RB Ontwikkelstrategie werklocaties Noordelijk Flevoland en ontwikkelperspectief werklocaties Noordoostpolder.pdf

No. 24.0000940-1

gemeente

NOORDOOSTPOLDER Emmeloord, 16 juli 2024. Onderwerp Ontwikkelstrategie werklocaties Noordelijk Flevoland en Ontwikkelperspectief werklocaties Noordoostpolder Advies raadscommissie Debatstuk voor WD (ontbrekende pijl bij Kraggenburg), CU-SGP (strategie is een hamerstuk, perspectief terug naar fractie vanwege dubbeling met woningbouw). Hamerstuk voor CDA, ONS, PU, PvdA en GL.

Aan de raad. Status: ter besluitvorming Voorgesteld besluit 1. De 'Ontwikkelstrategie werklocaties Noordelijk Flevoland’ vast te stellen als gezamenlijke visie voor het werklocatiebeleid van de gemeenten Noordoostpolder en Urk; 2. Het ‘Ontwikkelperspectief werklocaties Noordoostpolder’ vast te stellen als ruimtelijk economische uitwerking voor de dorpen in gemeente Noordoostpolder. Doelstelling Ruimte voor ondernemen in Noordelijk Flevoland. Inleiding In 2017 stelden gemeenten Urk en Noordoostpolder voor het eerst een gezamenlijke visie op over werklocaties in Noordelijk Flevoland. Uw raad stelde deze in 2018 vast (no. 553600). Dit ruimtelijk economisch beleid dient als fundament voor het faciliteren van ondernemers met uitbreidings- of vestigingswensen in één van beide gemeenten. Tot op heden is dit het vigerende beleid. Inmiddels zijn de lokale situatie en de markt veranderd. Bedrijventerreinen De Munt B en Port of Urk zijn in ontwikkeling en in verschillende dorpen in de Noordoostpolder vragen ondernemers om ruimte. In breder perspectief zien we dat ontwikkelingen als circulaire transitie, digitalisering, de energietransitie en de landbouwtransitie een grote impact hebben op de ontwikkeling van bedrijven en het gebruik van de ruimte. Om die redenen is de Visie werklocaties Noordelijk Flevoland uit 2017 op uw verzoek geactualiseerd, conform amendement d.d.

14 november 2022 (no. 2022-22-6i). Deze actualisatie markeert een belangrijke update om in te spelen op de veranderende behoeften en uitdagingen van onze regio. De actualisatie van de visie noemen we de 'Ontwikkelstrategie werklocaties Noordelijk Flevoland’ (vanaf nu: ‘Ontwikkelstrategie’). Daarnaast is specifiek voor gemeente Noordoostpolder een verdiepingsslag gemaakt, waarin per dorp beschreven staat waar ruimte geboden wordt aan ondernemers voor uitbreiding of vestiging. Dit document noemen we het ‘Ontwikkelperspectief werklocaties Noordoostpolder’ (vanaf nu: ‘Ontwikkelperspectief’). Beleidsreferentie Visie werklocaties Noordelijk Flevoland Amendement no. 2022-22-6i Nota Grondbeleid 2023-2026 Argumenten 1.1 Een gezamenlijke visie Noordelijk Flevoland vergroot de economische slagkracht De Ontwikkelstrategie schetst de richting voor het werklocatiebeleid van de gemeenten Noordoostpolder en Urk. Er is veel dat onze beide gemeenten uniek maakt en bindt. Door samen op

No. 24.0000940-2

te trekken benutten we capaciteit, kennis en middelen efficiënt en staan we sterker in onze relaties met zowel de regio en de provincie als het rijk. De Ontwikkelstrategie is, evenals de Visie werklocaties in 2017, opgesteld voor Noordelijk Flevoland als één ruimtelijk-economisch samenhangend gebied. 1.2 De Ontwikkelstrategie is een uitwerking van de (ontwerp) Omgevingsvisie Brede welvaart is leidend bij de beslissingen over de werklocaties in Noordelijk Flevoland. Het gaat om de balans tussen economie, mensen en omgeving. Economische groei is belangrijk, maar we kijken daarbij nadrukkelijker dan voorheen naar de balans met wonen, recreëren, maatschappelijke betrokkenheid etc. Hiermee sluiten we aan bij de (ontwerp) Omgevingsvisies van beide gemeenten. De Ontwikkelstrategie kan worden beschouwd als een uitwerking van de Omgevingsvisie1 waarbij we zowel strategische verdieping als concrete beleidsuitvoering nastreven. 1.3 De huidige tijd vraagt om nieuwe keuzes De Ontwikkelstrategie is een actualisatie van de Visie werklocaties uit 2017 en komt hierdoor op inhoud in grote lijnen overeen. Echter, veranderingen van de markt, economische uitdagingen en de lokale situatie vragen om het maken van nieuwe keuzes. Het nieuwe beleid is daarom op een aantal punten aangescherpt of aangepast.

De belangrijkste wijzigingen zijn: Ontwikkelingen als de circulaire transitie, digitalisering, de energietransitie, de agro- en foodtransitie en transitie in de visserij hebben een grote impact op de ontwikkeling van bedrijven en vragen om een nieuwe blik op de werklocaties in de regio. Door schaarsheid van ruimte in Nederland sturen rijk en provincie aan op regionaal ontwikkelen en het beter benutten van de beschikbare ruimte. Bij een uitbreidings- of vestigingswens kijken we daarom kritischer naar de mogelijkheden van inbreiding en herontwikkeling. De klimaatdoelstellingen zorgen voor uitdagingen om bedrijventerreinen toekomstbestendig te maken. Onze focus ligt meer dan ooit op innovatie. We bieden innoverende bedrijven dan ook graag de ruimte in Noordelijk Flevoland. Zij zorgen voor nieuw elan, zijn de groeiers van morgen en helpen om het lokale innovatieklimaat en de bestaande productketens te versterken. Voorbeelden zijn het MITC en het Innovatie cluster Noordoostpolder. Diverse dorpen vragen om ruimte voor werklocaties. Dit heeft geleid tot het opstellen van het Ontwikkelperspectief, waarin de mogelijkheden voor uitbreiding in de aankomende jaren per dorp zijn beschreven. 2.1 Het Ontwikkelperspectief geeft inzicht in de ontwikkeimogelijkheden voor bedrijven Ondernemers in de gemeente groeien, waardoor er behoefte is aan ruimte voor uitbreiding en vestiging.

In het Ontwikkelperspectief is per dorp beschreven welke potentiële plekken voor uitbreidingen in beeld zijn en welke uitdagingen hiermee gepaard gaan. Om in te spelen op veranderende behoeften en nieuwe ontwikkelingen, zien we het Ontwikkelperspectief als een dynamisch document, dat bijgestuurd kan worden indien nodig. Het college heeft aandacht voor het feit dat ruimtelijke ontwikkelingen op elkaar worden afgestemd. Op die manier wordt onze gemeente integraal verder ontwikkeld, met brede welvaart als uitgangspunt. 2.2 We willen ruimte bieden aan lokale ondernemers Het Ontwikkelperspectief sluit aan bij het Coalitieakkoord 2022-2026 ‘Ruimte voor elkaar’; waar mogelijk wordt ruimte geboden aan ondernemers. Emmeloord, Ens en Marknesse zijn aangemerkt als dorpen waar ruimte geboden wordt voor uitbreiding en vestiging van (boven)lokale bedrijven. In de overige dorpen zijn momenteel nagenoeg geen kavels meer beschikbaar voor werklocaties. Een aantal dorpen geeft echter aan graag ruimte te willen bieden aan lokale ondernemers die mogelijk willen uitbreiden of vestigen. De wens van de dorpen is uitgebreid onderzocht (zie ook argument 2.3, 2.4 en kanttekening 2.1). Dit heeft geleid tot een actief werklocatiebeleid.

2.3 Actief werklocatiebeleid is nodig om vraag en aanbod op elkaar af te stemmen Om tijdig te kunnen anticiperen op vragen van ondernemers naar uitbreiding of vestiging, is met vertegenwoordigers van de ondernemerskringen en dorpsbelangen uit de dorpen (de 'stakeholders’) besproken dat we jaarlijks om tafel gaan om de behoefte te inventariseren. Mocht blijken dat er 1 Zie Omgevingsvisie Noordoostpolder, kernopgave 3: Aantrekkelijke regio; deelopgave 11: We versterken (innovatief) ondernemerschap.

No. 24.0000940-3

concrete behoefte is aan nieuwe bedrijfskavels, dan kunnen we tijdig starten met de voorbereidende werkzaamheden, zoals bijvoorbeeld het vestigen van Wet voorkeursrecht gemeenten op de desbetreffende grond, verwerving, onteigening of wijziging van de bestemming. Op deze manier kunnen procedures verkort worden op het moment dat de vraag zich aandient. Daarnaast gaan we, samen met de dorpen, per dorp uitgangspunten en kwaliteitsambities formuleren voor het beter benutten van de ruimte op bestaande bedrijventerreinen, voor herstructurering en revitalisering. 2.4 Er is een uitgebreid participatietraject doorlopen Voor het in kaart brengen van de uitbreidingsbehoefte voor werklocaties in de dorpen zijn de stakeholders intensief betrokken. In het voortraject (in de zomer en het najaar van 2023) zijn we met alle dorpen apart in gesprek gegaan, waarbij we de uitbreidings- of vestigingsbehoefte van lokale ondernemers hebben geïnventariseerd. Vervolgens is met elkaar gekeken naar mogelijke herontwikkeling- of inbreidingslocaties die beschikbaar zijn, of op korte termijn beschikbaar komen. Daarnaast is gekeken naar mogelijke nieuwe werklocaties en wat dit betekent voor wonen, bereikbaarheid en infrastructuur. In een stakeholdersbijeenkomst in het najaar van 2023 gingen we met elkaar dieper op dit vraagstuk in.

De input vanuit deze sessies is in kaart gebracht en verwerkt in het concept-ontwikkelperspectief. De belangrijkste onderwerpen uit het concept zijn begin 2024 besproken in een tweede stakeholdersbijeenkomst. Vervolgens spraken we met een aantal dorpen verder door over de concept-beleidslijn. Kanttekeningen 1.1 Visie werklocaties 2017 heeft een relatie met de grenscorrectie Noordoostpolder en Urk Gelijktijdig met vaststelling van de Visie werklocaties 2017 (op 15 maart 2018) is de 'Bestuursovereenkomst grenscorrectie gemeenten Noordoostpolder en Urk’ vastgesteld. Er ligt een link tussen beide documenten. Juridisch is onderzocht dat vaststelling van de Ontwikkelstrategie, zoals nu aan u voorligt, geen consequenties heeft voor de afspraken zoals vastgelegd in de Bestuursovereenkomst in 2018. De grenscorrectie betreft namelijk enkel de locaties Port of Urk en Urkerveld. Urkerveld is bestemd voor natuurontwikkeling; het bestemmingsplan Port of Urk is het juridisch kader voor de toegestane bedrijvigheid op die specifieke locatie. De afspraken die destijds in de bestuursovereenkomst grenscorrectie zijn gemaakt, blijven hiermee dus intact. 2.1 Vraag en aanbod gaan niet altijd gelijk op Uit de gesprekken met de dorpen is gebleken dat vrijwel alle dorpen willen groeien.

Zij willen daarom graag nieuwe kavels voor werken beschikbaar hebben voor als de vraag zich aandient, ook als er momenteel geen concrete vraag voor uitbreiding van een lokaal bedrijf ligt (oftewel: ‘grond op de plank"). Vanuit de intentie om ondernemers ruimte te geven om te groeien, is in kaart gebracht wat de kosten zijn van strategische grondaankoop, uitgaande van de aankoop/aanleg van een aantal kavels per dorp voor werklocaties (zie het rapport van bureau Stee in de bijlage). Om aan de wens van de dorpen te kunnen voldoen, moet rekening gehouden worden met een aantal risico’s: Looptijd van verkoop kavels voor werklocaties Na aanleg van werklocatiekavels in de kleinere dorpen was de looptijd van verkoop in de afgelopen jaren tussen de 13 en 22 jaar. het bewerkstelligen van ‘grond op de plank’ laat in de berekening van bureau Stee een negatief resultaat onder de streep zien van circa € 350.000 tot € 1.000.000 nettocontant voor de ontwikkeling van 5 hectare bruto. Nieuwe ontwikkelingen mogen niet ten koste gaan van de leefbaarheid in de dorpen. Dat betekent dat een extra investering in een nieuwe ontsluiting of het tegengaan van omgevingshinder nodig is.

Om die redenen is het niet aan te bevelen om op voorhand in elk dorp ‘grond op de plank’ te leggen, maar samen met de ondernemers te kijken naar beschikbare kavels in nabijgelegen dorpen, en als gemeente een actief werklocatiebeleid te voeren, in nauwe samenwerking met de dorpen. Planning/uitvoering Na besluitvorming op 30 september 2024 zijn beide visies van kracht. Bijlagen 1. Ontwikkelstrategie werklocaties Noordelijk Flevoland; 2. Ontwikkelperspectief werklocaties Noordoostpolder;

No. 24.0000940-4

3. Rapport Grex Noordoostpolder.

Portefeuillehouder Steller

: L Verduin : de heer S. Abdeslam s.abdeslam@noordoostpolder.nl

No. 24.0000940-5

gemeente

m

NOORDOOSTPOLDER RAAD

De raad van de gemeente Noordoostpolder, gelezen het voorstel van burgemeester en wethouders van 16 juli 2024, no. 24.0000940; gelet op artikel 160 Gemeentewet; BESLUIT:

1. De ‘Ontwikkelstrategie werklocaties Noordelijk Flevoland’ vast te stellen als gezamenlijke visie voor het werklocatiebeleid van de gemeenten Noordoostpolder en Urk; 2. Het 'Ontwikkelperspectief werklocaties Noordoostpolder’ vast te stellen als ruimtelijk economische uitwerking voor de dorpen in gemeente Noordoostpolder.

Aldus besloten in de openbare vergadering van 30 september 2024.