D20 00 Jaarrapportage omgevingsdienst.pdf

Voorblad

Inhoudsopgave Inleiding 3 2. Ontwikkelingen 6 3. Bedrijven 12 4. Bodem- en grondwaterbescherming 16 5. Omgevingsveiligheid 20 6. Geluid 23 7. Energietransitie 27 8. Circulaire economie 31 9. Ondermijning en milieucriminaliteit 33 10. Zeer Zorgwekkende Stoffen (ZZS) 36 11. Asbest 38 12. Luchtkwaliteit en geurhinder 41 13. Overige taken en dienstverlening 44

Bijlage gemeente Noordoostplder 47

Inhoudsopgave

Bijlage

Terug naar start document

Inleiding

3 OM GEVI NGSDIEN ST Flevoland & Gooi en Vechtstreek

Inhoudsopgave

Bijlage

Met deze jaarrapportage informeert de Omgevingsdienst Flevoland & Gooi en Vechtstreek (OFGV) de deelnemers over de uitvoering van de werkzaamheden van 2024 (van 1 januari tot en met 31 december). Deze rapportage is overeenkomstig de nieuwe stijl van het uitvoeringsprogramma 2024, de lenterapportage en herfstrapportage 2024 opgezet. Gelijk aan het beeld van de voorgaande rapportages is het beeld dat het goed gaat met de OFGV. Er is hard gewerkt aan het Uitvoeringsprogramma en het Ontwikkelplan is in uitvoering. Verder is het resultaat van de actieve werving en selectie goed zichtbaar. In 2024 heeft de OFGV veel nieuwe medewerkers aangenomen en ingehuurd en was de uitstroom laag. Helaas is het ziekteverzuim nog steeds relatief aan de hoge kant; er wordt aan gewerkt om dit lager te krijgen. In eerdere rapportages was de verwachting opgenomen dat de doelstellingen uit het Uitvoeringsprogramma grotendeels gerealiseerd kon worden. Nu 2024 erop zit, kan geconcludeerd worden dat de OFGV deze lijn tot het einde van het jaar heeft doorgezet. Naast de ambitieuze doelen van de Innovatieagenda en het Ontwikkelplan, zijn de verwachtingen voor de reguliere werkzaamheden ook grotendeels gerealiseerd. In deze rapportage en in de realisatietabel (bijlage) staat in detail beschreven welke resultaten de OFGV in 2024 heeft behaald. Het bovenstaande is een resultaat wat positief stemt.

Op vele fronten wordt tegelijkertijd voortgang en resultaat geboekt. De urgentie om te werken aan de belangrijke opgaven voor milieu en gezondheid, tegelijk door te ontwikkelen naar een toekomstbestendige dienst en de kwaliteit van dienstverlening te verbeteren maakt dat ook in 2025 hard moet worden doorgewerkt aan de uitvoering van de VTH taken en de ontwikkelopgaven.

Terug naar start document Positie van de jaarrapportage Het uitvoeringsprogramma 2024 was uitgewerkt conform het Omgevingsbesluit. Hierin is vastgelegd dat gemeenten en provincies voor de uitvoering van toezichts- en handhavingstaken, op basis van een strategisch en een operationeel beleidskader, een uitvoeringsprogramma vaststellen. In de Big-8 beleidscyclus is het uitvoeringsprogramma het snijpunt van de strategische cyclus en de operationele cyclus.

Figuur 1: Big-8 beleidscyclus

De strategische en operationele beleidskaders zijn opgenomen en nader uitgewerkt in de ‘Regionale Uitvoering en Handhaving Strategie 2024-2027’. In deze strategie staan de te behalen doelen op het gebied van milieu en leefomgeving beschreven. Ook is een vertaling opgenomen van de beleidsdoelen naar de manier waarop vergunningverlening, toezicht en handhaving worden ingezet. De thema’s die aan bod komen in de strategie komen terug in het Uitvoeringsprogramma en over de voortgang wordt gerapporteerd in onder andere deze jaarrapportage. Conform het advies van het Interbestuurlijk Toezicht (IBT) is een eerste stap gezet naar het regionaal uitvoeringsprogramma en regionaal rapporteren. Op basis van de rapportages kan worden

4 OM GEVI NGSDIEN ST Flevoland & Gooi en Vechtstreek

Inhoudsopgave

Bijlage

bepaald of de uitgevoerde werkzaamheden voldoende hebben bijgedragen aan de gestelde doelen en effecten. De uitkomsten van deze evaluatie kunnen leiden tot bijstelling van de beleidskaders en/of het uitvoeringsprogramma in volgende jaren. Deze rapportage gaat over de structurele taakuitvoering. Wanneer de deelnemers incidentele of extra taken willen laten uitvoeren door de OFGV, dan is dat mogelijk met een meerwerkopdracht. Hierover wordt apart gerapporteerd.

Terug naar start document leefomgeving en de wetgeving beschreven. In de hoofdstukken 3 tot en met 12 komen de verschillende thema’s aan bod en in hoofdstuk 13 de overige taken en dienstverlening van de OFGV.

Outcome gericht werken In de ‘Regionale Uitvoering en Handhaving Strategie 2024-2027’ zijn per thema indicatoren opgenomen die informatie geven in hoeverre de uitvoering bijdraagt aan de beleidsdoelen. Om de indicatoren te monitoren is informatie uit interne en externe bronnen nodig. Het verzamelen van deze informatie moet groeien. Conform het Ontwikkelplan is een project gestart met de deelnemers om de vertaling van beleid naar uitvoering naar indicatoren door te ontwikkelen en meetbaar te maken. De indicatoren, zoals opgenomen in het Uitvoeringsprogramma 2024, geven een eerste blik op outcome gericht werken. Waar mogelijk zijn deze outcome indicatoren uitgewerkt in deze jaarrapportage. Uitbreiding met de overige indicatoren zal in de komende jaren plaatsvinden conform afspraken zoals die gemaakt worden met de werkgroep. Leeswijzer De jaarrapportage is opgebouwd uit een algemeen deel en een specifiek deel. In het algemene deel worden de werkzaamheden die de OFGV voor het gehele werkgebied uitvoert beschreven en toegelicht. In het specifieke deel (bijlage) worden, indien relevant, de gegevens voor uw eigen gemeente weergegeven. In hoofdstuk 2 wordt eerst de ontwikkeling op het gebied van de 5 OM GEVI NGSDIEN ST Flevoland & Gooi en Vechtstreek

Inhoudsopgave

Bijlage

Terug naar start document

2. Ontwikkelingen

6 OM GEVI NGSDIEN ST Flevoland & Gooi en Vechtstreek

Inhoudsopgave

Bijlage

Inleiding In dit hoofdstuk worden de landelijke en de organisatorische ontwikkelingen van 2024 samengevat. De eerste ervaring met het werken onder de Omgevingswet wordt hier globaal beschreven. Deze nieuwe vorm van werken begint voor zowel de OFGV als voor de deelnemers steeds meer vorm te krijgen. De Omgevingswet komt in meer detail ook terug bij de inhoudelijke hoofdstukken verderop in deze rapportage. Verder geeft de OFGV in dit hoofdstuk inzicht in de voortgang van de uitvoering van de innovatieprojecten en het ontwikkelplan. Stand van zaken OFGV Het jaar 2024 was een overgangsjaar vanwege de inwerkingtreding van de Omgevingswet. De nieuwe wet vroeg om grote aanpassingen in de werkprocessen van met name de vergunningverlening, meldingen en het toezicht op de milieubelastende activiteiten. Met de introductie van de Omgevingswet zijn een aantal nieuwe producten en diensten toegevoegd en van een aantal producten en diensten is “afscheid genomen”. In het Uitvoeringsprogramma 2024 (en de prognosetabellen) is toegelicht dat het is gebaseerd op de oude wetgeving. Hierdoor is het niet in alle gevallen goed mogelijk een vergelijking te maken tussen de prognose en de realisatie. Ondanks dit gegeven kan, nu 2024 erop zit, worden geconcludeerd dat de OFGV de doelstellingen uit het Uitvoeringsprogramma grotendeels heeft gerealiseerd.

Dit sluit aan bij de prognoses uit de eerste twee rapportages van 2024. Naast de reguliere productie is in 2024 hard gewerkt aan de doorontwikkeling van de dienst. In 2024 zijn meerdere projecten uit het Ontwikkelplan uitgevoerd. Een aantal zijn inmiddels afgerond en een aantal loopt door in 2025. Samenvattend kan

Terug naar start document worden gesteld dat de realisatie van het ontwikkelplan op schema ligt en daarmee ook de doorontwikkeling van de omgevingsdienst. Zie hierover verderop in dit hoofdstuk meer. Ook de realisatie van de Innovatieagenda loopt volgens planning. De eerst drie projecten zijn succesvol afgerond en als voorstel door het AB goedgekeurd om te implementeren als structurele taak in 2025. Ook zijn er in 2024 vier nieuwe innovatieprojecten opgestart die in 2025 worden afgerond. Over heel 2024 is met ruim 6% het ziekteverzuim relatief aan de hoge kant. De OFGV werkt er hard aan om dit percentage naar beneden te krijgen. Verder behaalt de OFGV goede resultaten met de actieve werving en selectie van nieuwe medewerkers. In 2024 zijn 34 nieuwe medewerkers in dienst getreden en zijn er maar 15 uit dienst gegaan. Bij deze 15 medewerkers was in meer dan de helft sprake van een vertrekreden buiten de invloedssfeer van de OFGV, zoals bijvoorbeeld pensioen. Hiermee is de beïnvloedbare uitstroom dus gelukkig beperkt. Daarnaast heeft de OFGV in 2024 ruim 50 medewerkers ingehuurd om tijdelijk werkzaamheden uit te voeren en zieke werknemers te vervangen. Niet alle nieuwe vaste OFGV-krachten brengen evenveel ervaring met zich mee. Dit betekent dat de OFGV ook moet investeren in de ontwikkeling van deze nieuwe medewerkers.

Over heel 2024 kan worden geconcludeerd dat de resultaten van deze inspanningen terug te zien zijn in de realisatie van de Uitvoeringsprogramma’s en de uitvoering van het Ontwikkelplan. In 2024 heeft de OFGV twee keer verantwoording afgelegd aan het ministerie van I&W over het landelijke traject om te komen tot robuuste en toekomstbestendige omgevingsdiensten per 1 april 2026. Hierbij gaat het vooral om de uitvoering van de projecten uit het Ontwikkelplan en de uitvoering van de taken

7 OM GEVI NGSDIEN ST Flevoland & Gooi en Vechtstreek

Inhoudsopgave

Bijlage

zoals opgenomen in de Kadernota. Deze gesprekken verlopen constructief en positief. Het is zaak dat ingezette lijnen van doorontwikkeling van de omgevingsdienst in 2025 worden doorgetrokken. Interbestuurlijk programma versterking VTH-stelsel Op 30 oktober 2024 is het Interbestuurlijk Programma Versterking VTH (IBP VTH) formeel beëindigd. Omdat de implementatie nog niet is afgerond, zijn op 16 januari 2025 interbestuurlijke samenwerkingsafspraken ondertekend door het Bestuurlijk Overleg Omgevingsberaad (Bestuurlijke Samenwerkingsafspraken versterken VTH-stelsel). De komende jaren ligt de focus op de verdere versterking van het digitale VTH-stelsel, de ontwikkeling van uniforme kwaliteits- en robuustheidscriteria, de harmonisatie van interbestuurlijk toezicht en kennisdeling en de monitoring en evaluatie via de Staat van VTH. Daarnaast wordt in 2025-2026 gewerkt aan structurele financiering en de realisatie van robuuste omgevingsdiensten. In 2024 heeft Omgevingsdienst NL concrete stappen gezet. De Omgevingsdienst NL-Academie heeft gezorgd voor een uniform opleidingsaanbod, alle 28 omgevingsdiensten zijn gevisiteerd en bestuurlijke betrokkenheid is versterkt. Er is verdere uniformering van data gerealiseerd en de positie van omgevingsdiensten binnen het stelsel is verstevigd.

Om deze ontwikkelingen te borgen en door te zetten, zet Omgevingsdienst NL zich in voor de uitbreiding van de kennisinfrastructuur VTH, de lancering van de ODNL-Academie, en een naamsbekendheidscampagne. Daarnaast wordt gewerkt aan versterking van de horizontale verantwoording en visitatieinstrumenten.

Terug naar start document Om de bestuurlijke positie van omgevingsdiensten te versterken, is het voornemen om de huidige vereniging van directeuren om te vormen tot een vereniging van Omgevingsdiensten. Dit zorgt voor een steviger bestuurlijk mandaat en een directe betrokkenheid bij de besluitvorming. Dit krijgt in 2025 verder vorm. Ontwikkelplan Op 27 maart 2024 heeft het DB het Ontwikkelplan OFGV vastgesteld. Dit plan zet de koers uit om OFGV toekomstbestendig te maken en te voldoen aan de robuustheidseisen uit het Interbestuurlijk Programma Versterken VTH-stelsel (IBP VTH). Samen met de Kadernota 2025 vormt het de basis voor een krachtige en wendbare Omgevingsdienst. Het ontwikkelplan is opgebouwd rond drie sporen: organisatie, dienstverlening en bedrijfsvoering, en omvat zeven pijlers en veertig projecten. De uitvoering is direct na vaststelling gestart. In 2024 zijn de eerste acht projecten afgerond en is voor veel andere projecten een basis gelegd. Sommige projecten starten later (na 2024), afhankelijk van de voortgang van andere trajecten. Binnen het spoor Organisatie is een nieuwe missie, visie en kernwaarden geformuleerd. Dit markeert de transitie van een taakgerichte organisatie naar een dienst die proactief bijdraagt aan de kwaliteit en bescherming van de leefomgeving. Dit vormt het fundament voor de verdere ontwikkeling.

Op het gebied van Dienstverlening is de voorbereiding op de invoering van de laatste individuele basistaken het belangrijkste resultaat. Per 1 januari 2025 liggen al deze taken bij de OFGV, evenals de eerste collectieve basistaken. Voor de overige

8 OM GEVI NGSDIEN ST Flevoland & Gooi en Vechtstreek

Inhoudsopgave

Bijlage

collectieve basistaken heeft het Algemeen Bestuur een gefaseerde invoering tot 2027 vastgesteld. Binnen het spoor Bedrijfsvoering zijn belangrijke stappen gezet in informatievoorziening, datagericht werken en datakwaliteit. Deze thema’s spelen landelijk bij alle Omgevingsdiensten en worden, mede onder impuls van het IBP VTH, via Omgevingsdienst NL verder geharmoniseerd. Het Ontwikkelplan loopt tot april 2026, het moment waarop omgevingsdiensten moeten voldoen aan de robuustheidseisen. In 2025 wordt de uitvoering voortvarend voortgezet om deze ambitie te realiseren. Innovatieagenda De uitvoering van de innovatieagenda van de OFGV ligt op schema. Strafrechtelijke handhaving, actualiseren van vergunningen en circulaire economie zijn als project succesvol afgerond en zijn met goedkeuring van het AB door naar de volgende fase: implementatie als structurele taak in 2025. In 2024 zijn er ook vier andere innovatieproject opgestart: MBA/vestigingenbestand, Wet open overheid, en ketentoezicht. Deze vier projecten lopen volgens planning door in 2025. Structurele taak in 2025 Strafrechtelijke handhaving Om de effectiviteit van strafrechtelijke handhaving te vergroten, heeft de OFGV in 2024 vier belangrijke wijzigingen doorgevoerd die vanaf 2025 in werking zullen treden.

Deze wijzigingen omvatten het centraliseren van de capaciteit van de ‘grijze boa’s’, het aanstellen van een boa-coördinator die nauw samenwerkt met het Openbaar Ministerie en de politie, het verstrekken van

Terug naar start document extra beschermingsmiddelen aan de ‘groene boa’s’ en het uitvoeren van de verplichte Wet Politiegegevens-audit (Wpg). De voorbereidingen voor deze wijzigingen zijn in de tweede helft van 2024 afgerond. Actualiseren vergunningen Om het wettelijk verplichte actualiseren van vergunningen na te komen, heeft de OFGV een plan ontwikkeld om vanaf 2025 vergunningen structureel en systematisch te actualiseren. Dit plan is op 20 november goedgekeurd door het Algemeen Bestuur. In het kader van het innovatieproject is de OFGV in 2024 al begonnen met het actualiseren van de eerste vergunningen. Dit project heeft als doel om de vergunningen consistent bij te werken en ervoor te zorgen dat ze voldoen aan de huidige weten regelgeving, wat uiteindelijk zal bijdragen aan een efficiëntere en effectievere vergunningverlening in de toekomst. Circulaire economie Het innovatieproject circulaire economie is in 2024 afgerond en wordt als structurele taak in 2025 voortgezet. De OFGV heeft aan het Algemeen Bestuur twee productpakketten voorgesteld, waarbij de deelnemers konden kiezen op basis van het gewenste ambitieniveau. Er is gekozen voor ambitieniveau één, waarmee wordt voldaan aan de wettelijke verplichten met betrekking tot circulaire economie.

De te leveren producten en diensten passend bij dit ambitieniveau zijn uitgewerkt in drie sporen: circulaire economie in VTH, advisering en data-analyse. In 2025 zal tijd worden besteed aan het opbouwen van kennis en het onderhouden en opbouwen van het netwerk. Deze tijdelijke inzet wordt op verzoek van het bestuur gedekt uit het innovatiebudget en niet in de structurele kosten voor deze taakuitvoering.

9 OM GEVI NGSDIEN ST Flevoland & Gooi en Vechtstreek

Inhoudsopgave

Bijlage

Innovatieprojecten 2024/2025 MBA- en vestigingenbestand In de Omgevingswet (Besluit Activiteiten Leefomgeving) staan milieubelastende activiteiten centraal, waar dat onder de Wabo nog inrichtingen waren. Daarnaast is vanuit het Interbestuurlijk Programma Versterking VTH (IBP VTH) een uniforme set van gegevens vastgesteld die de OFGV moet registreren om deze uiteindelijk te kunnen aanleveren aan het landelijk register voor milieubelastende activiteiten (rMBA). Dit vereist aanpassing van de gegevens in het zaaksysteem van de OFGV. Het doel van het project is de vastlegging van vestigingen (voorheen inrichtingen) die milieubelastende activiteiten uitvoeren en de locaties waar milieubelastende activiteiten plaatsvinden. Een zaaksysteem gekoppeld aan een juiste, vooraf vastgestelde set data vormt de kern van datagericht werken. Een (actueel)vestigingenbestand is nodig voor onder andere het kunnen plannen van vergunning actualisaties en risicogericht toezicht. Daarnaast is een juiste koppeling nodig voor de evaluatie en herrekening van de kostenverdeelsystematiek. In 2024 heeft OFGV zich voorbereid op het volledig in beeld krijgen van de milieurelevante vestigingen en MBA’s in het werkgebied. In de eerste helft van 2025 wordt met behulp van een tool het locatiebestand verrijkt en de conversie naar MBA’s gedaan.

Wet open overheid Op 1 mei 2022 is de Wet open overheid (Woo) in werking getreden. In de Woo wordt het openbaar maken van stukken geregeld. Met de inwerkingtreding van de Woo is de Wet openbaarheid van bestuur (Wob) vervallen. Een belangrijk verschil tussen de Woo en de Wob is de komst van de actieve openbaarmakingsplicht, naast de passieve openbaarmakingsplicht. Ook bij de passieve openbaarmaking veranderen zaken ter vereenvoudiging van het verkrijgen van

Terug naar start document overheidsinformatie. De actieve openbaarmakingsplicht houdt in dat voor bepaalde informatiecategorieën geldt dat stukken door de overheid uit eigen beweging openbaar moeten worden gemaakt. Het actief openbaar maken van stukken wordt gefaseerd door de wetgever ingevoerd. Het eerste deel van de informatiecategorieën is op 1 november 2024 in werking getreden. De overige categorieën treden volgens de huidige planning in de loop van 2025 in werking. Het doel van het project is een duidelijke afstemming en werkafspraken over rollen en verantwoordelijkheden tussen OFGV en deelnemers. Er is een voorstel opgesteld over het mandaat en de rol van de OFGV bij de uitvoering van de Woo. Pilot financiële zekerheid Met de komst van de Omgevingswet is het stellen van financiële zekerheid als instrument teruggekeerd. Het IPO heeft een handreiking en rekenmethode opgesteld. De Provincie Flevoland heeft vervolgens beleid opgenomen met betrekking tot financiële zekerheid. Uit de handreiking blijkt dat de periode 2024-2026 wordt gezien als een pilotperiode. Tijdens deze periode kan gebruik worden gemaakt van verschillende ondersteuningsteams van Omgevingsdienst NL. In 2024 is de OFGV gestart met de pilot financiële zekerheid. Het projectteam heeft zich gericht op de voorbereiding van het stellen van financiële zekerheid. Hierbij zijn de volgende stappen gezet: •

• •

Bepaald welke provinciale bedrijven onder de moetbepaling vallen en waarvoor financiële zekerheid dus verplicht is. Geoefend met de rekentool om de hoogte van de financiële zekerheid te bepalen. Bepaald welke specifieke informatie van het geselecteerde bedrijf nodig is.

10 OM GEVI NGSDIEN ST Flevoland & Gooi en Vechtstreek

Inhoudsopgave •

Bijlage

Aansluiting gezocht bij de ondersteuningsteams van Omgevingsdienst NL.

Terug naar start document de eerste concrete stappen richting de uitvoering van dit innovatieve toezichtmiddel gezet worden.

In 2025 wordt de pilot voortgezet. Er zal contact worden opgenomen met het betreffende bedrijf en de voorschriften voor financiële zekerheid zullen in de vergunningen worden opgenomen. Uiteindelijk wordt een businesscase opgesteld voor het product financiële zekerheid. Ketentoezicht Ketentoezicht is een bewezen effectief toezichtmiddel dat gericht is op het verbeteren van de controle op milieucriminaliteit. Het concept maakt gebruik van een gecombineerde aanpak waarbij samenwerking met diverse handhavingspartners centraal staat. Door de krachten van verschillende instanties te bundelen, kan sneller en efficiënter worden opgetreden tegen milieuovertredingen. Daarnaast wordt gebruikgemaakt van dataanalyse, waarmee relevante informatie sneller wordt verzameld en geanalyseerd. Dit stelt handhavers in staat om sneller verdachte activiteiten op te sporen en gericht in te grijpen. Innovatieve technologieën spelen een belangrijke rol in ketentoezicht. Denk hierbij aan het inzetten van drones, sensoren en geautomatiseerde systemen die real-time gegevens kunnen verzamelen en doorgeven aan de verantwoordelijke instanties. Hierdoor kan het toezicht in de toekomst nog effectiever worden uitgevoerd, met een snellere reactietijd en een bredere dekking van risicogebieden.

In 2025 vindt een pilotproject ketentoezicht voor de asbestketen plaats om de effectiviteit van deze aanpak in de praktijk te testen. In 2024 is hiervoor het projectplan vastgesteld, waarmee

11 OM GEVI NGSDIEN ST Flevoland & Gooi en Vechtstreek

Inhoudsopgave

Bijlage

Terug naar start document

3. Bedrijven

12 OM GEVI NGSDIEN ST Flevoland & Gooi en Vechtstreek

Inhoudsopgave

Bijlage

Inleiding De OFGV geeft in dit hoofdstuk een update over de uitgevoerde werkzaamheden met betrekking tot vergunningverlening en toezicht bij bedrijven. Verder gaat de OFGV in op de voortgang van het actualisatieprogramma en de toepassing van de Omgevingswet. Activiteiten bedrijven De OFGV ziet toe op milieubelastende activiteiten bij bedrijven. Daartoe heeft de OFGV in algemene zin in 2024 de volgende activiteiten uitgevoerd: • • • • •

Het afhandelen van informatieplichten en meldingen; Het afhandelen van maatwerkenverzoeken en vergunningaanvragen; Het controleren van bedrijven op de naleving van weten regelgeving en vergunningvoorschriften; Het aanschrijven van bedrijven bij overtredingen; Het opleggen van (Voornemens) Last Onder Dwangsommen bij bedrijven die geconstateerde overtredingen niet ongedaan hebben gemaakt.

Vergunningverlening & meldingen Een significant aantal bedrijven heeft in december 2023, vlak voor (en mogelijk vanwege) de invoering van de Omgevingswet, een aanvraag ingediend. Hierdoor heeft de OFGV in het eerste deel van 2024 nog veel aanvragen onder de oude wetgeving afgehandeld, met inachtneming van overgangsrecht onder de Omgevingswet. In de loop van het jaar heeft de OFGV steeds meer aanvragen afgehandeld onder de Omgevingswet en daar ervaring mee opgedaan.

Terug naar start document Met de invoering van de Omgevingswet zijn veel milieubelastende activiteiten niet meer vergunningplichtig, maar meldingplichtig en/of informatieplichtig. Mede daardoor is er een stijging in het aantal meldingen en informatieplichten. Het registreren van milieubelastende activiteiten in het Digitaal Stelsel Omgevingswet (DSO) en in de systemen van de OFGV vraagt aanpassingen, tijd en aandacht van zowel bedrijven, overige melders en deelnemers als de OFGV. De OFGV is het proces gestart om het zaaksysteem zodanig aan te passen dat monitoring en rapportage op milieubelastende activiteiten mogelijk wordt. Hiermee kan de OFGV beter risicogericht werken. Actualisatie vergunningen De OFGV is in de eerste periode van 2024 gestart met het innovatieproject actualiseren vergunningen. Hierin is een programma opgesteld voor het structureel en planmatig oppakken van actualisaties. Het programma is opgesteld en is in het derde kwartaal besproken met de deelnemers. In het laatste kwartaal is de werkwijze, met onder andere een actualisatiechecklijst, nagenoeg afgerond. Deze nieuwe werkwijze zal blijvend worden geëvalueerd, zodat het proces van actualiseren verder kan worden verbeterd.

Naast het opstellen van een programma voor actualisaties en het inrichten van een werkwijze, is de OFGV in het derde kwartaal gestart met het uitvoeren van de actualisaties bij tankstations. Toezicht De OFGV controleert of bedrijven voldoen aan de vergunningsvoorwaarden en –voorschriften en de algemene weten regelgeving op het gebied van milieu. In de grafiek op de volgende pagina worden de totale aantallen initiële

13 OM GEVI NGSDIEN ST Flevoland & Gooi en Vechtstreek

Inhoudsopgave

Bijlage

milieucontroles van 1 januari tot 31 december 2024 per deelnemer weergegeven. Een groot deel van de geplande milieucontroles van 2024 is afgerond. Er zijn diverse zaken die invloed hebben op het aantal uitgevoerde milieucontroles, zoals een hoog verzuimpercentage en het werken onder de Omgevingswet. Deze elementen hebben tijd en aandacht nodig en hebben een effect op de realisatie. Ook zijn activiteiten die uitgevoerd worden in het kader van milieutoezicht, zoals milieuklachten, van invloed op het aantal gerealiseerde controles. Wijzigingen werkproces klachtenbehandeling In 2024 is het totaal aantal milieuklachten toegenomen ten opzichte van 2023 en hoger dan in de prognose is opgenomen. De afgelopen drie jaren werden jaarlijks rond de 300 klachten over geluid geregistreerd. In 2024 heeft de OFGV 445 geluidsklachten ontvangen. Dat is een toename van meer dan 40% ten opzichte van de afgelopen drie jaar. Het aantal geregistreerde klachten over geuroverlast in 2024 is 418. Om de kwaliteit en snelheid van afhandeling te borgen is er vanaf oktober gestart met een gewijzigde aanpak. De klachtenbehandeling ligt nu bij één toezichthouder die alle klachten van die desbetreffende week in behandeling neemt. De klachtencoördinator ziet erop toe dat periodiek de trends, bijzonderheden en de beantwoordingswijze van klachten wordt besproken en doorontwikkeld.

Naar verwachting geeft de informatie tevens input voor gerichte acties. Een van de gerichte acties voor 2025 is het controleren van horecalocaties op onder andere de thema's geluid.

Terug naar start document Omgevingswet Het werken onder de Omgevingswet begint steeds meer vorm te krijgen. Vanuit het team Bedrijven zijn de eerste maanden van het jaar wekelijks ingebrachte casussen intern behandeld. Deze praktijkbenadering heeft succesvol bijgedragen aan het werken met de nieuwe wet. Met name het schriftelijk afhandelen van controles vergt meer tijd, voornamelijk door het zoeken naar de plaats waar de voorschriften staan. Ook lokale wetgeving, zoals omgevingsplannen en omgevingsverordeningen van gemeenten spelen hierbij een rol. Monitoring naleefgedrag Het uiteindelijke doel van VTH is het beschermen van onze fysieke leefomgeving. Tijdens controles constateert OFGV veel overtredingen van milieuregels waardoor de kwaliteit van de fysieke leefomgeving wordt of dreigt te worden aangetast. Veel van de geconstateerde overtredingen vinden niet opzettelijk plaats, maar zijn het gevolg van onwetendheid over regelgeving of over de risico’s van slecht naleefgedrag. Het vergroten van kennis en begrip van milieuregels en bewustwording van de risico’s stimuleert spontaan naleefgedrag en voorkomt overtredingen met de daaraan gekoppelde schade voor de leefomgeving. In 2024 heeft de branche tankstations bijzondere aandacht gehad. Bij het inwerkingtreden van de Omgevingswet zijn in de branche veel wijzigingen doorgevoerd in de regelgeving.

Samen met collega’s uit de landelijke werkgroep tankstations, het Informatiepunt Leefomgeving (IPLO), keuringsbedrijven, leden van PGS-commissies en het bedrijfsleven zijn deze wijzigingen onderzocht. Hierbij zijn ook fouten in de nieuwe wetgeving aan het licht gekomen en via het IPLO doorgegeven aan het

14 OM GEVI NGSDIEN ST Flevoland & Gooi en Vechtstreek

Inhoudsopgave

Bijlage

Terug naar start document

ministerie. Daarnaast is onderzocht welke nieuwe wetgeving van kracht is geworden. Voorbeelden hiervan zijn: het keuren van vloeistofdichte riolering (vanaf 1 januari 2027 verplicht) en een breekkoppeling die in brandstofslangen moet worden aangebracht (vanaf 1 januari 2029 verplicht). Tijdens controles worden ondernemers hierover voorgelicht. Ook worden zij in de resulterende brief erop geattendeerd om alvast te anticiperen op de komende regels, zodat ook keuring- en herstelbedrijven het werk tijdig en gespreid kunnen uitvoeren. Door deze extra inspanning, gecombineerd met controles volgens de nieuwe systematiek, worden meer overtredingen geconstateerd en zijn er meer handhavingstrajecten opgestart. In de volgende tabel staat het naleefgedrag per branche weergegeven.

15 OM GEVI NGSDIEN ST Flevoland & Gooi en Vechtstreek

Inhoudsopgave

Bijlage

Terug naar start document

4. Bodem- en grondwaterbescherming

16 OM GEVI NGSDIEN ST Flevoland & Gooi en Vechtstreek

Inhoudsopgave

Bijlage

Inleiding De afgelopen jaren ontstond het beeld dat werkzaamheden voor bodembescherming zouden verminderen, omdat steeds meer verontreinigde locaties gesaneerd zouden zijn. In 2024 bleek wederom dat dit niet het geval is. Door toenemende inzichten, maatschappelijke aandacht en innovatie van meetmethodes, verschuift de aandacht naar stoffen waar eerder minder kennis over was. In het bijzonder stond 2024 voor het bodemteam van de OFGV in het teken van de PFAS-stoffengroep. Om effectief toe te kunnen zien op bodembedreigende activiteiten, heeft de OFGV continu gewerkt aan het verbreden en verdiepen van kennis op dit gebied. Ook stond 2024 natuurlijk in het teken van de invoering van de Omgevingswet, waarvoor de OFGV de werkwijzen rondom bodem heeft moeten aanpassen, hierdoor is de werklast toegenomen. Activiteiten bodem- en grondwaterbescherming De OFGV ziet toe op bodembedreigende activiteiten en schrijft bodembeschermende maatregelen voor. Daartoe heeft de OFGV in algemene zin in 2024 de volgende activiteiten uitgevoerd: • • • • •

Meldingen over grondverzet in het kader van het Besluit Activiteiten Leefomgeving (BAL) afgehandeld; De uitvoering van bodemonderzoeken gecoördineerd; Deelnemers bij ruimtelijke ontwikkelingen geadviseerd; In overlegstructuren geparticipeerd, zoals Regionaal Schakelpunt (RSP) Bodem; Geadviseerd op een breed scala aan onderwerpen, zoals bodemdaling en bijgedragen aan een voorlichtingsbijeenkomst over de consequenties van met zware metalen verontreinigde moestuinen;

Terug naar start document • •

•

Informatie over verontreinigde locaties in het bodeminformatiesysteem (BIS) bijgehouden; Voor locaties waar de bodemkwaliteit niet voldeed aan het beoogde gebruik, sanerende maatregelen voorgesteld en beschikkingen over gebruiksbeperkingen opgesteld; Toezicht gehouden en waar nodig handhavend opgetreden bij bodemverontreinigingen, -saneringen en het hergebruik van grond, baggerspecie en bouwstoffen.

Toepassen en opslaan van grond, baggerspecie en bouwstoffen Uitgevoerde controles in 2024 In 2024 hebben toezichthouders op het hergebruik van grond, baggerspecie en bouwstoffen tientallen controles uitgevoerd waarbij bij meer dan de helft één of meerdere overtredingen zijn geconstateerd. Dit heeft tot zowel bestuurs- als strafrechtelijke handhaving geleid. De overtredingen met betrekking tot hergebruik van grond, baggerspecie en bouwstoffen zijn divers. In het overzicht hieronder wordt inzicht gegeven in het soort overtredingen.

Soorten overtredingen - toepassen grond, baggerspecie & bouwstoffen Heien door het puin Bouwstoffen niet functioneel toegepast Milieuverklaring bodemkwaliteit ontbreekt Transportbonnen onvolledig of niet… Geen melding toepassen of opslaan van… 0

5

10

15

20

Aantal overtreding

17 OM GEVI NGSDIEN ST Flevoland & Gooi en Vechtstreek

Inhoudsopgave

Bijlage

Bijdrage OFGV met betrekking tot hergebruik van grond, baggerspecie en bouwstoffen Door bij hergebruik van grond, baggerspecie of bouwstoffen te toetsen aan de eisen van de wet- en regelgeving draagt de OFGV bij aan de zorg voor de leefomgeving. Ter illustratie: een partij grond, baggerspecie of bouwstoffen met een lichte verontreiniging kan worden hergebruikt op een industrieterrein maar niet bij een speeltuin of in een natuurgebied. Bij meerdere controles bleek dat kwaliteitsgegevens niet konden worden overlegd waardoor niet duidelijk is waar dergelijk materiaal kan worden toegepast en waar niet. Dergelijke partijen grond, baggerspecie en bouwstoffen worden nader onderzocht. Waar de OFGV in het verleden vooral meldingen controleerde, spoort de OFGV nu vaker opslaglocaties of transporten op waarvoor geen melding is gedaan. In die gevallen worden vaak, naast het ontbreken van de melding ook andere regels overtreden. Er is dan geen goed beeld van de kwaliteit waardoor de toepassing een milieurisico is.

Terug naar start document onderzoek naar de kwaliteit van de grond wordt nog uitgevoerd om te bepalen of en waar de grond kan worden toegepast. Hiermee is voorkomen dat de grond, zonder dat de kwaliteit bekend is, over het grote werkgebied van de hovenier verdeeld is geraakt over veelal particuliere tuinen en parken. Tegen het bedrijf is bestuurlijk en wordt nog strafrechtelijk opgetreden. Toename overtredingen terwijl aantal controles afnemen Dat de OFGV bij controles meer nadruk legt op toepassingen en opslagen van partijen grond die niet gemeld zijn heeft geleid tot een afname van het aantal controles en een toename van het aantal overtredingen (zie onderstaand diagram). Ook worden meer dumpingen gesignaleerd. Niet gemelde/illegale toepassingen en opslagen kosten meer tijd om op te sporen, te controleren en af te handelen maar zijn effectiever. De extra inspanningen zijn bijvoorbeeld gericht op het beoordelen van onderzoeksrapporten en achterhalen van de verantwoordelijke. Voor de OFGV blijkt hieruit dat de risicogerichte aanpak werkt.

Uitgevoerde controles 2020 - 2024

In 2024 stuitte de OFGV tijdens een controle op een met groenafval gemengde partij grond. De verzameling van vele kleine partijen (2-3 m3) leidde tot een opslag van naar schatting 2.300 m3. Het hoveniersbedrijf dat de grond verzamelde in en buiten het OFGV-werkgebied had geen beeld van de kwaliteit van de grond en kon daarover geen gegevens overleggen. Voor het samenvoegen van grond is een erkenning nodig, waarvoor Inspectie Leefomgeving & Transport (IL&T) het bevoegd gezag is. Deze erkenning is niet afgegeven. Een

Aantal

Grond gaat over gemeentelijke en provinciale grenzen 160 140 120 100 80 60 40 20 0

Uitgevoerde controles Overtredingen (per zaak)

2020

2021

2022

2023

2024

Uit te voeren controles voor alle gemeenten

Jaartal

18 OM GEVI NGSDIEN ST Flevoland & Gooi en Vechtstreek

Inhoudsopgave

Bijlage

Bodem- en grondwaterbescherming in de Omgevingswet Als gevolg van de inwerkingtreding van de Omgevingswet is voor een groot aantal bodemlocaties de bevoegdheid voor de uitvoering van de bodemtaken verschoven van de provincies naar gemeenten. Een groot deel van deze bodemlocaties valt echter onder het overgangsrecht Wet bodembescherming waardoor provincies voorlopig bevoegde gezag blijven. Waar het jaar begon met veel vragen over het overgangsrecht ontwikkelde dit gedurende het jaar naar discussies over de Omgevingswet. In het bijzonder bestaat discussie over de mogelijkheid tot afwijken met onderbouwing van en interpretaties uit de nieuwe wetgeving met meerdere maatwerkverzoeken van initiatiefnemers tot gevolg. Door de inwerkingtreding van de Omgevingswet is de OFGV meer tijd kwijt aan de uitvoering bodemtaken. Deze extra werklast wordt met name veroorzaakt door andere/extra administratieve regels uit het BAL, daardoor meer te beoordelen informatie en een stijging van het aantal meldingen. Voorheen werden meer activiteiten in een melding gedaan. Onder de Omgevingswet kan dit niet. Gegevens worden verzameld om deze extra werklast precies in beeld te krijgen. Overigens hebben andere omgevingsdiensten ook deze ervaring. Basisregistratie Ondergrond (BRO)

Terug naar start document taak, voor de bodemtaken die de OFGV uitvoert, voor de partners uit te kunnen voeren. Daartoe wordt het huidige Bodeminformatiesysteem vervangen door een nieuw bodeminformatiesysteem (Nazca). De voorbereidingen voor de implementatie van het nieuwe systeem zijn in 2024 gestart en worden in 2025 afgerond. Spoedlocaties bodemsanering Zowel in Flevoland als Gooi en Vechtstreek is er een spoedlocatielijst bodemsaneringen. In totaal staan daar 52 locaties op (13 in Flevoland, 39 in Gooi en Vechtstreek). De spoedlocatielijsten bevatten locaties waar de bodem is verontreinigd en waar nog risico’s zijn voor mens, ecologie of er risico bestaat op verspreiding. Op nagenoeg alle locaties is de bodem- en/of grondwatersanering bezig, worden er (tussen)rapportages opgeleverd, heeft de omgeving in meer of mindere mate hinder, wordt de saneringsdoelstelling aangepast aan veranderend gebruik, moeten alternatieven saneringsaanpakken worden goedgekeurd etc. en moet een enkele keer handhavend worden opgetreden. Gelet op de risico’s en de activiteiten vragen deze locaties aandacht van de OFGV. Voor de locaties in Gooi en Vechtstreek wordt het toezicht en de eventuele handhaving op de spoedlocaties verzorgd door de Omgevingsdienst Noord-Holland Noord. Voor deze dossiers is de afstemming tussen de twee diensten een aandachtspunt.

In de landelijke Basisregistratie Ondergrond (BRO) worden alle gegevens over (activiteiten in) de bodem vastgelegd om een volledig overzicht van de kwaliteit en status van de ondergrond inzichtelijk te maken. Vanaf 1 juli 2025 moeten alle bronhouders (provincies en gemeenten) hun bodemdata aanleveren bij het BRO-loket. In 2024 heeft de OFGV het proces ingericht om deze

19 OM GEVI NGSDIEN ST Flevoland & Gooi en Vechtstreek

Inhoudsopgave

Bijlage

Terug naar start document

5. Omgevingsveiligheid

20 OM GEVI NGSDIEN ST Flevoland & Gooi en Vechtstreek

Inhoudsopgave

Bijlage

Inleiding Het jaar 2024 stond voor omgevingsveiligheid in het teken van het Register Externe Veiligheid (REV) en de invoering van de Omgevingswet. De werkzaamheden van de OFGV waren (en blijven) erop gericht om alle milieubelastende activiteiten met een extern veiligheidsrisico in het REV bijeen te krijgen. Met een volledig en actueel inzicht van risico’s en aandachtsgebieden beschikken gemeenten over de juiste informatie voor besluitvorming over ruimtelijke plannen. Activiteiten omgevingsveiligheid De OFGV zorgt voor de inventarisatie en beperking van risico's voor de omgevingsveiligheid tot een aanvaardbaar minimum. Daartoe heeft de OFGV in algemene zin in 2024 de volgende activiteiten uitgevoerd: • •

• •

Bij vergunningsprocedures geadviseerd en meldingen afgehandeld; Gemeenten (die bronhouder zijn) ondersteund bij de vulling van data in het REV en de kwaliteit van die data geborgd; Beheerstaken van het REV uitgevoerd voor gemeenten die de transitie naar het REV hebben voltooid; Actief betrokken geweest bij landelijke ontwikkelingen op het gebied van omgevingsveiligheid, hierop waar nodig bijgestuurd en deelnemers over deze ontwikkeling geadviseerd.

Omgevingsveiligheid in vergunningsprocedures en meldingen Een deel van de werkzaamheden van omgevingsveiligheid richt zich op vergunningen en meldingen. De samenwerking met de Veiligheidsregio is hierin cruciaal en verloopt goed. Steeds is

Terug naar start document hierbij afstemming met de Veiligheidsregio gezocht om zo eenheid in advisering te bereiken. Het zwaartepunt ligt dan bij energie-opslagsystemen, opslag en gebruik van gevaarlijke stoffen en de beoordeling van brandveiligheidsconcepten. In de advisering wordt beoogd om een optimale veiligheid te bereiken met oog voor zowel de technische en juridische uitvoerbaarheid als de te bereiken milieuwinst; Webinar Omgevingsveiligheid en de Energietransitie De OFGV heeft in juni samen met de Brandweer een webinar verzorgd over Omgevingsveiligheid en de Energietransitie, waarbij kennis is gedeeld over energieopslagsystemen (EOS), de risico's van waterstof, maatwerkbesluiten hierover en risico's in binnenstedelijk gebied. De webinar werd goed bekeken en gewaardeerd door geïnteresseerden van onder meer gemeenten, omgevingsdiensten en veiligheidsregio's. Omgevingsveiligheid en Omgevingswet De Omgevingswet introduceert met zogeheten aandachtsgebieden een nieuw instrument. Aandachtsgebieden geven naast een wettelijk mimimaal beschermingsniveau veel beleidsvrijheid aan gemeenten. De ambities moeten verankerd zijn in het Omgevingsplan en vormen mede een toetsingsgrond om de aanvaardbaarheid van een milieubelastende activiteit te beoordelen.

De OFGV heeft voor een beperkt aantal gemeenten geadviseerd over de beleidsvorming rondom dit nieuwe toetsingskader en bijgedragen aan de vertaling naar het Omgevingsplan. De OFGV staat klaar om dit met meer gemeenten op te pakken in 2025. Register Externe Veiligheid (REV) De OFGV heeft een aantal gemeenten geadviseerd in de transitie van de oude risicokaart (gebaseerd op het RRGS) naar het 21

OM GEVI NGSDIEN ST Flevoland & Gooi en Vechtstreek

Inhoudsopgave

Bijlage

Terug naar start document

nieuwe REV. Het aanbod staat om meer gemeenten hierbij te ondersteunen. Daarnaast is de OFGV een project gestart om gegevens van propaantanks geautomatiseerd te verwerken. Op basis van satellietbeelden is met artificiële intelligentie (AI) in kaart gebracht waar mogelijk propaantanks staan die niet bekend waren. De OFGV heeft samen met een marktpartij een tool ontwikkeld waarmee eigenaren eenvoudig gegevens kunnen aanleveren over de tanks. In 2024 is de voorbereiding gestart en in 2025 wordt een eerste pilot gedraaid, waarna stap voor stap alle eigenaren worden aangeschreven.

22 OM GEVI NGSDIEN ST Flevoland & Gooi en Vechtstreek

Inhoudsopgave

Bijlage

Terug naar start document

6. Geluid

23 OM GEVI NGSDIEN ST Flevoland & Gooi en Vechtstreek

Inhoudsopgave

Bijlage

Terug naar start document

Inleiding Geluidshinder was ook in 2024 onverminderd een maatschappelijk knelpunt, hetgeen alleen al blijkt uit de grote hoeveelheid geluidsklachten in het werkgebied van de OFGV. Geluidsklachten zijn met circa 60% het grootste onderdeel van milieuklachten. De OFGV heeft een breed scala aan activiteiten ondernomen om geluidshinder te beperken, waarbij ook altijd de balans moest worden gezocht tussen het beperken van geluidshinder en het, binnen de geldende normen en redelijkheid, mogelijk maken van geluidproducerende activiteiten. In het bijzonder stond 2024 in het teken van de invoering van de Omgevingswet, waarvoor de OFGV de werkwijzen rondom geluid heeft aangepast. Activiteiten geluid

•

•

•

•

De OFGV ziet toe op het beperken van geluidsoverschrijdingen en overmatig hinder. Daartoe heeft de OFGV in algemene zin in 2024 de volgende activiteiten uitgevoerd: • • • • •

In vergunningen en meldingen geluidsnormen en maatwerkvoorschriften opgenomen; Geluidcontroles en geluidmetingen uitgevoerd; Geluidsadviezen in verband met ruimtelijke ordening en evenementen gegeven; Adviezen met betrekking tot geluid in het Omgevingsplan gegeven; Ruimtelijke data bij geluidsklachten geanalyseerd.

In aanvulling op bovenstaande algemene beschrijvingen, zijn specifiek de volgende activiteiten uit 2024 noemenswaardig: •

De hoeveelheid padelbanen is significant toegenomen, waarmee de OFGV meer dan voorgaande jaren hierover geluidadviezen heeft opgesteld. Regelmatig was nadere

•

afstemming nodig om de juiste informatie te verkrijgen en te komen tot een vergunbare situatie. Voor Almeerder Strand heeft de OFGV een akoestisch onderzoek uitgevoerd om te bekijken of het mogelijk is om het aantal evenementen op het evenemententerrein te verhogen van vier naar acht geluidsdagen. De OFGV heeft geadviseerd dat dit mogelijk is. Voor de revisie van het (verouderde) evenementenbeleid Zeewolde heeft de OFGV een akoestisch onderzoek uitgevoerd voor alle aanwezige evenemententerreinen. In het kader van de ontwikkeling van Oosterwold II heeft de OFGV een uitvraag opgesteld om het effect van windplan Zeewolde op het woongebied inzichtelijk te maken (geluid en slagschaduw). Stichting Windbrekers heeft een handhavingsverzoek ingediend om te handhaven op geluidshinder door Windplan Blauw in gemeente Dronten. De OFGV heeft geadviseerd niet te handhaven. Dit is tot de bezwarencommissie behandeld. De bezwarencommissie heeft de bezwaren ongegrond verklaard, waarmee het advies van de OFGV in stand is gebleven. De OFGV heeft de geluidmeetpoule uitgebreid, dat wil zeggen: nieuwe toezichthouders opgeleid om continuïteit in geluidmetingen te behouden. Alle medewerkers die geluidmetingen uitvoeren hebben hun kennis en kunde geactualiseerd tijdens een interne geluidmeetdag.

Geluid en de Omgevingswet De OFGV heeft als gevolg van de invoering van de Omgevingswet de werkwijze rondom geluidsadviezen aangepast. Bovendien heeft de OFGV voor het eerst geadviseerd op buitenplanse omgevingsplanactiviteiten (BOPA). Tegelijkertijd zijn er ook nog langlopende procedures van vóór de Omgevingswet, dus onder

24 OM GEVI NGSDIEN ST Flevoland & Gooi en Vechtstreek

Inhoudsopgave

Bijlage

Terug naar start document

de Wabo, afgehandeld, waardoor de nieuwe en oude werkwijzen naast elkaar werden uitgevoerd. De OFGV neemt deel aan het Regionaal Geluid Overleg Omgevingswet, waarbij wordt getracht invulling te geven aan de extra taken die de Omgevingswet met zich meebrengt voor wat betreft geluid, waaronder Geluidproductieplafonds (GPP) en Basisgeluidemissies (BGE). Ook heeft de OFGV onderzocht welke systemen/applicaties aangeschaft moeten worden om deze taken uit te kunnen voeren. Verder heeft de OFGV onderzoek gedaan naar houvast voor gemeenten om regels voor geluid op te nemen in omgevingsplannen. Hiervoor heeft de OFGV een hulpmiddel opgesteld, dat begin 2025 beschikbaar komt voor gemeenten. De OFGV is op verzoek van de provincie Flevoland aangesloten bij een startoverleg over geluidsanering provinciale wegen als gevolg van de invoering van geluidproductieplafonds om te verkennen hoe dit opgepakt kan worden. Geluidsklachten De hoeveelheid bij de OFGV gemelde geluidsklachten is hoger dan voorgaande jaren. In de grafieken rechts op de pagina geeft de OFGV inzicht in deze klachten. De meeste klachten worden ingediend in de gemeente Almere, in het bijzonder in de branche ‘Horeca’.

Monitoring In 2024 is de OFGV gestart met de ontwikkeling van een dashboard voor geluid. Enkele indicatoren, zoals beschreven in de Regionale Uitvoering en Handhaving Strategie 2024-2027, zijn hierin opgenomen zoals het aantal uitgevoerde geluidsadviezen, controles en binnengekomen en afgehandelde geluidsklachten met verdeling per branche. De OFGV is van plan om hier tevens het aantal geconstateerde overschrijdingen en overtredingen aan toe te voegen om een indicatie van naleefgedrag te verkrijgen.

Om de aanzienlijke aantallen in gemeente Almere op te pakken is een interne klachtenwerkgroep opgericht. De coördinator van deze werkgroep is nauw betrokken bij het handhavingsoverleg in de gemeente en kan, door deze korte lijnen, goed en snel schakelen.

25 OM GEVI NGSDIEN ST Flevoland & Gooi en Vechtstreek

Inhoudsopgave

Bijlage

Terug naar start document

26 OM GEVI NGSDIEN ST Flevoland & Gooi en Vechtstreek

Inhoudsopgave

Bijlage

Terug naar start document

7. Energietransitie

27 OM GEVI NGSDIEN ST Flevoland & Gooi en Vechtstreek

Inhoudsopgave

Bijlage

Inleiding De OFGV geeft in dit hoofdstuk een update over de activiteiten en ontwikkelingen die spelen op het gebied van de energietransitie. Dit beslaat het onderwerp Energie en de Rapportageplicht werkgebonden personenmobiliteit. Energie is een onderwerp dat landelijk en binnen de OFGV volop in ontwikkeling is. Tot 2027 wordt Energie uitgevoerd vanuit de landelijke subsidieregeling Specifieke Uitkering Toezicht en Handhaving Energiebesparingsplicht (SPUK THE) en meerwerk. Daarnaast wordt uitgewerkt hoe de basistaak Energie er vanaf 2027 uit komt te zien. Activiteiten energie Om de duurzaamheidsdoelen te realiseren, is voor het thema Energie op dit moment ruimte voor twee vormen van opdrachten/financiering: de meerwerkopdrachten en de SPUK THE. De OFGV voert uiteenlopende meerwerkopdrachten uit voor gemeenten. De meeste opdrachten bevatten: het opvragen van energiegegevens bij bedrijven, fysieke controles uitvoeren op de energiebesparingsplicht en controle op de energielabel C verplichting voor kantoorpanden. Het uitvoeren van de meerwerkopdrachten hebben geheel 2024 plaatsgevonden. De rapportage hierover is te vinden in de bijlage. Daarnaast voert de OFGV activiteiten uit met de SPUK THE subsidiegelden. De OFGV heeft hier aanspraak op gemaakt voor een aantal werkzaamheden die betrekking hebben op het toezicht op de energiebesparingsplicht.

In de afgelopen periode is door de OFGV aanspraak gemaakt op de SPUK THE subsidiegelden voor: •

Fysieke energiecontroles;

Terug naar start document • •

Inzicht verkrijgen in het werkgebied door verbruik op te vragen bij bedrijven; Administratieve controle van de ingediende rapportages van de onderzoeksplicht.

Ter illustratie enkele totaalcijfers van het uitgevoerde werk op het gebied van energie. Activiteit

Aantallen

Opvragen energienota

810

Beoordelen ingediende energienota

1040

Fysiek toezicht per controle informatieplichtige bedrijven Herinneringsbrief/overtredingsbrief opvragen energienota Fysiek toezicht per hercontrole informatieplichtige bedrijven Aanschrijven (niet) ingediende rapportages onderzoeksplichtige bedrijven

194 230 4 9

Onderzoeksplicht Vanaf 1 december 2023 zijn bedrijven met een energieverbruik van meer dan 170.000 m³ gas en/of meer dan 10.000.000 kWh elektriciteit verplicht om een energieonderzoek uit te voeren en in te dienen via het eLoket. Dit doen bedrijven door middel van een uitgebreide rapportage die zij elke vier jaar indienen. Ook voor de administratieve beoordeling van de onderzoeksplicht maakt de OFGV gebruik van de SPUK THE. In 2024 heeft de OFGV de eerste rapportages beoordeeld en daarmee afgerond, deze staan in de tabel hierboven ook weergegeven. Bedrijven die onvoldoende informatie hebben aangeleverd zijn aangeschreven.

28 OM GEVI NGSDIEN ST Flevoland & Gooi en Vechtstreek

Inhoudsopgave

Bijlage

Ook zijn bedrijven aangeschreven die volgens de bekende gegevens wel aan de onderzoeksplicht moeten voldoen, maar geen rapportage hebben ingediend. Het proces heeft deze eerste keer meer tijd in beslag genomen door vertragingen in de ontvangst van brieven en de complexiteit van het beoordelingsproces. Innovatieproject Energie Om inzicht te geven in wat de OFGV moet doen om de basistaak energie te kunnen uitvoeren per 1 januari 2027 is een projectplan opgesteld. Om het basistakenpakket concreet te krijgen vóór 1 januari 2027 moeten een aantal onderwerpen nader worden onderzocht. Het gaat om de volgende punten: • • • • •

Producten en diensten binnen de basistaken; Implementeren van nieuwe subproducten; Aantal energiebesparingsplichtige bedrijven; De kosten per product; Het ambitieniveau van de regio.

In 2024 is de algemene inhoud van de basistaak energie concreet gemaakt. In 2025 gaat de OFGV aan de slag met het in kaart brengen van de inhoud van elk product/dienst. In 2026 volgt een definitief voorstel voor de basistaak en wordt de planning opgesteld voor 2027. Doorontwikkeling werkwijzen team Energie Het taakveld Energie is een onderwerp waarop de OFGV veel leert met haar deelnemers hoe deze taak goed uit te voeren. Hierdoor zijn de manieren van werken nog volop in ontwikkelingen. De OFGV legt in deze fase de nadruk op het blijven leren en goed inrichten van dit thema, zodat vanaf 2027 de basistaak vanaf het begin goed kan worden uitgevoerd. Zo is de grootste (niet inhoudelijke) ontwikkeling die team Energie in

Terug naar start document 2024 heeft doorgemaakt, de verbetering van de datakwaliteit. Zowel het vastleggen van de nieuwe data, de correctie van de oude data, als de analyse hierop. De controles waren wel al uitgevoerd, maar de registratie hiervan was inconsistent in het systeem en daardoor kon deze niet effectief worden geanalyseerd of uitgedraaid. Dit is nu op orde. Een belangrijk onderdeel is, onder andere vanwege de aankomende basistaak in 2027: inzicht krijgen in welke bedrijven relevant zijn voor het thema Energie. Door de data op een andere manier vast te leggen, kan de OFGV borgen dat op (langere) termijn de juiste calculaties gemaakt kunnen worden omtrent de omvang van de basistaak. Daarnaast is binnen team Energie, in het verlengde van de datakwaliteit, een ontwikkelslag geslagen omtrent de software die wordt gebruikt tijdens de energiecontroles. De vastlegging van de constateringen is beter te herleiden voor eventuele hercontroles en er zijn nieuwe brieven opgesteld om zo een vollediger beeld terug te geven aan de ondernemers in het gehele werkgebied. Het gebruik van deze software is uitgewerkt in 2024 en wordt ingezet per 1 januari 2025. Ook heeft de OFGV in 2024 ingezet op het informeren van zowel ondernemers als de opzet van een informatiedag voor de deelnemers.

De webpagina van het energiethema is geüpdatet om deze informatiever, duidelijker en toegankelijker te maken. Aanvullend zijn twee video’s gemaakt en gedeeld om de belangrijkste plichten voor de ondernemers toe te lichten, namelijk de energiebesparingsplicht en de informatieplicht en te laten zien wat er kan worden verwacht bij een fysieke controle. Dit is niet alleen ter informatie, maar ook ter vergroting van de naamsbekendheid van de OFGV die de controles uitvoert en niet altijd als (verlengde van) overheidsinstantie wordt herkend.

29 OM GEVI NGSDIEN ST Flevoland & Gooi en Vechtstreek

Inhoudsopgave

Bijlage

Terug naar start document

Rapportageplicht werkgebonden personenmobiliteit Per 1 juli 2024 is het ‘Besluit CO2-reductie werkgebonden personenmobiliteit’ (WPM) van kracht, waardoor organisaties met 100 of meer werknemers jaarlijks verplicht zijn om te rapporteren over zakelijke mobiliteit en woon-werkverkeer. Dit besluit heeft als doel de emissie van koolstofdioxide uit mobiliteitsbewegingen te verminderen. In het kader van WPM heeft de OFGV het jaar 2024 benut voor verkenning en onderzoek naar de taken en verantwoordelijkheden bij deze regelgeving in samenwerking met andere omgevingsdiensten. De Omgevingsdienst Nederland (ODNL) heeft de OFGV voorzien van handreikingen om toezicht te houden op de uitvoering van WPM. Hiermee is de OFGV grotendeels voorbereid op de taakuitvoering voor de WPM. Ook heeft de OFGV de eigen bedrijfsvoering zodanig ingericht dat kan worden voldaan aan de WPM; de OFGV is ten slotte ook een werkgever met meer dan 100 medewerkers.

30 OM GEVI NGSDIEN ST Flevoland & Gooi en Vechtstreek

Inhoudsopgave

Bijlage

Terug naar start document

8. Circulaire economie

31 OM GEVI NGSDIEN ST Flevoland & Gooi en Vechtstreek

Inhoudsopgave

Bijlage

Inleiding Het thema Circulaire Economie (CE) is in 2021 geïntroduceerd binnen de OFGV als een innovatieproject. De OFGV draagt bij aan het bereiken van een circulaire economie, waarin bijvoorbeeld restproducten en gebruikte producten niet langer als afval worden afgevoerd maar als hernieuwbare grondstof worden benut. Een middel hiervoor is het opnemen van CE-regels in vergunningen voor bedrijven en toe te zien op het naleven van deze voorschriften. Met ingang van 2025 eindigt het innovatieproject en is CE een structurele taak. De activiteiten in 2024 stonden dan ook in het teken van het voorbereiden van de uitvoering van de structurele taak. Circulaire economie in vergunningen In 2024 heeft de OFGV onderzocht welke voorschriften, op welke wijze en met welke wettelijke onderbouwing deze opgenomen kunnen worden in vergunningen. Hiertoe heeft de OFGV deelgenomen aan werkgroepen met andere omgevingsdiensten. Meermaals was nader onderzoek nodig.

Terug naar start document analyses gebruiken voor adviezen over mogelijke beperking en mogelijk hergebruik van afvalstoffen. Interne Kerngroep circulaire economie Binnen de OFGV is een interne kerngroep opgezet, bestaande uit juristen, vergunningverleners, toezichthouders en adviseurs, met als doel om CE als expertisegebied te versterken. De focus van deze kerngroep ligt op het ontwikkelen van CE als operationeel thema, het afstemmen van een beleidsmatige aanpak binnen de OFGV en het gezamenlijk aanpakken van complexe casussen. Circulair Materialenplan Volgens de huidige planning wordt het Circulair Materialenplan (CMP) eind 2025 vastgesteld. De OFGV levert op dit moment (via de provincie) een reactie aan voor de consultatieronde.

De OFGV heeft veel geleerd van dit traject, maar helaas – tegen de verwachtingen in – zijn nog geen vergunningen geactualiseerd op het vlak van CE. Wel is de juiste basis gelegd om hier in 2025 vaart op te maken. Voor provinciale bedrijven is een inhaalslag van de in 2024 uitgevoerde pilot gepland en voor gemeentelijke bedrijven gaan de voorschriften mee in de algemene actualisatie van vergunningen (per branche). Data-analyse De OFGV is gestart met de ontwikkeling van een analysemodel waarin data uit het Landelijk Meldpunt Afvalstoffen en het VTHsysteem van de OFGV gecombineerd wordt. De OFGV zal deze

32 OM GEVI NGSDIEN ST Flevoland & Gooi en Vechtstreek

Inhoudsopgave

Bijlage

Terug naar start document

9. Ondermijning en milieucriminaliteit

33 OM GEVI NGSDIEN ST Flevoland & Gooi en Vechtstreek

Inhoudsopgave

Bijlage

Terug naar start document

Inleiding In het afgelopen jaar heeft de OFGV zich ingezet voor de bestrijding van milieucriminaliteit en ondermijning. Deze thema's zijn niet alleen cruciaal voor de volksgezondheid en het milieu, maar ook voor de integriteit van onze samenleving. Milieucriminaliteit, zoals illegale afvaldumpingen en schadelijke lozingen, bedreigt niet alleen de natuur, maar ook de veiligheid en het welzijn van onze burgers. Tegelijkertijd ondermijnt georganiseerde criminaliteit het vertrouwen in instituties en legt het een zware druk op de economie en sociale structuren. In 2024 is de aanpak op het strafrechtelijk deel van de OFGVtaak kritisch bekeken. Dit heeft geresulteerd in een vernieuwde aanpak welke efficiënter is om milieucriminaliteit en ondermijning aan te pakken. In 2025 zal deze aanpak verder worden uitgewerkt en uitgevoerd. Activiteiten tegen ondermijning en milieucriminaliteit De basis van het tegengaan van ondermijning en milieucriminaliteit is het uitvoeren van milieucontroles. Hierbij heeft de OFGV in de eerste en tweede periode ook daadwerkelijk bewust gepleegde overtredingen met een groot risico op milieuschade aangetroffen. De OFGV spiegelt geconstateerde overtredingen aan de landelijke handhaving strategie (LHS). Op basis van de score van de overtreding wordt de daarbij behorende handhavingsstrategie uitgevoerd.

In de tweede periode heeft de OFGV alle medewerkers, welke belast zijn met uitvoeren van toezicht en handhaving, een opfriscursus over het toepassen van deze strategie aangeboden. Hiermee wordt geborgd dat alle medewerkers de LHS-matrix op dezelfde manier interpreteren en volgen.

De OFGV deelt signalen van ondermijning met de verantwoordelijke ketenpartners. Ketenpartners delen ook steeds vaker signalen van ondermijning met de OFGV, waarmee de wederzijdse samenwerking wordt versterkt. De OFGV pakt de gemelde zaken vervolgens zelfstandig of in samenwerking met de ketenpartners op. Integrale controles In aanvulling op reguliere controles voert de OFGV met diverse ketenpartners gezamenlijk integrale controles uit om ondermijning en milieucriminaliteit op te sporen. Naast de directe effectiviteit van deze controles, gaat er ook een preventief effect vanuit met de boodschap dat in het werkgebied van de OFGV geen plaats is voor milieucriminaliteit en andere ondermijnende activiteiten. In de eerste en tweede periode zijn integrale controles uitgevoerd met de focus op: • • •

Garage- en opslagboxen; Bedrijventerreinen, bedrijfsverzamelgebouwen; Horecaondernemingen.

Probleem- en risicoanalyse met OM De OFGV is in samenwerking met de Provincie Noord-Holland, de Noord-Hollandse Omgevingsdiensten en het Openbaar Ministerie aan de slag gegaan met het ontwikkelen van een handhavingsstrategie voor de aanpak van milieucriminaliteit in Noord-Holland. De aanpak van milieucriminaliteit vereist zowel bestuursrechtelijke als strafrechtelijke handhaving. Om de belangen en doelstellingen van de verschillende disciplines bij elkaar te brengen, heeft het interbestuurlijk programma voor de versterking van het VTH-stelsel (IBP-VTH) geadviseerd om op 34

OM GEVI NGSDIEN ST Flevoland & Gooi en Vechtstreek

Inhoudsopgave

Bijlage

Terug naar start document

basis van de handreiking regionale beleidscyclus (de Big 8) beleidsdoelstellingen integraal te realiseren.

Succesvolle controle recreatiepark Oud-Loosdrecht

In 2024 is door de projectgroep een startnotitie geschreven om uiteindelijk tot een regionale aanpak te komen. Inmiddels zijn er gesprekken geweest en worden de mogelijkheden onderzocht om hier ook de Provincie Flevoland bij te betrekken.