D15 00 Derde voortgangs- en eindevaluatie Nationaal Programma Onderwijs (NPO).pdf
Tekst van het document
MEMO aan Raad Aan Van
: :
De raad van gemeente Noordoostpolder het college
Datum Onderwerp
: :
9 december 2025 Derde voortgangs- en eindevaluatie Nationaal Programma Onderwijs (NPO)
Beleidsreferentie De inzet van de gemeentelijke NPO-middelen is uitgevoerd binnen de kaders van de Regeling specifieke uitkering Nationaal Programma Onderwijs, zoals vastgesteld door het Ministerie van OCW. Inleiding De coronacrisis heeft een diepe en langdurige impact gehad op onze samenleving. Voor kinderen en jongeren betekende deze periode niet alleen het wegvallen van fysiek onderwijs, maar ook het verlies van sociale contacten, sportactiviteiten en culturele bezigheden. Veel kinderen kregen te maken met leerachterstanden, terwijl anderen worstelden met gevoelens van eenzaamheid, stress of onzekerheid. De gevolgen waren zichtbaar in zowel het onderwijs als in hun fysieke en mentale gezondheid. Om deze negatieve effecten te verzachten, is het Nationaal Programma Onderwijs (NPO) in het leven geroepen. Het Rijk heeft hiervoor een eenmalige specifieke uitkering verstrekt aan gemeenten en scholen. Voor de gemeente Noordoostpolder betrof dit een bedrag van € 1.057.333. De oorspronkelijke looptijd van het programma was van 1 juli 2021 tot en met 31 juli 2023, deze is verlengd tot 1 augustus 2025. In onze gemeente is aanvullend op de inzet vanuit het onderwijs ook geïnvesteerd in aanpalende terreinen. De coronaperiode had immers niet alleen invloed op leerachterstanden, maar ook op de fysieke en mentale gezondheid van kinderen en jongeren.
Denk bijvoorbeeld aan een slechtere conditie door minder sport en bewegen, een gespannen thuissituatie door inkomensverlies, toegenomen middelengebruik (roken, alcohol, drugs) en meer gamen door verveling. Daarom is naast onderwijs ook geïnvesteerd in sport, cultuur, welzijn en zorg. Tijdens de looptijd van het NPO hebben wij u op de hoogte gehouden middels twee voortgangsrapportages. De tweede rapportage is op 18 juni 2024 aan u aangeboden. Met deze derde
1
en tevens laatste rapportage informeren wij u over de opbrengsten van de ingezette activiteiten. Hiermee sluiten wij het programma ook formeel af. Financiële verantwoording Het volledige gemeentelijke NPO-budget van € 1.057.333,00 is benut. In totaal is er € 1.065.564,00 besteed, waarbij een klein deel uit eigen middelen van de gemeente is gefinancierd. De uitgaven zijn gespreid over de periode 2021 tot en met 2025 en omvatten zowel de uitvoering van activiteiten als uren voor coördinatie en projectleiding. In de tweede voortgangsrapportage is reeds inzichtelijk gemaakt welke uitgaven per thema zijn gedaan en welke concrete inzet daarmee is gerealiseerd.
Criteria voor toekenning Om in aanmerking te komen voor een gemeentelijke bijdrage vanuit het NPO-budget zijn vooraf criteria opgesteld, waarop alle aanvragen zijn getoetst. De inzet moest bijdragen aan:
Het verminderen van corona gerelateerde problemen bij kinderen, jongeren en hun gezinnen;
Het versterken van onderwijskansen op de langere termijn.
De activiteiten richtten zich op:
Het bevorderen van een actieve en gezonde leefstijl (sport en cultuur);
Het versterken van weerbaarheid (welzijn en zorg);
Extra ondersteunend onderwijs op de grens van gemeentelijke en onderwijsverantwoordelijkheid;
Het stimuleren van samenwerking tussen betrokken partijen.
Verantwoording Ter afsluiting en verantwoording hebben alle partners die een bijdrage ontvingen overeenkomstig de afspraken een financiële en inhoudelijke verantwoording aan de gemeente verstrekt. Opbrengsten van de inzet De opbrengsten van de inzet zijn mooi en divers. In eerdere voortgangsrapportages is hier ook al kort bij stil gestaan. Onderstaand een samenvatting van de opbrengsten op meerdere domeinen gebaseerd op de eindrapportages die ontvangen zijn vanuit de verschillende partijen: Educatie – Samen voor Lezen (FlevoMeer Bibliotheek & Aves): Alle basisscholen beschikken over een schoolbibliotheek. Activiteiten als ‘Schrijver in de klas’ en netwerkbijeenkomsten zijn goed bezocht. De leesvaardigheid en leesmotivatie zijn aantoonbaar versterkt. Welzijn – Jongerencentrum Heelal: Extra jongerenwerkers hebben gezorgd voor meer individuele aandacht, weerbaarheidstraining en coaching. Jongeren bloeiden op, vonden aansluiting en ontwikkelden zelfvertrouwen.
2
Cultuur – Muzisch Centrum: 2.330 unieke leerlingen bereikt met culturele programma’s. Leerlingen gaven gemiddeld een 8,3 voor hun ervaring. Zorg/weerbaarheid – PMT Aandacht+: 33 leerlingen begeleid via psychomotorische therapie. Er is gewerkt aan weerbaarheid, faalangst en emotieregulatie. Wachttijd gemiddeld 1 week; 19 trajecten succesvol afgerond. Slotbeschouwing Met deze rapportage sluiten wij het gemeentelijke deel van het NPO af. De uitvoering is per 1 augustus 2025 formeel afgerond. We zijn trots op de gezamenlijke inzet van alle partners. Dankzij deze samenwerking zijn waardevolle projecten gerealiseerd en preventieve maatregelen genomen om de impact van de coronapandemie zoveel mogelijk te beperken. Het is duidelijk dat de inzet van NPO-middelen aantoonbaar heeft bijgedragen aan het welzijn en de ontwikkeling van kinderen en jongeren in de Noordoostpolder. Tegelijkertijd is nuance belangrijk: de behaalde resultaten zijn niet uitsluitend toe te schrijven aan NPO-middelen. Ook het bestaande preventieve aanbod, sociale en steunende initiatieven vanuit de samenleving, en bijvoorbeeld extra aandacht van ouders en lokale verenigingen hebben positief bijgedragen. Daarnaast speelden meerdere factoren een rol in de ontwikkeling van leerlingen, zoals het lerarentekort, ziekteverzuim en de gevolgen van coronamaatregelen.
Desondanks heeft het programma een belangrijke impuls gegeven aan samenwerking, innovatie en maatwerk in ondersteuning. Het is goed om te beseffen dat het wegvallen van deze middelen gevolgen heeft voor uitgevoerde activiteiten. Tijdelijke financiering, zoals het NPO-budget, heeft mooie initiatieven mogelijk gemaakt, maar vraagt nu om creativiteit om te kijken hoe we samen kunnen zorgen voor een meer duurzame voortzetting.
3