D13 01 Urgentiebeeld Flevoland.pdf
Tekst van het document
Ondermijning in de polder: een integraal urgentiebeeld.
Er gaan gegevens verloren als bestand geprint wordt in verband met pop-up teksten.
home
in beeld
samenvatting
nieuws
Flevoland in beeld Veel ruimte. Weinig ogen. Flevoland is een uitgestrekte provincie die, naast de (groot)
percentages. De kwalitatieve informatie biedt, bijvoorbeeld
stedelijke dynamiek van Almere en Lelystad, wordt gekenmerkt
middels crimescripts, duiding en context over werkwijzen en
door vele dorpen en een groot buitengebied. Dat maakt het
kwetsbaarheden.
gebied aantrekkelijk voor criminelen die onder de radar willen blijven.
Het beeld is tot stand gekomen op basis van beschikbare data over het jaar 2025. Dit is bij het RIEC Midden-Nederland
Flevolandse gemeenten en veiligheidspartners werken al jaren
aangeleverd door de zes Flevolandse gemeenten, politie en OM.
nauw samen in de aanpak van ondermijning en daarmee het
De kwalitatieve informatie is verkregen door gesprekken met
terugdringen van de georganiseerde ondermijnende criminaliteit. betrokken veiligheidspartners en komt uit landelijke, regionale en lokale onderzoeken. Dit urgentiebeeld 2025 is een momentopname en een eerste stap in het inzichtelijk maken en gezamenlijk duiden
Flevoland vs Midden-Nederland
van ondermijning in Flevoland. Dit beeld brengt zowel de
Omdat district Flevoland onderdeel uitmaakt van de politie-
problematiek als de kwetsbaarheden in kaart. Dit is
eenheid Midden-Nederland (MNL) worden de cijfers op diverse
cruciaal voor de veiligheidspartners om, binnen de beperkte
thema’s vergeleken ten opzichte van Midden-Nederland. De
(financiële) middelen en capaciteit, de juiste keuzes te maken
politie-eenheid Midden-Nederland bestaat uit 38 gemeenten
voor een intensievere aanpak van ondermijning.
in de provincies Utrecht, Flevoland en de regio Gooi en Vechtstreek. In dit gebied wonen ongeveer 2.1 miljoen mensen.
Data urgentiebeeld
Flevoland telt 6 gemeenten en ongeveer 450.000 mensen, dit is
Ondermijning laat zich niet volledig in cijfers vatten. Daarom
21% procent van de gehele eenheid. Dit geeft perspectief over
is gekozen voor een combinatie van kwantitatieve data en
hoe de cijfers uit het urgentiebeeld te duiden.
kwalitatieve informatie uit de praktijk die in samenhang zijn geanalyseerd. De cijfers geven inzicht in aantallen en
home
in beeld
samenvatting
nieuws
Flevoland 21% Rest MNL
Ondermijning in Flevoland 2025 - samenvatting Bestuurlijke controles*
*Gemeentelijke resultaten
Prostitutie*
36 controles 527 gecontroleerd
10 controles vergund 37 controles onvergund
panden
3537
opslagboxen gecontroleerd
Bibob*
Damocles* & drugs
40 Last onder dwangsom
27 panden 25 straatdealers
hennepkwekerijen geruimd
2 labs
2 dumpingen
21 harddrugs keer
aangetroffen
HennepNepvuurwapens Fraude plantages aangetroffen opgespoord opgerold Hennepgerelateerde Illegaal vuurwerk en Niet vergunde messen in beslag prostitutie goederen genomen aangepakt aangetroffen
23
panden gesloten
9 bestuurlijke waarschuwingen home
190 Bibob
13 buiten behandeling 4 vergunningen ingetrokken 5 vergunningen geweigerd
MMA
533 MMA meldingen
onderzoeken
Bestuurlijke trajecten
369
bestuurlijke trajecten politie
Excessief geweld
93 aanslagen met explosieven 11 beschietingen 7 gijzelingen/ontvoeringen in beeld
samenvatting
nieuws
6 panden
12 last onder
gesloten
dwangsom
Trainingen aanpak ondermijning 30 trainingen gegeven
254 personen
getraind
Verdachte transacties
4028 €209.137.187,verdachte transacties
Aanhoudingen drugscriminaliteit Handel 234
Vervaardigen 48
Ondermijning in het nieuws
home
in beeld
samenvatting
nieuws
Drugscriminaliteit Totaal aantal aanhoudingen drugscriminaliteit: Midden-Nederland:
Flevo:
968
282
30%
Handel harddrugs: Midden-Nederland:
Flevoland in cijfers:
*van de aanhoudingen in Flevoland
684
184
28
158 * 23%
Handel softdrugs: Midden-Nederland:
Vervaardiging harddrugs: Midden-Nederland:
Flevo:
40 hennepkwekerijen
50%
Midden-Nederland:
76
41%
72
*
47%
76 Noordoostpolder Urk
0
*
34 0
Lelystad
2 drugslabs
Flevo:
34
158
30%
Vervaardiging softdrugs:
Flevo:
Handel softdrugs:
van alle politieregistraties in Midden-Nederland over (vermoedens van) hennepkwekerijen gingen over Flevoland.
Flevo:
14
Handel harddrugs:
in Flevoland.
Almere
34
32
64 26
47% % 0 5
Dronten
24
8
Zeewolde
2
*
10
0
Bekijk crimescripts
In het district Flevoland zijn er relatief veel aanhoudingen voor drugscriminaliteit. Voor de handel in softdrugs en vervaardiging van soft- en harddrugs in Midden-Nederland vond bijna de helft van de aanhoudingen in de gehele eenheid in Flevoland plaats.
home
in beeld
samenvatting
nieuws
Cocaïne
Hennep
Synthetische drugs
Crimescripts - cocaïne
Hennep
Synthetische drugs
Cruciale rollen: Poortwachter bronland, uithaler, uithaal makelaar, transporteur.
Fase 2: Import Fase 1: Productie
Fase 4: Stashen Fase 3: Uithalen
Fase 5: Handel en distributie Nederland
Bedrijventerreinen Jonge aanwas Buitengebied Alles uit Transport
home
in beeld
samenvatting
Fase 6: Export
nieuws
Crimescripts - Hennep
Cocaïne
Cruciale rollen: Leverancier stekken, growshop, elektricien, transporteur.
Fase 4: Handel en distributie Nederland
Fase 2: Import Fase 1: Productie
Fase 3: Stashen
Bedrijventerreinen Jonge aanwas Buitengebied Alles uit Transport
home
in beeld
samenvatting
nieuws
Fase 5: Export
Synthetische drugs
Crimescripts - Synthetische drugs
Fase 2: Overige chemicaliën Fase 1: Grondstoffen
Fase 4: Locaties Fase 3: Hardware
Buitengebied Alles uit Transport
home
in beeld
samenvatting
nieuws
Hennep
Fase 6: Dumpen Fase 5: Productie
Bedrijventerreinen Jonge aanwas
Cocaïne
Fase 7: Afzet
Buitengebied
In cijfers m2
Verwacht wordt dat in de komende
10 jaar tussen de 20 en 30% van ondernemers
hun
activiteiten zal beëindigen, waardoor agrarische bebouwing zal vrijkomen.
30%
20%
1/10
Vanuit criminologisch oogpunt ligt er een enorm potentieel
• Knock and talk gesprekken voeren om bewoners
voor ondermijnende criminaliteit. Het is uitgestrekt, er is
en agrariërs op de hoogte te brengen de risico’s en
(te) weinig toezicht en er komt in de komende jaren veel
kwetsbaarheden;
zoek naar locaties om drugs te produceren en op te slaan.
in Flevoland
agrarisch
Onze aanpak
agrarische bedrijfsruimte vrij. Criminelen zijn actief op
2150 buitengebied
de
Kwetsbaarheden
• Bewustwordingscampagne: Week van het buitengebied met de Flevolandse veiligheidspartners;
Het kan dan gaan om hennep, productie van synthetische
• Met behulp van data risicogebieden in kaart brengen;
drugs of cocainewasserijen. Daarnaast biedt het uitgestrekte
• Met PVO en de LTO bewustwordingsavonden voor bewoners/
buitengebied de mogelijkheid om drugsafval te dumpen.
agrariërs organiseren; • Overheidspartners samen laten werken om het zicht in het
In Flevoland worden agrariërs benaderd voor het verhuren
buitengebied te verhogen.
van schuren waar vervolgens hennep of drugs worden geproduceerd. De uitgestrektheid van het gebied en het beperkte toezicht maakt ons gebied extra kwetsbaar. Het is noodzakelijk dat de overheid en agrariers samenwerken aan zicht op de problematiek en weerbaarheid!
boeren wordt benaderd door criminelen!
Bekijk crimescripts
Hennep
Cocaïne home
in beeld
samenvatting
nieuws
Synthetische drugs
Crimescripts - cocaïne
Hennep
Synthetische drugs
Cruciale rollen: Poortwachter bronland, uithaler, uithaal makelaar, transporteur.
Fase 2: Import Fase 1: Productie
Fase 4: Stashen Fase 3: Uithalen
Fase 5: Handel en distributie Nederland
Bedrijventerreinen Jonge aanwas Buitengebied Alles uit Transport
home
in beeld
samenvatting
Fase 6: Export
nieuws
Crimescripts - Hennep
Cocaïne
Cruciale rollen: Leverancier stekken, growshop, elektricien, transporteur.
Fase 4: Handel en distributie Nederland
Fase 2: Import Fase 1: Productie
Fase 3: Stashen
Bedrijventerreinen Jonge aanwas Buitengebied Alles uit Transport
home
in beeld
samenvatting
nieuws
Fase 5: Export
Synthetische drugs
Crimescripts - Synthetische drugs
Fase 2: Overige chemicaliën Fase 1: Grondstoffen
Fase 4: Locaties Fase 3: Hardware
Buitengebied Alles uit Transport
home
in beeld
samenvatting
nieuws
Hennep
Fase 6: Dumpen Fase 5: Productie
Bedrijventerreinen Jonge aanwas
Cocaïne
Fase 7: Afzet
Ondermijning in de zorg Ondermijning in de zorg is een grote zorg, nu de politie heeft gesignaleerd dat criminele netwerken op allerlei
In cijfers
manieren de zorg zijn binnengedrongen. Waar het
118 miljard per jaar zorggeld
(inclusief gemeentefonds);
voorheen met name ging om criminelen die fraude met zorggelden (zoals PGB fraude) als hoofddelict hadden, zien we nu ook dat criminelen die zich bezighouden met zware delicten als internationale verdovende middelenhandel,
11,8 miljard =
landelijk stroomt in 10% de zakken van criminelen.
geweld en plofkraken op grote schaal actief zijn geworden in de zorg.
Velen hebben een zorgbureau op naam en er is een schrikbarende toename van criminelen die zonder diploma werkzaam zijn als zzp’er in de zorg en hiermee grote bedragen per maand opstrijken. Het gevolg is dat
8896 in Flevoland
zorgbedrijven
criminelen aan het bed staan van kwetsbare personen en medische handelingen verrichten zonder hiervoor te zijn opgeleid. Het fenomeen zorgfraude is niet nieuw, maar wél de verwevenheid met zware criminaliteit.
Er is nog zeker ontwikkeling nodig om hiervoor een aanpak binnen alle gemeenten goed neer te zetten.
home
in beeld
samenvatting
nieuws
Transport
In cijfers
1040 in Flevoland
transportbedrijven
15.000
transportbewegingen over de weg per dag.
Transport is een cruciale schakel in georganiseerde
Port of Urk: Urk heeft de grootste vissersvloot van Nederland
criminaliteit, die zowel bewust als onbewust wordt misbruikt
en daaraan gekoppeld de grootste visverwerkende industrie.
voor het vervoeren van drugs, wapens, geld en mensen.
Visverwerking, warehousing en transport zorgen dat de
Criminelen misbruiken legale transportstromen voor illegale
producten vanuit Urk de hele wereld bereiken. Hier liggen
smokkelwaar of zetten chauffeurs onder druk, waardoor de
risico’s voor ondermijnende criminaliteit. De veiligheids-
transportsector kwetsbaar is voor ondermijning. De politie
partners houden hier rekening mee.
en organisaties zoals Meld Misdaad Anoniem werken samen met de sector om signalen te herkennen en te melden, met
Lelystad Airport: Is het drukste vliegveld van Nederland
als doel de criminaliteit te bestrijden en de integriteit van de
voor de algemene luchtvaart. Gemiddeld worden er per jaar
branche te waarborgen.
80.000 vliegtuigbewegingen uitgevoerd. De airport kan gebruikt worden voor het smokkelen van drugs of personen.
Transport en logistiek: Flevoland als belangrijke spil.
In het verleden hebben zich dergelijke incidenten voorgedaan,
Flevokust Haven in Lelystad: Ook in Lelystad zijn de
hier is een publiek-private samenwerking voor opgezet.
veiligheidspartners zich bewust van de risico’s die gepaard
Daarnaast beoogt de nieuwe regering dat het vliegveld door
kunnen gaan bij een overslaghaven. Met publiek-private
Defensie in gebruik wordt genomen als luchtmachtbasis en
samenwerking wordt gewerkt aan bewustwording en het
voor burgerluchtvaart.
herkennen van signalen van ondermijnende criminaliteit.
Bekijk crimescripts
Hennep
Cocaïne home
in beeld
samenvatting
nieuws
Synthetische drugs
Crimescripts - cocaïne
Hennep
Synthetische drugs
Cruciale rollen: Poortwachter bronland, uithaler, uithaal makelaar, transporteur.
Fase 2: Import Fase 1: Productie
Fase 4: Stashen Fase 3: Uithalen
Fase 5: Handel en distributie Nederland
Bedrijventerreinen Jonge aanwas Buitengebied Alles uit Transport
home
in beeld
samenvatting
Fase 6: Export
nieuws
Crimescripts - Hennep
Cocaïne
Cruciale rollen: Leverancier stekken, growshop, elektricien, transporteur.
Fase 4: Handel en distributie Nederland
Fase 2: Import Fase 1: Productie
Fase 3: Stashen
Bedrijventerreinen Jonge aanwas Buitengebied Alles uit Transport
home
in beeld
samenvatting
nieuws
Fase 5: Export
Synthetische drugs
Crimescripts - Synthetische drugs
Fase 2: Overige chemicaliën Fase 1: Grondstoffen
Fase 4: Locaties Fase 3: Hardware
Buitengebied Alles uit Transport
home
in beeld
samenvatting
nieuws
Hennep
Fase 6: Dumpen Fase 5: Productie
Bedrijventerreinen Jonge aanwas
Cocaïne
Fase 7: Afzet
Excessief geweld 226 aanslagen met explosieven in Midden-Nederland
93 doelwitaanslagen in Midden-Nederland
Explosies in cijfers • Binnen Flevoland is Almere koploper
Flevo 93
als het gaat om de hoeveelheid geweldsincidenten; • Bij de meeste aanslagen met
75 rest MNL 133
14
3
1
Aanslagen met explosieven
3
Woning
explosieven wordt zwaar vuurwerk of
Bedrijfspand
een vuurwerk-brandstof-combinatie
Voertuig Openbare weg
van alle aanslagen zijn in Flevoland.
(VBC) gebruikt; • Bijna alle verdachten voor aanslagen met explosieven zijn jonger dan 23
20 beschietingen in Midden-Nederland
13 gijzelingen/ontvoeringen in Midden-Nederland
jaar. Meer dan de helft is minderjarig.
Flevo 7
rest MNL 6
Flevo 11
van alle gijzelingen zijn in Flevoland.
home
in beeld
samenvatting
Urk
van alle beschietingen zijn in Flevoland.
nieuws
0 Lelystad Almere
61
24 Zeewolde
4
rest MNL 9
Noordoostpolder
1 Dronten
3
Jonge aanwas • een grotere beïnvloedbaarheid door bijvoorbeeld een licht
Definitie jonge aanwas Bij jonge aanwas gaat het om kinderen en jongeren (t/m 23
In cijfers
110
jaar) waarbij signalen en/of risicofactoren aanwezig zijn
aantal aanhoudingen van minderjarigen voor handel in drugs in Flevoland
voor drugscriminaliteit
24
18
10
Aantal aanhoudingen 18-23
Flevo
Flevo
56%
jaar voor drugscriminaliteit
266
> Handel softdrugs
72
MNL
Vooral de stapeling van verschillende van deze risicofactoren
minder sterk aanwezig zijn.
bij individuele jongeren, maakt dat Flevoland jongeren kent
Stedelijke problematiek
criminaliteit terecht te komen. Het gaat daarbij om factoren als het opgroeien in armoede en schulden, eenoudergezinnen, opgroeien
met
criminele
familieleden
of
een
onveilige
thuissituatie waarin huiselijk geweld voorkomt. Daarom zijn de gemeenten Almere en Lelystad beiden opgenomen in het landelijke programma Preventie met Gezag.
Veelvoorkomende factoren
> Handel harddrugs MNL
groter zijn, en waar beschermende en/of versterkende factoren
stedelijke gebieden van Flevoland lopen risico om in de
48%
> Handel softdrugs MNL
waardoor de kansen om af te glijden in de (drugs)criminaliteit
Een relatief groot deel van de jongeren die opgroeien in de
> Handel harddrugs MNL
• een gebrek aan (vrije tijds) voorzieningen voor jongeren.
met een verhoogd risico op betrokkenheid bij criminaliteit.
Aantal aanhoudingen minderjarigen
50
verstandelijke beperking;
50
Flevo
19%
26
Andere factoren die relatief veel voorkomen in stedelijke gebieden van Flevoland en een rol kunnen spelen in het
Bekijk crimescripts
beïnvloeden van de keuzes van jongeren zijn: • het vroegtijdig verlaten van school;
Flevo
• weinig perspectief tijdens de schoolcarrière;
36%
Cocaïne home
in beeld
samenvatting
nieuws
Crimescripts - cocaïne Cruciale rollen: Poortwachter bronland, uithaler, uithaal makelaar, transporteur.
Fase 2: Import Fase 1: Productie
Fase 4: Stashen Fase 3: Uithalen
Fase 5: Handel en distributie Nederland
Bedrijventerreinen Jonge aanwas Buitengebied Alles uit Transport
home
in beeld
samenvatting
Fase 6: Export
nieuws
Bedrijventerreinen
bedrijven 100 terreinen &85.500 banen gevestigd 37%
Bedrijventerreinen zijn belangrijk voor de Flevolandse
Bedrijventerreinen kunnen gelegenheid bieden voor
economie. Helaas zijn ze ook aantrekkelijk voor criminelen
criminaliteit. Door de vaak gunstige ligging bij uitvalswegen,
omdat ze:
de aanwezigheid van verschillende sectoren, zoals
• Ruimte bieden: criminelen hebben ruimte nodig voor het
autoverhuur en opslagfaciliteiten, én het gebrek aan sociale
• Logistieke voordelen hebben: bedrijventerreinen liggen
van de totale
werkgelegenheid in Flevoland
controle in de avonduren, kan er een structuur ontstaan die
opslaan of produceren van drugs.
zich leent voor criminele activiteiten. Denk in de context
vaak dicht bij belangrijke snelwegen, wat het transport van
van bedrijventerreinen aan drugslabs in verlaten panden en
illegale goederen vergemakkelijkt.
witwaspraktijken via schijnbedrijven.
• Anoniem zijn: er is veel bedrijvigheid en relatief weinig sociale controle.
??
Signalen ?
?!
Bekijk crimescripts
Hennep
Cocaïne home
in beeld
samenvatting
nieuws
Synthetische drugs
Crimescripts - cocaïne
Hennep
Synthetische drugs
Cruciale rollen: Poortwachter bronland, uithaler, uithaal makelaar, transporteur.
Fase 2: Import Fase 1: Productie
Fase 4: Stashen Fase 3: Uithalen
Fase 5: Handel en distributie Nederland
Bedrijventerreinen Jonge aanwas Buitengebied Alles uit Transport
home
in beeld
samenvatting
Fase 6: Export
nieuws
Crimescripts - Hennep
Cocaïne
Cruciale rollen: Leverancier stekken, growshop, elektricien, transporteur.
Fase 4: Handel en distributie Nederland
Fase 2: Import Fase 1: Productie
Fase 3: Stashen
Bedrijventerreinen Jonge aanwas Buitengebied Alles uit Transport
home
in beeld
samenvatting
nieuws
Fase 5: Export
Synthetische drugs
Crimescripts - Synthetische drugs
Fase 2: Overige chemicaliën Fase 1: Grondstoffen
Fase 4: Locaties Fase 3: Hardware
Buitengebied Alles uit Transport
home
in beeld
samenvatting
nieuws
Hennep
Fase 6: Dumpen Fase 5: Productie
Bedrijventerreinen Jonge aanwas
Cocaïne
Fase 7: Afzet
Bestuurlijke weerbaarheid: Flevolandse norm Een gezamelijk fundament
Districtelijke ambitiepunten:
De Flevolandse Norm 2.0 bestaat uit afspraken tussen de zes Flevolandse gemeenten, provincie, politie, OM en Waterschap Zuiderzeeland over een gezamenlijke inzet tegen ondermijning. De norm is bedoeld om de weerbaarheid van overheden te versterken en criminele invloeden tegen te gaan. Hierbij is de intentie uitgesproken om onder andere beleid en regelgeving op elkaar af te stemmen om een gelijke aanpak te hanteren tegen ondermijning en het zogenaamde waterbedeffect zoveel mogelijk te voorkomen.
De Flevolandse norm 2.0 De Flevolandse Norm was de eerste norm in Nederland die door diverse regio’s navolging heeft gekregen. Waar de 1.0 versie alleen tussen gemeenten, de provincie en het RIEC was, zijn bij de 2.0 versie ook de politie, het OM en het Waterschap Zuiderzeeland toegetreden.
home
in beeld
samenvatting
nieuws
Een eerlijke en veilige samenleving De Flevolandse Norm 2.0 versterkt de aanpak tegen ondermijning, zoals fraude, corruptie en misbruik van vergunningen. Dit beschermt niet alleen overheden, maar ook inwoners en ondernemers. Criminelen krijgen zo minder kansen, en ondernemers profiteren van een eerlijke markt zonder oneerlijke concurrentie.
Criminele geldstromen FIU-Nederland analyseert de meldingen van ongebruikelijke
In cijfers
4028 per jaar
verdachte transacties
30% waren in Flevoland. van alle VT’s in MN
transacties om te bepalen of deze van belang zijn voor het
trustmaatschappijen of shell-bedrijven zonder duidelijke
voorkomen of opsporen van misdrijven. Zijn er voldoende
economische reden.
aanwijzingen dat er mogelijk sprake is van witwassen, een onderliggend misdrijf (bijvoorbeeld fraude of drugshandel) of terrorismefinanciering? Dan wordt de transactie verdacht verklaard (VT).
Voorbeelden van verdachte transacties • Afwijking van klantprofiel: Transacties die niet passen bij het bekende gedrag van de klant (bijv. plotseling grote
Dat maakt een totaalbedrag van
209.137.187 euro
• Complexiteit: Gebruik van complexe structuren,
opnames/stortingen). • Contante transacties: Stortingen of opnames van grote sommen contant geld, vooral boven €10.000, of omwisseling naar andere coupures. • Grote bedragen: Transacties van €10.000 of meer, ongeacht de methode (contant of via de bank). • Risicolanden: Geld overmaken naar of ontvangen uit landen met een hoog risico op witwassen.
home
in beeld
samenvatting
nieuws
• Grote aantallen: Veel kleine transacties in een korte periode (structureren/smurfen).