RB Beleid inflatie correctie n.a.v. amendement bij Perspectiefnota 2025 - 2028.pdf

No. 24.0001180-1

gemeente

NOORDOOSTPOLDER Emmeloord, 10 september 2024. Onderwerp Beleid inflatie correctie n.a.v. amendement bij Perspectief nota 2025 - 2028 Advies raadscommissie Debatstuk Aan de raad. Status: ter besluitvorming Voorgesteld besluit De huidige generieke systematiek voor loon- en prijscompensatie bestendigen. Doelstelling Richtlijn voor het doorvoeren van loon- en prijscompensatie vaststellen. Inleiding Op maandag 08 juli 2024 heeft u in de raadsvergadering amendement 2024-07-13a aangenomen, onder andere over de toegepaste inflatiecorrectie. Het betreffende tekstdeel in het amendement is als volgt: De perspectiefnota 2025-2028, inclusief addendum, gewijzigd vaststellen, met dien verstande dat de tekst op pagina 42 onder de begrotingsrichtlijnen inzake de tarieven voor de OZB als volgt wordt gewijzigd: De tarieven voor OZB stijgen maximaal met 4,3%. De op pagina 42 genoemde correctie voor inflatie van subsidies (van 2,3%) nu niet vast te stellen, hierover volgt voorafgaand aan de begroting een nader voorstel vanuit het college. ’ Verder stond toezegging Toezeggingnummer: TOE.24.0017. Onderwerp: Systematiek inflatiecorrectie nog open en deze toezegging wordt met dit raadsvoorstel gecombineerd, nagekomen.

De inflatiecorrectie van de subsidies is bij de Perspectiefnota (PPN) door de raad, in afwachting van een nader voorstel hiertoe, (nog) niet vastgesteld. Naar aanleiding van uw eerder gedane suggesties om onderzoek te doen bij andere gemeenten hebben wij onderzocht hoe verschillende buurgemeenten omgaan met het inflatiebeleid in de perspectiefnota en begroting. Daarnaast is de jaarlijkse maartactualisatie van het Centraal Economisch Plan (CEP) door het Centraal Plan Bureau (CPB) van de afgelopen 5 jaar bij de (historische reeks)vergelijking betrokken. Over de uitkomsten van dit onderzoek informeren wij u via dit memo. Iedere gemeente is autonoom in het opstellen van de begrotingsrichtlijnen. De gemeenteraad stelt deze richtlijnen vast. De begrotingsrichtlijnen geven een kader voor het opstellen van de begroting. De richtlijnen zoals de gemeente Noordoostpolder deze voorlegt, met als uitgangspunt dat de correctie voor materiële kosten en salariskosten worden opgevangen door een bijstelling van de algemene uitkering van het gemeentefonds. Met andere woorden: er ligt een basale koppeling tussen de bijstelling van de uitkeringen door het Rijk aan gemeente Noordoostpolder (want dat vormt het grootste deel van onze inkomsten) en de initiële ruimte die dan ontstaat om onze stijgende kosten te kunnen opvangen.

Die wordt altijd vertaald in de perspectiefnota en vervolgens meerjarenprogrammabegroting. De Provincie betrekt deze richtlijnen in haar oordeel over de gemeentelijke begroting bij haar financiële toezicht.

No. 24.0001180-2

Samenvatting van onderzoeksresultaten: • De meeste gemeenten gaan bij de beleidsuitgangspunten voor de loon- en prijsinflatie uit van een index uit het CEP. Welke index gebruikt wordt, verschilt van gemeente tot gemeente. • Enkele gemeenten maken gebruik van een stelpost voor de loon- en prijsinflatie. Loon- en prijs effecten worden vervolgens na een ‘toetsmoment’ ten laste van de stelpost gebracht, waarbij gemeente Dronten een correctie van afgelopen 2 jaar verwerkt. • In tegenstelling tot gemeente Noodoostpolder, wordt bij geen van de gemeenten specifiek ingegaan op de inflatiecorrectie voor grote gesubsidieerde instellingen. • Het algemene beeld van de CEP-indexeringen laat een hogere index in latere jaren zien, terwijl de aanpassing via het gemeentefonds niet wordt gecorrigeerd over voorgaande jaren. Anders gesteld: achteraf blijkt de werkelijke inflatie hoger, maar het Rijk vergoedt dat niet aan gemeenten. Bevindingen: 1. Om een uniform en transparant beleid te voeren op het gebied van inflatiecorrectie voor materiële kosten en lonen, is de door het Rijk gehanteerde methodiek de zuivere lijn voor het maken van keuzen bij de integrale afweging voor welke doelen de gemeenteraad bereiken wil en welke middelen hij daarvoor beschikbaar stelt. 2.

Een vergelijking met andere gemeenten leert dat elke gemeente zijn eigen systematieken en uitgangspunten heeft voor het opstellen van hun begroting. 3. Wanneer voor de inflatie gewerkt zou worden met verschillende percentages, wordt de allocatie (toewijzing) van middelen (budgetten) in de begroting in de onderlinge verhoudingen veranderd. In een minder omfloerste tekst: het hanteren van verschillende inflatiecorrecties op de verschillende budgetten zal voor het komende, maar ook ten opzichte van de historie, het risico geven op onsamenhangendheid, onnavolgbaarheid, niet herleidbaarheid en niet plausibel beredeneerbaar voor het totaal. Want; wie krijgt dan wat en waarop is dat dan gebaseerd en waarom krijgt een ander een ander percentage? Voor het aanpassen van de budgetten aan inflatie zullen (beleids)doelstellingen moeten. Het moet geen automatisme zijn. 4. Het totaal van de gemeentelijke baten en lasten bepaalt de keuzen die uw raad maakt voor welke ambities u gerealiseerd wilt hebben. Nu het Rijk gemeenten niet compenseert voor achteraf gebleken hogere inflatie, is het zaak om weloverwogen de begrotingsrichtlijnen vast te stellen voor het onderdeel inflatiecorrectie. Overigens zou in het licht van de methodiek van het Rijk, de term inflatiecompensatie meer passend zijn dan inflatiecorrectie, omdat het Rijk de gemeenten voor de inflatie niet meer volledig compenseert.

De insteek van het college om bij problematiek verder het gesprek te voeren op basis van inhoud is in de ogen van het college het meest raadzaam. Het beleid, waar enige mate van consistentie in zit, voor hoe we omgaan met correctie of compensatie voor inflatie, moet het beleid blijven. Veranderingen of afwijkingen moeten gebaseerd zijn op beleidsinhoudelijk argumentatie. Voor ‘grote’, ‘middelgrote’ en ‘kleine’ subsidies geldt dat het beleid daarop in de subsidieverordening vastgelegd is, waarbij sprake kan zijn van een subsidieplafond. Afwijkingen voor compensatie voor inflatiecorrectie ten opzichte van wat de gemeente vergoed krijgt in de algemene uitkering van het Rijk heeft invloed op de integrale afweging van doelstellingen die de gemeenteraad kan maken voor in de meerjarenprogrammabegroting. 5. De absolute toekenning van de inflatiecompensatie voor subsidies is gebaseerd op vastgesteld beleid, welke als methode gebruikt kan worden om te bepalen of negatieve effecten in de doelbereiking van de verstrekte subsidies, ook aanvullend gecompenseerd moeten worden vanwege niet toereikende loon- en of prijscompensaties, onder de voorwaarde dat bij de afweging hiervan de negatieve effecten voor de doelrealisatie van de subsidies aangetoond kunnen worden.

Beleidsreferentie Perspectiefnota 2025 - 2028, raadsvergadering 08 juli 2024 Amendement 2024-07-13a, raadsvergadering 08 juli 2024 Toezeggingnummer: TOE.24.0017. Onderwerp: Systematiek inflatiecorrectie. Toezegging: Het college gaat evalueren hoe er in 2022, 2023 en 2024 is gecorrigeerd voor inflatie en volgens welke systematiek andere gemeenten werken. De uitkomsten van deze evaluatie worden voorgelegd aan de raad, dit om te bepalen welke inflatiecorrectie er in 2025 wordt toegepast. Het college is niet voornemens om over begrotingsjaren 2022 en 2023 met een correctievoorstel te komen.

No. 24.0001180-3

Argumenten 1. Het hanteren van de door de gemeente toegepaste compensatie voor inflatie van materiële uitgaven, salarissen en de combinatie van deze twee (deze laatste vorm alleen voor de grote gesubsidieerde instellingen) sluit aan op de systematiek van het Rijk. De huidige systematiek zou gemeente Noordoostpolder niet moeten willen veranderen, want die geeft gelijkheid voor iedereen en die sluit aan op de systematiek van het Rijk die achteraf gebleken hogere inflatie niet aan gemeenten vergoedt. Verder beoordeelt het college het huidige beleid van loon- en prijscompensatie als de waarborg om de gemeenteraad op een financieel en beleidsinhoudelijk geobjectiveerde wijze haar kaderstellende rol te kunnen laten invullen 2. De absolute toekenning van de inflatiecompensatie voor subsidies is gebaseerd op vastgesteld beleid en kan tevens de methode zijn om te bepalen of negatieve effecten in de doelbereiking van de verstrekte subsidies, ook aanvullend gecompenseerd moeten worden vanwege niet toereikende loon- en of prijscompensaties. Voorwaarde voor een afweging hiervan is dat de negatieve effecten voor de doelrealisatie van de subsidies kunnen worden aangetoond. Kanttekeningen Geen. Planning/uitvoering Raadsvergadering 30 september 2024. Bijlagen Detailuitwerking met vergelijkingen. Het college van burgemeester en wethouders,

Portefeuillehouder Steller

:W Jansen : de heer T.J. Stigt, (0527) 63 34 15; r.stiqt@noordoostpolder.nl

No. 24.0001180-4

gemeente

NOORDOOSTPOLDER RAAD

De raad van de gemeente Noordoostpolder, gelezen het voorstel van burgemeester en wethouders van 10 september 2024, no. 24.0001180; gelet op artikel 198 van de Gemeentewet; BESLUIT (gewijzigd): De huidige generieke systematiek voor loon- en prijscompensatie bestendigen, maar bij de ontwerp­ begroting 2025 de raad, naast dit bestaande beleid, óók keuze-opties voor te leggen om het inflatiepercentage voor 2025 te verhogen ter (gedeeltelijke) compensatie van de stevige prijsontwikkelingen. Bijvoorbeeld 1%punt of 3%punt extra verhoging incl. de financiële consequenties. Aldus besloten in de openbare vergadering van 30 september 2024. De griffier,