Presentatie agendaverzoek Bomen.pdf
Tekst van het document
Het belang van bomen groeit
Urkerweg, Emmeloord bron: https://www.google.nl/maps/place/Emmeloord
Jaap Smit dendroloog,boomexpert adviseur klimaatadaptatie
Elders verantwoordelijk voor... • Bomenlijsten in onder meer Almere, Dronten, Lelystad en Prov. Flevoland • Bomen en groen op de Floriade 2022 • Externe bomencie Zoetermeer • Aanpassen park in Den Haag • Praktische kant onderzoeken TU-Delft (Urban Forestry, geluid en groen) • Publicaties in vakbladen • Cursussen en lezingen voor gemeenten en boomkwekers • ...
Het belang van bomen groeit: er zijn veel actualiteiten rond bomen
Waterretentie Fijnstof afvangen
Opbrengsten van groen Temperen Urban Heat
Natuur inclusief ontwikkelen
(zelfs in Tollebeek, Ens, ...)
Biodiversiteit vergroten
Meer ecosysteemdiensten...
Weg van monoculturen Co2 vastleggen
Behoud van grote bomen
(grote) bomen zijn belangrijk (grote) bomen belangrijk voor... •
temperen hitte;
•
verlagen de piekafvoer van plensbuien;
•
verhogen de financiële waarde (OZB);
•
voor natuur in de stad.
•
Bieden fauna voedsel en plek;
•
zijn aantrekkelijk vanwege...
• En hebben nog veel meer eco-systeemdiensten!
Het gaat om m3 aan groen
Bomen en klimaat, scenario’s •Toekomstige winters: geen opvallende veranderingen in windklimaat iets hogere temperaturen gemiddeld natter door meer westenwind: hogere grondwaterstand?
Bomen en klimaat, scenario’s •Toekomstige zomers: hogere temperatuur meer oostelijke windrichting? dan droger Meer mm regen, niet natter in de groeiplaats: plensbuien, dus water stroomt af en bereikt groeiplaats vaak niet wadi’s nodig? verdamping tot 15% hoger: meer nazorg voor pas geplante bomen (niet 2 maar 4 jaar?)
Ook andere soorten gebruiken.
Meer milimeters water, maar niet voor groen
Waterdiepte na een hevige bui
bron: klimaateffectatlas
Hitte eilanden A N K 2 0 1 7
bron: klimaateffectatlas
Samenvattend... • Toekomstige zomers (KNMI): •
hogere temperatuur
•
droger
•
plensbuien (en dankzij riolering drogere groeiplaats
•
Schuivende klimaatgordels Daarnaast is er het hitte-eiland effect in de stedelijke omgeving
Samenvattend... • Toekomstige zomers (KNMI): •
hogere temperatuur
•
droger
•
plensbuien (en dankzij riolering drogere groeiplaats
•
Schuivende klimaatgordels
Samenvattend...
Er heerst een landklimaat in de stedelijke omgeving Ook in het buitengebied heerst een warmer klimaat Omdat je bomen niet voor 10 jaar plant: verder vooruit kijken
Bestaande bomen zijn belangrijk in de bebouwde omgeving Een goede groeiplaats gaat boven alles! Dat voorkomt (grotendeels) wortelopdruk, geregeld in Handboek bomen (vroeger KBB) Maar er is veel concurrentie: •
kabels en leidingen;
•
energietransitie;
•
verharding •
10 % van de bomen in bebouwde kommen Noordoostpolder staan in verharding.
•
Vergroot risico op (kosten voor) wortelopdruk
•
Maak keuzes: een grote boom levert meer op dan vele kleine en kost minder
Dit heeft geen zin... Niet in Noordoostpolder...
Bosk in Leeuwarden, Augustus 2022
Verkoeling in de zomer, maar...
Denk aan de grootte van bomen
Denk aan de grootte van bomen
We maken het bomen in de stad best lastig • missen het bodemleven en elkaar • staan in een stenige, warmere omgeving • hebben te maken met opwarming • krijgen drogere lucht (zomer) • hebben een steeds beperktere groeiplaats • er zijn meer boomziekten en -aantastingen •Veel inheemse boomsoorten kunnen daar minder tegen.
Kies daarom in de stedelijke omgeving, vooral boomsoorten afkomstig uit het landklimaat
Bomen uit landklimaten Omdat bomen voor 50 jaar geplant worden, is verder vooruit kijken belangrijk
Inheemse fauna op uitheemse flora Rups van Wapendrager op de zuidoost-Europese Fagus orientalis.
Op Amerikaanse vogelkers komen inmiddels meer soorten insecten voor dan op de inheemse vogelkers.
Ruimte voor nieuwe fauna Vanuit het zuiden komen nieuwe beesten onze kant op. Met bomen kunnen we ze voeden. De stedelijke omgeving biedt vaak meer voedsel dan het buitengebied.
Door klimaatverandering en andere oorzaken verdwijnen ook insecten.
Voorbeeld: Inheemse Beuken zijn niet meer geschikt voor het stedelijke klimaat in Nederland. De zuid-oostEuropese Fagus orientalis wel. Voor de kleigebieden in Noordoostpolder geldt een uitzondering.
Essentaksterfte: Fraxinus mandhurica: resistent tegen essensterfte. Het planten van essen kan.
Belangrijk, want na de essentaksterfte ligt de essenprachtkever op de loer voor niet-Aziatische essen.
Kastanje: Aesculus flava/ Ae. arnoldiana e.d.: gezonde kastanjes, zonder mineermot en zonder bloedingsziekte.
Wat valt hier op?
bron: https://www.google.nl/maps/place/Emmeloord
Urkerweg, Emmeloord
Gevarieerde aanplant in Emmeloord...
Eetbare bomen (witte moerbei)
Fijnstof afvangers en nestplaatsen voor huismussen en uilen
Gevarieerd aanplanten nodig De variatie van bomen binnen de bebouwde kommen in Noordoostpolder is redelijk, maar moet groter 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13
Quercus Tilia Fraxinus Betula Prunus Ulmus Platanus Salix Gleditsia Liquidambar Pyrus Populus Malus
Eik Linde Es Berk (Sier)kers Iep Plataan (Knot)wilg Valse christusdoorn Amberboom Sierpeer Populier Sierappel
12% 12% 12% 5% 5% 5% 5% 3% 2% 2% 2% 2% 2%
51%
Stel doelen bij gevarieerde sortimentskeuze Een mooie laan is belangrijk, maar dat alleen is niet meer genoeg Stel doelen Zoals: afname fijnstof temperen van hitte Voeden van fauna Eco-systeemdiensten En de beoogde leeftijd van een te planten boom
De baten van groen Groen levert ecosysteemdiensten en geld op Grote bomen leveren meer op Dat alles laten we zien in de Green City Guidelines.
Uw vragen!
Jaap Smit dendroloog,boomexpert adviseur klimaatadaptatie