A. Herbesluit Toelichting Bronsgeest 2021

Bronsgeest 2021 (Herstelbesluit) Bestemmingsplan

Toelichting

procedure

datum

Voorontwerp

07 januari 2021

ontwerp

6 mei 2021

vastgesteld

.. november 2024

onherroepelijk

opdrachtgever

gemeente Noordwijk

opdrachtnemer

Van Riezen & Partners

status

Vastgesteld

plan-idn

NL.IMRO.0575.BPBronsgeest2021-VA02

documentdatum

16 oktober 2024

:

Inhoud 1. 1.1 1.2 1.3 1.4 1.5

Inleiding Aanleiding Ligging en beschrijving plangebied Plangrenzen Vigerende bestemmingsplannen Leeswijzer

4 4 4 6 6 10

2. 2.1 2.2 2.3

Beschrijving plangebied Ontstaansgeschiedenis Ruimtelijke structuur Nieuwe ontwikkeling

11 11 13 17

3. 3.1 3.2 3.3

Beleidskader Inleiding Ruimtelijk beleid Sectoraal beleid

19 19 19 33

4. 4.1 4.2 4.3 4.4 4.5 4.6 4.7 4.8 4.9 4.10 4.11

Onderzoek Milieueffectrapportage (m.e.r.) Verkeer en parkeren Geluidhinder (Wet geluidhinder) Bedrijvigheid Luchtkwaliteit Bodemkwaliteit Externe veiligheid Natuur en ecologie Archeologie en cultuurhistorie Water Kabels, leidingen en andere beperkingen

44 44 45 47 47 50 51 51 53 55 57 57

5. 5.1 5.2 5.3

Juridische planbeschrijving Algemeen Planvorm Opbouw regels

59 59 59 60

6.

Economische uitvoerbaarheid

68

7. 7.1 7.3 7.4 7.5

Maatschappelijke uitvoerbaarheid Voorontwerpfase Ontwerpfase Vaststellingsfase Handhaving

69 69 69 70 70

Bijlagen: 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14

Verkeersonderzoek Onderzoek wegverkeerslawaai Onderzoek geluideffecten bestaande woningen Onderzoek agrarische bedrijvigheid Milieuhygiënisch vooronderzoek en verkennend bodemonderzoek Milieuhygiënisch vooronderzoek (actualisatie) Waterbodemonderzoek Onderzoek externe veiligheid Advies veiligheidsregio Quick scan ecologie Afdoend onderzoek ecologie Onderzoek stikstofdepositie Raadsbesluit vaststelling bestemmingsplan d.d. 22 februari 2022 Tussenuitspraak Raad van State 202204461/1/R3

Bestemmingsplan Bronsgeest 2021 (Herstelbesluit) - Toelichting 3

1. 1.1

Inleiding

Aanleiding

Ten oosten van de woonkern Noordwijk-Binnen ligt een agrarische gebied dat ook wel bekend is als de locatie ‘Bronsgeest’. Het gebied is één van de locaties binnen Noordwijk die al voor langere tijd is aangemerkt als nieuwbouwlocatie. In 2018 heeft de gemeente een voorontwerpbestemmingsplan ter inzage gelegd waarin uit was gegaan van de transformatie van een groot deel van het agrarisch gebied tot een woongebied met maximaal 600 nieuwe woningen voor de bovenregionale woningbouwtaakstelling, conform de Gebiedsuitwerking Haarlemmermeer-Bollenstreek uit 2006. Deze Gebiedsuitwerking moest vooral helderheid scheppen over de vraag of 10.000 tot 20.000 woningen kunnen worden gebouwd in de Haarlemmermeer-Bollenstreek. In de bedoelde Gebiedsuitwerking is Bronsgeest als woningbouwlocatie aangewezen voor de periode 2010-2020. De bouwlocatie Bronsgeest is om die reden ook opgenomen in diverse gemeentelijke beleidsstukken, zoals de Noordwijkse woonvisie, de Omgevingsvisie 2030 en de ‘Intergemeentelijke Structuurvisie Greenport Duinen Bollenstreek 2016’. Vanwege gewijzigde inzichten bestaat er geen politiek draagvlak meer voor het bijna volledig bebouwen van Bronsgeest. De verdere werkzaamheden aan het bestemmingsplan voor maximaal 600 woningen zijn daarom beëindigd.

Als gevolg van de besluitvorming in de gemeenteraad op 24 september 2019 is er wel een nieuw bestemmingsplan nodig voor het bebouwen van een gedeelte van de locatie Bronsgeest, namelijk het noordwestelijke deel van Bronsgeest, aan de zijde van de Gooweg. Hier wordt vooralsnog uitgegaan van een woonwijk met een dichtheid van circa 35 woningen per hectare (maximaal 350 woningen). De bedoeling is om de resterende woningen van de oorspronkelijke 600 woningen elders binnen Noordwijk te realiseren. Het stedenbouwkundig raamwerk voor de herontwikkeling van Bronsgeest is momenteel in voorbereiding. Omdat de herontwikkeling niet past in het geldende bestemmingsplan heeft de gemeente de wens om een nieuw ontwikkelingsgericht bestemmingsplan voor Bronsgeest op te stellen waarin ruimte wordt geboden aan de gewenste herontwikkeling van het gebied, wetende dat deze zich nog in het stadium van globale planvorming bevindt. Op 22 februari 2022 heeft de gemeenteraad het bestemmingsplan voor Bronsgeest vastgesteld (zie bijlage 13). Tegen dit vaststellingsbesluit is beroep aangetekend. Op 25 september 2024 heeft de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State een tussenuitspraak in de beroepszaak gedaan (zie bijlage 14). Het voorliggende bestemmingsplan is aangepast naar aanleiding van deze tussenuitspraak.

1.2

Ligging en beschrijving plangebied

Het bestemmingsplan heeft betrekking op het grotendeels agrarische gebied ten oosten van de woonkern Noordwijk-Binnen. Het plangebied bevindt zich ten noordoosten van de wijk Boechorst en ten zuidoosten van de wijk Boerenburg van de woonkern van Noordwijk-Binnen.

Bestemmingsplan Bronsgeest 2021 (Herstelbesluit) - Toelichting

4

Afbeelding: globale situering plangebied in groter geheel (bron: Google Earth)

Het plangebied bestaat voor het grootste gedeelte uit (voormalige) bollenvelden en is gelegen tussen de grens van Noordwijk en Noordwijkerhout, de N206/Provincialeweg, de N444/Van Berckelweg en de Gooweg.

Afbeelding: luchtfoto van het met rode lijn aangegeven plangebied en de directe omgeving (bron: Google Earth) Bestemmingsplan Bronsgeest 2021 (Herstelbesluit) - Toelichting

5

Naast bollenvelden en rijwegen van de Gooweg, de Provincialeweg (inclusief een stopplaats langs de Provincialeweg) en de Van Berckelweg (direct langs het plangebied) bevinden zich binnen het plangebied onder meer nog een agrarische bedrijfswoning, een aantal woningen, een tenniscomplex met schaatsbaan en een deel van een landgoed. Halverwege het plangebied bevindt zich nog de waterloop van de Nieuwe Vaart. Ook is de Bronsgeesteweg aan de oostkant van het plangebied gelegen. Deze weg loopt parallel aan de Provincialeweg. In het plangebied zijn momenteel weinig gebouwen aanwezig. Alleen ter plaatse van de erven van de agrarische bedrijfswoning en de woningen langs de Bronsgeesterweg en Gooweg, op het terrein van het tenniscomplex en op het landgoed bevinden zich enkele gebouwen. In hoofdstuk 2 zal uitgebreider worden ingegaan op het plangebied.

1.3

Plangrenzen

De begrenzing van het plangebied bestaat uit:

   

de voormalige gemeentegrens tussen Noordwijk en Noordwijkerhout (noordoostelijke grens); het hart van de N206/Provincialeweg, inclusief parkeerstop (zuidoostelijke grens); de oostelijke rand van de N444/Van Berckelweg (zuidwestelijke grens); het hart van de Gooweg, exclusief het parkeerterrein op de hoek van de Gooweg en de N444/Van Berckelweg (noordwestelijke grens).

Afbeelding: plangrenzen bestemmingplan “Bronsgeest”

1.4

Vigerende bestemmingsplannen

Ter plaatse van het onderhavige plangebied gelden de volgende drie bestemmingsplannen: Bestemmingsplan Bronsgeest 2021 (Herstelbesluit) - Toelichting

6

1. Buitengebied; 2. Landelijk Gebied; 3. Boerenburg. In de navolgende afbeelding is globaal weergegeven hoe de plangrenzen van deze drie bestemmingsplannen zicht verhouden tot het plangebied van Bronsgeest.

Bestemmingsplan ‘Buitengebied’ Bestemmingsplan ‘Boerenburg’ Bestemmingsplan ‘Landelijk Gebied’ Afbeelding: overzicht geldende bestemmingsplannen ter plaatse van Bronsgeest

Daarnaast is voor heel Noordwijk op 30 mei 2018 een parapluherziening vastgesteld met betrekking tot parkeernormen. 1.4.1

Bestemmingsplan ‘Buitengebied’

Het bestemmingsplan ‘Buitengebied’ is nog van toepassing op een groot deel van het plangebied direct ten oosten van de Van Berckelweg. Op 21 maart 1972 is het bestemmingsplan vastgesteld door de gemeenteraad van Noordwijk en op 2 mei 1973 goedgekeurd door Gedeputeerde Staten. Bij Koninklijk Besluit van 11 december 1978 is het bestemmingsplan onherroepelijk goedgekeurd door de Kroon.

Bestemmingsplan Bronsgeest 2021 (Herstelbesluit) - Toelichting

7

Afbeelding: uitsnede plankaart bestemmingsplan ‘Buitengebied’

Ter plaatse van het plangebied gelden voornamelijk nog agrarische bestemmingen waardoor de gronden zijn bestemd voor de exploitatie van agrarische bedrijven. In een groot deel van het plangebied mogen geen nieuwe agrarische bedrijven worden gevestigd. 1.4.2

Bestemmingsplan ‘Boerenburg’

Voor de woonpercelen langs de Gooweg, aan de noordwest zijde van het plangebied, geldt het bestemmingsplan ‘Boerenburg’. Het bestemmingsplan is door de gemeenteraad op 17 augustus 1971 vastgesteld en goedgekeurd door Gedeputeerde Staten op 2 februari 1972. De woonpercelen zijn bestemd als ‘Eengezinshuizen, villa’s met bijzondere erven (EV)’. De hoofdgebouwen mogen uitsluitend worden opgericht binnen de op de plankaart aangegeven bebouwingsstroken. De inhoud van iedere woning moet tenminste 750 m³ bedragen met een minimale (bouw) breedte van 7 meter en maximale goothoogte van 7 meter. Bij iedere woning mogen verder bijgebouwen met een gezamenlijk grondoppervlak van maximaal 50 m² worden gebouwd.

Afbeelding: uitsnede plankaart bestemmingsplan ‘Boerenburg’

Bestemmingsplan Bronsgeest 2021 (Herstelbesluit) - Toelichting

8

1.4.3

Bestemmingsplan ‘Landelijk Gebied’

Het noordelijke en oostelijke gedeelte van het plangebied van Bronsgeest bevinden zich in het bestemmingsplan ‘Landelijk Gebied’. Dit bestemmingsplan is vastgesteld op 24 februari 1998 en goedgekeurd door Gedeputeerde Staten van Zuid-Holland op 13 oktober 1998.

Afbeelding: uitsneden plankaart bestemmingsplan ‘Landelijk Gebied’

Een groot deel van het plangebied is bestemd voor agrarische bedrijfsvoering ten behoeve van volwaardige agrarische bedrijven die zijn gericht op tuinbouw en bollenteelt. Ter plaatse van de aanduiding ‘agrarisch bouwvlak’ (zie rode cirkel in de voorgaande afbeelding) mag één agrarisch bedrijf worden gevestigd met bedrijfsgebouwen en maximaal één bedrijfswoning. Verder zijn de bestaande (burger)woning met tuin aan de Bronsgeesterweg 18 als zodanig bestemd. In het noordelijk deel van het plangebied is het landgoed Wildoord ter plaatse van Gooweg 38 aangewezen als landgoed met de daarbij behorende natuurlijke, landschappelijke en cultuurhistorische waarden. Binnen het aangegeven bouwvlak mag uitsluitend één woning worden gebouwd met een maximale inhoud van 1.200 m³. De huidige sportvoorzieningen aan de Gooweg zijn bestemd als tennisbaan en ijsbaan waarbij voor het clubgebouw een bouwvlak met een maximale bouwhoogte van 8 meter is aangegeven. De maximale hoogte van de lichtmasten bedraagt 18 meter. In het bestemmingsplan is tenslotte rekening gehouden met een bestaande gastransportleiding. 1.4.4

Paraplubestemmingsplan ‘Parkeren’

Op 30 mei2018 is voor grote delen van Noordwijk, inclusief het voorliggende plangebied, een paraplubestemmingsplan vastgesteld met betrekking tot parkeren. Als gevolg van het paraplubestemmingsplan geldt dat het gebruiken en/of bebouwen van gronden uitsluitend is toegestaan indien voldaan wordt aan de gemeentelijke parkeernormen (met bijbehorende eisen voor locatie en inrichting) ten behoeve van (vracht)auto's en overige verkeersvoertuigen (zie subparagraaf 3.3.4 voor een beschrijving van het gemeentelijke beleid ten aanzien van parkeernormen). Van deze bepaling kan worden afgeweken indien het voldoen aan die bepalingen gezien het gebruik en/of het bouwplan van het desbetreffende plangebied, mede Bestemmingsplan Bronsgeest 2021 (Herstelbesluit) - Toelichting

9

gezien de omgeving, niet noodzakelijk is en/of op overwegende bezwaren stuit. Het afwijkingsbesluit moet worden voorzien van een motivering waaruit in ieder geval blijkt dat de ruimtelijke kwaliteit en een goede parkeersituatie geborgd is.

1.5

Leeswijzer

Het bestemmingsplan bestaat uit een planverbeelding en regels en wordt vergezeld van een toelichting. De planverbeelding en de regels vormen het juridische deel van het bestemmingsplan en regelen tezamen het gebruik van de gronden en de bebouwingsmogelijkheden. De toelichting bij het bestemmingsplan geeft achtergrond- en aanvullende informatie. De toelichting is als volgt opgebouwd. In hoofdstuk 2 wordt een beschrijving van het plangebied gegeven. Vervolgens wordt in hoofdstuk 3 aandacht geschonken aan het beleidskader. Er wordt ingegaan op het relevante beleid op rijks-, provinciaal, regionaal en gemeentelijk niveau en sectoraal beleid. In de hoofdstuk 4 wordt ingegaan op diverse uitvoerbaarheidsaspecten zoals bodem, water en luchtkwaliteit, archeologie, etc. In hoofdstuk 5 komt de bestemmingsregeling aan de orde. Er wordt uitleg gegeven over de planvorm en de regels. In hoofdstuk 6 wordt ingegaan op de economische uitvoerbaarheid en tenslotte komt in hoofdstuk 7 de maatschappelijke uitvoerbaarheid aan bod. Er wordt daarbij onder meer ingegaan op de ter inzage legging en het gevoerde overleg met betrokken (overheids)instanties (conform artikel 3.1.1-overleg Besluit ruimtelijke ordening).

Bestemmingsplan Bronsgeest 2021 (Herstelbesluit) - Toelichting

10

2.

Beschrijving plangebied

2.1

Ontstaansgeschiedenis

2.1.1

Periode tot de Middeleeuwen

In het verre verleden vormden Noordwijk en de toenmalige kuststrook een ideaal vestigingsgebied ten opzichte van het uitgestrekte veengebied dat zich tussen de kust en de huidige provincie Utrecht uitstrekte. De strandwallen en strandvlaktes boden het decor voor de eerste menselijke bewoning en waren een relatief veilige en droge plaats om te wonen vanwege

de verhoogde ligging van de strandwallen. De zandgrond was een stevige basis voor het bouwen van woningen en was begroeid met bossen, beuk, eik en iep. Landbouwers trokken naar dit gebied tussen de zee in het westen en de veenmoerassen in het oosten. Omstreeks het jaar nul leidde de tot dan toe ongebreidelde expansiedrift van Rome tot de verovering van de nu Nederlandse gebieden ten zuiden van de Rijn. De Rijn vormde de noordgrens van het Romeinse Rijk. Deze grens wordt aangeduid als limes. Noordwijk had in deze periode een interessante ligging direct ten noorden van de limes. Ten zuiden van de gemeente lagen twee belangrijke Romeinse nederzettingen: de nederzetting in en mogelijk rond Brittenburg te Katwijk en het Romeinse castellum te Valkenburg. De rijksgrens was geen ijzeren gordijn, integendeel, er was juist een levendige communicatie over en weer tussen de gebieden ten noorden en zuiden van de limes. Na het vertrek van de Romeinen regeerden tot de Vroege Middeleeuwen in dit gebied de Friese koningen, gevolgd door de Franken vanuit het zuiden. De vele bomen boden ooit een goede bescherming tegen de Romeinen, maar werden vanaf het jaar 700 meer en meer gekapt vanwege de groeiende houtconsumptie en de behoefte aan landbouwgrond. 2.1.2

Middeleeuwen

Gedurende de periode van de Volle en Late Middeleeuwen (1000-1500) ontwikkelde Noordwijk zich verder. Het werd een ambacht onder de Graven van Holland. Noordwijk-Binnen is ontstaan door een verdichting langs de centraal gelegen weg op de strandwal vanaf circa 930 na Christus. Deze route, waar de Gooweg onderdeel van uitmaakt, werd later onderdeel van een lint van landgoederen dat loopt van de kop van Noord-Holland via Haarlem, Vogelenzang en Wassenaar naar Den Haag. Tijdens de Volle en Late Middeleeuwen ontwikkelde de oude dorpskern van Noordwijk-Binnen zich kortstondig tot een bedevaartsplaats voor Sint Jeroen. Tussen de strandwallen liggen de lager gelegen strandvlakten. Grond is hier van oorsprong veen. De begroeiing werd hier gedomineerd de door de wilg, els en iep. Vanaf het jaar 1400 werden deze gronden ontgonnen en omgevormd tot weilanden. Door begrazing en ontbossing en een destijds relatief droog klimaat heersten grote zandverstuivingen waardoor de strandvlakten verzandden. Door verzanding en ander gebruik was een andere manier van afwatering nodig. Diverse weteringen zijn aangelegd voor de afwatering vanaf de duinen en strandwallen. Wateringen (waterlopen) omringden ook de dorpskern van Noordwijk-Binnen. De wateringen houden verband met het verlenen van stadsrechten aan Noordwijk in 1398. Voor het behouden van stadsrechten moest er een muur om de stad komen.

Deze stadsmuur kwam echter niet tot stand. Zodoende werden de rechten door Graaf Albrecht van Beieren weer teruggenomen en bleef Noordwijk onder het Bourgondische en Oostenrijkse Huis een ambachtsheerlijkheid. Niet alleen in Noordwijk-Binnen vonden ontwikkelingen plaats. Buiten dit dorp ontstonden nieuwe nederzettingen. Zo ontstond er een vissersnederzetting bij de zee: de basis van Noordwijk aan Zee.

Bestemmingsplan Bronsgeest 2021 (Herstelbesluit) - Toelichting

11

2.1.3

Periode na de Middeleeuwen tot heden

Noordwijk aan Zee heeft jarenlang haar functie als vissersdorp behouden maar rond 1860 nam deze functie af en ging Noordwijk aan Zee zich meer richten op de opkomende toeristenindustrie met als uiteindelijk resultaat dat Noordwijk aan Zee een badplaats werd met

verschillende uitbreidingen in de duinen ter weerszijden van het vissersdorp. Pas na de Tweede Wereldoorlog groeide Noordwijk Binnen sterk. De strandwallen boden ook een uitstekende plaats voor de vestiging van landgoederen en buitenhuizen. Deze landgoederen lagen ter weerszijden van de zogenaamde ‘herenwegen’, die midden over de strandwallen liepen en de dorpen met elkaar verbonden. Een voorbeeld van een ‘herenweg’ is de aan de noordwestzijde van het plangebied gelegen Gooweg. Zowel Noordwijk aan Zee als Noordwijk-Binnen zijn inmiddels uitgegroeid tot volwaardige kernen maar de ruimtelijke scheiding tussen Noordwijk-Binnen en Noordwijk aan Zee is tegenwoordig evengoed nog steeds aanwezig. Ook de verbindingen die van oudsher tussen Binnen en de badplaats liepen (de Oude Zeeweg, de Pickéweg en de Nieuwe Zeeweg/ Schoolstraat) zijn nog steeds in gebruik, evenals de verbindingswegen met omliggende kernen. De Zwarteweg (voorheen ‘Catwijckerwegh’) is de verbindingsweg die van oudsher richting Katwijk loopt en de Herenweg is de historische verbindingsweg met Rijnsburg.

Afbeelding: historische kaart (1839-1859) met diverse strandwallen en strandvlakten in en rond het plangebied

Het plangebied is sinds het begin van de 19e eeuw grotendeels in gebruik genomen voor agrarische doeleinden maar aan het einde van de 19e eeuw waren grote delen begroeid met bos. Vanaf het begin van de 20e eeuw is vrijwel het volledige plangebied in gebruik genomen voor de bollenteelt, met uitzondering van het landgoed Nieuw Leeuwenhorst. Dit landgoed dat op de gemeentegrens van Noordwijk en Noordwijkerhout is gelegen bestaat voornamelijk uit bos met enkele gebouwen. Het hoofdgebouw bestaat uit een woonhuis. De Gooweg was tot het begin van de jaren ’70 van de vorige eeuw onderdeel van het tracé van de Provincialeweg tussen Aerdenhout en Den Haag. Dit tracé bestond toen nog uit historische lokale wegen op de strandwal. Vanwege de toename van de mobiliteit en de daarmee gepaard gaande verslechtering van de leefkwaliteit is de Provincialeweg in 1972 omgelegd waardoor deze nu ten zuidoosten van het agrarische gebied loopt en ongelijkvloerse kruisingen heeft. In de jaren ’70 werd Noordwijk-Binnen uitgebreid met de woonwijk Boerenburg. Deze wijk ligt aan de overzijde van de Gooweg. De woonwijk Boechorst aan de overzijde van de Van Bestemmingsplan Bronsgeest 2021 (Herstelbesluit) - Toelichting

12

Berckelweg is vanaf 2002 gebouwd. Het plangebied van het voorliggende bestemmingsplan is daardoor in de loop der jaren aan de randen van de woonkern Noordwijk-Binnen komen te liggen. 2.1.4

Plangebied en omgeving

In de afgelopen tweehonderd jaar zijn de grootste veranderingen in de zone waarbinnen het plangebied zich bevindt de ontwikkeling van de landgoederen met beboste percelen, gevolgd door de doorsnijding van de open landbouwgrond door wegen in de tweede helft van de vorige eeuw en recentelijk de invulling met de nieuwe woonwijk Boechorst. Het beeld van de locatie zelf was en is voornamelijk bepaald door de veranderingen vlak buiten de grenzen ervan.

Afbeelding: de ontwikkeling van het plangebied en omgeving in de loop der jaren (1930, 1970 en 2020)

2.2

Ruimtelijke structuur

2.2.1

Nieuw Oost

Het gebied aan de (zuid)oostzijde van Noordwijk, tussen Noordwijk Binnen en de N206, staat bekend als Nieuw Oost. Dit gebied ligt op de rand van een strandwal en wordt aan de oostzijde geflankeerd door de strandvlakte en aan de zuidzijde door kleigronden. De strandwal verklaart de aanwezigheid van de diverse landgoederen: hier was het vroeger veilig om te wonen en de zandgrond was geschikt om te bouwen. Vanaf eind 16e eeuw werd ontdekt dat de grond bovendien zeer geschikt was voor de bollenteelt. Nieuw Oost wordt aan de westzijde begrensd door de Herenweg, die overgaat in de Nieuwe Offemweg en de Gooweg. De zuidoostelijke begrenzing van Nieuw Oost wordt gevormd door de N206. Nieuw Oost biedt in de huidige situatie een zeer gedifferentieerde aanblik, variërend van bollenvelden, bosranden, boskamers en (randen van) landgoederen tot volkstuinen, paardenweitjes, kassen, een afvalverwerkingsbedrijf en een rioolwaterzuiveringsinstallatie. Daarnaast neemt de nieuwbouwwijk Boechorst, gebouwd vanaf 2002, een dominante positie in. Nieuw Oost herbergt dus een veelheid aan functies. Dat zal ook gaan gelden voor de in aanleg zijnde nieuwbouwwijk Offem-Zuid.

Sportcomplex SJC

Afbeelding: Nieuw Oost in groter verband (links) en de verschillende deelgebieden (rechts) Bestemmingsplan Bronsgeest 2021 (Herstelbesluit) - Toelichting

13

Bosranden, boskamers en (randen van) landgoederen zijn een belangrijk onderdeel van Nieuw Oost. De Gooweg is een ‘herenweg’ waaraan verschillende grote woonhuizen in het groen ontsluiten. Deze woonhuizen zijn mede beeldbepalend voor de sfeer langs deze route. De ligging van de landgoederen op de rand van de strandwal is zichtbaar in het landschap: van dicht bos naar open landschap. Door de wisselende diepte van de bosranden zijn vanaf de strandvlakte zogenaamde boskamers zichtbaar. 2.2.2

Bronsgeest

Het plangebied van het voorliggende bestemmingsplan omvat ruim 47 hectare waarvan de toekomstige woningbouwlocatie ongeveer 9 hectare bedraagt. De locatie bestaat nu nog voor het grootste deel uit eersteklas bollengrond tegen een decor van naar voren springende en terugwijkende bosranden, de zogenaamde ‘boskamers’ aan de Gooweg. Deze bosranden vormen de grens van de ruime woonkavels langs de Gooweg maar ook van het tussen de woonkavels en het landgoed ingelegen tenniscomplex/ijsbaan. Midden door het gebied van de bollengrond loopt een belangrijke afwateringssloot, de Nieuwe Vaart, die afwatert op de Schie. De Nieuwe Vaart is via een brug in de Van Berckelweg verbonden met de woonwijk Boechorst. Meer noordwaarts bevindt zich ook een (eco)duiker. De (eco)duiker is in gebruik als faunapassage. Verder is de Nieuwe vaart sinds enige jaren via een watergang en een duiker onder de Gooweg door verbonden met de watergangen in Boerenburg. Naast de watersituatie in Bronsgeest is daardoor de waterkwaliteit van de watergangen in Boerenburg aanzienlijk verbeterd.

Afbeelding: bollengronden (links) en bosranden (rechts)

Parallel aan de Provincialeweg loopt de Bronsgeesterweg, een oude ontsluitingsroute voor de agrariërs in de omgeving. De Bronsgeesterweg heeft op lokaal niveau een cultuurhistorische waarde vanwege de hogere ligging van de weg ten opzichte van het omliggende gebied. Op de bollengronden bevinden zich geen gebouwen, met uitzondering van drie kavels langs de Bronsgeesterweg. Het gaat om een woonkavel op nummer 18, een agrarisch kavel op nummer 20 en een kavel met een paardenstal op nummer 26:  Op de woonkavel bevindt zich een éénlaagse woning met kap en achtergelegen bijgebouw.  De agrarische kavel bestaat uit een éénlaagse bedrijfswoning met een ruime kap en daarachter een bollenschuur.  De kavel op nummer 26 is bebouwd met diverse gebouwen. Van deze gebouwen is alleen de in 1980 gebouwde paardenstal legaal. Tot 2017 bevond zich nog een agrarische bedrijfsgebouw midden in het plangebied. Dat gebouw is gesloopt. Net iets over de voormalige gemeentegrens met Noordwijkerhout bevindt zich nog wel een agrarisch bedrijfsgebouw maar deze is volledig buiten het plangebied gelegen.

Bestemmingsplan Bronsgeest 2021 (Herstelbesluit) - Toelichting

14

Afbeelding: de woonkavel Bronsgeesterweg 18 en de achtergelegen agrarische kavel Bronsgeesterweg 20 (links) en bollengronden met het net buiten het plangebied gelegen agrarische bedrijfsgebouw (rechts)

De aan de Gooweg gelegen woonkavels, het tenniscomplex/ijsbaan en het landgoed Wildlust bevinden zich aan de noordwest rand van het plangebied:  De 6 ruime woonkavels (Gooweg 14 t/m 24) zijn bebouwd met vrijstaande woningen van één of twee bouwlagen en een (ruime) kap. De vrijstaande woningen zijn zodanig gepositioneerd dat elk woonkavel over een voortuin, zijtuinen en een ruime achtertuin beschikt. Deze achtertuinen zijn deels bebouwd met bijgebouwen. Op de grens van de woonkavels en de Gooweg staat telkens een haag. De zij- en achtertuinen worden van het achtergelegen agrarische gebied afgeschermd door middel van bomenrijke bosranden. De woonkavels hebben ieder een eigen inrit vanaf de Gooweg.  Het sportcomplex op Gooweg 26 bestaat uit een aantal tennisbanen. De gedeeltelijke sintelbaan op het complex doet in de winter dienst als schaatsbaan. Op het perceel bevindt zich één gebouw met daarin de kantine en kleedruimtes. Het sportcomplex is te bereiken via een eigen inrit waarbij het parkeren plaatsvindt op het perceel. Het sportcomplex wordt, net als de woonkavels, van het agrarische gebied afgescheiden door een bomenrijke bosrand. Tussen het sportcomplex en de woonkavels bevindt zich nog een smalle strook agrarisch gebied met een watergang. Deze watergang is een aftakking van de Nieuwe Vaart en sluit via een duiker onder de Gooweg aan op de watergangen in Boerenburg.

 Nabij de voormalige gemeentegrens van Noordwijk en Noordwijkerhout bevindt zich op Gooweg 38 een bosrijk landgoed dat in privébezit is. Het landgoed Wildoord heeft een eigen afsluitbare inrit. Op het landgoed bevindt zich een tweelaags woonhuis met ruime kap. Het woonhuis bevindt zich op een afstand van circa 120 meter van de Gooweg. Op het landgoed zijn verder nog enkele bijbehorende gebouwen aanwezig. In het najaar van 2016 is nog een omgevingsvergunning verleend voor een nieuwe paardenstal. Deze paardenstal is te bereiken via een privéweg vanaf de inrit van het sportcomplex.

Afbeelding: de woonkavels langs de Gooweg (links) en het sportcomplex aan Gooweg 26 (rechts)

Bestemmingsplan Bronsgeest 2021 (Herstelbesluit) - Toelichting

15

Op de hoek van de Gooweg en de Van Berckelweg bevindt zich een groot parkeerterrein voor de werknemers van het kantoorgebouw aan de overzijde van de Gooweg. Dit parkeerterrein wordt tijdens zomerse dagen ook gebruikt als parkeerterrein ten behoeve van de strandpendel. Het parkeerterrein is geen onderdeel van het plangebied van dit bestemmingsplan aangezien het parkeerterrein een functionele relatie heeft met het kantoorgebouw aan de overzijde van de Gooweg.

Afbeelding: het buiten het plangebied gelegen parkeerterrein op de hoek Gooweg-Van Berckelweg (links) en de in het plangebied gelegen Bronsgeesterweg (rechts)

Als de wegen aan de randen van het plangebied buiten beschouwing worden gelaten dan is de Bronsgeesterweg de enige doorgaande weg in (en door) het plangebied. Deze weg heeft een aansluiting op de Van Berckelweg en is, via een viaduct, verbonden met de Leeweg aan de andere zijde van de Provincialeweg. Bronsgeest ligt op de rand van de strandwal. De hoogte van het maaiveld neemt geleidelijk af van ruim 1,5 meter +NAP op de strandwal tot -0,2 meter +NAP meter aan de rand van de N206. De hoogteverschillen worden vooral zichtbaar in de bosranden en aan de rand van de Bronsgeesterweg. Gelet op de provinciale bodematlas bestaat de bodem in het plangebied grotendeels uit dikke eerdgronden en deels uit kalkloze zandgronden.

Afbeelding: uitsnede bodematlas waarbij het grijsbruine vlak de dikke eerdgronden betreft en het gele vlak de kalkloze zandgronden (bron: https://atlas.zuid-holland.nl/) Bestemmingsplan Bronsgeest 2021 (Herstelbesluit) - Toelichting

16

2.3

Nieuwe ontwikkeling

Bronsgeest is één van de locaties binnen Noordwijk die al voor langere tijd is aangemerkt als nieuwe locatie voor woningbouw. De bedoeling is om het nu nog als bollengrond in gebruik zijnde gebied gedeeltelijk te transformeren tot een nieuwe uitbreiding van Noordwijk Binnen. Aan deze transformatie wordt al jaren gewerkt maar om meerdere redenen bleek het tot op heden niet mogelijk om de plannen verder uit te werken. Omdat de druk op de Noordwijkse woningmarkt inmiddels hoog is, is het de wens om op korte termijn een planologisch kader te scheppen voor de transformatie naar het toekomstige woongebied. Omdat het stedenbouwkundig concept en het programma voor het woongebied de komende tijd verder zullen worden uitgewerkt wordt uitgegaan van een globaal, nog uit te werken bestemmingsplan. Op deze wijze kan zowel het planproces als de uitvoering stapsgewijs tot stand komen.

2.3.1

Structuur

Noordwijk lag tot 2002 vanaf de Provincialeweg gezien onzichtbaar verscholen achter de landgoederenzone. Door het open landschap te bebouwen met woningbouw in Boechorst en Offem-Zuid is een nieuw zicht op Noordwijk ontstaan. Dit biedt kansen voor het presenteren van een identiteit waardoor Noordwijk tevoorschijn komt uit de bosrand. Om deze dorpsrand en identiteit te ervaren is het essentieel dat de bebouwing van Noordwijk op voldoende afstand komt te liggen van de Provincialeweg. Door het woongebied te beperken tot de zone achter de kavels langs de Gooweg en tot de Nieuwe Vaart kan ruimschoots aan deze voorwaarde worden voldaan. Zo ontstaat een nieuw, geregisseerd zicht op de rand van Noordwijk door een uitgekiend ontwerp van dorpsranden, met een (bebost) landschap, geflankeerd door bollengrond. Ter plaatse van Bronsgeest is een sterk stedenbouwkundig raamwerk noodzakelijk met goede overgangen van stad en land. Met groene entrees kan Noordwijk zich positief onderscheiden van andere plaatsen langs de N206. Hier ontstaat de eerste indruk van Noordwijk: ruimte, groen, samenhang, geborgenheid en respect voor het landschap. Om dit te ervaren is voldoende afstand nodig tussen bebouwing en de hoofdwegen. Daarbij geldt: hoe hoger de snelheid, hoe groter de noodzakelijke afstand.

Langs de N206 wordt deze afstand gewaarborgd doordat een ruime zone vanaf de N206 in gebruik blijft als bollengrond terwijl langs de Van Berckelweg een robuuste bosrand ter hoogte van het toekomstige woongebied is bedacht. Deze bosrand in Bronsgeest zorgt voor een opmaat naar de landgoederenzone en de strandwal en is tevens een rustmoment als antwoord op de tegenovergelegen woonwijk Boechorst. De overgang tussen de bollenvelden en het toekomstige woongebied wordt vormgegeven door een watergang en bosrand. Het woongebied wordt als het ware opgenomen in de landgoederenzone. De primaire ontsluiting voor gemotoriseerd verkeer zal plaatsvinden via een vierde tak aan de bestaande rotonde Van Berckelweg-Boechorst. Uit nader verkeersonderzoek blijkt dat een aanvullende, secundaire ontsluiting voor gemotoriseerd verkeer niet noodzakelijk is. Er zal in de planvorming in ieder geval rekening gehouden met een ontsluiting die bij calamiteiten of wegwerkzaamheden een alternatieve route biedt om het woongebied te bereiken, bijvoorbeeld vanaf de Gooweg nabij de watergang naast het sportcomplex. Tevens is het de bedoeling om een vrijliggend fietspad te realiseren naar Noordwijk Binnen, bij voorkeur langs de voormalige Zilveren Kruislocatie. Een dergelijke ontsluiting kan in geval van een calamiteit ook worden benut door nood- en hulpdiensten.

Fietsers kunnen verder gebruik maken van de oversteekvoorzieningen bij het kruispunt Van Berckelweg-Gooweg. Vanwege de ligging tussen landgoed Offem en landgoed Klein Leeuwenhorst wordt er rekening gehouden met de realisatie van een (droge) ecologische verbindingszone, welke parallel aan de Gooweg zal zijn gelegen. De ecologische verbindingszone heeft een breedte van gemiddeld 25 meter, gerekend vanaf (1) een 2 meter brede groene bufferzone achter de woonpercelen aan de Gooweg en (2) het parkeerterrein hoek Gooweg/Van Berckelweg. Daarop aansluitend is, als onderdeel van het toekomstige woongebied een parkachtige zone bedacht met een breedte van circa 25 meter. Deze parkachtige zone dient ter versterking van de ecologische verbindingszone. De ecologische verbindingszone sluit aan op de (eco)duiker onder de Van Berckelweg door en de ecologische verbindingszone die indertijd is aangelegd in de woonwijk Boechorst. Deze ecologische verbindingszone in Boechorst bevindt zich tussen de woningen Bestemmingsplan Bronsgeest 2021 (Herstelbesluit) - Toelichting

17

langs het Everwijnpark en de woningen aan de Ambachtsgeest. Door de realisatie van de ecologische verbindingszone in het plangebied Bronsgeest zal de ecologische verbinding tussen landgoed Offem en landgoed Klein Leeuwenhorst aanzienlijk verbeteren. Naast de (droge) verbindingszone is er in het plan ook rekening gehouden met een (natte) ecologische verbindingszone langs de Nieuwe Vaart. De ecologische verbindingszone zal hier voornamelijk bestaan uit ecologische oevers. In het toekomstige woongebied streeft de gemeente naar een groene, natuurinclusieve wijk met veel collectief groen in een landgoedachtige sfeer. De bedoeling is om compact, klimaatadaptief en duurzaam te bouwen met zo min mogelijk verharding. Het toekomstig woongebied wordt autoluw en het parkeren zal zo veel mogelijk uit het zicht komen. De ecologische zone wordt door de realisatie van de naastgelegen onderdeel van het woongebied, zonder dat dit ten koste gaat van de ecologische verbindingszone. De ecologische verbindingszone wordt niet publiektoegankelijk en zal slechts op enkele plekken worden overbrugd ten behoeve van kruisend fiets- en voetgangersverkeer (bruggen). Om Bronsgeest een toekomstbestendig en gezond woongebied te laten worden zal er in Bronsgeest niet alleen worden gewoond. Er komen ook diverse plekken om elkaar te ontmoeten en het landschap te beleven, onder meer aan de rand van het woongebied.

Ook zullen er diverse speelvoorzieningen worden gerealiseerd.

2.3.2

Programma

Bronsgeest zal plek bieden aan maximaal 350 woningen. Het precieze aantal woningen volgt bij nadere uitwerking van de plannen. Ook zal dan meer bekend zijn over het type woningen en de verhouding. Het is in ieder geval wel de bedoeling om optimaal de kansen te benutten voor realisatie van sociale woningbouw en middeldure huurwoningen en om te bouwen conform de Noordwijkse Woonvisie (vastgesteld op 26 januari 2021, zie paragraaf 3.3). In het gebied dat grenst aan de percelen Gooweg 20-24 komen maximaal 6 grondgebonden woningen. De gemeente streeft naar realisatie van een groene wijk en het versterken van de landgoederenzone. Het realiseren van voldoende groen en speelvoorzieningen vormt een belangrijke bijdrage voor de leefbaarheid en klimaatbestendigheid van het woongebied.

2.3.3

Compensatie bollengrond

Het nieuwe woongebied gaat ten koste van circa 9 hectare eersteklas bollengrond. Conform de diverse beleidsstukken dient dit areaal te worden gecompenseerd binnen het gebied van de Greenport Duin- en Bollenstreek. De Greenport Ontwikkelingsmaatschappij (GOM) en de gemeente hebben inmiddels al enkele concrete afspraken gemaakt over bollengrondcompensatie, welke uiteindelijk zullen leiden tot een bollengrondcompensatieovereenkomst. De daadwerkelijke uitvoering van de compensatie zal daarbij door de GOM worden ingevuld conform de uitvoeringsparagraaf in de ‘Intergemeentelijke Structuurvisie Greenport Duin- en Bollenstreek 2016’. De GOM heeft daartoe de totale compensatiebehoefte geïnventariseerd (inclusief de opgave als gevolg van de ontwikkeling van Bronsgeest) en daaruit de conclusie getrokken dat de totale behoefte aan bollengrondcompensatie uitvoerbaar is met behulp van het uitvoeringsinstrumentarium uit de ISG.

Bestemmingsplan Bronsgeest 2021 (Herstelbesluit) - Toelichting

18

3. 3.1

Beleidskader

Inleiding

Het bestemmingsplan vindt zijn basis mede in ruimtelijk beleid zoals dat in nota's en plannen van het rijk, de provincie, de regio en de gemeente is vastgelegd. Nu er nog geen concreet stedenbouwkundig plan voor handen is en flexibiliteit in de planregeling benodigd zal zijn, is er aanleiding om goed in beeld te brengen binnen welke beleidskaders en randvoorwaarden ontwikkelmogelijkheden geboden kunnen worden. Dit hoofdstuk bevat het beleidskader dat op dit bestemmingsplan van toepassing is. In het geldende beleidskader zijn twee soorten beleid te onderscheiden: ruimtelijk en sectoraal beleid. De eerste paragraaf 'ruimtelijk beleid' behandelt de integrale beleidsstukken op rijks-, provinciaal-, regionaal-, gemeentelijk niveau. Daarna volgt de paragraaf 'sectoraal beleid', waarin specifiek beleid voor een bepaald thema uiteen is gezet. Alleen de thema’s die van toepassing zijn voor dit bestemmingsplan worden in deze paragraaf behandeld.

3.2

Ruimtelijk beleid

3.2.1

Rijksbeleid

Besluit algemene regels ruimtelijke ordening (Barro) Het Besluit algemene regels ruimtelijke ordening (Barro) is al op 30 december 2011 in werking getreden en is op 1 oktober 2012 aangevuld. Het Barro is gericht op doorwerking van nationale belangen in gemeentelijke bestemmingsplannen en zorgt voor sturing en helderheid van deze belangen vooraf. Enkele in het Barro opgenomen onderdelen zijn kustfundament, hoofdwegen en hoofdspoorwegen, elektriciteitsvoorziening, buisleidingen van nationaal belang voor vervoer van gevaarlijke stoffen, Ecologische hoofdstructuur, primaire waterkeringen buiten het kustfundament en erfgoederen van uitzonderlijke universele waarde. - Consequenties Bronsgeest Geen van de in het Barro geregelde onderwerpen heeft directe invloed op het nu in voorbereiding zijnde bestemmingsplan voor Bronsgeest. Doordat de concrete doorwerking van het Barro bij een aantal onderwerpen is vertaald in de provinciale Verordening kan er wel sprake zijn van indirecte invloed (zie subparagraaf 3.2.2). Nationale Omgevingsvisie (NOVI) De Nationale Omgevingsvisie (NOVI) is op 11 september 2020 aan de Tweede Kamer verzonden en richt zich op vier prioriteiten. Deze onderwerpen hebben onderling veel met elkaar te maken en ze hebben gevolgen voor hoe we onze fysieke leefomgeving inrichten. De NOVI helpt bij het maken van de noodzakelijke keuzes: 1.

Ruimte maken voor de klimaatverandering en energietransitie. 2. De economie van Nederland verduurzamen en ons groeipotentieel behouden. 3. Onze steden en regio's sterker en leefbaarder maken. 4. Het landelijk gebied toekomstbestendig ontwikkelen. - Consequenties Bronsgeest De beoogde herontwikkeling heeft betrekking op het realiseren van een nieuw woongebied in Noordwijk-Binnen waardoor onder meer bij kan worden gedragen aan het verbeteren van de duurzaamheid door het treffen van energieneutrale maatregelen. Het voornemen tot het Bestemmingsplan Bronsgeest 2021 (Herstelbesluit) - Toelichting

19

realiseren van het nieuwe woongebied Bronsgeest in het plangebied is in overeenstemming met de NOVI. 3.2.2

Provinciaal beleid

Het Omgevingsbeleid van Zuid-Holland omvat al het provinciale beleid voor de fysieke leefomgeving. Het bestaat uit twee kaderstellende instrumenten: de Omgevingsvisie en de Omgevingsverordening. Daarnaast zijn in het Omgevingsbeleid operationele doelstellingen opgenomen, zodat zichtbaar is hoe de provincie zelf invulling geeft aan de realisatie van haar beleid. Deze operationele doelstellingen maken onderdeel uit van verschillende uitvoeringsprogramma’s en –plannen, zoals het programma Ruimte en het programma Mobiliteit. In de Omgevingsverordening is het beleid in de Omgevingsvisie in regels vertaald. Het betreft regels omtrent de inhoud van en de toelichting op bestemmingsplannen over onderwerpen in zowel het landelijke als het bestaand bebouwd gebied van Zuid-Holland waar een provinciaal belang mee gemoeid is. De Omgevingsverordening is bindend voor gemeenten, de visie en de overige onderdelen niet – die zijn alleen bindend voor de provincie zelf. In het navolgende wordt daarom alleen ingegaan op de Omgevingsverordening. Omgevingsverordening Zuid-Holland De Omgevingsverordening is op 20 februari 2019 vastgesteld en voor het laatst op 7 augustus 2021 gewijzigd/herzien. In de verordening is een onderscheid gemaakt tussen nieuwe en bestaande ruimtelijke ontwikkelingen.

De beoogde herontwikkeling van Bronsgeest voorziet in een transformatie van een agrarisch gebied tot woongebied. Op basis van de in de verordening gehanteerde criteria voor ‘bestaand’ moet de beoogde herontwikkeling worden gezien als ‘nieuwe bebouwing’ of ‘nieuw gebruik van grond of bebouwing’. Dat betekent dat de ontwikkeling dient te worden getoetst aan de relevante regels uit de Omgevingsverordening. Voor het plangebied zijn de volgende onderwerpen uit de Verordening van belang: a. Ruimtelijke kwaliteit (artikel 6.9); b. Stedelijke ontwikkelingen (artikel 6.10); c. Bollenteeltgebied (artikel 6.17); d. Natuurnetwerk (artikel 6.24); e. Archeologische waarden (artikel 6.27). Ad a: Ruimtelijke kwaliteit (artikel 6.9) In artikel 6.9 worden voor nieuwe ruimtelijke ontwikkelingen regels gegeven met betrekking tot ruimtelijke kwaliteit. Een nieuwe ruimtelijke ontwikkeling is mogelijk indien deze past binnen de bestaande gebiedsidentiteit, geen wijziging voorziet op structuurniveau, past bij de aard en schaal van het gebied en voldoet aan de richtpunten van de kwaliteitskaart in de Visie (inpassen).

Uitzonderingen zijn ook toegestaan:  Als de ruimtelijke ontwikkeling past binnen de bestaande gebiedsidentiteit maar qua aard en/of schaal leidt tot een wijziging op structuurniveau (aanpassen), dan wordt deze uitsluitend toegestaan mits de ruimtelijke kwaliteit per saldo ten minste gelijk blijft door: o zorgvuldige inbedding van de ontwikkeling in de omgeving, rekening houdend met de relevante richtpunten van de kwaliteitskaart, en o het zo nodig treffen van aanvullende ruimtelijke maatregelen (zoals duurzame sanering van leegstaande bebouwing, wegnemen van verharding en/of het toevoegen of herstellen van kenmerkende landschapselementen).  Als de ruimtelijke ontwikkeling niet past binnen de bestaande gebiedsidentiteit (transformeren), dan wordt deze uitsluitend toegestaan mits de ruimtelijke kwaliteit van de nieuwe ontwikkeling is gewaarborgd door: o een integraal ontwerp, waarin behalve aan de ruimtelijke kwaliteit van het gebied ook aandacht is besteed aan de overgang naar de omgeving en de Bestemmingsplan Bronsgeest 2021 (Herstelbesluit) - Toelichting

20

o

fasering in ruimte en tijd, alsmede rekening is gehouden met de relevante richtpunten van de kwaliteitskaart, en het zo nodig treffen van aanvullende ruimtelijke maatregelen (zie hiervoor).

Aanvullend geldt dat aanpassen of transformeren niet mogelijk is bij gebieden die zijn aangewezen als ‘beschermingscategorie 1’, tenzij het gaat om de ontwikkeling van bovenlokale infrastructuur, of van natuur, of om een in het Programma ruimte uitgezonderde ruimtelijke ontwikkeling of een zwaarwegend algemeen belang en er voorts wordt voldaan aan de bij aanpassing en transformatie gestelde voorwaarden. Bij gebieden die zijn aangewezen als ‘beschermingscategorie 2’ gelden dezelfde regels als voor ‘beschermingscategorie 1’, maar dan alleen in geval van transformatie.

Afbeelding: de als beschermingscategorie 1 (grijs-zwarte arcering) en 2 (groene arcering) aangewezen gebieden binnen Bronsgeest

Uit de kaart ‘Beschermingscategorieën ruimtelijke kwaliteit’ blijkt dat enkele delen van het plangebied van Bronsgeest zijn aangewezen als ‘beschermingscategorie 1’ of ‘beschermingscategorie 2’. Het gaat om delen van de woonkavels Gooweg 14-24, een groot deel van het landgoed Wildoord (Gooweg 28) en een achter het Zilveren Kruisparkeerterrein en de woonkavels voorziene corridor tussen het sportcomplex en Boechorst. Het sportcomplex is aangewezen als ‘beschermingscategorie 2’. In de toelichting op de Verordening is een onderscheid gemaakt tussen ontwikkelingen die worden gekwalificeerd als inpassing, aanpassing en transformatie. De ontwikkeling van Bronsgeest naar woongebied is aan te merken als transformatie als bedoeld in de Verordening aangezien nieuwe woningen mogelijk worden gemaakt ter plaatse van grotendeels agrarische gronden. De ruimtelijke kwaliteit van de nieuwe ontwikkeling dient zodoende te worden gewaarborgd door een integraal ontwerp en het zo nodig treffen van aanvullende ruimtelijke maatregelen. Aanvullende ruimtelijke maatregelen kunnen bestaan uit (een combinatie van):  duurzame sanering van leegstaande bebouwing, kassen en/of boom- en sierteelt;  wegnemen van verharding; Bestemmingsplan Bronsgeest 2021 (Herstelbesluit) - Toelichting

21

 

toevoegen of herstellen van kenmerkende landschapselementen; andere maatregelen waardoor de ruimtelijke kwaliteit verbetert.

Voor de corridorzone achter het Zilveren Kruisparkeerterrein en de woonkavels dient vanwege de aanwijzing als beschermingscategorie en de regels voor Natuurnetwerk Nederland (zie hierna) in het bestemmingsplan uit te worden gegaan van natuur. Een bestemmingsplan dat betrekking heeft op een nieuwe ruimtelijke ontwikkeling dient verder (bij voorkeur) een beeldkwaliteitsparagraaf te bevatten waarin het effect van de ontwikkeling op de bestaande kenmerken en waarden wordt beschreven. Uit de beeldkwaliteitsparagraaf dient te blijken dat de ruimtelijke kwaliteit ten minste gelijk blijft, voor zover het gaat om een ruimtelijke ontwikkeling waarbij de richtpunten van de kwaliteitskaart in het geding zijn of die is gelegen op gronden binnen een beschermingscategorie 1 en/of 2. De kwaliteitskaart is opgenomen in de Omgevingsvisie. De kaart geeft een beschrijving van de gebiedskenmerken en kwaliteiten van Zuid-Holland, waar rekening mee gehouden dient te worden in de planvorming.

Op de kwaliteitskaart is het plangebied als volgt aangewezen:  Laag van de ondergrond: grotendeels als ‘Kustcomplex, zeezandafzettingen’ en ‘Strand- en duinlandschap’ en deels als ‘Rivierdeltacomplex - jonge zeeklei’;  Laag van de cultuur- en natuurlandschappen: volledig als ‘Bollenlandschap’;  Laag van de stedelijke occupatie: voor wat betreft de zone langde N444 en Gooweg als ‘Stads- of dorpsrand’  Laag van de beleving: voor wat betreft de als beschermingscategorie 1 en 2 aangewezen zones én de randen van het sportcomplex als ‘Natuur’ en voor wat betreft het sportcomplex als ‘Recreatie’. Voor deze kwaliteiten zijn ter plaatse van het plangebied de volgende richtpunten aan de orde:  Richtpunten Kustcomplex, zeezandafzettingen: o Ontwikkelingen versterken en gebruiken waar mogelijk de natuurlijke dynamiek en omstandigheden van de kust (duinen, strand en voordelta/vooroever). o Ontwikkelingen houden het verschil herkenbaar tussen “hoog en droog” en “laag en nat” en bouwen voort op de parallelle kuststructuur. o Veiligheidsmaatregelen zijn mede gericht op het versterken van het natuurlijk kustkarakter.  Richtpunten Strandwallen en oude duinen: o Ontwikkelingen dragen bij aan of versterken de bijzondere landschappelijke en natuurlijke kwaliteit van het strand en de duinen.

o Ontwikkelingen dragen zorg voor het behoud van het openbare karakter en de afwisseling in de belevingskwaliteit (van druk naar rustig) langs de kust van Zuid-Holland. Nieuwe strandbebouwing voor verblijfsrecreatie nabij duingebied op rustige stranden is daarmee niet toegestaan.  Richtpunt Rivierdeltacomplex - jonge zeeklei: o Ontwikkelingen dragen bij aan het behoud van ruimte voor dynamische natuurlijke processen en zoet-zoutovergangen in de Deltawateren en natuurlijke buitendijkse gebieden.  Richtpunten Bollenlandschap: o Ontwikkelingen dragen bij aan het contrast tussen de open en nog gave strandvlakten en de voor de bollenteelt in cultuur genomen (afgezande) oude duinen en strandwallen.  Verdichting vindt plaats in reeds bestaande verdichte zones. o Ontwikkelingen dragen bij aan behoud en versterking van het zicht op de bollenvelden en de aantrekkelijkheid van het bollenlandschap.  Richtpunt Stads- of dorpsrand: o Ontwikkelingen aan de stads- of dorpsrand dragen bij aan het realiseren van een rand met passende overgangskwaliteit (front, contact of overlap).  Richtpunten Natuur: o Ontwikkelingen behouden of herstellen de wezenlijke natuurkenmerken en waarden van een gebied. o Toegankelijkheid en gebruik zijn in evenwicht met de ecologische draagkracht ter plaatse.  Richtpunten Recreatie: Bestemmingsplan Bronsgeest 2021 (Herstelbesluit) - Toelichting

22

o o

o o

o

Ontwikkelingen vergroten de diversiteit in ruimtelijke inrichting en programma tussen de verschillende recreatie- en groengebieden. Recreatieve routes dragen bij aan een betere verbinding van de buitenstedelijke groengebieden onderling en met de stedelijke groen- en waterstructuur. Ontwikkelingen dragen bij aan het verbeteren van de kwaliteit ter plaatse en de samenhang tussen het binnenstedelijk en buitenstedelijk groen. (Her)inrichting van recreatiegebieden is gebaseerd op de ligging ten opzichte van het stedelijk weefsel, de recreatievraag, de landschappelijke kenmerken ter plaatse en de ligging ten opzichte van andere stedelijk groen. Ontwikkelingen behouden of versterken de openbaarheid van recreatiegebieden.

Ad b: Stedelijke ontwikkelingen (artikel 6.10) Artikel 6.10 regelt dat een omgevingsvergunning voor een nieuwe stedelijke ontwikkeling, ingaat op de toepassing van de ‘ladder voor duurzame verstedelijking’ als bedoeld in het Besluit ruimtelijke ordening (Bro). Indien de behoefte aan de stedelijke ontwikkeling niet binnen bestaand stads- en dorpsgebied kan worden voorzien en de locatie groter is dan 3 hectare, dient er bovendien gebruik te worden gemaakt van locaties die zijn opgenomen op kaart 19 van de Omgevingsverordening, conform de gegevens in bijlage X van diezelfde verordening. Onder een nieuwe stedelijke ontwikkeling wordt elke ruimtelijke ontwikkeling begrepen. De herontwikkeling van Bronsgeest tot woongebied is gelet op de definities in de Verordening en het Bro aan te merken als een nieuwe stedelijke ontwikkeling die buiten bestaand stads- en dorpsgebied wordt gerealiseerd. De exacte omvang van het woongebied is nog niet bekend maar deze zal meer dan 3 hectare bedragen. Op kaart 19 en in bijlage X van de Omgevingsverordening is Bronsgeest expliciet aangewezen als locatie buiten bestaand stadsen dorpsgebied (27 hectare).

Afbeelding: uitsnede kaart 19 waarbij Bronsgeest is aangewezen als woningbouwlocatie buiten bestaand stads- en dorpsgebied

De ladder houdt in dat aangetoond wordt dat de nieuwe stedelijke ontwikkeling voorziet in een actuele (regionale) behoefte, die zo nodig regionaal is afgestemd. Op basis van de bevolkingsprognosegegevens is met 3.540 woningen het kwantitatieve gedeelte met demografische gegevens onderbouwd. De actuele behoefte als bedoeld in de ladder voor duurzame verstedelijking is aangetoond doordat de nieuwe stedelijke ontwikkeling Bronsgeest expliciet is vermeld in de Regionale Woon Agenda 2017 (zie subparagraaf 3.3.3). Op de meest recente subregionale woningbouwllijst is voor Bronsgeest uitgegaan van 350 woningen. Voor wat betreft de kwalitatieve onderbouwing wordt verder verwezen naar het Noordwijkse Woonbeleid (zie paragraaf 3.3.3).

Bestemmingsplan Bronsgeest 2021 (Herstelbesluit) - Toelichting

23

Ad c: Bollenteelt (artikel 6.17) In artikel 6.17 is bepaald dat een omgevingsvergunning voor gronden binnen het bollenteeltgebied primair bollenteeltbedrijven, bestaande gemengde bollenteelt- en glastuinbouwbedrijven en bestaande stekbedrijven toelaat, alsmede de daarbij behorende voorzieningen. Het plangebied is bijna volledig aanwezen als bollenteeltgebied.

Afbeelding: uitsnede kaart ‘Greenports’

Op grond van lid 4 van het artikel kan een bestemmingsplan ter plaatse van het aangewezen bollenteeltgebied ook voorzien in greenportwoningen en ‘ruimte voor ruimte’ woningen als bedoeld in de Intergemeentelijke Structuurvisie Greenport Duin- en Bollenstreek. In de Intergemeentelijke Structuurvisie Greenport Duin- en Bollenstreek (zie subparagraaf 3.2.3) is Bronsgeest expliciet benoemd als locatie voor de bouw van 600 woningen zodat de realisatie van maximaal 350 woningen ter plaatse van bollenteeltgebied voldoet aan lid 4 van artikel 6.17. Ad d: Natuurnetwerk (artikel 6.24) In artikel 6.24 is bepaald dat een bestemmingsplan voor gronden die zijn aangewezen als Natuurnetwerk Nederland geen bestemmingen mag aanwijzen die de instandhouding en ontwikkeling van de wezenlijke kenmerken en waarden van deze gebieden significant beperken, of leiden tot een significante vermindering van de oppervlakte, kwaliteit of samenhang van die gebieden. Binnen het plangebied zijn delen van de tuinen van de woonkavels Gooweg 14-24, de randen rondom het sportcomplex en een groot deel van het landgoed aangewezen als ‘bestaande en nieuwe natuur’. De corridorzone achter het parkeerterrein en de woonkavels is aangewezen als ‘ecologische verbinding’.

Bestemmingsplan Bronsgeest 2021 (Herstelbesluit) - Toelichting

24

Afbeelding: uitsnede kaart ‘Natuurnetwerk Nederland’

Bij de herontwikkeling tot woongebied Bronsgeest dient de als ecologische verbinding aangewezen corridor als zodanig te worden bestemd/ingericht. Ontheffing hiervan is mogelijk indien aan de volgende voorwaarden wordt voldaan:  er zijn geen reële alternatieven;  de negatieve effecten op de wezenlijke kenmerken en waarde, oppervlakte, kwaliteit en samenhang van het Natuurnetwerk Nederland worden beperkt en de overblijvende effecten worden gelijkwaardig gecompenseerd: o de compensatie leidt niet tot een nettoverlies van areaal, samenhang en kwaliteit van de wezenlijke kenmerken en waarden; o de compensatie vindt plaats:  aansluitend aan of nabij het aangetaste gebied, met dien verstande dat een duurzame situatie ontstaat;  door realisering van kwalitatief gelijkwaardige waarden of fysieke compensatie op afstand van het gebied als fysieke compensatie aansluitend aan of nabij het gebied niet mogelijk is, of  op financiële wijze als zowel fysieke compensatie als compensatie door kwalitatief gelijkwaardige waarden op korte termijn redelijkerwijs niet mogelijk is.  de toelichting van het bestemmingsplan bevat hierover een verantwoording over de aard van de effect beperkende of compenserende maatregelen, de begrenzing van het compensatiegebied, en de wijze waarop die compensatie duurzaam is verzekerd.

Ad e: Archeologische waarden (artikel 6.27) Het sportcomplex en een deel van het landgoed hebben archeologische waarde. Deze waarden dienen te worden beschermd. In het bestemmingsplan dient voor deze gronden daarom een verbodsbepaling te worden opgenomen voor werkzaamheden waarbij de bodem dieper dan 30 centimeter onder het maaiveld wordt geroerd, tenzij door middel van archeologisch onderzoek is aangetoond dat de archeologische waarden niet worden aangetast, of het werken of werkzaamheden betreffen die naar hun aard de archeologische waarden niet aantasten. - Consequenties Bronsgeest De herontwikkeling van Bronsgeest is een nieuwe ruimtelijke ontwikkeling als bedoeld in de Omgevingsverordening. Er gelden daardoor regels met betrekking tot ruimtelijke kwaliteit, stedelijke ontwikkelingen, bollenteeltgebied, natuurnetwerk Nederland en archeologische waarden.

Bestemmingsplan Bronsgeest 2021 (Herstelbesluit) - Toelichting

25

De nieuwe ruimtelijke ontwikkeling zal (uiteindelijk) moeten voldoen aan de gestelde eisen ten aanzien van ruimtelijke kwaliteit door een integraal ontwerp en het zo nodig treffen van aanvullende ruimtelijke maatregelen. De toelichting dient daartoe bij voorkeur een beeldkwaliteitsparagraaf te bevatten waarin het effect van de ontwikkeling op de bestaande kenmerken en waarden wordt beschreven. Het bestemmingsplan mag in beginsel geen transformatie mogelijk maken ter plaatse van delen van de woonkavels Gooweg 14-24, het sportcomplex, een groot deel van het landgoed en een zone achter het Zilveren Kruisparkeerterrein en de woonkavels. Ook dient in de zone achter het Zilveren Kruisparkeerterrein en de woonkavels en ter plaatse van het landgoed uit te worden gegaan van natuur. De realisatie van maximaal 350 woningen voorziet in een actuele behoefte die regionaal is afgestemd (zie paragraaf 3.3.3) Tenslotte moet rekening worden gehouden met een (zeer) hoge archeologische waarde ter plaatse van het sportcomplex en een deel van het landgoed.

Gebiedsuitwerking Haarlemmermeer-Bollenstreek De ‘Gebiedsuitwerking Haarlemmermeer-Bollenstreek’ is vastgesteld door Provinciale Staten van Noord- en Zuid-Holland op respectievelijk 24 en 26 april 2006. Eind 2004 heeft de verantwoordelijke minister de provincies Noord- en Zuid-Holland gevraagd om te onderzoeken of en waar er in Haarlemmermeer en de Bollenstreek plaats is voor 10.000 tot 20.000 woningen buiten stedelijk gebied (de toenmalige rode contour van het streekplan) in de periode 2010-2030. Daarbij was de vraag in elk geval rekening te houden met de ruimtelijke beperkingen die samenhangen met het beleid voor de luchthaven Schiphol, het Groene Hart en de Greenport Bollenstreek. In de Bollenstreek zal daarom geen grootschalige verstedelijking plaats kunnen vinden. Tot slot moest rekening gehouden worden met de afspraken over de strategische groenprojecten in de Haarlemmermeer en voor de benodigde ruimte voor onder andere waterbeheer, recreatie en infrastructuur. Het is een gezamenlijk project van gemeentes Haarlemmermeer en Bennebroek, de regio Holland Rijnland (waaronder Noordwijk) en het hoogheemraadschap van Rijnland, onder aanvoering van de provincies Noord- en Zuid-Holland. In de gebiedsuitwerking worden 12.900 woningen buiten stedelijk gebied en 11.700 woningen binnen stedelijk gebied voorzien.

Uit de plankaart van de ‘Gebiedsuitwerking Haarlemmermeer-Bollenstreek’ blijkt dat het plangebied van Bronsgeest daarbij is aangegeven als ‘Afronding’ van de kern Noordwijk.

Bestemmingsplan Bronsgeest 2021 (Herstelbesluit) - Toelichting

26

Afbeelding: plankaart van ‘Gebiedsuitwerking Haarlemmermeer-Bollenstreek’, met onder een uitsnede van de gebiedsuitwerking ter plaatse van Bronsgeest Binnen de Greenport Bollenstreek wordt het bollencomplex behouden en waar mogelijk verder ontwikkeld, samen met landschapsontwikkeling. Het beleid is erop gericht de ontwikkelruimte voor het bollencomplex te vergroten en de bestemming zeker te stellen. Uitgangspunt is het behoud van minimaal 2.500 tot 2.625 hectare bollenteeltareaal. Hierbinnen is ruimte voor schaalvergroting. Eventueel verlies aan bollengrond door de ontwikkelingen van Bronsgeest moet gecompenseerd worden in de streek zelf. In de Gebiedsuitwerking is ten aanzien van het woningbouw een viersporig beleid aangegeven. Voor Bronsgeest is het vierde spoor van belang. Dit betreft de mogelijkheid om te komen tot uitleglocaties aan de rand van bestaande kernen. Voorbeeld hiervan is Bronsgeest (600 woningen op 25 hectare bollengrond). Ook voor uitleglocatie Bronsgeest geldt dat verlies aan bollengrond gecompenseerd moet worden en dat een nadere inrichtingsstudie moet uitwijzen of en zo ja welke woningbouwmogelijkheden er zijn en op welke wijze compensatie van bollengrond kan plaatsvinden. Daarbij moet rekening worden gehouden met de landschappelijke en cultuurhistorische waarden en de ecologische verbindingszones.

Uitvoering moet plaatsvinden als module in lijn met het Offensief van Teylingen. De Provinciale Ecologische Hoofdstructuur zoals die eerder is vastgelegd in het voormalige streekplan Zuid-Holland West is uitgangspunt in de Gebiedsuitwerking. De belangrijkste natuurgebieden zijn onder andere de landgoederen Klein Leeuwenhorst, ten noordoosten van het plangebied van Bronsgeest en Offem, ten zuidwesten van Bronsgeest. De ecologische verbindingszone aan de noordkant van het plangebied moet behouden worden en zo mogelijk versterkt worden.

Bestemmingsplan Bronsgeest 2021 (Herstelbesluit) - Toelichting

27

- Consequenties Bronsgeest Het plangebied is aangewezen voor de ‘afronding van de kern Noordwijk met oorspronkelijk 600 woningen ter plaatse van bollengrond (inmiddels wordt uitgegaan van 350 woningen). Om het verlies aan bollengrond te compenseren is wel compensatie in de streek zelf nodig. De Greenport Ontwikkelingsmaatschappij (GOM) en de gemeente hebben inmiddels al enkele afspraken gemaakt over bollengrondcompensatie, welke uiteindelijk zullen leiden tot een bollengrondcompensatie-overeenkomst. Verder dient er bij de herontwikkeling rekening te worden gehouden met de ecologische verbindingszone. 3.2.3