit met € 6.425.000 toereikend is.
Wij hebben geen controleverschilen (fouten en/of onzekerheden) in de verantwoorde informatie in de SiS2-bijlage geconstateerd. Wel merken we op dat ten opzichte van voorgaand jaar het aantal te verantwoorden regelingen fors toe is genomen. Dit heeft een extra inspanning van zowel de organisatie als van ons gevraagd.
Wij hebben vastgesteld dat de bezoldigingen over 2021 wel n overeenstemming is met de Wet normering topinkomens (WNT) en dat de jaarrekening 2021
van de gemeente Noordwijk voldoet aan de publicatieverplichtingen van de WNT.
‚
G bakertilly
© bakertilly
Opdracht, scope en uitkomsten Reikwijdte van de controle De jaarstukken van uw gemeente bestaan uit - het jaarverslag (programmaverantwoording + paragrafen); de jaarrekening; - bijlagen. Met de opdrachtbevestiging van d.d. 31 augustus 2021 heeft u ons opdracht gegeven tot het
controleren van de jaarrekening 2021.
De reikwijdte van onze controle staat omschreven in
deze opdrachtbevestiging. Er is gedurende het verloop van de controle geen sprake geweest van een beperking in de reikwijdte van onze controle
Kernpunten en significante risico’s in de controle Wij hebben voldoende en geschikte controle-informatie verkregen, onder andere met betrekking tot de volgende kernpunten van de controle: + _ schatingen en toelichtingen in de jaarrekening: + _ nauwkeurigheid van de voorzieningen; + _ waardering van de grondexploitaties; + _ rechtmatigheid van de Europese aanbestedingen; + _ Covid-19 aspecten; + _ WNTverantwoording;
+ _ onrechtmatige en/of onnauwkeurige betalingen inkopen en uitkeringen.
Overzicht toleranties
Verslaggevingsrichtlijnen
De materialiteit bij de uitvoering van onze controle is € 1.350.000 Deze materialiteit sluit aan op het door de gemeenteraad vastgestelde controleprotocol.
Wij hebben de aanvaardbaarheid van de gehanteerde waarderingsgrondslagen, de
consistente toepassing daarvan alsmede de duidelijkheid en volledigheid van de jaarverslaggeving beoordeeld.
Uw gemeente heeft gedurende 2021 geen wijzigingen
doorgevoerd in de keuze of de toepassing van belangrijke verslaggevingsgrondslagen. Wij concluderen dat de gehanteerde waarderingsgrondslagen aanvaardbaar zijn en dat de
toepassing daarvan, samen met de in de jaarrekening opgenomen toelichtingen, een Goedkeuringstolerantie fouten
1% lasten inclusief toevoegingenreserves
_ € 1.350.000
getrouw beeld geef van de financiële positie van de gemeente.
Goedkeuringstolerantie onzekerheden
3% lasten inclusief toevoegingenreserves
_ €4.050.000
5% van de goedkeuringstolerantie
€67.500
Managementinzicht en schattingen Schattingen op basis waarvan sommige jaarrekeningposten worden bepaald, zijn gebaseerd
Rapporteringstolerantie
op inzichten van het management.
Wij hebben de belangrijkste gehanteerde factoren en
veronderstellingen beoordeeld op basis waarvan de afzonderlijke oordelen en schattingen
zijn gevormd.
Wij hebben vastgesteld dat dit aanvaardbaar is in het kader van de
jaarrekening als geheel Proces jaarrekeningcontrole
De samenwerking bij de jaarrekeningcontrole hebben wij net als voorgaande jaren als prettig ervaren. Vorig jaar hebben wij samen met de gemeente op basis van de evaluatie de
aansluiting van de IV3 staat naar de financiële administratie als project aangepakt, om de jaarrekeningcontrole beter te laten verlopen. Dit project
heeft een positief effect gehad op
het verloop van de accountantscontrole. Ook dit jaar zullen wij weer een evaluatie plannen, om er voor te zorgen dat het controleproces ook volgend jaar efficiënt en effectief kan verlopen. d
© bakertilly
Waardering van de grondexploitaties Algemeen
Waardering inclusief specifieke projectrisico's
De waardering van de grondexploitaties is een significant risico in onze controleaanpak, vanwege de hogere mate van schattingsonzekerheid. Wij hebben het
proces rondom de totstandkoming van de waardering in opzet en bestaan getoe!st en aanvullend gegevensgerichte werkzaamheden uitgevoerd.
Wij achten de waardering
aanvaardbaar en vinden de veronderstellingen redelijk. Hieronder hebben wij de ontwikkeling van uw grondexploitatie gedurende de afgelopen vier jaar weergegeven. Grafiek ontwikkeling grondexploitaties (x € 1.000)
Bruto boekwaarde
Verliesvoorziening
Netto boekwaarde
Verliesvoorziening
De verliesvoorziening is toegenomen met € 387.000. Deze mutatie komt voort uit de verliesvoorzieningen van Duineveld en Joh. van Hoorstraat e.0. Dit is een opvallende ontwikkeling, aangezien dit
grondexploitaties zijn die aan het einde van de looptijd zitten. Uit de analyse van de gemeente is naar voren gekomen dat dit twee oorzaken heeft. Bij de grondexploitatie Joh. van Hoornstraat e.0. zijn er kosten verantwoord die niet n de verwachting waren opgenomen. In de grondexploitatie Duineveld waren nog te verwachten opbrengsten opgenomen die reeds waren ontvangen en zodoende dubbel in de grondexploitatie waren opgenomen. Op de grondexploitaties zijn wisselde projectleiders en planeconomen verantwoordelijk geweest. Hierdoor s overdracht van kennis over de verschillende grondexploitaties zeer belangrijk. De gemeente heeft voortbordurend op deze constatering de overige grondexploitaties gecontroleerd en is van mening dat hier geen vergelijkbare bijzonderheden aanwezig zijn. Wij hebben in onze analyse ook nadrukkelijk 0og gehad voor dit type bijzonderheden bij de controle van de andere grondexploitaties. Hieruit zijn geen bijzonderheden gebleken. Wij adviseren het proces goedte analyseren om maatregelen in te regelen, waarmee wordt voorkomen dat hierboven genoemde late correctie door miscommunicatie zich in de toekomst opnieuw voordoen.
Tussentijdse winstneming
Ten opzichte van 31 december 2020 is de boekwaarde van de post grondexploitatie
Eris bij de tussentijdse winstneming in totaal winst teruggenomen. Dit komt doordat er in het verleden reeds
toegenomen met € 3,5 miljoen. De toename van de boekwaarde per 31 december
winst was genomen voor de grondexploitatie Duineveld.
2021 is als volgt samen te vatten:
Daarnaast is er di jaar een positief resultaat geboekt op de grondexploitatie Restgronden Boeckhorst. Hierbij
Het resultaat wordt nu lager ingeschat.
waren voor de afronding in 2021 danwel 2022 nog bedragen aan kosten verwacht. Doordat deze uiteindelijke niet volledig zijn gemaakt hebben deze geresulteerd in een aanvullende winstname. Boekwaarde per 1 januari
11.352
10.093
Investeringen
3755
4239
Grondverkopen/bijdrage derden
-5281
-3498
Overboekingen” Tussentijdse winstneming
5687 -310
E
Mutatie verliesvoorziening
387
430
14816
11.352
Boekwaarde per 31 december * Beref de overboeking van de nieuwe grondexplolties,
vanuit de MVA,
Gezien het project eind
voorgaand jaar dusdanig ver in de eindfase zat, hadden wij hier reeds een betere inschatting verwacht Nieuwe grondexploitatie Bronsgeest
0
In 2021 is de grondexploitatie Bronsgeest geopend. Op basis van de door u vastgestelde grondexploitatie wordt een positief resultaat van 0,9 miljoen verwacht. In het kader van onze controlewerkzaamheden, waarbij wij zijn ondersteund door onze vastgoedspecialisten, blijkt dat deze prognose toereikend is onderbouwd. Doordat de grondexploitatie recent n ontwikkeling is genomen is er nog relatief veel sprake van een
waardering die vooral is gebaseerd op algemene normbedragen.
Dit brengt een hogere mate van
onzekerheid in de grondexploitatie met zich mee. In het kader van de nadere uitwerking en detaillering van het plan en het afsluiten van overeenkomsten zal de uitwerking van de grondexploitatie verder toenemen
naar de vooraad. "
© bakertilly
Waardering van de grondexploitaties Gehanteerde parameters
Rekenrente
De waardering van uw grondexploitaties is voor een groot deel afhankelijk van de
Het college rekent binnen de huidige grondexploitaties met een toekomstige rekenrente van 0,90%
gemaakte schattingen. Om inzicht te krijgen in de financiële risico's stelt de gemeente
(2020:
exploitatieoverzichten op waarin schattingen zijn opgenomen.
Aan deze schattingen
Noordwijk.
liggen diverse parameters en uitgangspunten ten grondslag.
Wij hebben de door
de notitie rente van de comrmissie BBV.
1,00%). De rekenrente is gebaseerd op de huidige leningenportefeuille van gemeente
Deze grondslag is in overeenstemming met de notitie grondexploitatie en de bepaling in Wij achten deze parameter evenwichtig
gemeente Noordwijk gehanteerde uitgangspunten en parameters getoetst. De belangrijkste uikomsten hiervan kunnen als volgt worden samengevat
De disconteringsvoet die moet worden gehanteerd n de berekening van de contante waarde ten
Parameter Kostenstijging
2021 °
2020 °
Legenda status:
Opbrengstenstijging
°
°
@ = evenwichtig
Rekenrente
Disconteringsvoet Programmering Verkoopprijzen 10-jaarstermijn
° °
° ° nvt
° ©
° ° nvt
‘behoeve van het treffen van een verliesvoorziening voor negatieve grondexploitaties is door de
: ïggí';:î:í‘ê"
@ controleverschi
Kostenstjging De gehanteerde parameter voor de kostenstijging is 2,5% (2020: 1,5%) en ligt n ljn met de landelijke prijsindexcijfers. Op basis van de momenteel beschikbare informatie achten wij deze parameter evenwichtig. Gezien de prijsontwikkelingen in de markt is het van belang de ontwikkelingen hierin goed te monitoren. Opbrengstenstijging Het college rekent met de volgende opbrengstenstijging(en) 2,5% (2020: 2,5%). Op basis van de momenteel beschikbare informatie achten wij deze parameter
evenwichtig. Gezien de ontwikkelingen in de markt achten wij het van belang dit goed te blijven volgen.
Disconteringsvoet
commissie BBV voor alle gemeenten gelijkgesteld aan het maximale meerjarig streefpercentage van de Europese Centrale Bank voor inflatie binnen de Eurozone (2%). Dit percentage is door de
gemeente correct toegepast, waardoor wij deze parameter kwalificeren als evenwichtig Programmering De programmering van de grondexploitaties wordt actief gemonitord door de gemeente Noordwijk. De ingerekende programmering ligt in lijn met vorig jaar en is onder andere gebaseerd op interne en externe
onderzoeken.
Verkoopprijzen De verkoopprijzen voor zowel woningen als bedrijven zijn niet significant gewijzigd.
Gedurende
2021 hebben voor zowel woningen als bedrijven verkopen plaatsgevonden waarbij de ingerekende prijs is gerealiseerd. Bij bijna alle grondexploitaties zijn de prijzen reeds met contracten overeengekomen. Voornamelijk bij Space Business Park en Bronsgeest dienen nog verkopente worden gerealiseerd. Zodoende zitten hier in de overige grondexploitaties geen grote risico's meer bij de gemeente Noordwijk. Ontwikkelingen na balansdatum Begin 2022 zijn er, onder andere als gevolg van de oorlog in Oekraïne, ontwikkelingen op het gebied van inflatie en rentestijging. Deze ontwikkelingen kunnen invloed hebben op de bouwkosten die aannemers in rekening brengen en op verkoopprijzen van koopwoningen. In de berekening van uw grondexploitaties zijn deze ontwikkelingen nog niet meegenomen omdat het ontwikkelingen na balansdatum zijn. Wij adviseren om de impact van de risico’s van begin 2022 ook voor de andere grondexploitaties, middels scenario's, n kaart te brengen zodat de mogelijke effecten op de waardering toereikend in
beeld worden gebracht
12
Sociaal
© bakertilly
domein
Algemeen
Wmo
De gemeente Noordwijk voert diverse regelingen uitin het sociaal domein waarbij
De Wmo-verstrekkingen en de PGB's verlopen volledig via de ISD Bollenstreek.
en PGB
taken veelal zijn ondergebracht bij derde partijen. Hieronder hebben wij een overzicht
opgenomen van de belangrijkste onderdelen en door wie deze werkzaamheden
De verantwoording van ISD Bollenstreek is op 18 mei 2022 ontvangen.
uitgevoerd worden:
jaarrekening is een goedkeurende controleverklaring verstrekt. Uit de ontvangen
Bij de
rapportage blijkt dat de uitvoering van de regelingen rechtmatig heeft plaatsgevonden. Er zijn alleen formele onrechtmatigheden en beperkte onzekerheden geconstateerd.
Jeugdwet
TWO Holland
iang
_ Mandatering
Arekening op basis van werkelijke
i
Wmo
ISD Bollenstreek _ Delegeren | Afrekening op basis van werkelijke lasten
PGB's
ISD Bollenstreek _ Delegeren _ Afrekening op basis van werkelijke
lasten
Jeugdwet In 2021 is de jeugdwet uitbesteed aan TWO Holland Riijnland (verder: TWO). TWO voert de inkopen uit en controleert de declaraties. De gecontroleerde verantwoording TWO Holland Riijnland wordt naar verwachting op 30 mei 2022 uitgebracht. Bij de verantwoording wordt een goedkeurende controleverklaring verstrekt. Uit de verantwoording blijkt een onzekerheid van 1,8% van de gehele verantwoording. De belangrijkste geconstateerde onzekerheden hebben betrekking op:
- _ ontbreken van een finale afrekening met kleine zorgaanbieders; - _ ontbreken van een gecontroleerde productieverantwoording door een failiete zorgaanbieder; - _ schattingsonzekerheid tot het niveau van de getroffen voorziening voor verwachte afrekeningen:
- _ Afwikkeling van nog te betalen posten oudere jaren Voor de gemeente Noordwijk betreft de onzekerheid een bedrag van circa € 125.000. Deze onzekerheid wordt opgenomen in onze foutenevaluatie.
Deze fouten en/of onzekerheden hebben geen impact op de jaarrekening van gemeente Noordwijk. ijdelijke overbruggingsregeling zelfstandig ondernemers
Het kabinet heeft de Tijdelijke overbruggingsregeling zelfstandig ondernemers (hierna Tozo) in 2021 verlengd om ondernemers te ondersteunen tijdens de coronacrisis. Op basis van de Tozo kunnen zelfstandigen een beroep doen op twee soorten voorzieningen: een aanvullende uitkering voor levensonderhoud en een [ening voor bedrijfskapitaal. Uw gemeente heeft in 2021 € 2.279.613 verstrekt in het kader van de
Tozo. Er zijn in 2021 597 aanvragen behandeld.
Bij de controle van de Tozo is door
de accountant van de ISD Bollenstreek een fout geconstateerd, deze fout in de Tozo
3-regeling heeft een effect op de verantwoording van Noordwijk van € 110.000. De afwijking s in de niet-gecorrigeerde fouten opgenomen. Belangrijke voorwaarde in de uitvoering van de Tozo is het hebben van beleid aangaande Misbruik en Oneigenlijk gebruik (M&O-beleid). Om te waarborgen dat er geen misbruik wordt gemaakt van de facilteiten heeft uw gemeente, overeenkomstig aan de gestelde eisen, dit specifieke M&O-beleid geformuleerd voor de Tozo. Wij hebben door middel van dossierreview vastgesteld dat de controlerend accountant van ISD Bollenstreek de opzet, bestaan en werking van dit beleid heeft gecontroleerd. Met dit beleid, dat onder meer bestaat uit een controleplan, wordt naast controles op het aanvraagproces, achteraf vastgesteld dat er geen misbruik is gemaakt van de regeling. Het belangrijkste onderdeel van dit controleplan is welke signalen van het Inlichtingenbureau worden onderzocht, in welke diepgang deze signalen worden
onderzocht en binnen welke periode deze signalen worden onderzocht. Waar geconstateerd wordt dat de aanvrager geen of een lager recht op vergoeding had volgen terugvorderingen. 13
© bakertilly
Covid-19 Impact Covid-19 voor de gemeente
Wij hebben diepgaande aanvullende controles uitgevoerd op de waardering dan
De belangrijkste effecten van de corona-crisis voor de gemeente zijn nader toegelicht
wel inbaarheid van posities zoals vaste activa, vorderingen, gevormde
voorzieningen, rechtmatigheid subsidieverantwoordingen, etc. Uit onze
in een afzonderlijke paragraatf. De belangrijkste impact voor de gemeente en voor onze controle is hieronder benoemd:
*
Uitvoeren Tozo regeling (via uitbesteding aan ISD Bollenstreek);
-
Aanvullende rijksbijdragen die zijn verstrekt in relatie tot Covid-19;
*
Subsidieverantwoording door subsidie ontvangende partijen (prestatielevering);
*
Onderbouwing prestatielevering zorgaanbieders; Risicoanalyse mogelijke Covid-19 impact op balansposities (0.a. in het kader van
mogelijke oninbaarheid); + +
Toelichting met betrekking tot corona in jaarverslag en jaarrekening (diverse paragrafen, met name onder weerstandsvermogen en bedrijfsvoering); Uitstel voor het betalen van de huur van vastgoed dat wordt verhuurd;
jaarrekeningcontrole 2021 zijn geen bijzonderheden naar voren gekomen, anders dan in ons verslag gemeld. We constateren dat de gemeente zelf al aanvullende analyses had uitgevoerd en overeenkomstig heeft verwerkt (bijvoorbeeld voorziening dubieuze debiteuren). Ten aanzien van uw gemeentelijke gesubsidieerde instellingen zijn door het college aanvullende afspraken gemaakt over de besteding van de subsidiebijdrage in 2021 als gevolg van de beperkingen vanuit COVID-19. Wij hebben vastgesteld dat de subsidies getrouw en rechtmatig zijn verantwoord in de jaarrekening 2021. Ten aanzien van het sociaal domein is dit praktisch geheel uitbesteed. Hierbij zijn
aangaande de toetsing op prestatielevering bij zorgaanbieders geen bijzonderheden naar voren gekomen bij de diensten waarbij itis uitbesteed.
Gedurende de COVID-19 periode waarin niet de afgesproken zorg geleverd kon Uit de controle aangaande “specifieke” Covid-19 items komen de volgende bevindingen voort:
een vorm van ‘continuïteitsbijdrage” gekeken welke zorg wel geleverd kon
- _ De gemeente Noordwijk heeft de aanbeveling van de commissie BBV om een
aparte paragraaf
worden hebben de zorgaanbieders in afstemming met de uitbestede diensten in
“effecten Covid-19" op te nemen overgenomen.
Hierin is
toereikend aandacht besteed aan de (mogelijke) Covid-19 effecten. We herkennen de genoemde zaken vanuit onze jaarrekeningcontrole 2021. - _ De aard van de crisis bracht snelle besluitvorming met zich mee en door de gemeente is op periodieke basis geacteerd op de uitdagingen die vanuit Covid19 naar voren zijn gekomen. Aangezien de rechtmatigheid van financiële transacties een belangrijk aspect van de jaarstukken en de daarin opgenomen bijlagen is, zijn de financieel relevante stukken in de jaarrekening opgenomen en toegelicht.
worden en wanneer dit niet kon zin altematieven aangeboden. De gemeente Noordwijk is hiermee akkoord gegaan en s hier in de toetsing van de geleverde prestatie coulant mee om gegaan. Uit onze nadere detailcontroles en onderzoek op de Tozo op de rapportages van de accountant van ISD Bollenstreek zijn geen bijzonderheden naar voren gekomen. Op basis van ons afsluitende overleg met de accountant van ISD Bollenstreek constateren wij dat hier toereikende aanvullende werkzaamheden op zijn verricht.
14
© bakertilly
Overige bevindingen Mat:
Ie vaste activa
de jaarrekening geen directe risico's voor. Wij willen u erop wijzen dat u ervoor dient
Huuropbrengsten In onze controle hebben wij geconstateerd dat er voor de verantwoording van de verhuuropbrengsten niet wordt gewerkt met een verhuuradministratie. De
te zorgen dat deze eens in de twee jaar worden getaxeerd.
ontwikkelingen van de verkregen huuropbrengsten worden via de mutaties in het
Voorzieningen
Onder de materieel vaste activa zijn warme gronden opgenomen. Wij zien hier voor
In onze controle hebben wij geconstateerd dat het verband tussen de voorziening
grootboek gemonitord. Voor een omzetstroom van 3 miljoen per jaar verwachten wij een deugdelijke verhuuradministratie. Wij verwachten hierbij dat er een overzicht is met de huurobjecten, waarbij een aansluiting is naar de onderliggende huurcontracten
riolering en het onderliggende GRP niet voldoende inzichtelijk is. Dit gebrek aan
en de huurverantwoordingen per maand die hier op aansluiten.
inzicht wordt enerzijds veroorzaakt doordat er wordt gewerkt met twee GRP's
momenteel bij de gemeente. Het risico dat de gemeente hierbij looptis dat de verhuuropbrengsten en verhuurobjecten niet volledig worden verantwoord
(voortkomend uit de voormalige gemeentes Noordwijk en Noordwijkerhout)
Dit overzicht ontbreekt
Anderzijds is er onvoldoende inzicht in de besteding versus de begrote lasten voor
groot onderhoud (zoals opgenomen in het GRP).
Wij zouden een periodieke analyse
verwachten die aangeeft hoe het uitgevoerde groot onderhoud zich verhoudt tot de begroting in combinatie met het inzicht in de actuele stand van de voorziening en waarvoor deze Ís gevormd.
Wij hebben van u vernomen dat er in 2021-2022 reeds een start is gemaakt met de implementatie van een verhuuradministratie. Wij adviseren bovenstaande punten mee te nemen
In 2022 verlopen de huidige GRP's en is actualisatie vereist. Wij raden u dan ook aan om vanaf heden de aansluiting vanaf het begin nauwkeurig bij te houden en de
Investeringen De Schelft In 2020 is een gedeelte van 'De Schelft afgebrand. In 2021 zijn er nadere ontwikkelingen geweest, waaronder de bouw van een tijdelijke sporthal en
wijzigingen inzichtelijk te maken.
besluitvorming over een nieuw zwembad.
Op deze wijze is er gedurende de gehele looptijd van
de plannen een goed inzicht in de aansluiting van de plannen naar de werkelijke
In het kader van de controle hebben
vastgesteld dat de investeringen die zijn gedaan in tjdelijke De Schelft rechtmatig zijn
besteding en opgebouwde voorziening Vennootschapsbelasting Dit jaaris er een vaststellingsovereenkomst gesloten met de Belastingdienst. Wij hebben deze overeenkomst ingezien. In onze controle hebben wij vastgesteld dat de ontvangen berekening van de vennootschapsbelasting aansluit met de uitgangspunten zoals overeengekomen in de vaststellingsovereenkomst. De vennootschapsbelasting is nauwkeurig verantwoord in de jaarrekening.
Samenwerking Van Erk Gedurende 2021 heeft de gemeente op meerdere momenten overleg geweest over enkele bepalende grondposities binnen de gemeente. In het kader van onze controlewerkzaamheden hebben wij vastgesteld dat de invloed van de transactie geen directe invloed heeft op de jaarrekening van de gemeente.
1
© bakertilly
Jaarverslag Jaarverslag
Hieronder zijn onze conclusies en aanbevelingen inzake het jaarverslag opgenomen:
In het jaarverslag worden de beleidsuitgangspunten en beleidsevaluaties zichtbaar. De paragrafen maken deel uit van het jaarverslag en vallen dus niet onder de controle
van de jaarrekening. Primair object van de accountantscontrole (op grond van Artikel 213 van de Gemeentewet)is de jaarrekening, waaronder het overzicht van baten en
lasten met toelichting en de balans met toelichting, zoals in de jaarstukken 2021 is
Vereisten
Uw jaarverslag bevat de vereiste informatie op basis van
BBV
arikel 24 l
opgenomen.
Voor de accountantscontrole onderzoeken wij het jaarverslag om vast te stellen of het
jaarverslag verenigbaar is met de jaarrekening en geen materiële afwijkingen bevat en of het jaarverslag alle informatie bevat die op grond van de Gemeentewet en de Nederlandse Standaard 720 is vereist.
Deze werkzaamheden
hebben niet dezelfde
Verenigbaar
gesignaleerd
arikel 25 en 26 BBV.
Uw jaarverslag is verenigbaar met de jaarrekening. Wij hebben vastgesteld dat de informatie in het jaarverslag
Overeenstemming
overeenstemmen met de resultaten van de door ons uitgevoerde controlewerkzaamheden.
diepgang als onze controlewerkzaamheden bij de jaarrekening. Wij hebben geen strijdigheden geconstateerd tussen de in het jaarverslag opgenomen informatie en het beeld van de jaarrekening en geen materiele afwijkingen
2,
Alle verplichte paragrafen zijn opgenomen
Paragraten
van
voldoende
en zijn kwalitatief
niveau.
De toelichtingen zijn goed leesbaar en geven een adequate
Informatiewaarde
analyse tussen het uilgevoerde beleid en de financiële gevolgen.
Incidentele
balen
en lasten
De toelichting op de incidentele baten en lasten voldoet aan de minimaal gestelde eisen. Uw gemeente
Covid-19
heeft ervoor gekozen
om een afzonderljke
paragraaf op te nemen waarin de impact als gevolg van Covid19 is beschreven.
Hiermee geeft u een goed inzicht n deze
bijzondere gebeurtenissen.
18
© bakertilly
SiSa-bijlage en WNT SiSa-bijlage
WNT verantwoording
Wij hebben de in de SiSa-bijlage van de jaarrekening genoemde specifieke
Sinds enkele jaren geldt de Wet normering topinkomens (WNT). Op basis van
uitkeringen gecontroleerd met inachtneming van de Nota verwachtingen
deze wet zijn de bezoldiging van topfunctionarissen in de publieke en
accountantscontrole 2021.
semipublieke sector en de uitkeringen wegens beëindiging dienstverband aan
De hierbij geconstateerde fouten en onzekerheden dienen
op grond van het Bado n het verslag van bevindingen te worden opgenomen indien
de navolgende rapporteringstolerantie per specifieke uitkering wordt overschreden: — —
€12.500 indien de omvangbasis kleiner dan of gelijk aan € 125.000 is; 10% indien de omvangbasis groter dan € 125.000 en kleiner dan of gelijk aan €1.000.000is;
-
€125.000 indien de omvangbasis groter dan € 1.000.000 is.
topfunctionarissen wettelijk gemaximeerd. Voor gemeenten geldt dat de gemeentesecretaris en de griffier als topfunctionaris worden aangemerkt. Beide topfunctionarissen zijn in loondienst en er hebben zich gedurende 2021 geen wijzigingen voorgedaan. Dit jaar is enkel het voormalig gemeentesecretaris definitief uit dienst getreden. Dit heeft conform de voorgaand jaar gemaakte afspraken plaatsgevonden
Op grond van ons onderzoek hebben wij bij de speifieke uitkeringen geen fouten
Voor topfunctionarissen geldt naast de maximering van de bezoldiging en
en/of onzekerheden geconstateerd die de voor SiSa geldende rapporteringstolerantie overschrijden.
eventuele uitkering wegens beëindiging van het dienstverband een publicatieverplichting in de jaarrekening. Deze publicatieverplichtingen geldt eveneens voor bezoldiging van niet-topfunctionarissen met een dienstbetrekking, indien hun bezoldiging het algemene bezoldigingsmaximum (naar rato van de omvang van het dienstverband) overschrijdt
De SiSa-bijlage dient door uw gemeente samen met een aantal andere verplicht
voorgeschreven verantwoordingsstukken voor 15 juli aanstaande elektronisch bij het CBS te worden aangeleverd. Door middel van een voorgeschreven tabel dienen wij te rapporteren over onze bevindingen ten aanzien van de in de jaarrekening opgenomen SiSabijage In bilage A bij dit rapport zijn deze bevindingen in de voorgeschreven tabel opgenomen. U kunt deze tabel hanteren ten behoeve van verzending naar het CBS.
Wij hebben vastgesteld dat de bezoldigingen over 2021 niet strjdig zijn met de WNT en dat de jaarrekening voldoet aan de publicatieverplichtingen van de WNT. Wij willen benadrukken dat de naleving van de anticumulatiebepaling (het nagaan of topfunctionarissen van uw gemeente betrokken zijn bij andere organisatie C.q. nevenactiviteiten hebben welke onder de WNT vallen) overigens geen onderdeel uitmaakt van de controle van de accountant.
De WNT-toezichthouders
kunnen
hier wel zelfstandig onderzoek naar doen en zo nodig handhavend optreden.
17
© bakertilly
Rechtmatigheid Europese aanbestedingsricht
In de toelichting op de staat van baten en lasten is door het college een analyse van
In het kader van de rechtmatigheid van de jaarrekening 2021 is een controle
de overschrijdingen opgenomen.
uitgevoerd op de naleving van de (Europese) aanbestedingsrichtijnen. Uit onze
passen binnen het bestaande beleid of worden gecompenseerd door hogere baten
controle op de rechtmatigheid van de inkopen blijken geen bijzonderheden, waarbij
binnen het programma.
niet de juiste procedure i gevolgd en hebben daarom geen bedrag als
overschrijdingen te autoriseren in het kader van de vaststelling van de jaarrekening 2021. Vooruitlopend hierop zijn wij hiervan reeds uitgegaan bij het vormen van ons oordeel over de (begrotings)rechtmatigheid.
rechtmatigheidsfout aangemerkt
De overschrijdingen zijn toereikend toegelicht en
Het college stelt uw gemeenteraad voor genoemde
Ondanks dat wij geen bijzonderheden hebben geconstateerd, zijn er wel veel opdrachten die over de grens van Europees aanbesteden gaan, maar die om verscheidene redenen akkoord zijn bevonden. Er wordt door de gemeente in meerdere gevallen aan raamovereenkomsten gewerkt, die Europees worden
Wij constateren per programma op lastenniveau ten opzichte van de gewijzigde
aanbesteed
verschillen komen grotendeels ook door onttrekkingen aan de reserve
Wij adviseren het college om de interne beheersing in het aanbestedingsproces verder aan te scherpen. Door meer gebruik te maken van raamcontracten kunnen de risico's die samenhangen met de aanbestedingswet verder worden ingeperkt.
De grootste overschrijding zit in programma 1 en bedraagt €1,7 miljoen. Deze overschrijding wordt grotendeels (€ 1 mn) veroorzaakt door 'Onroerende zaken’ Hierbij wordt door de gemeente aangeven dat dit niet in te schatten is aangezien het
begroting relatief kleine overschrijdingen.
Enkel in programma 1, 5 en 9 zijn er op
totaalniveau overschrijdingen geweest ten opzichte van de gewijzigde begroting.
De
initiatief met betrekking tot het benutten van de middelen hiertoe bij de inwoners en de Begrotingsrechtmatighei Naast de controle op de rechtmatige totstandkoming van de baten, lasten en balansmutaties in de jaarrekening 2021, hebben wij de begrotingsrechtmatigheid
In programma 9 zitten relatief grote onder- en overschrijdingen. Als gevolg van de
gecontroleerd.
Het systeem van budgetbeheer en -bewaking moet waarborgen dat de baten en lasten binnen de begroting blijven en dat belangrijke wijzigingen of dreigende overschrijdingen tjdig worden gemeld aan de gemeenteraad, zodat deze tijdig (binnen het begrotingsjaar) een besluit kan nemen. Een systeem met onvoldoende waarborgen voor tdige melding aan de gemeenteraad van budgetoverschrijdingen heefthet risico in zich dat inbreuk wordt gemaakt op het budgetrecht van de raad. Het begrotingscriterium is verder verfijnd en uitgewerkt n de Kadernota 2018 van de Commissie
bedrijven ligt. Enkele voorbeelden van deze iniatieven zijn gelegen aan het Bonnekeplein en de Molenweg.
BBV.
cyclus voor het jaarlijks actualiseren van grondexploitaties komen de baten en lasten die hiermee samenhangen pas bij de jaarrekening tot uitdrukking. De overschrijdingen in de overige programma's worden door meerdere kleine overschrijdingen veroorzaakt. Wij adviseren de gemeente na het opstelien van de jaarrekening intern de overschrijdingen te evalueren. Dit om grote afwijkingen tijdig te evalueren om te bespreken of dit volgend jaar voorkomen kan worden
19
© bakertilly
Rechtmatigheid Financiering
Kredieten
Wij zijn nagegaan of de investeringen tot stand zijn gekomen binnen de grenzen van
In 2021 heeft uw gemeente een nieuwe langlopende lening met een omvang van 30
de door de gemeenteraad geautoriseerde kredieten.
miljoen euro afgesloten.
Wij constateren dat er geen
Wij hebben de aansluiting naar de leningsovereenkomst
overschrijdingen op investeringsniveau aanwezig zijn ten opzichte van de gevoteerde
gemaakt.
kredieten. Zodoende heeft dit geen gevolgen voor onze controle.
jaarrekening is verwerkt
Mutaties
Ten aanzien van de naleving van de renterisiconorm, het kasgeldlimiet en de naleving
in de reserves
Hierbij hebben wij vastgesteld dat dit deze overeenkomst nauwkeurig in de
De muaties in de reserves zoals opgenomen in de jaarrekening kunnen als volgt
schatkistbankieren merken wij op dat de gemeente Noordwijk zich aan de wettelijke
worden gespesificeerd:
normen heeft gehouden. Dit is toereikend is toegelicht in de paragraaf financiering respectievelijk de jaarrekening
Dotaties Onttrekkingen Saldo mutaties n de reserves
17.323 23.892 6.568
17.350 14.590 -2.760
-27 -9.301 -9.329
Uit onze controle inzake de mutaties in de reserves zijn geen bevindingen voortgekomen. De afwijkingen zijn met name gelegen in de afwikkeling van de
resultaten op programma 1, 4, 6, 8 en programma 9. Deze afwijkingen zijn afdoende toegelicht in de jaarrekening.
20
Financiële positie
© bakertilly 3. Ontwikkelingen in de jaarcijfers 3.1 Verloop van het eigen vermogen van uw gemeente
Het eigen vermogen, inclusief het gerealiseerde resultaat, bedraagt per 31 december 2021 volgens de jaarrekening €148 miljoen en heeft zich de afgelopen jaren als volgt ontwikkeld: Gratiek ontwikkeling eigen vermogen
(x € 1.000)
3.2 Analyse van het resultaat Het resultaat voor mutaties in de reserves laat een positief saldo zien. Het gerealiseerde totaal saldo van baten en lasten bedraagt afgerond € 4.2 miljoen positief. In de begroting(na wijzigingen) was rekening gehouden met een resultaat van níhil In de toelichting op het overzicht van baten en lasten n de jaarrekening wordt vanaf
pagina 171 in hoofdlijnen een verklaring gegeven voor de afwijkingen ten opzichte van de 160.000 -
begroting na wijziging. Als onderdeel van de toelichting op het overzicht van baten en
140000
_
lasten in de jaarrekening 2021 wordt overzichtelijk aangegeven welke baten en lasten als
120.000
_
100.000
_
80000
incidenteel zijn aan te merken. Voor een nader gedetaileerd inzicht van de afwijkingen en de verklarende toelichting hierop verwijzen wij u naar de toelichtingen per programma, zoals opgenomen in de toelichting op het overzicht van baten en lasten in uw jaarrekening.
_
60000
40000 20000
_ 0
20000
2018
2019
2020
2021
= Algemene reserve =Bestemmingsreserve Gerealiseerd
resultaat
Van de totale reserves ter hoogte van €148 mijoen is €51 mijoen opgenomen als algemene reserve. Het saldo van deze reserve is ten opzichte van voorgaand jaar
gedaald met € 1 miljoen. Per saldo is gedurende 2021 €7miljoen toegevoegd aan de reserves. Deze dotatie (ten laste van het resultaat) vormt samen met het totaal saldo van baten en lasten (€ 4.2 miljoen voordelig) het gerealiseerde resultaat van € 4.2 mijoen.
2
G bakertilly
3. Financiële positie 3.3 Weerstandsvermogen en financiële kengetallen De analyse van het weerstandsvermogen en de financiële kengetallen i een
Het kengetal schuldquote i licht gedaald in 2021 (van 29,7 % naar 35,3%). Ondanks
de lichte daling wordt er ruim binnen de gestelde eisen van de VNG gebleven.
onderdeel van het jaarverslag en de paragraaf weerstandsvermogen en
risicobeheersing. Vanuit onze controlerende rol dienen wij vast e stellen of het
De solvabiliteitis licht gedaald van 59,2% naar 57,5% in 2021.
jaarverslag (en dus deze paragraaf) niet strijdig is met de jaarrekening en geen
signaalwaarde als de solvabiliteit onder de 20% komt. Zoals vorig jaar opgemerkt
De VNG hanteert een
materiële onjuistheden bevat. De kengetallen moeten altjd in relatie tot elkaar
constateren we dat de solvabilteit ruim voldoende is.
worden bezien. Uit de combinatie van de kengetallen kan een beeld worden gemaakt
van de financiële positie van de gemeente.
Daarbij kan ook inzichtelijk worden
Belastingcapaciteit: de lastendruk op de gemeente Noordwijk ten opzichte van het
gemaakt wat de oorzaak is van een sterke of zwakke financiële positie. De financiële
landelijk gemiddeld bedraagt 112,2%. De woonlasten in Noordwijk liggen hiermee
kengetallen geven, met de inherente beperkingen hierbij, inzicht n (de ontwikkeling)
hoger dan het landellijk gemiddelde.
uw financiële positie, mede in relatie tot de landelijke benchmark.
onder het landelijk gemiddelde waardeert VNG als ‘voldoende', woonlasten tussen het
Deze zijn in 2021 gelijk gebleven. Woonlasten
landelijk gemiddelde en 120% als 'matig' en woonlasten hoger dn 120% als Hieronder hebben wij de ontwikkelingen in uw kengetallen en een relatie naar de landelijke ontwikkelingen weergegeven:
‘onvoldoende’.
Het kengetal voor de grondexploitaties is n 2021 toegenomen. Deze toename vloeit voomamelijk voort uit het in exploitatie nemen van de grondexploitatie Bronsgeest. Op
basis van het kengetal blijkt dat het risicoprofiel voor de gemeente hoger ligt dan het gemiddelde landelijke. Netto schuldguote
353
297
78
49
Op basis van het kengetal ‘structurele exploitatieruimte” bljkt dat er voldoende
Netto schuldguote gecorrigeerd
236
212
67
42
structurele begrotingsruimte is om tekorten of extra lasten binnen de huidige begroting
Solvabiliteit
575
592
3
3
Grondexploitaties Belastingcapaciteit
12,9 122
89 1122
85 105
85 103
Structurele exploitatieruimte
67
18
06
21
op te vangen.
23
© bakertilly 3. Financiële positie 3.4 Weerstandsvermogen en risicobeheersing
In de paragraaf "Weerstandsvermogen en risicobeheersing”
in het jaarverslag is een
toelichting opgenomen op de weerstandscapaciteit van de gemeente. Op basis van de
inventarisatie van de geïdentificeerde risico's, waarbij rekening wordt gehouden met kans op voordoen en financiële impact, wordt berekend welk bedrag benodigd is ter
dekking van de geïdentificeerde risico's. Hierbij wordt verondersteld dat alle risico's zich nooit tegelijk voordoen. Wij kunnen ons vinden n dit uitgangspunt. Hieronder is het verloop over de afgelopen 3 jaar weergegeven inclusief een
kwalificatie van de weerstandsratio.
De weerstandscapaciteit is voornamelijk
opgebouwd vanuit de algemene reserve. De weerstandsratio kwaificeert als “Ruim voldoende’.
Weerstandscapacieit
Aisico's
Weerstandsratio
_
€6425
€7175 |
7175
>=20
Uitstekend
€3673
€3077
€3266
1420
Ruim voldoende
06<08
Onvoldoende
<06
Ruim onvoldoende
17
23
12
10<14
osci0
Voldoende
w
24
Overige onderwerpen
© bakertilly
5. Overige onderwerpen Rechtmatigheidsverantwoording
Fraude en continuiteit in de controleverklaring Als reactie op de rapporten van de Commissie Toezicht Accountancysector en Monitoring Commissie Accountancy heeft de NBA in de 2e helft van 2020 aangekondigd dat zij het beleid op de gebieden Fraude en Continuïteit meer concreet en meer zichtbaar tot uitdrukking wil brengen. In het voorjaar van 2021 is een pilot uitgevoerd waarbij aan accountantsorganisaties is
gevraagd aandacht aan deze onderwerpen te besteden in de controleverklaring.
Het
gaat niet om een uitbreiding van uit te voeren werkzaamheden maar over het rapporteren over onze werkzaamheden. Inmiddels is de volgende stap gezet en zijn in december 2021 de beroepsregels (vastgelegd in de Nadere Voorschriften Controle en Overige Standaarden) aangepast De aanvuling in Standaard 700 komt er in hoofdlijnen op neer dat afzonderlijke secties voor de onderwerpen continuiteit en fraude in de controleverklaring worden opgenomen. Hierin wordt uiteengezet hoe de accountantbij de controle-aanpak inspeelt op risico's ten aanzien van fraude en continuïteit en worden de uitgevoerde werkzaamheden toegelicht. Als aanvuling kan de accountant ook de uikomsten van deze werkzaamheden of belangrijke waarnemingen met betrekking tot het onderwerp toelichten. De beide
secties worden in alle controleverklaringen (verplicht) opgenomen; ook in situaties waar geen sprake is van ernstige continuïteitsonzekerheid of spraakmakende
fraudecasuïstiek. Deze verplichting geldt voor de verklaring bij de jaarrekening 2022. Omdat binnen de publieke sector het begrip continuïteit minder relevant is, zijn de stakeholders nog in overleg hoe de accountant hier voor de publieke sector invuling aan gaat geven. Ten aanzien van de fraudecasuistiek zou idealiter de nieuwe sectie in
de controleverklaring moeten aansluiten op de frauderisico-analyse opgesteld door het
In de loop van 2022 wordt de Wet versterking decentrale rekenkamers van kracht. In de tweede nota van wijziging is hierin ook de rechtmatigheidsverantwoording meegenomen die het college van
burgemeester en wethouders met ingang van 2022 moet afleggen.
Deze verantwoording wordt
onderdeel van de jaarrekening en daarmee ook object van onderzoek van de accountant ten aanzien
van getrouwheid van de jaarrekening In de Kadernota rechtmatigheid 2022 is door de commissie BBV invulling gegeven aan de rechtmatigheidsverantwoording met betrekking tot het voorwaarden-, begrotings- en misbruik en
oneigenlijk gebruik criterium. Voor u als gemeente i het van belang om - _ de rapporteringsgrens vastte stellen (0-39% van de begrote lasten na dotatie aan de reserves);
het normenkader 2022 op te stellen (en dit door de raad te laten vaststellen); - _ hetnormenkader te vertalen in een toetsingskader (toetspunten financiële rechtmatigheid); - _ beheersdoelstellingen, risico's en beheersmaatregelen te formuleren; - _ een controleplan opstellen; en -
_
de controlewerkzaamheden
uitvoeren.
Daarbij vragen wij specifieke aandacht voor deugdelijke dossiervorming Bij de gemeenten die hiertoe in 2021 al een pilot hebben gedraaid s gebleken dat het geen sinecure is om de onderbouwing van de rechtmatigheidsverantwoording goed in te richten. De intentie van de
wetswijziging is om de gemeentelijke organisatie beter in control te laten komen.
Dat betekent dus
ook dat de organisatie, denk aan budgethouders en management, moeten worden meegenomen. Ook gaat de wetswijziging uit van collectieve verantwoordelijkheid van het college. Dat vraagt het creëren van breed draagvlak en betrokkenheid. Wij adviseren u tjdig de werkzaamheden op te starten, niet alleen de controle, maar juist ook de versterking van de interne beheersing. Hoewel alleen financiële rechtmatigheid nu een wettelijke borging kent, is bovenstaand framework ook goed toe te passen bij 0.a. doelmatigheid, doeltreffendheid, niet-financiële rechtmatigheid, fiscaliteit en IT.
college, dan wel de toelichting van het college op eventuele frauderisico's in de
paragraaf bedrijfsvoering in het jaarverslag
De gemeente heeft samen met onze specialisten op het gebied van de rechtmatigheidsverantwoording reeds stappen ondernomen. Wij hebben hierover reeds in de managementietter de nodige bevindingen gerapporteerd.
26
© bakertilly
5. Overige onderwerpen Environmental Social and Governance rapportage
Wij constateren dat de gemeente bijvoorbeeld n de planvorming voor de
In april 2021 heeft de Europese Commissie de Corporate Sustainabilty Reporting
grondexploitaties in belangrijke mate de duurzaamheidsdoelstellingen reeds
Directive (CSRD) gepubliceerd. Als gevolg van deze richtlijn worden grote bedrijven
verwerkt. Daarnaast hebben wij ook in meerdere besprekingen met de gemeente
verplicht om met ingang van het boekjaar 2023 te rapporteren over hun impact op
naar voren horen komen wat voor de gemeente het belang voor ESG is. Zo
milieu- en sociale zaken. De richtlijn heeft tot doel de kwaliteit van de gerapporteerde informatie met betrekking tot ESG-aangelegenheden te verbeteren, met als uiteindelijk doel de transformatie naar een duurzamere economie te ondersteunen in lijn met de klimaatverbintenis van Parijs.
hebben wij bijvoorbeeld in het gesprek met de voorziening riolering vernomen dat
De volgende informatie is 0.a. vereist om n de ESG-rapportage op te nemen:
levering van een nieuw schoolgebouw aan een scholenstichting als btw-
de gemeente het belang van EGS in haar plannen meeneemt Btw-besparende schoolconstructies De Hoge Raad heeft op 4 februari 2022 geoordeeld dat een gemeente bij de
-
welke duurzaamheidstrends en -ontwikkelingen een materiële impact kunnen
hebben op de onderneming (bijv. tekort aan middelen, bedrijfsonderbrekingen door slechte weersomstandigheden enz.);
-
welke materiële impact de onderneming heeft op haar omgeving (mens en milieu);
-
informatie over langetermijndoelstellingen van de onderneming met betrekking tot
ESG en de geboekte vooruitgang daarin; informatie over immateriële activa (bijv. sociaal kapitaal). Momenteel is de rapportage over duurzaamheid alleen van toepassing voor grote bedrijven. Maatschappelijk staat duurzaamheid echter hoog op de agenda en dat betekent datin de toekomst mogelijk ook een rapportageverplichting voor u als gemeente gaat gelden. Wij gaan graag met u in gesprek over hoe ESG binnen de
ondernemer handelt (.e. een economische activiteit verricht), ondanks dat de
levering plaatsvindt tegen een niet-kostendekkende vergoeding. De Hoge Raad merkt namelijk op dat algemeen bekend is dat gemeenten werkzaamheden met betrekking tot onroerende zaken verrichten en dat zijin dit kader worden aangemerkt als ondernemer in de zin van de btw. Dat in bepaalde situaties geen kostendekkende vergoeding wordt bedongen, doet niet af aan het btw-
ondernemerschap. Ondanks dat de Belastingdienst de schoolconstructies met diverse middelen actief bestridt, bljkt uit deze zaak dat gemeenten onder
bepaalde voorwaarden en omstandigheden de btw op de bouwkosten van schoolgebouwen in aftrek kunnen brengen.
gemeente is vormgegeven en hoe ontwikkelingen hierover worden gemonitord. Wij kunnen u ondersteunen bij de uitwerking van uw duurzaamheidsstrategie, het adviseren omtrent te nemen acties omtrent uw duurzaamheidsstrategie en u te
ondersteunen bij de bewaking van de realisatie van de strategie door middel van KP' en dashboarding.
27
© bakertilly
5. Overige onderwerpen Soft controls
De huidige maatschappelijke ontwikke!ingen en toegenomen aandacht voor cultuur en
Organisaties die bewust hun cultuur managen zijn beter in het realiseren van
gedrag alsmede de omgang met ethische dilemma's, maakt dat ook van de
doslen en het managen van risico's vergeleken met organisatie die dat niet doen.
accountant wordt verwacht dat anders wordt gekeken naar risico's op dat gebied.
Het bewust managen van de cultuur gebeurt vanuit drie invalshoeken:
Daarmee zijn soft controls, als belangrijke aspecten van cultuur en gedrag, een relevant onderdeel n de jaarrekeningcontrole.
1.
In de herziene Standaard 315 Risico's op een afwijking van materieel belang identificeren is in paragraaf 21b vermeld
2.
‘De accountant dient door het uitvoeren van risico-inschattingswerkzaamheden inzicht te verwerven in de interne beheersingsomgeving. De accountant doet dit door te
3.
verantwoordelijk zin, is cruciaal voor het realiseren van noodzakelijke veranderingen in een organisatie. De mate waarin een gemeente centraal of decentraalis georganiseerd is vanzelfsprekend van invioed op de rol- en verantwoordelijkheidsverdeling. Processen en procedures: het besef dat het opleggen en handhaven van regels, het gedrag van mensen niet genoeg verandert Soft controls: het cultiveren van alle niet-tatbare maar wel gedrag-
evalueren of
beïnvloedende factoren in organisaties die kunnen helpen bij het realiseren van
-
doelen en het managen van risico's. Organisatie en besturing: het besef dat alle organisatieonderdelen goed inzicht in soft contrals levert samen met de analyse van hard controls een completer beeld op van de interne beheersingsomgeving en de mogelijke
-
-
het management, onder het toezicht van de met govemance belaste personen, een cuituur van eerlijkheid en ethisch gedrag heeft gecreëerd en gehandhaafd; de sterke punten in de elementen van de interne beheersingsomgeving samen een geschikte basis vormen voor de andere componenten van het interne beheersingssysteem van de entiteit gezien de aard en complexiteit van de entiteit,
4
effectiviteit van de genomen interne beheersingsmaatregelen.
In
en;
samenwerking met onze HR consultants gaan wij graag met u over dit
tekortkomingen in de interne beheersingsomgeving de andere componenten van
onderwerp in gesprek.
het interne beheersingssysteem van de entiteit ondermijnen.” Hetis voor de accountant dus van belang om inzicht te verkrijgen in de cultuur van een organisatie en het gedrag van het management en de medewerkers. Dit kan zelfs al een rol spelen in het proces van opdrachtacceptatie en -continuering. Cultuur en gedrag zijn brede begrippen. Cultuur is een gemeenschappelijke verzameling van normen, waarden en gedragsuitingen die gedeeld worden door de Ieden van de organisatie. Of anders gezegd: ‘zo doen we dat hier’. Gedrag kan worden omschreven als een verzameling van bewuste of onbewuste, (niet-) tastbare handelingen die gestuurd worden door bijvoorbeeld overtuigingen en omgeving.
In de management etter die wij reeds hebben uitgebracht hebben wij over de inteme beheersing van de gemeente Noordwijk gerapporteerd. Hierbij hebben enkele aanbevelingen gedaan. Echter is het totaalbeeld dat de interne beheersing binnen de gemeente Noordwijk goed is ingeregeld. Zodoende zijn wij van mening dat bovenstaande goed op orde is binnen de gemeente. Wel begrijpen wij dit jaar uit de controle dat er relatief veel verloop is geweest binnen de gemeente. Aandachtspunt hierbij s dat ook de ongeschreven regels naar nieuwe medewerkers worden overgedragen.
28
G bakertilly
G bakertilly
Bijlage A — SiSa-bijlage
Het is volgens de Nota verwachtingen accountantscontrole 2021 voorgeschreven dat wij de geconstateerde fouten en onzekerheden per regeling rapporteren door middel van
onderstaande verplichte tabel. Deze tabel dient door uw gemeente samen met een aantal andere verplicht voorgeschreven verantwoordingsstukken voor 15 juli 2022 elektronisch bij het CBS te worden aangeleverd
A128
\mnïiee:í\rî‘ zgïa‚ge ondersteuning naleving controle op coronatoegangsbewijzen (SiSa tussen
-
n
B2
Regeling specifieke uitkering gemeentelijke hulp gedupeerden toeslagenproblematiek (deel 2)
v
nyt
c
Regeling spesifieke uitkering Reductie Energiegebruik
nvi.
n
c32
Regeling specifieke uitkering ventiatie in scholen
nvt
nyt
ce2
Regeling specifieke uitkering kwijtschelding gemeentelijke belastingen
nvt
nyt
D8
Onderwijsachterstandenbeleid 2019-2022 (OAB)
nvi.
nyit
D14
Regeling specifieke uitkering inhalen COVID-19 gerelateerde onderwijsvertragingen
nvt
nyt
E27B
Brede doeluitkering verkeer en vervoer (SiSa tussen medeoverheden)
nvt
nyt
H4
Regeling specifieke uitkering stimulering sport
nvt
nyt
Strekking controleverklaring rechtmatigheid:
Goedkeurend
Strekking controleverklaring getrouwheid:
Goedkeurend 3
G bakertilly
Bijlage A — SiSa-bijlage (vervolg)
Het is volgens de Nota verwachtingen accountantscontrole 2021 voorgeschreven dat wij de geconstateerde fouten en onzekerheden per regeling rapporteren door middel van
onderstaande verplichte tabel. Deze tabel dient door uw gemeente samen met een aantal andere verplicht voorgeschreven verantwoordingsstukken voor 15 juli 2022 elektronisch bij het CBS te worden aangeleverd
H8
Regeling Sportakkoord 2020-2022
nvt
nyt
H16
Regeling Specifieke uitkering ijsbanen en zwembaden
n
n
E
E
T
D
e
e
62
Gebundelde uitkering op grond van artikel 69 Participatiewet_gemeentedeel 2021
nvt.
nyt
G2A
Gebundelde uitkering op grond van artike! 69 Participatiewet_totaal 2020
n
nvit
a3
Besluit bijstandverlening zelfstandigen 2004 (uitsluitend kapitaalverstrekking)_gemeentedeel 2021
n
nvit
G3A
Besluit ijstandverlening zelfstandigen 2004 (uitsluitend kapitaalverstrekking) totaal 2020
nvi
nyt
aa
Tijdelijke overbruggingsregeling zelfstandig ondernemers en de Tijdelijke regeling overbruggingsregeling
_
n
e12
Kwijtschelden publieke schuiden SZW-domein hersteloperatie kinderopvangtoeslagafiaire
nvt
nyt
(Tozo) _gemeentedeel 2021
Strekking controleverklaring rechtmatigheid:
Goedkeurend
Strekking controleverklaring getrouwheid:
Goedkeurend
e
3
®
Bijlage B — Ongecorrigeerde controleverschillen
.
bakertilly
De hieronder opgenomen tabel met ongecorrigeerde controleverschillen s verstrekt aan het college en is als bijlage bij de Bevestiging bij de jaarrekening gevoegd. Wij hebben de
ongecorrigeerde verschillen met het college besproken.
Wij zijn van mening dat verschillen zoveel mogelijk door het college moeten worden gecorrigeerd, echter wij kunnen instemmen
met de overwegingen van het college om deze verschillen niet te corrigeren, aangezien deze bedragen niet materieel zijn voor het inzicht van de jaarrekening. De geconstateerde fouten
ten aanzien van getrouwheid en rechtmatigheid en onzekerheden zijn lager dan de door u vastgestelde controletolerantie van 19 respectievelijk 3% van de totale lasten. Positieve bedragen hebben een positief effect op het resultaat, een bedrag tussen haakjes heeft een negatief effect op het resultaat. Rechtmatigheidsfouten kunnen niet gesaldeerd worden. Fouten
Tozo verantwoording ISD Bollenstreek
110
110
Verwerking toeristenbelasting
154
154
Totaal ongecorrigeerde controleverschillen
264
264
0
nvit
264
264
Prestatielevering jeugd (ondergebracht bij TWO Holland Rijnland)
125
125
Totaal onzekerheden
125
125
Effect niet gecorrigeerde controleverschillen voorgaande jaarrekening
Totaal Onzekerheden
32
© bakertilly
Bijlage C — Controleaanpak Controleaanpak en uitvoering
Inschakeling van interne / externe deskun« Wij hebben n het kader van onze controle wel gebruik gemaakt van de werkzaamheden van interne en/of externe deskundigen.
Wij voeren onze controle uit met een mix van systeem- en gegevensgerichte werkzaamheden en een mix van vaste teamleden en ingeschakelde experts.
Daarnaast beschikken wij als organisatie over verschillende kwaliteitsborgingsmaatregelen. Dit geheel tezamen leidt tot een kwalitatief goede controle. In ons controleplan en dit verslag is voor elk bijzonder aandachtsgebied in onze controle terug te lezen wat de kernpunten in onze controle zijn geweest die
Verbonden partijen Ten aanzien van de verbonden partijen van gemeente Noordwijk hebben wij vastgesteld dat:
hebben bijgedragen aan de kwaliteit n onze controle. Daarnaast gaan wij in de
—
volgende paragrafen van deze bijlage nog nader in op de samenwerking met de andere accountants en de ingeschakelde experts.
—
Onze controleaanpak is onder andere gericht op het in kaart brengen van de voor de
—
de (significante transacties met) verbonden partijen toereikend zijn toegelicht in
de jaarrekening en paragraaf verbonden partijen; geen sprake is van indicaties voor ongeautoriseerde significante transacties
met verbonden partijen, welke indicaties geven voor fraude; jaarrekening van belang zijnde risico’s. Op basis van onze gesprekken met het management over de belangrijke financiële en operationele ontwikkelingen is een aantal punten met een verhoogd risico voor de jaarrekening 2021 onderkend, deze zijn weergegeven op pagina 9 van dit verslag.
geen sprake s van indicaties dat de van toepassing zijnde wet- en regelgeving
niet is nageleefd. Significante uitdagingen/moeilijkheden tijdens de controle Er zijn geen significante uitdagingen/moeilijkheden geweest tijdens de controle.
Samenwerking met interne accountantsdienst/andere accountants
icante schattingsposten
Voor de jaarrekening van de gemeente Noordwijk maken wij gebruik van diverse
De belangrijkste schattingsposten binnen de jaarrekening van gemeente
verbonden partijen/gemeenschappelijke regelingen en uitvoeringsorganisaties.
Noordwijk betrefien:
De
samenwerking met ISD Bollenstreek en TWO Holland Rijnland ten aanzien van het
-
waardering van uw grondexploitatie;
sociaal domein is van significant belang in het kader van de jaarrekeningcontrole. hebben bij de accountants een review uitgevoerd op zijn werkzaamheden.
— -
waardering van uw materiële vaste activa; nauwkeurigheid en volledigheid van de voorzieningen.
Wij
Het college van burgemeester en wethouders is verantwoordelijk voor het maken van schattingen bij het opmaken van de jaarrekening. Als accountant van de gemeenteraad beoordelen wij deze door het college gemaakte schattingen. Op basis van de door ons uitgevoerde controlewerkzaamheden concluderen wij dat de gemaakte schattingen door het college aanvaardbaar zijn.
3
Bijlage D — Onafhankelijkheid
© bakertilly
Bevestiging van het management Wij hebben het college van burgemeester en wethouders ter confirmatie een schritelijke bevestiging gevraagd en ontvangen aangaande haar verantwoordelijkheden inzake de financiële verslaggeving.
Wij zijn onafhankelijk van gemeente Noordwijk Baker Tily heeft diverse organisatorische maatregelen getroffen om zijn onafhankelijkheid en die van zijn medewerkers te waarborgen. Deze maatregelen omvatten
—
onder meer:
voorschriften en procedures omtrent onafhankelijkheid.
Deze voorschriften voor
professioneel gedrag op het gebied van kwaliteit en onafhankelijkheid zijn
opgenomen in de Gedragscode van Baker Tilly. Deze Gedragscode geldt voor — —
iedere medewerker van Baker Tilly en wordt natuurlijk steeds geactualiseerd; jaarljse bevestiging van onafhankelijkheid door partners en medewerkers van Baker Tilly en ondersteunende stafdiensten; cliënt- en opdrachtacceptatieprocedures, waaronder een beoordeling, of er sprake s van mogelijk conflicterende diensten; tern en extern kwaliteitsonderzoek;
—
Twee
—
reviews door externe toetsers die niet bij de opdracht betrokken zijn, ter
registeraccountants betrokken bij wettelijke controleopdrachten
waarborging van een deugdelijke grondslag/deskundig oordeel;
—
roulatie van externe accountants op de opdracht.
Op grond van dit verslag zijn wij van mening dat wij in relatie tot uw organisatie, in overeenstemming met de Verordening inzake de onafhankelijkheid van accountants bij assurance-opdrachten (ViO) en artikel 24a van de Wet toezicht accountantsorganisaties (Wita), onafhankelijk hebben gefunctioneerd en dat de objectiviteit van onze oordeelsvorming in het afgelopen jaar niet is aangetast.
3
Contactgegevens drs. Stefan Turenhout
RA
Director Audit
s.turenhout@bakertily.nl Reinier
Jr.
van
Haarst
RA
manager audit
r.vanhaarst@bakertily.nl
Kantoorgegevens: Baker Tilly (Netherlands) N.V.
Scheveningseweg 80-82 Postbus
85745
2517 KZ Den Haag +31
70 358 90 00
CG ba ke rti lly