D18 01 Bijlage bij Nota - Blauwdruk 2023.pdf

BLAUWDRUK

2023

1

Inleiding landelijk: Met het Gezond en Actief leven Akkoord (GALA) bouwen we aan het fundament voor een gerichte lokale en regionale aanpak op het gebied van preventie, gezondheid en sociale basis. Hiervoor maken we afspraken vanuit een gezamenlijke verantwoordelijkheid als rijksoverheid, gemeenten en zorgverzekeraars. We doorbreken de schotten en werken domeinoverstijgend vanuit samenhang om zo bij te dragen aan de beweging naar ‘de voorkant’ waarin een gezonde samenleving centraal staat. En dat is nodig. De urgentie is groot. Stip op de horizon De stip op de horizon is een gezonde generatie in 2040, met weerbare gezonde mensen die kunnen opgroeien, leven, werken en wonen in een gezonde leefomgeving, en waarin sprake is van een sterke sociale basis. Waarin de fysieke en mentale gezondheid vanaf het prille begin, de eerste 1000 dagen, wordt bevorderd en behouden en waar speciale aandacht uitgaat naar mensen in kwetsbare situaties. Hiermee dragen we ook bij aan het betaalbaar houden van het zorgstelsel, zodat mensen die dat nodig hebben kunnen blijven rekenen op zorg. In eerste instantie geven mensen zelf invulling aan een zo gezond mogelijk leven. Waar nodig wordt door gemeenten, rijk en zorgpartijen passende hulp geboden die aansluit op de behoefte en de mogelijkheden van de hulpvrager. Het sociale en publieke domein is de eerst aangewezen plek.

Omdat onze gezondheid belangrijk is Gezondheid is ons kapitaal, als mens en als samenleving. Uit onderzoek van het CBS blijkt dat gezondheid belangrijk is voor het geluksgevoel. Mensen willen zo lang mogelijk zelfstandig kunnen blijven. Gezondheid vraagt dan ook om een beweging naar het versterken van het normale leven, de weerbaarheid, demedicaliseren en gezondheidsvaardigheden. Voor het versterken van de weerbaarheid is het belangrijk om zoveel mogelijk in te zetten op preventie vanuit de lokale basisvoorzieningen (denk aan: ‘natuurlijke’ vindplaatsen als de school, de huisarts en het sociaal wijkteam en sterke verbindingen tussen deze ‘natuurlijke’ vindplaatsen in het medisch, sociaal en fysieke domein. Omdat gezondheid iedereen aangaat Gezondheid is breder dan de afwezigheid van ziekte en klachten. Het idee van ‘positieve gezondheid’1 biedt een bredere kijk op gezondheid. Mensen zijn niet hun aandoening. Toch focust de zorg daar vaak wel op. De aandacht gaat te vaak uit medische klachten en gezondheidsproblemen, en hoe we die kunnen oplossen. Positieve Gezondheid kiest een andere invalshoek. Het accent ligt niet op ziekte, maar op mensen zelf, op hun veerkracht en op wat hun leven betekenisvol maakt. Gezondheid raakt iedereen, ook de mensen met een handicap, een beperking of een (chronische) ziekte.

De voorzieningen die er zijn om mensen te helpen een gezond en actief leven te leiden moeten voor iedereen toegankelijk zijn. Omdat gezondheidsachterstanden een hardnekkig probleem zijn Mensen in een kwetsbare sociaal economische situatie kampen veelal met armoede, schulden, problemen rondom huisvesting, eenzaamheid of werkloosheid. Deze omstandigheden maken dat zij een hoger risico op een slechtere (ervaren) gezondheid hebben. Mensen met een lager opleidingsniveau leven gemiddeld ruim 4 jaar korter en krijgen ruim 14 jaar eerder te maken met een slechter ervaren gezondheid dan hoogopgeleiden. Daarnaast kunnen taalbarrières of verschillende sociaal-culturele waarden goede zorg in de weg staan. Ook komt het vaker voor dat mensen met een lager opleidingsniveau roken of overgewicht hebben, een hoger risico op soa’s, hiv en onbedoelde zwangerschappen hebben en minder vaak vaccinaties halen in het kader van het Rijksvaccinatieprogramma. Daarnaast geldt dat de (mentale) gezondheid van veel mensen onder druk staat in een samenleving die snel verandert en gepaard gaat met grote onzekerheden. Gezondheidsachterstanden zijn maatschappelijk onwenselijk omdat dit een negatieve impact heeft op de kwaliteit van leven van mensen en op de mogelijkheden voor mensen om te participeren in het economisch en maatschappelijk leven.

Omdat ons zorgstelsel onder druk staat Daarbij staat ons zorgstelsel zelf ook onder druk. Nu al werkt 1 op de 6 werknemers in de zorg en geven we 13 procent van ons nationale inkomen uit aan zorg. De komende decennia neemt 2

de zorgvraag alleen maar verder toe, onder meer vanwege de vergrijzing. Het voorkomen van gezondheidsproblemen (universele en selectieve preventie), de inzet van (leefstijl)interventies bij hoog risico op ziekte (geïndiceerde preventie) en leefstijl als (onderdeel van de) behandeling (zorggerelateerde preventie) is belangrijk om de kwaliteit, toegankelijkheid en houdbaarheid van het Nederlandse zorgstelsel in de toekomst te kunnen waarborgen. De coronapandemie heeft dit besef ook versterkt. Overigens levert het voorkomen van zorg ook een belangrijke bijdrage aan het klimaatbeleid, omdat de zorgsector verantwoordelijk is voor ongeveer 7 procent van de broeikasgassen van Nederland. Inzet op gezondheid en preventie past daarmee ook in het bevorderen van duurzame zorg . Gezondheid wordt door veel factoren beïnvloed Het RIVM heeft diverse bepalende factoren benoemd die bijdragen aan gezondheid (zie figuur 1).

Ongezond gedrag in een ongezonde leefomgeving is verantwoordelijk voor bijna 20 procent van de ziektelast. Naast leefstijl doen ook stress, de fysieke leefomgeving en vele andere factoren ertoe waar het gaat om (de ervaren) gezondheid. Daarbij komt dat de gezonde keuze vaak niet vanzelfsprekend wordt gemaakt, waardoor ongezond gedrag sneller het gevolg is. De urgentie om blijvend in te zetten op het bevorderen van een gezonde leefstijl in een gezonde leefomgeving is hoog. Net als het blijvend inzetten op die factoren die mensen belemmeren om een gezonde keuze te maken. Daarom aan de slag vanuit een brede blik op preventie Een integrale benadering van preventie is nodig, met aandacht voor achterliggende factoren die invloed hebben op gezondheid. Dat kunnen individuele factoren zijn, maar ook de fysieke en sociale omgeving, zoals de voedselomgeving of een beweegvriendelijke omgeving op school of op het werk, of factoren als bestaanszekerheid. Deze brede blik op gezondheid en het bevorderen van gezondheid noemen we ‘Health in all Policies’: diverse domeinen (publieke gezondheid, gezondheidszorg, sociaal domein, fysieke inrichting) dragen bij aan gezondheid van inwoners. Dit is met name ook voor het verminderen van gezondheidsachterstanden nodig. Gezondheid 3

is niet alleen de uitkomst van ongezond gedrag, maar vooral ook van een complexe ongelijkheid in de samenleving. Niet iedereen beschikt over de kennis, vaardigheden en mogelijkheden om gezonde keuzes te maken. De overheid heeft een grote rol bij het bevorderen van gezond gedrag in een gezonde leefomgeving, waarbij de inzet gedifferentieerd wordt en een aparte en toegespitste aanpak vergt voor kwetsbare groepen waarin de grootste stijging van gezondheidswinst te behalen is. Dat vraagt gericht investeren: ongelijk investeren voor meer gelijke kansen (‘Equity in All Policies’). Om te zorgen dat mensen zo lang mogelijk zo gezond mogelijk blijven loont het om vanaf jonge leeftijd en gedurende de hele levensloop te investeren in gezondheid en een gezonde leefstijl. Dat begint al bij de eerste duizend dagen van het leven die sterk bepalend zijn voor de gezondheid op latere leeftijd. Een kansrijke start voor elk kind is dan ook essentieel. Een gezonde generatie betekent een generatie die niet alleen fysiek gezond is, maar ook mentaal weerbaar is en leeft in een gezonde omgeving. Beweging naar ‘de voorkant’ Ook als er sprake is van gezondheidsproblemen, is niet altijd (alleen) een medisch antwoord gewenst. Bestaande hulp en zorg is nu niet altijd passend. Er is sprake van versnippering. Hulp is niet altijd gericht op de eigen situatie en de leefomgeving van de zorg- of hulpvrager.

Om die reden werken we aan een beweging richting beter passende zorg en ondersteuning. We willen terug naar de nabijheid en de menselijke maat vanuit de lokale sociale basis of de sociale infrastructuur,in samenspraak met de inwoners. Het gaat om omzien naar elkaar. Een zogenaamde sociale basis die bestaat uit familie, naasten uit het sociaal netwerk, mantelzorgers, vrijwilligers, het welzijnswerk, burgerinitiatieven (waaronder zelfregie – of zelfhulpgroepen) en andere relevante organisaties die een rol hebben en een individu of een gezin helpt als het nodig is. Door de toename van het aantal ouderen die zelfstandig wonen zal de druk op de sociale omgeving, waaronder mantelzorg, toenemen. Daarom is inzet op vitaal ouder worden en langer meedoen, door het versterken van de zelfredzaamheid van ouderen van belang.

4

GALA Lokaal: GALA gaat ook helpen om de inwoners van de Noordoostpolder gezonder te maken. Door de interventies die we al hebben sterker te maken en door op de thema’s die nieuw zijn een plan van aanpak te maken. Voor de aanvraag van 2023 hebben we een aanzet gemaakt die de basis moet gaan vormen van het integrale plan GALA 2024-2026. Voor deze “Blauwdruk” hebben we gekeken naar WAT er al is in onze gemeente, vanuit het huidige beleid de ambities bekeken en vanuit die 2 determinanten de gewenste richting bepaald. Deze blauwdruk leggen we voor, om van daaruit opdracht te krijgen voor het tot stand komen van het integrale plan GALA 2024-2026. Maatschappelijke partijen spelen een belangrijke rol in het WAT er nu al gedaan wordt. In zowel het lokale Sport Akkoord als in het Lokaal Preventie Akkoord zijn 10-tallen organisaties en verenigingen betrokken bij de invulling van de akkoorden en bij de uitvoering hiervan. Ook bij de totstandkoming van het integrale plan GALA 2024-2026 is hun inbreng cruciaal en belangrijk. Ook de Participatieraad zal hierin betrokken worden. Aanvraag GALA 2023: Als eerste gaan we de aanvraag voor 2023 doen. Hiervoor is van uit het Rijk een eenvoudige vinkenlijst aangeboden aan de gemeenten. Deze moet aanvinken op welke thema’s men wil gaan inzetten. En waarvoor men dus middelen aanvraagt.

De enige voorwaarde is dat je niet thema’s kunt kiezen waarvan je op later moment weer afscheid neemt. Alles wat we nu aanvinken doen we ook in 2024-2026! Op de BOSD meeting is reeds in december besloten dat alle aangesloten gemeenten, waaronder Noordoostpolder, op alle thema’s (dus inclusief valpreventie) ingezet zou gaan worden. We gaan dus alles aanvinken. Lokaal Sport Akkoord: Herijking naar een Lokaal Sport Akkoord II is als 2e aan de orde. Sport en bewegen heeft hier een apart en eigen traject in, MAAR dient wel binnen de kaders van het brede GALA akkoord te passen. De vraag is nadrukkelijk om de verbinding te leggen met alle thema’s binnen zorg en welzijn. Het lokaal Sport Akkoord is in 2020 van start gegaan en heeft in de Corona tijd een goede rol gespeeld bij het ondersteunen van diverse sportorganisaties. In deze herijking wordt gestreefd naar een duidelijker profilering en tastbaarder resultaat. Voorwaarden voor de nieuwe aanvraag zijn het beschikken over een kernteam die regie voert over de uitvoering van de LSA én de aanstelling van een coördinator Sport en Preventie. De aanvraag moet voor 1 juli 2023 zijn aangeleverd bij de VSG. Ambitie op hoofdlijnen:  fundament op orde  groter bereik  meer (zichtbare) betekenis In het huidige sportakkoord worden 3 thema’s met voorrang aangepakt; Inclusief sporten en bewegen, Vitale verenigingen en Vaardig in bewegen.

Of deze onderwerpen ook in de herijking onder een iets andere naam ook de speerpunten blijven wordt door de huidige coördinator en kerngroep tijdens een nog te organiseren Sportcafé aan alle ondertekenaars en nieuw aangehaakte organisaties gevraagd. Ook de wijze van aanvragen en verdelen van de middelen zal onderwerp van gesprek zijn.

5

De 15 GALA regelingen op een rij: 1 2

Lokaal Sportakkoord Brede Regeling Combinatie-functies

3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13

Terugdringen Gezondheids-achterstanden Kansrijke Start Mentale Gezondheid Aanpak overgewicht en obesitas Valpreventie Leefomgeving Opgroeien in een Kansrijke Omgeving en Vroeg signalering Alcoholproblematiek Versterken sociale basis Mantelzorg Eén tegen Eenzaamheid Welzijn op recept

14 15

Versterking kennis- en adviesfunctie GGD Coördinatie-kosten regionale aanpak preventie 1. Lokaal Sportakkoord (zie pagina 5) 2. Brede Regeling Combinatie-functies Ambities Sport:  Inzet op de herijkte doelen vanuit het Sportakkoord  Inzet op de ondersteuning van de 3-hoek Onderwijs, Sport en Buurt vanuit de Kadernotitie Sport en Bewegen die in 2021 door de raad is vastgesteld Ambities Cultuur:  Continuering van huidige activiteiten. Wens om meer activiteiten naschools aan te bieden.  Aandacht ook voor activiteiten op het VO (VO Campus?).  Ondersteuning/ advisering amateurkunstverenigingen.  Onderzoeken of hier een samenwerking tussen sport- en cultuurcoaches mogelijk is. Meer inwoners aanzetten tot bewegen als onderdeel van een gezonde leefstijl. Een grotere bijdrage aan de mate van Positieve Gezondheid van de inwoners van de Noordoostpolder. Hiervoor is het belangrijk om vooral de sportverenigingen goed te ondersteunen en de vaardigheid van onze jeugd op peil te houden. Jong geleerd, oud gedaan. De participatie onder ouderen is bovengemiddeld in de Noordoostpolder, maar met de komende sterke vergrijzing is het zaak dit ook zo te houden, beter nog, dit verder uit te breiden. Gelijke kansen op cultuur voor alle kinderen in de NOP door inbedding van cultuureducatie op de scholen in de Noordoostpolder, zowel primair als voortgezet onderwijs.

We stimuleren cultuurdeelname in de vrije tijd door verbinding tussen binnen- en buitenschools cultuuraanbod in een doorgaande leerlijn. We ondersteunen amateurkunstverenigingen en andere cultuuraanbieders. Cultuurdeelname verbindt mensen, draagt bij aan veerkracht en persoonlijke ontwikkeling. We zetten in op cultuurdeelname voor kinderen en ouderen voor wie dat niet vanzelfsprekend is. We investeren in ons actieve lokale verenigingsleven dit draagt bij aan het bevorderen van de eigen kracht en de sociale samenhang. Een bloeiend cultureel verenigingsleven bevordert de leefbaarheid, de sociale samenhang en de aantrekkelijkheid van de Noordoostpolder." 3. Terugdringen Gezondheids-achterstanden Ambities:  Doorzetten van de inzet vanuit het Lokaal Preventie Akkoord (zie notitie tussentijdse resultaten LPA)  In kaart brengen waar de grootste verschillen zitten  Versterken van de inzet met de extra middelen vanuit GALA 2023

6

Het terugdringen van de verschillen in ervaren gezondheid tussen de dorpen en wijken waar het goed gaat en die waar het beter moet begint met het verzamelen van de feiten. Vervolgens is het zaak om de quick wins te pakken en in samenhang met de andere thema’s actie en interventies te bedenken en organiseren. Betrokkenheid van het werkveld is hierbij cruciaal. De diverse maatschappelijke organisaties zullen hierbij ook nadrukkelijk uitgenodigd worden om mee te denken. 4. Kansrijke Start Ambities:  Kwetsbare (aanstaande) ouders helpen zodat hun kind zo gezond mogelijk hun leven starten  Met de extra middelen willen we o.a. in Noordoostpolder extra inzetten op het voorkomen van onbedoelde zwangerschappen bij kwetsbare mensen Kansrijke Start bestaat uit drie actielijnen: 1. Voor de zwangerschap 2. Tijdens de zwangerschap 3. Na de zwangerschap Tot nu toe is er ingezet op de tweede en derde actielijn. Extra inzet op Kansrijke Start zorgt voor extra inzet op de eerste actielijn. Het versterken van de samenwerking tussen partners, geldt voor alle actielijnen binnen het actieprogramma. Onder andere een interventie op de eerste actielijn binnen het actieprogramma Kansrijke Start. Gedacht wordt aan de landelijke interventie Nu Niet Zwanger. Al in 212 gemeenten in Nederland wordt uitvoering gegeven aan deze (succesvolle) interventie.

Nu Niet Zwanger wil de extra belasting van een onbedoelde zwangerschap, het onnodige leed en de verergering van bestaande problemen helpen voorkomen. Door mensen in kwetsbare situaties na te laten denken over hun kinderwens, over de kans op zwangerschap en wat dat volgens hen zou betekenen in hun huidige leven. 5. Mentale Gezondheid Ambities:  De ambitie dat meer inwoners van onze gemeente zich de komende jaren gezond voelen, gaat in belangrijke mate over mentale gezondheid, oftewel een positieve psychische gezondheid  Het versterken van de mentale gezondheid richt zich op het versterken van emotionele, cognitieve en sociale vaardigheden. En niet te vergeten basisvaardigheden waaronder taal-, reken- en digitaal vaardig  Een sterkere mentale gezondheid vergroot het gevoel van welbevinden en draagt daarmee bij aan een betere participatie van mensen De gemeente in samenwerking met lokale partners. In het Lokaal preventie akkoord waar mentale gezondheid een onderdeel vanuit maakt is er op verschillende manieren werk gemaakt van dit onderwerp (zie notitie tussentijdse resultaten LPA). De eerste resultaten evalueren en kijken waar versterking nodig is. 6.

Aanpak overgewicht en obesitas Ambities:  Tegengaan van de huidige trend van steeds meer inwoners met overgewicht en obese  Doorzetten van de JOGG methodiek  Kennis uit de JOGG methodiek verbreden naar andere doelgroepen Overgewicht is een groeiend probleem. Ongeveer één op de zeven kinderen is te zwaar. In sommige wijken zelfs één op de drie. De afgelopen 30 jaar is het overgewicht onder volwassenen en kinderen toegenomen. Als deze toename doorzet, telt Nederland in 2024 ongeveer 2,5 miljoen obese mensen. Die brengen aanzienlijke zorgkosten met zich mee. Het is dan ook de moeite waard te investeren in preventie van overgewicht op jonge leeftijd. Zo kan de Nederlandse jeugd gezond opgroeien en actief ouder worden. 7. Valpreventie 7

Ambities:  Doel 1: vroegtijdig signaleren,  Doel 2: laagdrempelig valpreventie aanbod,  Doel 3: ketenaanpak In Noordoostpolder wordt er op dit moment nog niet op grote schaal gewerkt aan Valpreventie. In de regio Flevoland doet de GGD al wel veel en de aanpak die men in de andere gemeenten heeft ontwikkeld gaan we (aangepast naar karakter van de Noordoostpolder) ook bij ons introduceren. De GGD komt hiervoor met een plan van aanpak. 8. Leefomgeving Ambities:  Een leefomgeving die bijdraagt aan de positieve gezondheid van de inwoners van de Noordoostpolder  En dat uitnodigt tot bewegen Inzet op dit thema maakt onderdeel uit van het traject omgevingsvisie. Het is van belang, voor de gezondheid van inwoners, om een groene leefomgeving te incorporeren in al het ruimtelijke beleid. De uitvraag van de raad aan de inwoners om te komen tot initiatieven in de openbare ruimte komt goed overeen met de bedoelingen van dit thema. 9. Opgroeien in een Kansrijke Omgeving en Vroeg signalering Alcoholproblematiek Ambities:  Voorkomen en verminderen middelengebruik bij jongeren Subsidie voor Tactus verslavingszorg voor het uitvoeren van preventieve activiteiten gericht op universele preventie, selectieve preventie en geïndiceerde preventie. Voortzetting van de inzet en in beeld krijgen en houden waar de knelpunten liggen en waarop versterkt moet worden om het resultaat te behalen. 10.

Versterken sociale basis Ambities:  Ondersteunen van bestaande infrastructuur aan stichtingen en verenigingen gericht op versterken sociale basis. Op dit moment is er geen visie beschikbaar voor laagdrempelige voorliggende voorzieningen. Ook ontbreken de financiën. Denkrichtingen: het aanstellen van een gebiedsgerichte kwartiermaker buurthuis centrum (golfslag) en/of het opstellen van dorpsvisies en (financieel) ondersteunen dorpsbelangen en stichtingen buurthuizen. 11. Mantelzorgers Ambities:  Mantelzorgers zijn gewaardeerd, gefaciliteerd en ondersteund Op dit moment wordt er subsidie aan Carrefour gegeven voor het uitvoeren van activiteiten gericht op mantelzorg ondersteuning. Het versterken van mantelzorgondersteuning: onder andere passende waardering en ondersteuning voor mantelzorgers, innoveren (vrijwillige respijt)zorg aanbod en blijvende aandacht om werkgevers te stimuleren voor het hanteren van een mantelzorgvriendelijk personeelsbeleid. 12. Eén tegen eenzaamheid Ambities:  Inventariseren; hoe groot en waar zitten de belangrijkste problemen? Inzetten op monitor en benchmark  Inzetten op de 5 pijlers naar aanleiding van het resultaat De landelijke actie tegen eenzaamheid wordt ondersteund door NOP, college heeft de coalitie ondertekend. Er wordt indirect ingezet op het verminderen van eenzaamheid. Binnen het Lokaal Preventie Akkoord is er inzet op iig 3 thema’s; 8

Mentale gezondheid alle 6 acties dragen bij aan het verminderen van eenzaamheid als bijvangst en de tentoonstelling over eenzaamheid als hoofddoel. Bewegen Wandelen op recept en het duiden in een Beweeggids van beweegmogelijkheden voor ouderen en alle anderen dragen bij. Verbinding Inclusie bij evenementen draagt bij aan bewustwording en verlagen van drempels Binnen het Lokaal Sport Akkoord wordt ingezet op alle 6 de thema’s waarbij: Inclusie bijdraagt aan het verkleinen van drempels om mee te doen Ruimte voor bewegen bijdraagt aan een aantrekkelijke buitenruimte om te bewegen en elkaar te ontmoeten Andere initiatieven die bijdragen aan het thema: In de Cultuuragenda van de gemeente is het toegankelijk houden van cultureel aanbod voor ouderen een aparte doelstelling. Mede omdat dit bijdraagt aan de bestrijding van eenzaamheid. Verschillende maatschappelijke partners bieden samen activiteiten aan om dit te realiseren (Cultuurbedrijf, FMB, Carrefour, Mercatus,GGD enz) En het is een expliciete opdracht aan het Cultuurbedrijf om extra cultureel aanbod te realiseren voor deze doelgroep. 13. Welzijn op recept Ambities:  Toe leiden van kwetsbare inwoners naar bestaande informele zorg en welzijnssector Steunwijzer heeft geïndiceerde zorg in sociale kaart opgenomen. Sociale kaart verder ontwikkelen in samenwerking met huisartsen en klantmanagers. 14.

Versterking kennis- en adviesfunctie GGD Ambities:  Door de inzet van de kennisfunctie van de GGD kan de GGD de gemeente ondersteunen bij het opstellen en uitvoeren van een lokaal gemeentelijk plan van aanpak voor preventie in de zorg, leefstijl en gezond leven Op dit moment voert de GGD de basistaken GGD Flevoland uit voor de gemeente. Voor de komende tijd is het zaak dat de GGD de lokale gemeente, maar ook de regio ondersteunt in het komen tot een lokaal en regionaal plan zoals omschreven in GALA en IZA en de regionale en lokale uitwerking hiervan. 15. Coördinatie-kosten regionale aanpak preventie Ambities:  Het ontwikkelen van een regionale samenwerkingsstructuur.  Het coördineren en (laten) uitvoeren van de Regionale preventiecoalitie Flevoland Gezond & Wel. Regionale preventiecoalitie Flevoland Gezond & Wel. Een regionale en lokale samenwerkingsstructuur waarin alle vijf de preventieketens die in het IZA worden benoemd, zijn uitgewerkt. Dit zijn Gezond gewicht voor volwassenen en kinderen, Valpreventie, Welzijn op recept en Kansrijke start.

9

De financiën en de regels:

Regeling SPUK sport en bewegen, gezondheidsbevordering, cultuurparticipatie en de sociale basis 2023-2026 Gemeente Noordoostpolder

2023

2024

2025

2026

Lokaal Sportakkoord Brede Regeling Combinatie-functies Terugdringen Gezondheids-achterstanden Kansrijke Start Mentale Gezondheid Aanpak overgewicht en obesitas Valpreventie Leefomgeving Opgroeien in een Kansrijke Omgeving en Vroegsignalering Alcoholproblematiek Versterken sociale basis Mantelzorg Eén tegen Eenzaamheid Welzijn op recept Versterking kennis- en adviesfunctie GGD Coördinatie-kosten regionale aanpak preventie

€ 34.456 € 34.456 € 34.456 € 26.493 € 237.217 € 237.213 € 237.213 € 229.161 € 53.009 € 53.009 € 53.009 € 52.985 € 39.757 € 42.407 € 42.407 € 52.985 € 18.553 € 13.252 € 13.252 €0 € 46.383 € 46.382 € 46.382 €0 € 136.499 € 125.895 € 125.895 € 129.814 € 26.505 € 26.504 € 26.504 €0 € 6.626 € 6.626 € 6.626 €0 € 96.742 € 95.415 € 95.415 € 71.530 € 26.505 € 26.504 € 26.504 € 23.843 € 26.505 € 26.504 € 21.203 €0 € 14.578 € 25.179 € 30.480 € 35.765 € 6.626 € 6.626 € 6.626 €0 € 23.589 € 19.348 € 19.348 €0

Totaal:

€ 793.550 € 785.320 € 785.320 € 622.576

Bij de besteding van de budgetten krijgen de gemeenten enige marge. Ten eerste krijgen de gemeenten elk jaar 15% marge binnen elk hoofdthema. Dus 15% meeruitgaven van onderdeel (1a) mag meetellen voor onderdeel (1b), en 15% meeruitgaven van onderdeel (1b) mag meetellen voor onderdeel (1a). Dat hoeft de gemeente dan niet terug te betalen aan het Rijk. Ook mag 15% van de meeruitgaven van onderdeel (2a) meetellen bij (2b) tot en met (2k), enzovoort. Ten tweede krijgen de gemeenten in 2023 de marge om 20% van het budget te besteden in 2024 (meeneemregeling). 15 afzonderlijke uitkeringen In feite zijn het dus 15 afzonderlijke specifieke uitkeringen, met elk eigen voorwaarden en een eigen sisa-verantwoording. De onderlinge uitwisselbaarheid van de rijksbijdragen is immers beperkt. Vooral voor de beeldvorming noemt het Rijk het 1 specifieke uitkering.

Hoofdthema’s zijn Sport en Bewegen (1 en 2), Sociale Basis (3 tot en met 13) en de ondersteunende diensten (14 en 15). Op deze onderdelen staat op dit moment nog geen budget gepland. Dit wil echter niet zeggen dat dit er niet komt. Er wordt nog over nagedacht hoe met deze budgetten om te gaan.

10