E01 01 Rapport locatieonderzoek - Een plek in de polder.pdf
Tekst van het document
Een plek in de polder? Locatieonderzoek naar de mogelijke vestiging van een coffeeshop in de gemeente Noordoostpolder
Groningen, 22 november 2024
Colofon Een plek in de polder? Locatieonderzoek naar de mogelijke vestiging van een coffeeshop in de gemeente Noordoostpolder Opdrachtgever Gemeente Noordoostpolder Projectleiding Ralph Mennes Projectmedewerkers Erwin van der Lee, Isa Dam Eindredactie Ralph Mennes Uitgave Breuer & Intraval Plaats en datum Groningen, 22 november 2024 © 2024, Breuer & Intraval. Alle rechten voorbehouden. Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd en/of openbaar gemaakt door middel van druk, fotokopie, microfilm of anderszins, zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de uitgever.
Inhoud 1. INTRODUCTIE 1.1 Aanleiding en vooronderzoek
1
1.2 Onderzoeksvragen
1
1.3 Toegepaste methoden
1
2. INVENTARISATIE LOCATIES 2.1 Uitgangspunten
4
2.2 Afstandscriterium
4
2.3 Uitsluiten van woonwijken
5
2.4 Alternatief afstandscriterium
6
3. BEOORDELING LOCATIES 3.1 Werkwijze
7
3.2 A: Bedrijventerreinen Nagelerweg en A6
8
3.3 B: Bedrijventerrein De Munt
10
3.4 C: Horecaplein De Deel
12
3.5 D: Winkelgebied Lange Nering
14
4. CONCLUSIES 4.1 Terugblik vooronderzoek
16
4.2 Onbekend terrein
16
4.3 Locaties
16
4.4 Impact en haalbaarheid
17
4.5 Advies
17
Bijlage I: Totaaloverzicht
18
Leeswijzer Dit rapport is erop gericht de gemeente Noordoostpolder te ondersteunen bij de besluitvorming over de mogelijke vestiging van een coffeeshop. Het rapport is opgebouwd uit vier hoofdstukken. In het eerste hoofdstuk worden de doelstellingen en de aanpak van het onderzoek geïntroduceerd. Hierin worden de aanleiding, onderzoeksvragen en methoden beschreven. Het tweede hoofdstuk inventariseert mogelijke locaties voor de vestiging van een coffeeshop, waarbij elke locatie afzonderlijk wordt besproken met aandacht voor relevante kenmerken en context. In het derde hoofdstuk wordt de geschiktheid van deze locaties beoordeeld op basis van wenselijkheid en haalbaarheid, waarbij diverse aspecten worden getoetst om de impact in te schatten. Het rapport sluit af met een concluderend hoofdstuk waarin de onderzoeksvragen worden beantwoord en een advies wordt gegeven over de mogelijke vestiging van een coffeeshop.
1Introductie In dit rapport beschrijven we ons onderzoek naar een mogelijke plek voor een coffeeshop in de gemeente Noordoostpolder. Het doel van dit onderzoek is om te kijken welke locaties geschikt zijn voor een coffeeshop en wat de gevolgen hiervan zijn voor de omgeving.
1.1 Aanleiding en vooronderzoek
In het coalitieakkoord van de gemeente Noordoostpolder voor 2022-2026 staat dat er ruimte komt voor een coffeeshop in de gemeente. Op dit moment geldt er een nulbeleid, wat betekent dat er geen coffeeshops zijn toegestaan. De gemeente overweegt om wel een coffeeshop toe te staan en wil daarin een zorgvuldige keuze maken. Dit onderzoek is een vervolg op een vooronderzoek dat we deden in het najaar van 2023. Toen is gekeken of een coffeeshop kan bijdragen aan de doelen van de gemeente Noordoostpolder, en zo ja, op welke wijze. In het vooronderzoek zijn de doelen en effecten van een coffeeshop in beeld gebracht. Hieruit bleek dat een coffeeshop zou kunnen passen binnen de doelen van de gemeente, mits er aan bepaalde voorwaarden wordt voldaan. Deze voorwaarden zijn onder andere: Er mag slechts één coffeeshop komen. De exploitatie wordt uitgevoerd door een stichting. De locatie moet voldoen aan lokale eisen zoals afstand tot scholen en behoud van de leefomgeving (niet in woonwijken). Het personeel moet verplicht cursussen volgen. De coffeeshop moet preventieactiviteiten uitvoeren. Er zijn specifieke openingstijden Er moet een portier aanwezig zijn. De coffeeshop maakt deel uit van een bredere aanpak rondom middelengebruik.
1.2 Onderzoeksvragen
Het doel van dit onderzoek is om te bepalen welke locaties geschikt zijn voor een coffeeshop en wat de impact is op de omgeving. Dit is een voorwaarde om de coffeeshop te kunnen realiseren. Zonder geschikte locatie kan er namelijk geen coffeeshop komen. We bepalen welke locaties geschikt zijn door de eerder vastgestelde criteria, zoals afstand tot scholen en uitsluiting van woonwijken, toe te passen. Daarna bekijken we hoe geschikt deze locaties zijn. Een locatie is geschikt als deze voldoet aan de voorwaarden van de gemeente, een beperkte impact heeft op de omgeving en als de realisatie van de coffeeshop haalbaar is (financieel, juridisch en beleidsmatig). Hieruit volgen drie onderzoeksvragen: Welke locaties zijn geschikt voor een coffeeshop, gezien de voorwaarden en criteria? Wat is de impact van een coffeeshop op de leefomgeving van deze locaties? Hoe haalbaar is de realisatie van een coffeeshop op deze locaties?
1.3 Toegepaste methoden
Voor dit locatieonderzoek is op verschillende manieren data verzameld uit verschillende bronnen. Het doel van de dataverzameling was om de locaties zo goed mogelijk te kunnen beoordelen.
Inventarisatie locaties
Allereerst hebben we samen met de gemeente, op basis van het vooronderzoek, bepaald welke gebieden of locaties geschikt zouden kunnen zijn voor een coffeeshop. Hierbij is gekeken naar criteria zoals het uitsluiten van woonwijken en de afstand tot scholen en andere plekken waar jongeren samenkomen. Dit leverde vier gebieden op die in aanmerking komen voor een coffeeshop. Dit proces zal in hoofdstuk twee in detail worden besproken.
Interviews lokale stakeholders
Vervolgens zijn lokale stakeholders geraadpleegd met kennis over (één van) deze vier locaties (zie tabel 1.1). Met hen is gesproken over de mogelijke effecten van een coffeeshop op de locaties en welke factoren daarbij volgens hun van belang zijn. Deze informatie vulde de expertise van de onderzoekers aan, zodat zij de locaties beter konden beoordelen tijdens de impactanalyse. Tabel 1.1 Geïnterviewde lokale stakeholders Aantal interviews
Aantal respondenten
Politiefunctionarissen
1
1
Medewerker OM
1
1
Huisartsen
1
1
Jongerenwerker
2
3
Medewerker verslavingszorg
2
2
Totaal
7
8
Functie
Impactanalyse
De geselecteerde locaties zijn vervolgens onderworpen aan een impactanalyse, waarbij hun geschiktheid werd beoordeeld. De onderzoekers hebben alle locaties bezocht en beoordeeld op wenselijkheid (risico-inschatting van de vestiging van een coffeeshop op deze locatie) en haalbaarheid (praktische realiseerbaarheid op deze locatie). De verzamelde informatie uit de eerdere onderzoeksactiviteiten diende hierbij als bron. Drie betrokken onderzoekers hebben op basis van deze informatie individueel scores toegekend aan de scenario’s.
1
Op een scoreformulier konden zij alle vier de locaties afzonderlijke scoren op verschillende relevante aspecten, zoals mogelijke overlast, onveilige situaties of verkeersopstoppingen, aangeven hoe waarschijnlijk zij deze achtten en waarom. In tabel 1.2 zijn de gescoorde aspecten voor wenselijkheid en een korte toelichting weergegeven. Deze aspecten zijn gebaseerd op eerder uitgevoerd onderzoek, aangevuld met informatie uit interviews met lokale stakeholders, beleidsambtenaren en -adviseurs.
Figuur 1.1 Dimensies en categorieën impactanalyse
Tabel 1.2 Gescoorde aspecten wenselijkheid
Aspect
Toelichting
Milieuoverlast
Inschatting van de mate waarin het scenario kan leiden tot milieuoverlast, zoals geluidsoverlast, stankoverlast en vervuiling.
Nadelige gevolgen omliggende ondernemingen
Inschatting van de mogelijke negatieve effecten van het scenario op omliggende bedrijven, die te maken kunnen krijgen met verminderde klantenstromen of de devaluatie van vastgoedwaarde.
Onveilige verkeerssituatie
Inschatting van de mogelijke toename van een onveilige verkeerssituatie door het scenario.
Parkeeroverlast
Inschatting van de mogelijke toename van parkeeroverlast als gevolg van het scenario.
Risico blootstelling jongeren/kwetsbare groepen
Inschatting van het risico op blootstelling van jongeren en kwetsbare groepen aan softdrugsgebruik als gevolg van het scenario.
Om de wenselijkheid te bepalen zijn de afzonderlijke scores op de aspecten omgezet naar totale impactscores. Scenario’s met een laag risico worden als wenselijker beschouwd dan scenario’s met een hoog risico. De berekening van de impactscores is gebaseerd op de formule: impact = kans * effect. Dit betekent dat een gebeurtenis met een bepaalde waarschijnlijkheid kan plaatsvinden en dat deze gebeurtenis kleine of grote effecten kan hebben op de openbare ruimte. Logischerwijs geldt dat bij een kleine kans en/of een klein effect de impact minder groot is. Hoe kleiner de impact op de openbare ruimte, hoe minder beheersmaatregelen nodig zullen zijn op de betreffende locaties of gebieden. De volgende drie categorieën impact zijn te onderscheiden (zie figuur 2.1): Laag risico (beheersmaatregelen zijn niet of nauwelijks nodig). Gemiddeld risico (beheersmaatregelen zijn gewenst). Hoog risico (beheersmaatregelen zijn noodzakelijk).
Daarnaast is de haalbaarheid beoordeeld op basis van de mate waarin een coffeeshop op een bepaalde locatie realiseerbaar lijkt te zijn. De relevante aspecten (tabel 1.3) omvatten gebruikelijke criteria uit haalbaarheidsstudies. Een locatie wordt als haalbaarder beschouwd wanneer de kostenbatenverhouding gunstiger is, er minder ruimtelijke beperkingen zijn, de vestiging in lijn is met het beoogde coffeeshopbeleid en andere wet- en regelgeving, er maatschappelijk draagvlak voor lijkt te zijn en de implementatietijd korter is.
Tabel 1.3 Gescoorde aspecten haalbaarheid
Aspect
Toelichting
Financieel
Beoordeling van de verwachte positieve kosten batenverhouding van het scenario.
Ruimtelijk
Beoordeling van de uitvoerbaarheid van het scenario met betrekking tot ruimtelijke aspecten, zoals bestemmingsplannen en de beschikbaarheid van panden.
Beleidsmatig
Beoordeling van de mate waarin het scenario in overeenstemming is met het geldende coffeeshopbeleid op lokaal en nationaal niveau.
Juridisch
Evaluatie van de naleving van geldende wet- en regelgeving, met uitzondering van het coffeeshopbeleid.
Maatschappelijk
Beoordeling van de mate waarin het scenario kan rekenen op acceptatie en steun van alle belanghebbenden.
Tijdspad
Inschatting van de haalbaarheid van implementatie binnen een afzienbare periode.
2
Het bereiken van consensus
De onderzoekers zijn vervolgens met elkaar in discussie gegaan om tot een consensus te komen over de toe te kennen scores wat betreft wenselijkheid en haalbaarheid. Daarbij probeerden zij elkaar met argumenten te overtuigen. Deze werkwijze is gebaseerd op de Delphimethode, een consensusgerichte benadering waarbij een groep experts herhaaldelijk wordt geraadpleegd om hun inzichten te delen over een specifiek onderwerp. Het doel is om tot een gezamenlijke overeenstemming te komen. In dit onderzoek fungeren onze onderzoekers als experts, gezien hun ruime ervaring met onderzoek naar coffeeshopbeleid. De Delphi-methode is wetenschappelijk onderbouwd en erkend als een valide onderzoeksmethode voor situaties waarin complexe en onzekere toekomstscenario’s worden onderzocht, zoals in deze scenariostudie. Er waren drie rondes nodig om tot consensus te komen over de impactscore voor alle locaties. Een vierde onderzoeker controleerde ten slotte of alle argumenten consequent waren toegepast op alle scenario’s, wat leidde tot enkele correcties op de toegekende scores. De eerste auteur van dit rapport controleerde de gecorrigeerde gegevens vervolgens nog een laatste keer op correctheid en consistentie.
3
2Inventarisatie locaties
In het vooronderzoek is onderzocht of het openen van een coffeeshop kan helpen om de doelen van de gemeente Noordoostpolder te bereiken. De conclusie is dat een coffeeshop zou kunnen bijdragen aan deze doelen, maar dat er ook risico’s aan verbonden zijn. Daarom is het belangrijk om een geschikte locatie te kiezen. In dit hoofdstuk bekijken we de mogelijke locaties voor een coffeeshop in de gemeente Noordoostpolder. In de rest van het rapport onderzoeken we de impact van de geselecteerde locaties op de openbare ruimte en de woon-, werk- en leefomgeving. Op basis hiervan kunnen we inschatten of een locatie meer of minder geschikt is voor een coffeeshop.
2.1 Uitgangspunten
Lokale vestigingscriteria
Wat betreft de locatie van coffeeshops, kunnen gemeenten diverse lokale voorwaarden toevoegen aan hun beleid om de vestiging van coffeeshops te reguleren. In het vooronderzoek hebben we uit gesprekken met gemeenteambtenaren en belanghebbenden twee criteria bepaald waaraan de locatie van een coffeeshop moet voldoen: Deze criteria zijn: Het handhaven van een minimale afstand tot onderwijsinstellingen en andere voorzieningen voor jongeren en kwetsbare groepen. Het uitsluiten van de vestiging van een coffeeshop in woonwijken.
De gemeente Noordoostpolder is groot en heeft meerdere dorpen, dus er zijn veel mogelijke locaties voor een coffeeshop. We hebben ervoor gekozen om ons te richten op Emmeloord en omgeving. Daarbij gaan we uit van twee lokale vestigingscriteria.
Zoektocht naar locaties in Emmeloord De eerste reden om in Emmeloord en omgeving te zoeken, is dat Emmeloord de grootste plaats in de gemeente is. Andere dorpen zoals Marknesse, Ens, Tollebeek en Luttelgeest zijn veel kleiner. Uit eerder onderzoek blijkt dat een coffeeshop in een kleiner dorp een grotere impact heeft dan in een grotere plaats. Dit komt door het hoge aantal bezoekers en verkeersbewegingen. Daarom kiezen de meeste andere gemeenten er ook voor om coffeeshops niet in kleine dorpen te vestigen. De tweede reden is dat Emmeloord bij de inrichting van de polder is ontworpen als centrale plaats met wegen naar de kleinere dorpen. De centrale ligging en goede bereikbaarheid maken Emmeloord de meest logische plek voor een coffeeshop.
Uit het vooronderzoek blijkt verder dat het advies is om in de gemeente Noordoostpolder te beginnen met één coffeeshop. Daarom houden we in dit onderzoek geen rekening met de afstand tot een andere mogelijke shop. Mocht op basis van opgedane ervaringen in de toekomst een tweede coffeeshop worden overwogen, dan is het wel verstandig om de afstand tussen beide shops mee te nemen in de overwegingen.
2.2 Afstandscriterium
Gemeenten gebruiken een afstandscriteria om de nabijheid van coffeeshops tot onderwijsinstellingen en andere voorzieningen voor kwetsbare personen te reguleren. In 2022 hanteren de meeste gemeenten in Nederland die een minimale afstand tussen een coffeeshop en onderwijsinstellingen hebben vastgelegd – 45 (54,9%) van de 82 – een afstand van 250 meter of minder. Daarentegen houden 33 (40,2%) van deze 82 gemeenten een afstand van meer dan 250 meter aan. In deze verkenning van potentiële locaties hanteren we een afstand van ongeveer 500 meter hemelsbreed tussen onderwijsinstellingen en potentiële locaties. We kiezen bewust voor deze ruime marge, omdat uit het vooronderzoek blijkt dat er grote waarde wordt gehecht aan het voorkomen van blootstelling van jongeren aan cannabisgebruik
4
Uitgesloten locaties bij hanteren afstandscriterium We hebben onderzocht welke gebieden zouden afvallen als de gemeente zo’n afstandscriterium zou hanteren. We hebben 27 onderwijsinstellingen in Emmeloord gevonden. Daaromheen hebben we cirkels getrokken met een straal van 500 meter waarbinnen geen coffeeshop kan komen. Ook hebben we 8 voorzieningen gevonden die bedoeld zijn voor kwetsbare personen. Voor deze plekken houden we ook een afstand van minimaal 500 meter aan. Uit figuur 2.1 blijkt dat, als we het criterium toepassen, alleen de buitengebieden van Emmeloord nog geschikt zijn voor de vestiging van een coffeeshop. Figuur 2.1 Gevolgen afstandscriterium 500 meter hemelsbreed
Niet uitgesloten o.b.v. afstandscriterium Nabij onderwijsinstellingen (niet beschikbaar) Nabij voorzieningen voor kwetsbaren (niet beschikbaar)
2.3 Uitsluiten van woonwijken
Onderwijsinstellingen (27): 1. Aeres Praktijkonderwijs Emmeloord 2. Aeres VMBO Emmeloord 3. Albert Schweitzer-School 4. Caleido 5. Casteleijn College 6. Cbs 't Kompas 7. Cbs De Koperwiek 8. Cbs De Lichtboei 9. Cbs De Triangel 10. De Keerkring 11. De Optimist SO 12. De Planthof 13. De Zevensprong 14. Eben-Haëzerschool 15. Emelwerda College 16. OBS de Carrousel 17. Roderik van Voorstschool 18. Sbo De Klimboom 19. St Bonifatius Mavo 20. St Joseph School 21. Vakcollege Noordoostpolder 22. Windkracht 10 23. X-tuur 24. Zonnebloemschool (Basisschool) 25. Zonnebloemschool (Middelbare school) 26. Zuyderzee Lyceum locatie Junior 27. Zuyderzee Lyceum locatie Senior Andere voorzieningen voor kwetsbaren (8): 1. Amethist Verslavingszorg 2. Jongerencentrum De Klos 3. Jongerencentrum Heelal 4. Kwintes 5. Maatschappelijke opvang IJsselmeerlaan 6. Opvanglocatie Leger des Heils 7. Tactus verslavingszorg 8. Therapeutisch Centrum GGZ
Figuur 2.2 Verkenning omgevingsplannen Emmeloord
Er blijven twee delen van Emmeloord over na toepassing van het afstandscriterium (500 meter hemelsbreed): een groter en breder gebied aan de noordkant van Emmeloord en een kleiner en smaller gebied aan de zuidkant. Op deze twee gebieden passen we het tweede criterium toe, namelijk dat coffeeshops niet in woonwijken kunnen worden gevestigd. Hiervoor hebben we de omgevingsplannen van de gemeente Noordoostpolder geraadpleegd. Figuur 2.2 laat zien dat een deel van het noordelijke gebied als woonwijk is aangemerkt. Een bijvangst van deze exercitie is dat een deel van dit gebied ook als landschap is aangemerkt. Het lijkt daarom niet geschikt om er een coffeeshop te vestigen. Er blijven zodoende twee bedrijventerreinen over waar mogelijk een coffeeshop zou kunnen komen. Het gaat om bedrijventerrein ‘De Munt’ aan de oostkant van Emmeloord en de aaneengesloten bedrijventerreinen ‘’Nagelerweg en ‘A6’ aan de zuidkant. Dit betekent niet dat deze twee gebieden automatisch geschikt zijn voor de vestiging van een coffeeshop. De vestiging mag immers geen onevenredige negatieve impact hebben op de openbare ruimte, de verkeersstructuur en de verkeersveiligheid.
Woonwijk (niet beschikbaar) Uitbreiding woonwijk (niet beschikbaar) Bedrijventerrein (nog beschikbaar) Landschap (niet beschikbaar)
5
2.3 Alternatief afstandscriterium
Figuur 2.3 Gevolgen versoepelen afstandscriterium
Het door ons gehanteerde afstandscriterium van minimaal 500 meter is relatief streng in vergelijking met het coffeeshopbeleid van andere Nederlandse gemeenten. Daarom hebben we ook onderzocht of er meer locaties beschikbaar zouden zijn als de gemeente Noordoostpolder een soepeler afstandscriterium zou gebruiken. We hebben opnieuw rond 27 scholen en acht voorzieningen cirkels getrokken, dit keer met een straal van 200 meter. Uit figuur 2.3 blijkt dat er dan inderdaad meer locaties beschikbaar zouden zijn in het centrale deel van Emmeloord. In figuur 2.1 overlappen de cirkels nog bijna volledig, maar in figuur 2.3 is dat niet meer zo. Op basis van de informatie uit paragraaf 2.2 weten we echter dat bijna het hele centrale gebied van Emmeloord volgens het omgevingsplan een woonfunctie heeft. Dit betekent dat daar geen coffeeshop kan komen. De gemeente zou door soepeler met het afstandscriterium om te gaan een uitzondering kunnen maken voor het kernwinkelgebied van Emmeloord. Een coffeeshop kan dan als een bijzondere winkel worden gezien. Winkelgebieden hebben doorgaans meer mogelijkheden om de bezoekersaantallen van een coffeeshop op te vangen dan woonwijken.
Beschikbaar bij afstandscriterium van 500 meter Nabij onderwijsinstellingen o.b.v. afstandscriterium van 200 meter (niet beschikbaar) Nabij voorzieningen voor kwetsbaren o.b.v. afstandscriterium van 200 meter (niet beschikbaar)
In figuur 2.4 is op het kernwinkelgebied ingezoomd. De cirkels laten zien welk gebied uitgesloten zou zijn als een afstandscriterium van 200 meter wordt gehanteerd. Als er voor het kernwinkelgebied een uitzondering zou worden gemaakt, zouden de gebieden ‘De Deel’ en ‘Lange Nering’ mogelijk geschikt zijn voor de vestiging van een coffeeshop. De foto’s van de omgeving laten echter zien dat er in de omgeving wel woningen zijn gevestigd. Het gaat vooral om woonhuizen tegenover en appartementen boven de winkels aan de Lange Nering en om woningen in de buurt van het horecaplein De Deel. Figuur 2.4 Close-up kernwinkelgebied Emmeloord
In het volgende hoofdstuk worden daarom vier locaties onderzocht: de bedrijventerrein Nagelerweg en A6, het bedrijventerrein De Munt, het horecaplein ‘De Deel’ en het winkelgebied Lange Nering.
6
3Beoordeling locaties
In dit hoofdstuk worden vier locaties beoordeeld. Zoals eerder vermeld, hebben we gekeken naar de wenselijkheid en haalbaarheid van het realiseren van een coffeeshop op deze locaties, binnen de context van de gemeente Noordoostpolder. De mate van wenselijkheid is vastgesteld aan de hand van risicoscores, waarbij lagere scores gunstiger zijn. Tegelijkertijd hebben we de praktische uitvoerbaarheid van de scenario’s beoordeeld. Een hogere haalbaarheid maakt een locatie geschikt als vestigingsplek voor een coffeeshop.
Voor het lezen 3.1 Werkwijze
De beoordeling van de locaties verliep op basis van argumenten. De betrokken onderzoekers konden specifieke scores toekennen aan de te beoordelen aspecten, maar moesten hiervoor altijd een argumentatie geven. Bij het beoordelen van de locaties moesten de onderzoekers uitgegaan van de volgende voorwaarden: Er zal slechts één coffeeshop komen in de gemeente Noordoostpolder. De exploitatie wordt uitgevoerd door een stichting. De locatie moet voldoen aan lokale eisen zoals afstand tot scholen en behoud van de leefomgeving (niet in woonwijken). Het personeel moet verplicht cursussen volgen. De coffeeshop moet preventieactiviteiten uitvoeren. Er zijn specifieke openingstijden. Er moet een portier aanwezig zijn. De coffeeshop maakt deel uit van een bredere aanpak rondom middelengebruik. In de daaropvolgende discussiebijeenkomsten werd de gegeven argumentatie besproken en moesten de onderzoekers elkaar overtuigen van de door hen toegekende score. Toen overeenstemming over de scores was bereikt, hebben de onderzoekers gezamenlijk gekeken naar de consistentie van de beoordeling voor alle vier locaties. Immers, als een argument steekhoudend is gebleken bij de eerste locatie, dan moet dat ook zo zijn bij de vierde. Een andere onderzoeker, die niet meedraaide in het project, controleerde ten slotte nog de scores op logica en consistentie.
De resultaten worden op de volgende pagina’s gepresenteerd. Bij elke beoordeling van een locatie wordt eerste de wenselijkheid besproken, alvorens op de haalbaarheid in te gaan. Bij alle aspecten wordt onder het totaaloverzicht de argumentatie toegelicht. Herhaling van eerdergenoemde argumenten wordt vermeden om te voorkomen dat de toelichtingen onnodig lang worden. De eerste locatie wordt daarom uitvoeriger toegelicht dan de laatste. De scores worden weergegeven als groen (meer geschikt), geel (gemiddeld geschikt) of rood (minder geschikt). We merken op dat een vergelijking van de absolute scores niet aan de orde is. De meerwaarde van deze methode ligt in het onderling vergelijken van de locaties; welke zijn meer en welke zijn minder geschikt? Het is echter niet zo dat er geen coffeeshop gevestigd zou kunnen worden op een locatie die minder geschikt wordt geacht dan een andere. Die beslissing ligt uiteindelijk bij de gemeente.
7
Bedrijventerreinen 3.2 Nagelerweg en A6
A
Omschrijving De bedrijventerreinen ‘Nagelerweg’ en ‘A6’ liggen vlakbij de A6 en bieden ruimte aan diverse bedrijven in de logistiek, industrie en technologie. Beide terreinen zijn strategisch gelegen voor transport- en distributiebedrijven vanwege de nabijheid van afslagen naar de provinciale wegen. De verkeerssituatie is over het algemeen goed, met voldoende parkeerplaatsen voor werknemers en bezoekers. Er zijn verschillende panden te koop of te huur, waaronder bedrijfshallen en kantoorruimtes, en er zijn nog kavels beschikbaar voor nieuwbouw. De twee terreinen beslaan ongeveer 83 hectare en bieden voldoende ruimte voor uitbreiding. Er zijn geen woonhuizen.
RISICO-SCORES Wenselijkheid Risico-score Laag
Aspecten
Gemiddeld
Hoog
Milieuoverlast Nadelige gevolgen ondernemingen Onveilige verkeerssituaties Parkeeroverlast Risico op blootstelling Sociale controle en onveiligheid Sociale overlast Verkeersopstoppingen
0
20
70
200
400
Het risico op milieuoverlast wordt op dit terrein relatief laag ingeschat. Er zijn maar weinig mensen op het terrein aanwezig die dergelijke overlast kunnen ervaren en de impact daarvan is vaak beperkt. Deze vorm van overlast wordt hier wel hoger ingeschat dan op het andere bedrijventerrein, omdat er hier ook bedrijven gevestigd zijn waar klanten op af komen (o.a. kringloopwinkel).
Het risico op parkeeroverlast wordt door ons laag ingeschat. Op een bedrijventerrein kan doorgaans voldoende parkeergelegenheid worden gerealiseerd en kan het verkeer beter worden ontsloten dan in het centrum. Bovendien verwachten we op basis van de marktruimte-berekening niet dat de coffeeshop overladen zal worden met bezoekers, aangezien er slechts genoeg vraag is voor één coffeeshop.
We schatten het risico op sociale overlast als gemiddeld in. We verwachten niet dat mensen zullen rondhangen op een bedrijventerrein, omdat er weinig te beleven is. Vanwege het gebrek aan sociale controle is het belangrijk om maatregelen te nemen, zoals een goede locatiekeuze (niet te afgelegen), om een veilige en aangename omgeving te behouden voor zowel de bezoekers van de coffeeshop als de omliggende bedrijven en hun klanten.
Er is een kans op nadelige gevolgen voor omliggende bedrijven, doordat er klanten het terrein bezoeken. Toch vinden we het risico verdedigbaar, omdat er geen reden is om aan te nemen dat klanten wegblijven of dat de waarde van gebouwen daalt door een coffeeshop. We raden wel aan een geschikte locatie te kiezen, zodat bezoekers van de coffeeshop niet te veel in contact komen met klanten van andere bedrijven.
Het risico op blootstelling is op een bedrijventerrein niet zo hoog als in het centrum. Toch is het risico hier iets hoger dan bij De Munt, omdat er ook (jonge) klanten naar de ondernemingen kunnen komen. Met een goede locatiekeuze kan blootstelling aan cannabisgebruik waarschijnlijk worden voorkomen. Omdat coffeeshops slechts een summiere aanduiding op de gevel mogen voeren, schatten we dit risico niet zo hoog in.
Het risico op verkeersopstoppingen wordt door ons laag ingeschat. Op een bedrijventerrein kan het verkeer doorgaans beter worden ontsloten dan in het centrum. Bovendien verwachten we op basis van de marktruimteberekening niet dat de coffeeshop overladen zal worden met bezoekers, aangezien er slechts genoeg vraag is voor één coffeeshop.
Omdat het hier om een bedrijventerrein gaat waar ook zwaar verkeer rijdt, is de kans op onveilige verkeerssituaties groter dan in de centrumgebieden die zijn onderzocht. We schatten ook het risico op verkeersonveiligheid op dit bedrijventerrein hoger in dan bij De Munt. Het gebied rond de Nagelerweg en de A6 is minder ruim opgezet, de wegen zijn smaller en er zijn minder fietspaden.
Het nadeel van een coffeeshop achteraf op een bedrijventerrein is het gebrek aan sociale controle, wat kan leiden tot sociale onveiligheid en meer criminele activiteiten. Hoewel er bij coffeeshops die in andere gemeenten op bedrijventerreinen zijn gevestigd geen toename in criminaliteit is waargenomen, lijkt het verstandig dat de gemeente op voorhand beheersmaatregelen neemt om dat hier ook te voorkomen.
8
A
Bedrijventerreinen Nagelerweg en A6
REALISATIE-SCORES Haalbaarheid Realisatie-score Aspecten
Laag
Hoog
Gemiddeld
Financieel Ruimtelijk Beleidsmatig Maatschappelijk Juridisch Tijdspad
-3
-2
-1
We beoordelen de financiële haalbaarheid van alle locaties als gelijkwaardig. Er is geen specifieke locatie die financieel aantrekkelijker is om de coffeeshop te vestigen. We merken wel op dat als de gemeente zelf een pand zou kopen, dit uiteraard de nodige kosten met zich meebrengt. Dit geldt voor alle locaties en is daarom niet meegenomen in de haalbaarheidsscore.
We beoordelen de ruimtelijke haalbaarheid van dit bedrijventerrein hoger dan die van de locaties in het centrum. Net als voor het andere bedrijventerrein geldt dat de kans hier groter dat de zoektocht naar een geschikte kavel of pand slaagt, omdat er meer ruimte is voor uitbreiding. Toch valt de haalbaarheid niet veel hoger uit dan die van de locaties in het centrum. Uit het locatieonderzoek blijkt dat de panden veelal in gebruik zijn en dat er weinig kavels vrij zijn voor bebouwing. Het andere terrein (De Munt) scoort hoger op dit haalbaarheidsaspect, omdat dat terrein ruimer is opgezet.
De beleidsmatige haalbaarheid van deze locatie wordt positief ingeschat. Uitgaande van het gemeentelijke doel om cannabisgebruik zoveel mogelijk te beperken en de coffeeshop te integreren in een bredere middelenaanpak, is dit terrein gunstig vanwege de afgelegen ligging en het beperkte aantal bezoekers, voornamelijk klanten van de shop. Het scoort iets lager, omdat er ook bedrijven in de buurt zijn waar klanten aan de shop kunnen worden blootgesteld. Verder valt dit aspect minder positief uit vanwege de bereikbaarheid van de coffeeshop op een bedrijventerrein. Voor een effectieve preventieve functie moet de coffeeshop bezocht worden door cannabisgebruikers, wat in een afgelegen gebied minder waarschijnlijk is dan in het centrum.
0
1
2
3
Het maatschappelijk draagvlak voor een coffeeshop op een bedrijventerrein is zeer gering. Verschillende belanghebbenden vrezen voor overlast en criminaliteit door het gebrek aan sociale controle op deze terreinen. Zij beschouwen het ‘wegstoppen’ van een coffeeshop op een bedrijventerrein als een onjuiste maatregel in het kader van de preventieve aanpak die de gemeente nastreeft. Bovendien is een andere reden voor het lage draagvlak dat toezicht en handhaving op een bedrijventerrein georganiseerd moeten worden, terwijl dit in het centrumgebied al goed geregeld is.
Er zijn geen aanwijzingen dat de juridische haalbaarheid van de ene locatie beter is dan die van een andere. Wat betreft omgevingsplannen kan er een uitzondering worden gemaakt voor een coffeeshop en een horecabestemming is niet noodzakelijk. Daarom beoordelen we dit haalbaarheidsaspect als neutraal voor alle locaties.
Het tijdspad wordt beïnvloed door zoveel factoren dat het niet mogelijk is om precies in te schatten of de doorlooptijd op de ene locatie korter of langer is dan op een andere. Daarom beoordelen we dit aspect voor alle locaties als neutraal. Het gehele proces, van het selecteren van de ondernemer tot het daadwerkelijk openen van een coffeeshop, zal de nodige tijd in beslag nemen, ongeacht de locatie. Omdat de vergunning als schaars wordt beschouwd, moet het proces zorgvuldig worden doorlopen. Na de vergunningverlening is het aan de exploitant om de deuren te openen. Als er nog geen pand is of er nog verbouwd moet worden, kan dit enige tijd duren.
EINDOORDEEL De bedrijventerreinen Nagelerweg en A6 bieden voordelen, zoals weinig overlast voor omwonenden, voldoende parkeerruimte en een afgelegen ligging. Ook de blootstelling aan cannabisgebruik zal hier niet groot zijn. Echter, de meer afgelegen ligging en de verminderde sociale controle kan leiden tot onveiligheid en criminaliteit. Daarnaast zijn verkeersveiligheid en de mogelijke negatieve impact op omliggende bedrijven aandachtspunten. De bedrijven op deze terreinen trekken ook klanten die overlast van de bezoekersstromen van de coffeeshop kunnen ervaren. De gemeente kan deze locatie overwegen als er maatregelen worden genomen om de verkeersveiligheid te verbeteren, voldoende sociale controle te organiseren en de impact op omliggende bedrijven te minimaliseren. Sociale controle kan bijvoorbeeld worden versterkt door extra verlichting, cameratoezicht, regelmatige patrouilles, samenwerking met bedrijven, buurtwachten en een goede inrichting van de openbare ruimte. We merken wel op, dat het draagvlak bij stakeholders om dergelijke maatregelen op een bedrijventerrein te treffen, niet al te hoog is. Al deze zaken zouden opnieuw moeten worden opgezet, terwijl ze in het centrum al geregeld zijn.
9
B Bedrijventerrein De Munt 3.3
Omschrijving Bedrijventerrein De Munt ligt aan de oostzijde van de A6 in Emmeloord, gemeente Noordoostpolder. Het terrein is goed bereikbaar via de snelweg en provinciale wegen. Er zijn diverse bedrijven gevestigd, van logistieke tot productiebedrijven en kantoren, geschikt voor zowel grote als kleine ondernemingen. De verkeerssituatie is over het algemeen goed, met voldoende parkeerplaatsen. Er zijn nog kavels beschikbaar voor nieuwbouw, variërend van 3.000 tot 50.000 vierkante meter, en diverse panden te koop of te huur. Het terrein beslaat ongeveer 45 hectare en biedt voldoende ruimte voor uitbreiding. Er zijn (bijna) geen woonhuizen, wat bijdraagt aan een zakelijke en industriële omgeving.
RISICO-SCORES Wenselijkheid Risico-score Gemiddeld
Laag
Aspecten
Hoog
Milieuoverlast Nadelige gevolgen ondernemingen Onveilige verkeerssituaties Parkeeroverlast Risico op blootstelling Sociale controle en onveiligheid Sociale overlast Verkeersopstoppingen
0
20
70
Het risico op milieuoverlast wordt op dit terrein relatief laag ingeschat. Er zijn maar weinig mensen op het terrein aanwezig die dergelijke overlast kunnen ervaren. Deze vorm van overlast wordt hier nog lager ingeschat dan op de andere bedrijventerreinen, omdat er een beperkt aantal bedrijven zijn waar klanten op af komen. Ook is het terrein ruimer opgezet, waardoor de kans op dit soort overlast kleiner is.
Het risico op parkeeroverlast wordt door ons laag ingeschat. Op een bedrijventerrein kan doorgaans voldoende parkeergelegenheid worden gerealiseerd en kan het verkeer beter worden ontsloten dan in het centrum. Bovendien verwachten we op basis van de marktruimteberekening niet dat de coffeeshop overladen zal worden met bezoekers, aangezien er ongeveer genoeg vraag is voor één coffeeshop.
Hoewel er een kans is op nadelige gevolgen voor omliggende bedrijven, wordt het risico lager ingeschat dan voor de terreinen Nagelerweg en A6. Er komen beperkt klanten naar dit bedrijventerrein en waardedaling door de komst van een coffeeshop lijkt onwaarschijnlijk. Bij het kiezen van een locatie kan rekening worden gehouden met het minimaliseren van overlast voor medewerkers van omliggende bedrijven door bezoekersstromen.
Het risico op blootstelling is op een bedrijventerrein niet zo hoog als in het centrum. Het risico wordt hier bovendien lager ingeschat dan op de terreinen Nagelerweg en A6, omdat er beperkt klanten naar de ondernemingen toe komen. Een zorgvuldige locatiekeuze kan blootstelling aan cannabisgebruik vrijwel zeker voorkomen. Niet in de laatste plaats, omdat coffeeshops slechts een summiere aanduiding op de gevel mogen voeren.
Ook hier gaat het om een bedrijventerrein waar ook zwaar verkeer rijdt. De kans op onveilige verkeerssituaties is daarom groter dan in de centrumgebieden die zijn onderzocht. We schatten het risico op verkeersonveiligheid op dit bedrijventerrein lager in dan op de terreinen Nagelerweg en A6, omdat het gebied rond De Munt ruimer is opgezet. De wegen zijn breder en er zijn meer fietspaden.
Het nadeel van een coffeeshop achteraf op een bedrijventerrein is het gebrek aan sociale controle, wat kan leiden tot sociale onveiligheid en meer criminele activiteiten. We schatten De Munt wat dit aspect betreft lager in dan de terreinen Nagelerweg en A6, omdat De Munt vrij ruim is opgezet en er minder bedrijven zijn die klanten trekken. De sociale controle is daarom waarschijlnijk nog lager dan op het andere bedrijventerrein.
200
400
Net als bij andere bedrijventerreinen schatten we het risico op sociale overlast als gemiddeld in. We verwachten niet dat mensen snel zullen rondhangen op een bedrijventerrein vanwege het gebrek aan activiteiten. Toch is het belangrijk om maatregelen te nemen vanwege de beperkte sociale controle. Een goede locatiekeuze kan bijdragen aan een veilige en aangename omgeving voor zowel bezoekers van de coffeeshop als omliggende bedrijven.
Het risico op verkeersopstoppingen wordt door ons laag ingeschat. Op een bedrijventerrein kan het verkeer doorgaans beter worden ontsloten dan in het centrum. Bovendien verwachten we op basis van de marktruimteberekening niet dat de coffeeshop overladen zal worden met bezoekers, aangezien er ongeveer genoeg vraag is voor één coffeeshop.
10
B
Bedrijventerrein De Munt
REALISATIE-SCORES Haalbaarheid Realisatie-score Aspecten
Laag
Hoog
Gemiddeld
Financieel Ruimtelijk Beleidsmatig Maatschappelijk Juridisch Tijdspad
-3
-2
-1
We beoordelen de financiële haalbaarheid van alle locaties als gelijkwaardig. Er is geen specifieke locatie die financieel aantrekkelijker is om de coffeeshop te vestigen. We merken wel op dat als de gemeente zelf een pand zou kopen, dit uiteraard de nodige kosten met zich meebrengt. Dit geldt voor alle locaties en is daarom niet meegenomen in de haalbaarheidsscore.
We beoordelen de ruimtelijke haalbaarheid van dit bedrijventerrein ook hoger dan die van de locaties in het centrum. In onze optiek is de kans dat de zoektocht naar een geschikte kavel of pand slaagt hier ook groter dan aan de Nagelerweg of A6. Er is meer ruimte voor uitbreiding en tijdens het locatiebezoek zien we dat er enkele panden leegstaan. Leegstaande kavels suggereren dat er ruimte is voor bebouwing. Bovendien is het terrein ruimer opgezet dan de andere bedrijventerreinen, waardoor de kans op bezwaren hier ook kleiner zou kunnen zijn. De beleidsmatige haalbaarheid van deze locatie wordt positief beoordeeld. Gezien het gemeentelijke doel om cannabisgebruik zoveel mogelijk te beperken en de coffeeshop te integreren in een bredere middelenaanpak, is dit terrein gunstig vanwege de afgelegen ligging. Dit terrein scoort op dit aspect beter dan de locaties aan de A6 en Nagelerweg, omdat hier maar zeer beperkt klanten komen en de kans op blootstelling dus laag is. Dat dit aspect niet nog positiever uitvalt, heeft te maken met de bereikbaarheid van de coffeeshops op een bedrijventerrein. Om de preventieve functie van de coffeeshop te kunnen benutten, moet zij wel bezocht worden door cannabisgebruikers. Dat is in een afgelegen gebied onwaarschijnlijker dan in het centrum.
0
1
2
3
Het maatschappelijk draagvlak voor een coffeeshop op een bedrijventerrein is zeer gering. Verschillende belanghebbenden vrezen voor overlast en criminaliteit door het gebrek aan sociale controle op deze terreinen. Zij beschouwen het ‘wegstoppen’ van een coffeeshop op een bedrijventerrein als een onjuiste maatregel in het kader van de preventieve aanpak die de gemeente nastreeft. Bovendien is een andere reden voor het lage draagvlak dat toezicht en handhaving op een bedrijventerrein georganiseerd moeten worden, terwijl dit in het centrumgebied al goed geregeld is.
Er zijn geen aanwijzingen dat de juridische haalbaarheid van de ene locatie beter is dan die van een andere. Wat betreft omgevingsplannen kan er een uitzondering worden gemaakt voor een coffeeshop, en een horecabestemming is niet noodzakelijk. Daarom beoordelen we dit haalbaarheidsaspect als neutraal voor alle locaties. Het tijdspad wordt beïnvloed door zoveel factoren dat het niet mogelijk is om precies in te schatten of de doorlooptijd op de ene locatie korter of langer is dan op een andere. Daarom beoordelen we dit aspect voor alle locaties als neutraal. Het gehele proces, van het selecteren van de ondernemer tot het daadwerkelijk openen van een coffeeshop, zal de nodige tijd in beslag nemen, ongeacht de locatie. Omdat de vergunning als schaars wordt beschouwd, moet het proces zorgvuldig worden doorlopen. Na de vergunningverlening is het aan de exploitant om de deuren te openen. Als er nog geen pand is of er nog verbouwd moet worden, kan dit enige tijd duren. Hoewel de kans groter lijkt dat er een pand moet worden gebouwd bij De Munt, vinden we dit niet zwaarwegend genoeg om de haalbaarheid negatiever te beïnvloeden.
EINDOORDEEL Bedrijventerrein De Munt biedt meer ruimte voor een coffeeshop dan Nagelerweg en A6. Hierdoor zullen minder mensen en bedrijven hinder ondervinden van een coffeeshop. Door de ruime opzet is er minder kans op overlast en blootstelling aan cannabisgebruik. Omdat het een bedrijventerrein betreft, moet wel rekening worden gehouden met de verkeersveiligheid. Toch blijft ook hier het probleem van sociale overlast bestaan. De gemeente kan deze locatie overwegen, mits er voldoende sociale controle is en de impact op omliggende bedrijven wordt beperkt. Sociale controle kan worden verbeterd door extra verlichting, cameratoezicht, regelmatige patrouilles, samenwerking met bedrijven, buurtwachten en een goede inrichting van de openbare ruimte. Het is echter belangrijk op te merken dat het draagvlak bij stakeholders voor deze maatregelen op een bedrijventerrein niet groot is. Al deze zaken zouden opnieuw moeten worden opgezet, terwijl ze in het centrum al geregeld zijn.
11
C Horecaplein De Deel 3.4
Omschrijving Horecaplein De Deel in het centrum van Emmeloord is een levendig uitgaansgebied met diverse horecagelegenheden, zoals restaurants, cafés en terrassen. Het gebied omvat de Poldertoren en een terrein dat ruime parkeergelegenheid biedt. Naast de horecagelegenheden vind je er ook een busstation, een bioscoop, een theater en een casino. Bij mooi weer kunnen inwoners en bezoekers genieten van een drankje, lunch of diner op een van de terrassen. Ieder jaar wordt in september het parkeerterrein omgedoopt tot festivalterrein voor het Pieperfestival.
RISICO-SCORES Wenselijkheid Risico-score Laag
Aspecten
Gemiddeld
Hoog
Milieuoverlast Nadelige gevolgen ondernemingen Onveilige verkeerssituaties Parkeeroverlast Risico op blootstelling Sociale onveiligheid Sociale overlast Verkeersopstoppingen
0
20
70
200
Het risico op milieuoverlast is in het centrum hoger dan op de bedrijventerreinen. Dit komt doordat er meer mensen zijn die last kunnen hebben van geluid, stank en vervuiling. Toch wordt het risico op deze overlast gemiddeld ingeschat. Het is niet te voorkomen dat iemand een keer een joint aansteekt als hij de coffeeshop verlaat of daarbij veel lawaai maakt. Toch is de impact hiervan waarschijnlijk klein. In de meeste centrumgebieden komt zulke overlast voor en mensen zijn er daarom meestal aan gewend.
Het risico op parkeeroverlast schatten we laag in. In een centrumgebied is er meestal een minder goede verkeersontsluiting en vaak te weinig parkeerruimte. Dat is hier niet het geval. Er is een groot parkeerterrein beschikbaar en met de juiste maatregelen kan eenvoudig worden voorkomen dat bezoekers van de coffeeshop hun auto voor de shop parkeren om te ‘pit-stoppen’.
Hoewel er altijd een kans bestaat op nadelige gevolgen voor omliggende ondernemingen, wordt dit risico laag ingeschat. Het lijkt onwaarschijnlijk dat bezoekers van de horeca of winkels in dit gebied zullen wegblijven vanwege de aanwezigheid van een coffeeshop. De aanwezigheid van een casino schrikt hen immers ook niet af. Ook een waardedaling van vastgoed lijkt onwaarschijnlijk. Er zijn bij ons geen gevallen bekend waarin dit is gebeurd na de vestiging van een coffeeshop.
Het risico op blootstelling aan cannabis schatten we in dit gebied zeer hoog in. Gezien het aantal schoolgaande jongeren is het onvermijdelijk dat zij onbedoeld in aanraking komen met cannabisrook en -gebruikers. Dit kan leiden tot ongemak en zorgen over de gezondheid en veiligheid. De gemeente zal, gezien haar preventieve doelstelling, passende maatregelen moeten nemen om de blootstelling te minimaliseren. Voor De Deel geldt het specifieke aandachtspunt dat er veel jongeren gebruik maken van het busstation nabij de Poldertoren.
Het risico op onveilige verkeerssituaties schatten we hier laag in. Bezoekers van de coffeeshop zullen waarschijnlijk het grote parkeerterrein bij de Poldertoren gebruiken, dat naar verwachting groot genoeg is om de bezoekersstroom aan te kunnen. Als bij de locatiekeuze rekening wordt gehouden met het voorkomen van ‘pitstops’ voor de coffeeshop, kunnen onveilige situaties waarschijnlijk worden voorkomen.
400
Het vestigen van een coffeeshop op het horecaplein De Deel brengt een risico op sociale overlast met zich mee. We schatten dit risico hoog in vanwege het aantal gebruikers van de openbare ruimte die er hinder van kunnen ondervinden. Dit risico wordt niet als ‘zeer hoog’ ingeschat, omdat we verwachten dat er een mate van gewenning is ontstaan met betrekking tot overlast in het centrumgebied. Er zijn immers al cafe’s en een casino gevestigd.
Als kan worden voorkomen dat bezoekers kunnen ‘pit-stoppen’ voor de coffeeshop, schatten we het risico op verkeersopstoppingen voor horecaplein De Deel laag in. Er is ruime parkeergelegenheid en het terrein is goed ontsloten, mede omdat de verkeersontsluiting voor het busstation goed geregeld is.
Het voordeel van een coffeeshop in een drukbezocht gebied is de aanwezigheid van voldoende sociale controle. Dit kan bijdragen aan sociale veiligheid en minder criminele activiteiten. Daarom hebben de centrumgebieden de voorkeur boven de twee bedrijventerreinen. Omdat het horecaplein De Deel vooral gericht is op horeca en er weinig bewoning lijkt te zijn, is de kans op onveiligheidsgevoelens bovendien kleiner dan in winkelgebied de Lange Nering.
12
C
Horecaplein De Deel
REALISATIE-SCORES Haalbaarheid Realisatie-score Aspecten
Laag
Hoog
Gemiddeld
Financieel Ruimtelijk Beleidsmatig Maatschappelijk Juridisch Tijdspad
-3
2
We beoordelen de financiële haalbaarheid van alle locaties als gelijkwaardig. Er is geen specifieke locatie die financieel aantrekkelijker is om de coffeeshop te vestigen. We merken wel op dat als de gemeente zelf een pand zou kopen, dit uiteraard de nodige kosten met zich meebrengt. Dit geldt voor alle locaties en is daarom niet meegenomen in de haalbaarheidsscore.
De ruimtelijke haalbaarheid van deze locatie wordt laag beoordeeld. In het centrum zijn minder panden beschikbaar dan op de bedrijventerreinen en er zijn geen vrije kavels om op te bouwen. De situatie moet zich dus net voordoen dat er een plek of pand vrijkomt. De zoektocht naar een pand voor een coffeeshop zal hier daardoor lastiger zijn dan op de bedrijventerreinen. We zien geen relevante verschillen tussen De Deel en De Lange Nering.
De gemeente streeft naar een beleid waarbij jongeren zo min mogelijk in aanraking komen met cannabis, waarbij de coffeeshop deel uitmaakt van een bredere preventieve aanpak. Blootstelling aan cannabisgebruik is op beide locaties in het centrum echter onvermijdelijk. Zelfs als we ervan uitgaan dat de gemeente een openingscriterium hanteert, waardoor de shop niet open mag zijn tijdens schooluren, scoren we de beleidsmatige haalbaarheid nog steeds -3. In de avonduren en in het weekend zullen er waarschijnlijk ook jongeren in het centrum zijn en er is een busstation in de buurt dat veel door schoolgaande jongeren wordt gebruikt.
1
0
1
2
3
Het maatschappelijk draagvlak voor een coffeeshop in de gemeente lijkt niet erg hoog te zijn. Voor een coffeeshop in het centrum is dit draagvlak echter iets groter dan voor een vestiging op een bedrijventerrein. Een deel van de belanghebbenden geeft aan dat de preventieve functie van een coffeeshop in het centrum beter benut kan worden. Het ‘wegstoppen’ van een coffeeshop op een bedrijventerrein zou juist averechts kunnen werken door het gebrek aan sociale controle. Voor de handhaving lijkt een coffeeshop in het centrum gemakkelijker, omdat er dan geen aparte regelingen voor het bedrijventerrein nodig zijn. Toch zijn er ook zorgen dat een coffeeshop in het centrum kan bijdragen aan een toename van overlast, die daar sowieso al vaker voorkomt dan elders in Emmeloord.
Er zijn geen aanwijzingen dat de juridische haalbaarheid van de ene locatie beter is dan die van een andere. Wat betreft omgevingsplannen kan er een uitzondering worden gemaakt voor een coffeeshop, en een horecabestemming is niet noodzakelijk. Daarom beoordelen we dit haalbaarheidsaspect als neutraal voor alle locaties.
Het tijdspad wordt beïnvloed door zoveel factoren dat het niet mogelijk is om precies in te schatten of de doorlooptijd op de ene locatie korter of langer is dan op een andere. Daarom beoordelen we dit aspect voor alle locaties als neutraal. Het gehele proces, van het selecteren van de ondernemer tot het daadwerkelijk openen van een coffeeshop, zal de nodige tijd in beslag nemen, ongeacht de locatie. Omdat de vergunning als schaars wordt beschouwd, moet het proces zorgvuldig worden doorlopen. Na de vergunningverlening is het aan de exploitant om de deuren te openen. Als een pand is nog verbouwd moet worden, kan dit enige tijd duren.
EINDOORDEEL Over het algemeen achten we horecaplein De Deel ongeveer even geschikt voor een coffeeshop als een bedrijventerrein. Het biedt voordelen zoals betere sociale controle en minder kans op onveiligheidsgevoelens. Bovendien zijn gebruikers van centrumgebieden vaak al gewend aan de soorten overlast die ook bij coffeeshops kunnen voorkomen. Het grootste voordeel is misschien wel de goede bereikbaarheid van de coffeeshop op deze locatie. Om de beoogde preventieve functie goed te kunnen benutten, moet de coffeeshop bezocht worden door cannabisgebruikers. Als zij blijven kopen op de illegale markt, zal dit niet lukken. Wat betreft haalbaarheid scoort horecaplein De Deel laag. Er zijn weinig panden beschikbaar en geen vrije kavels om op te bouwen, waardoor het vinden van een geschikte locatie moeilijker is dan op een bedrijventerrein. Ook achten we het maatschappelijk draagvlak niet hoog, vooral omdat veel schoolgaande jeugd gebruik maakt van het gebied. Als de gemeente deze locatie serieus overweegt, moet zij wel aanzienlijke maatregelen nemen om de blootstelling aan cannabis voor jongeren te verminderen en de mogelijke sociale overlast te voorkomen of beheersen.
13
D Winkelgebied Lange Nering 3.5
Omschrijving Winkelgebied Lange Nering omvat het gebied beginnend bij het parkeerterrein van de Albert Heijn en doorlopend tot waar de Lange Nering overgaat in De Boei. Dit gebied biedt een gevarieerd aanbod aan winkels, eetgelegenheden en boetiekjes. Boven en aan de overkant van de winkels bevinden zich woonhuizen. Samen met de omliggende straten vormt deze locatie de oostelijke toegang tot het kernwinkelgebied van Emmeloord.
RISICO-SCORES Wenselijkheid Risico-score Laag
Aspecten
Gemiddeld
Hoog
Milieuoverlast Nadelige gevolgen ondernemingen Onveilige verkeerssituaties Parkeeroverlast Risico op blootstelling Sociale onveiligheid Sociale overlast Verkeersopstoppingen
0
20
70
200
400
Het risico op milieuoverlast wordt bij de Lange Nering het hoogst ingeschat van alle locaties. De aanwezigheid van woningen is daarbij doorslag-gevend. Het is onvermijdelijk dat iemand een joint aansteekt of lawaai maakt bij het verlaten van de coffeeshop. Bewoners ervaren deze overlast heftiger dan winkelbezoekers en voorbijgangers, omdat zij er dagelijks mee te maken hebben.
Het risico op parkeeroverlast schatten we gemiddeld in. In een centrumgebied is er meestal een minder goede verkeersontsluiting en vaak te weinig parkeerruimte. Hier is weliswaar een parkeerterrein beschikbaar waar bezoekers gebruik van kunnen maken. Het nadeel is dat dit terrein bij een supermarkt hoort, die op dezelfde piekmomenten wordt bezocht als de coffeeshop. Dit kan voor parkeerproblemen zorgen.
Het vestigen van een coffeeshop in het winkelgebied Lange Nering brengt een reëel risico op sociale overlast met zich mee. We schatten dit risico zeer hoog in, omdat er woningen in de omgeving zijn. Bewoners, die dagelijks met de coffeeshop geconfronteerd worden, kunnen sociale overlast ervaren als bezoekers buiten blijven rondhangen.
Hoewel er altijd een kans bestaat op nadelige gevolgen voor omliggende ondernemingen, wordt dit risico als laag ingeschat. Een supermarkt is een dermate basisbehoefte dat het niet waarschijnlijk lijkt dat bezoekers zullen wegblijven, vanwege de aanwezigheid van een coffeeshop. Ook een waardedaling van vastgoed lijkt onwaarschijnlijk. Er zijn bij ons geen gevallen bekend waarin dit is gebeurd na de vestiging van een coffeeshop.
Het risico op blootstelling aan cannabis schatten we in dit gebied zeer hoog in. Gezien het aantal gebruikers van de openbare ruimte, waaronder schoolgaande jongeren, is het onvermijdelijk dat zij onbedoeld in aanraking komen met cannabisrook en -gebruikers. Dit kan leiden tot ongemak en zorgen over de gezondheid en veiligheid. De gemeente zal, gezien haar preventieve doelstelling, passende maatregelen moeten nemen om de blootstelling te minimaliseren.
Er is volgens ons een gemiddeld risico op verkeersopstoppingen voor winkelgebied Lange Nering. Dit komt doordat we verwachten dat coffeeshopbezoekers gebruik zullen maken van het parkeerterrein van de supermarkt, wat tijdens piekmomenten voor problemen met de verkeersontsluiting kan zorgen.
Er is een risico op onveilige verkeerssituaties, omdat bezoekers van de coffeeshop waarschijnlijk het parkeerterrein van de supermarkt zullen gebruiken. De supermarkt is op piekmomenten druk bezocht, dit zijn ook de momenten waarop de coffeeshop de meeste bezoekers trekt. Dit kan tot problemen leiden. Toch schatten we het risico gemiddeld in en niet hoog. De reden hiervoor is dat we niet verwachten dat de coffeeshop in Noordoostpolder zeer druk bezocht zal worden, zoals vaak wel het geval is in bijvoorbeeld grensgemeenten in Limburg.
Het voordeel van een coffeeshop in een drukbezocht gebied is de aanwezigheid van voldoende sociale controle. Dit kan bijdragen aan sociale veiligheid en minder criminele activiteiten. Daarom hebben de centrumgebieden de voorkeur boven de twee bedrijventerreinen. Toch schatten we het risico op sociale onveiligheid hoog in voor winkelgebied Lange Nering. Dit komt door de nabijheid van woningen. Bewoners worden dagelijks geconfronteerd met de aanwezigheid van de coffeeshop en haar bezoekers, wat de kans op onveiligheidsgevoelens statistisch gezien vergroot in vergelijking met andere gebieden
14
D
Winkelgebied Lange Nering
REALISATIE-SCORES Haalbaarheid Realisatie-score Aspecten
Laag
Hoog
Gemiddeld
Financieel Ruimtelijk Beleidsmatig Maatschappelijk Juridisch Tijdspad
-3
-2
-1
We beoordelen de financiële haalbaarheid van alle locaties als gelijkwaardig. Er is geen specifieke locatie die financieel aantrekkelijker is om de coffeeshop te vestigen. We merken wel op dat als de gemeente zelf een pand zou kopen, dit uiteraard de nodige kosten met zich meebrengt. Dit geldt voor alle locaties en is daarom niet meegenomen in de haalbaarheidsscore.
De ruimtelijke haalbaarheid van deze locatie wordt laag beoordeeld. In het centrum zijn minder panden beschikbaar dan op de bedrijventerreinen en er zijn geen vrije kavels om op te bouwen. De situatie moet zich dus net voordoen dat er een plek of pand vrijkomt. De zoektocht naar een pand voor een coffeeshop zal hier daardoor lastiger zijn dan op de bedrijventerreinen. We zien geen relevante verschillen tussen De Deel en De Lange Nering.
Blootstelling aan cannabisgebruik is op beide locaties in het centrum onvermijdelijk. Zelfs als we de goede bereikbaarheid van de shop meewegen en ervan uitgaan dat de gemeente een openingscriterium hanteert waarbij de shop niet open mag zijn tijdens schooluren, blijft de beleidsmatige haalbaarheid laag. De nabijgelegen supermarkt wordt in de middag druk bezocht door scholieren. Ook in de avonduren en in het weekend zullen er waarschijnlijk jongeren in het centrum zijn. Bovendien wonen er direct boven de winkels gezinnen met kinderen.
0
1
2
3
Het maatschappelijk draagvlak voor een coffeeshop in de gemeente lijkt niet erg groot te zijn. Voor een coffeeshop in het centrum is dit draagvlak iets groter dan voor een vestiging op een bedrijventerrein, omdat belanghebbenden denken dat de preventieve functie van een coffeeshop in het centrum beter benut kan worden. Het ‘wegstoppen’ van een coffeeshop op een bedrijventerrein zou juist averechts kunnen werken door het gebrek aan sociale controle. Voor de handhaving lijkt een coffeeshop in het centrum gemakkelijker, omdat er dan geen aparte regelingen voor het bedrijventerrein nodig zijn. Toch zijn er ook zorgen dat een coffeeshop in het centrum kan bijdragen aan een toename van overlast, die daar sowieso al vaker voorkomt dan elders in Emmeloord. We schatten het draagvlak aan de Lange Nering lager in dan voor horecaplein De Deel, omdat er woningen in dit gebied gevestigd zijn. Gezien ervaringen in andere gemeenten, kan de komst van een coffeeshop waarschijnlijk niet op de steun van deze omwonenden rekenen.
Er zijn geen aanwijzingen dat de juridische haalbaarheid van de ene locatie beter is dan die van een andere. Wat betreft omgevingsplannen kan er een uitzondering worden gemaakt voor een coffeeshop, en een horecabestemming is niet noodzakelijk. Daarom beoordelen we dit haalbaarheidsaspect als neutraal voor alle locaties.
Het tijdspad wordt beïnvloed door zoveel factoren dat het niet mogelijk is om precies in te schatten of de doorlooptijd op de ene locatie korter of langer is dan op een andere. Daarom beoordelen we dit aspect voor alle locaties als neutraal. Het gehele proces, van het selecteren van de ondernemer tot het daadwerkelijk openen van een coffeeshop, zal de nodige tijd in beslag nemen, ongeacht de locatie. Omdat de vergunning als schaars wordt beschouwd, moet het proces zorgvuldig worden doorlopen. Na de vergunningverlening is het aan de exploitant om de deuren te openen. Als er een pand nog verbouwd moet worden, kan dit enige tijd duren.
EINDOORDEEL Winkelgebied Lange Nering lijkt ons geen logische keuze voor een coffeeshop. Hoewel een centrumgebied voordelen biedt zoals sociale controle, worden deze tenietgedaan door de onveilige verkeerssituatie tijdens piekmomenten en de mogelijke overlast voor omwonenden. Het vestigen van een coffeeshop hier zou vergelijkbare problemen veroorzaken als in een woonwijk, wat de gemeente onwenselijk vindt. Bovendien zou schoolgaande jeugd onvermijdelijk blootgesteld worden aan cannabisgebruik. Een positief punt is de goede bereikbaarheid voor cannabisconsumenten, wat de preventieve functie van de coffeeshop ten goede komt. Qua haalbaarheid scoort de Lange Nering ook laag. Er zijn weinig beschikbare panden en geen vrije kavels om op te bouwen, wat het vinden van een geschikte locatie moeilijker maakt dan op een bedrijventerrein. Daarnaast is het maatschappelijk draagvlak beperkt, vooral omdat veel schoolgaande jeugd het gebied gebruikt en er woningen staan.
15
4Conclusies Op basis van de uitgangspunten uit het vooronderzoek is in dit onderzoek geïnventariseerd welke locaties in aanmerking komen voor de vestiging van een coffeeshop in de gemeente Noordoostpolder en wat de impact daarvan zou zijn. Er is gekeken naar de wenselijkheid en de praktische haalbaarheid van deze locaties. Op basis van dit locatieonderzoek kan de gemeente een weloverwogen beslissing nemen over de mogelijke vestiging van een coffeeshop binnen de gemeentegrenzen.
4.1 Terugblik vooronderzoek Uit het vooronderzoek bleek dat de vestiging van een coffeeshop potentieel kan bijdragen aan het uitbreiden van preventiemogelijkheden en het beperken van gezondheidsschade. In coffeeshops kunnen cannabisgebruikers worden aangetroffen, terwijl zij moeilijker door hulpverlening kunnen worden gevonden als zij op de illegale markt blijven kopen. Als er landelijke regulering komt van de productie en distributie van cannabisproducten, kunnen bovendien op kwaliteit gecontroleerde cannabisproducten worden aangeboden vanuit de coffeeshop. Over het algemeen zijn de effecten van coffeeshops op de leefbaarheid beheersbaar, maar problemen zoals verkeers- en parkeerproblemen kunnen zich voordoen. Mits de locatiekeuze zorgvuldig is, kunnen coffeeshops zelfs helpen bij het voorkomen van illegale straathandel in hun directe omgeving, omdat consumenten de voorkeur geven aan een gecontroleerde omgeving en exploitanten de openbare ruimte rondom de shop goed kunnen beheren. Daarom is een zorgvuldige locatiekeuze cruciaal.
4.2 Onbekend terrein De beoordeling van potentiële locaties is voornamelijk gebaseerd op de kennis en ervaring van onze onderzoekers, opgedaan tijdens eerdere coffeeshoponderzoeken. Dit komt doordat de effecten van coffeeshops en het bijbehorende beleid onbekend terrein zijn voor de stakeholders in de gemeente Noordoostpolder. Dit is begrijpelijk, aangezien de gemeente voor het eerst in haar geschiedenis een gedoogd verkooppunt van cannabis overweegt. De visie van de stakeholders die we hebben gesproken, loopt dan ook nogal uiteen. Vanuit de preventieve stakeholders is er een duidelijke visie dat normalisering van gebruik zoveel mogelijk moet worden voorkomen. Omdat het zien van gebruik kan aanzetten tot gebruik, zou een coffeeshop wat hen betreft niet in het zicht van vooral schoolgaande jongeren moeten komen. Andere, meer repressieve stakeholders hechten aan een redelijk goed zichtbare locatie vanwege de goede sociale controle. Van die stakeholders horen we ook dat ze een coffeeshop een goed idee vinden, omdat het kopen van drugs dan uit de illegaliteit wordt gehaald. Voor beide standpunten valt iets te zeggen; het is maar net welke invalshoek en prioriteit de gemeente kiest.