D12 02 Bijlage bij Nota - Werkafspraken Bestuurlijk Akkoord Weer thuis Noordoostpolder 2023 def.pdf
Tekst van het document
Werkafspraken Bestuurlijk Akkoord Weer thuis Noordoostpolder 2023 Versie januari 2023 Betrokken partijen: Woningcorporatie Mercatus, Kwintes, Omega groep, Pi groep, gemeente Noordoostpolder (mogelijk sluiten later meer zorgpartijen aan) Bestuurlijk Akkoord Weer thuis In 2020 startten de gemeenten in Flevoland samen met de woningcorporaties en de zorgaanbieders in onze regio met het landelijke actieprogramma “Weer Thuis”. Het doel hiervan is om binnen de regio Flevoland afspraken te maken tussen gemeenten, woningcorporaties en zorgaanbieders over het verbeteren van de door- en uitstroom uit intramurale 24-uurs voorzieningen en passende ondersteuning in de thuissituatie. Het doel is dus goede huisvesting en passende ondersteuning voor mensen met een zorgvraag. Na een intensief proces stelden alle betrokken partijen het “Bestuurlijk Akkoord Weer Thuis Flevoland” (hierna Bestuurlijk Akkoord) op. Op 24 juni 2021 stemden de bestuurders van het Bestuurlijk Overleg Sociaal Domein (BOSD) in met het Bestuurlijk Akkoord. Vervolgens hebben alle colleges van de gemeenten ingestemd met het Bestuurlijk Akkoord. Het Bestuurlijk Akkoord wordt met één jaar verlengd tot en met 31 december 2023. Ook wordt de doelgroep uitgebreid. Dit wordt vastgelegd in een addendum dat begin 2023 ondertekend wordt.
Regionale en lokale uitwerking In het Bestuurlijk Akkoord staan meerdere opgaven die uitgewerkt moeten worden om te komen tot het doel dat wij willen bereiken: goede huisvesting en passende ondersteuning voor de mensen met een zorgvraag. Op regionaal niveau wordt hier uitwerking aan gegeven. Ook op lokaal niveau werken gemeenten en andere betrokken partijen de opgaven uit. Hoe wij hier vanuit gemeente Noordoostpolder samen met woningcorporatie Mercatus en zorgaanbieders invulling aan geven, is in dit document uitwerkt. Doelgroepen Bestuurlijk Akkoord Weer thuis De doelgroepen die onder de afspraken in het Bestuurlijk Akkoord vallen zijn alle uitstromers die met urgentie of voorrang gehuisvest worden in een sociale huurwoning. Daarmee gaat het niet alleen om mensen die uitstromen uit Beschermd Wonen, uit Maatschappelijke Opvang en Vrouwenopvang en jongvolwassenen van 18 tot 23 jaar die uitstromen uit jeugdhulp (met verlengd verblijf). Het gaat dan ook om mensen die uitstromen uit detentie, een GGZ behandelsetting en de WLZ. De werkafspraken moeten nog doorontwikkeld worden In de onderstaande werkafspraken richten wij ons voornamelijk op de uitstromers uit Beschermd wonen. Afspraken voor inwoners die uitstromen uit de Maatschappelijke opvang, Jeugdhulp met verblijf en overige groepen moeten later toegevoegd worden. De werkafspraken in Noordoostpolder 1.
Voorbereiding uitstroom & matching Voor de voorbereiding op uitstroom en het vinden van een passende woning en het organiseren van de juiste ondersteuning is in Noordoostpolder het Werkproces Uitstroomtafel beschermd wonen opgesteld met betrokken partijen. Hierin zijn de stappen om te komen tot een duurzame uitstroom uit Beschermd wonen opgenomen. Het werkproces is als een pilot gestart in 2021 met zorgaanbieder Kwintes. Eind 2022 sluiten ook Omega groep en Pi groep bij het werkproces aan. Het beleid dat uitstromers terug gaan naar de gemeente van herkomst tenzij, is hierin verwerkt. Tussen gemeente Noordoostpolder en woningcorporatie Mercatus zijn Prestatieafspraken gemaakt waarin onder andere de afspraken uit het Bestuurlijk Akkoord zijn verwerkt. Hierin is ook het aantal woningen dat jaarlijks beschikbaar wordt gesteld aan de doelgroep opgenomen. Er wordt gewerkt met directe bemiddeling. Dit betekent dat voor de uitstromer specifiek naar een woning gezocht wordt en dat deze wordt aangeboden en in principe geaccepteerd moet worden. Voor de uitstromers zet Mercatus een driepartijenovereenkomst in. Hierin heeft iedere partij zijn eigen rol. De verhuurder is verantwoordelijk voor alles wat met de woning te maken heeft. De huurder heeft de verantwoordelijkheid om zich als goed huurder te gedragen. De zorgaanbieder is verantwoordelijk voor de juiste begeleiding.
Mercatus let bij het zoeken naar een passende woning op de wensen van de uitstromer, maar ook op de spreiding in de wijken en dorpen. Er wordt dus rekening gehouden met het effect van de uitstroom op de leefbaarheid en draagkracht in de wijken en dorpen.
De zorgaanbieders wijzen de cliënt bij instroom in beschermd wonen erop dat zij zich direct inschrijven bij de woningcorporatie. Als de inwoner naar een woning is bemiddeld door de woningcorporatie, dan vervalt de inschrijving. De woningcorporatie schrijft de inwoner daarna kosteloos opnieuw in om weer wachttijd op te bouwen Uitstroom naar particuliere verhuur is voor mensen die uitstromen uit Beschermd wonen niet wenselijk. Voor mensen die uitstromen uit de Maatschappelijke opvang is het acceptabel als tussenfase. Omdat er op dit moment weinig woningen beschikbaar zijn, is particuliere verhuur onontkoombaar. Als bijlage 1 is het Proces Uitstroomtafel beschermd wonen Noordoostpolder versie augustus 2022 toegevoegd. Voor de uitstroom uit Maatschappelijke opvang en Jeugdhulp met verblijf en mogelijk andere doelgroepen moet nog een variant op de Uitstroomtafel ontwikkeld worden. 2. Begeleiding op maat De zorgaanbieder zorgt voor passende begeleiding tijdens de duur van het Beschermd wonen en dat de doelen worden behaald voor uitstroom. De gemeente is betrokken om de juiste begeleiding vanuit de Wmo te organiseren. Dit gebeurt tijdig voor de uitstroom uit Beschermd wonen en is opgenomen in het Werkproces uitstroomtafel beschermd wonen Noordoostpolder. De begeleiding is op- en af te schalen en er is ook waakvlamcontact mogelijk.
Ook wordt ingezet op de zachte landing in de omgeving als de uitstromer zelfstandig woont. Hiervoor zet de welzijnsorganisatie zich in. 3. Passende verhuur en overgang naar regulier huurcontract Woningcorporatie Mercatus gebruikt de driepartijenovereenkomst onder andere voor de mensen die uitstromen uit Beschermd wonen. Het huurcontract is voor twee jaar. De bewoner sluit met de zorgaanbieder een begeleidingsovereenkomst af. Welke begeleiding er wordt afgesproken is maatwerk. Deze overeenkomst is in juridische zin gekoppeld aan de huurovereenkomst en vice versa. In de driepartijenovereenkomst is vastgelegd dat er monitorgesprekken plaatsvinden tussen de woningcorporatie, begeleider en cliënt/inwoner. Hierbij wordt afgestemd of de begeleiding nog nodig is en of de huurovereenkomst omgezet kan worden naar een reguliere huurovereenkomst voor onbepaalde tijd. Begeleiding kan eerder eindigen als dit niet meer nodig is en dan gaat de driepartijenovereenkomst over in een reguliere huurovereenkomst met eventueel aanvullende afspraken. Ook de gemeente heeft hierin een rol in verband met de indicatiestelling. Mocht de woningcorporatie het huurcontract willen beëindigen, dan moeten hier gegronde redenen voor zijn en moet de woningcorporatie dit minimaal vier maanden voor het aflopen van de overeenkomst schriftelijk aangeven. 4.
Wonen en goed huurderschap De zorgaanbieder van de intramurale voorziening zorgt dat cliënt klaar is voor het wonen op zichzelf. Er worden afspraken gemaakt tussen de zorgaanbieder, woningcorporatie Mercatus en de uitstromer over de relatie met de buren en de buurt. De ambulant begeleider ondersteunt de cliënt hierbij. Het volgende wordt ingezet: a. Voorlichting door woningaanbieding van Mercatus. Hierbij wordt door Mercatus gezorgd voor algemene voorlichting aan huurders over goed huurderschap. b. Mercatus kan de uitstromer in een woning laten kijken. Er zijn korte lijnen tussen de persoonlijk begeleider en Mercatus om te beoordelen wat nodig is. c. In het werkproces Uitstroomtafel Beschermd wonen Noordoostpolder is hier ook aandacht voor. d. Voor verdere ontwikkeling: Presentatie door zorgaanbieders, Mercatus en welzijnsorganisatie aan uitstromers beschermd wonen over goed op jezelf gaan wonen en wat daarvoor nodig is. Checklist maken om mee te geven of flyer ontwikkelen. Jewoontzelf.nl is een interessante website om te gebruiken bij het gesprek met de uitstromer. e. Voorstellen en contact maken in de buurt. 5. Vroegsignalering en preventie Signalen over zorg of overlast geven woningcorporatie, inwoner en zorgaanbieder aan elkaar door. Zo nodig vindt een gesprek plaats tussen deze partijen. Het is belangrijk dat er korte lijnen zijn, zodat
partijen elkaar weten te vinden en elkaar aanspreken op elkaars verantwoordelijkheden. De regie ligt bij de zorgaanbieder. Logeerplekken kunnen worden ingezet voor cliënten die na uitstroom zelfstandig wonen, cliënten met ambulante ondersteuning of OGGZ-cliënten. De logeerplekken hiervoor zijn regionaal ingekocht. Logeerplekken kunnen worden ingezet als adempauze wanneer het in de zelfstandige woning even teveel wordt voor de cliënt. Wanneer de spanning hoog oploopt wordt er eerst gezocht naar mogelijkheden binnen de huidige ondersteuning of overleg gepleegd met behandelaar/huisarts of het netwerk van de cliënt. Als hierbinnen geen passende mogelijkheden zijn kan een logeerplek worden ingezet. De toegang verloopt via de plaatsingscoördinatoren beschermd wonen van gemeente Almere. De ambulant begeleider blijft tijdens het verblijf op de logeerplek verantwoordelijk voor de cliënt. Een goede samenwerking met de aanbieder van de logeerplek is hierbij een randvoorwaarde. De ambulant begeleider kijkt samen met de cliënt waardoor de spanning is opgelopen en hoe het inzetten van een logeerplek in de toekomst voorkomen kan worden, dit wordt opgenomen in het ondersteuningsplan. Een cliënt kan maximaal 3 maanden gebruik maken van een logeerplek. Hierna zal de cliënt terugkeren naar zijn zelfstandige woning met passende ondersteuning.
Wanneer dat niet mogelijk is kan gekeken worden of een ‘reguliere’ plek binnen een beschermd wonen-instelling of tussenvoorziening passend is. Tijdens de logeerperiode moet de huur worden doorbetaald. De ambulant begeleider gaat na of dit gebeurt en/of neemt hiertoe maatregelen. Structurele terugval tijdens looptijd contract Een klein deel van de uitstromers ervaart een dusdanige terugval dat langdurig herplaatsen in een 24uursvoorziening of groepswonen noodzakelijk is. Een logeerplek of time-out plek is geen oplossing. De woning wordt opgezegd. Voor BW dient de cliënt aangemeld te worden en wordt er eventueel een beschikking aangevraagd. Het betreft hier alleen cliënten die het om zorginhoudelijke redenen niet redden op een individuele woning en waarbij alle voorliggende ambulante mogelijkheden zijn uitgeput. Doel is het voorkomen van dreigende maatschappelijke en psychische teloorgang. Er moeten regionaal nog afspraken gemaakt worden over het proces van terugplaatsen in BW. Vraagstukken zijn wat er gebeurt als er niet direct een BW plek beschikbaar is en of cliënt met voorrang bovenaan de wachtlijst wordt geplaatst. Voorkomen huisuitzetting Woningcorporatie Mercatus, Zorggroep Oude en Nieuwe Land, GGD Vangnet&Advies, Kredietbank Nederland en gemeente Noordoostpolder hebben afspraken vastgelegd over het voorkomen van huisuitzettingen in Noordoostpolder.
Daarnaast is vroegsignalering een wettelijke verplichting voor gemeenten. Signalen van woningcorporaties, zorgverzekeraars en energieleveranciers komen bij de gemeente binnen en worden opgepakt. Tussenvoorziening opvang Ter voorkoming van instroom in de Maatschappelijke opvang en als uitstroommogelijkheid na Maatschappelijke opvang is de tussenvoorziening Merwede in Emmeloord beschikbaar. Hier zijn vier kamers voor de doelgroep beschikbaar in een woning in de wijk. Kwintes huurt de woning van Mercatus. Kwintes verhuurt de kamers aan de cliënten en zorgt voor de begeleiding. De begeleiding wordt geleverd met een beschikking vanuit de Wmo. 6. Voorkomen en aanpak van overlast Bij overlast rond de uitstromer neemt de woningcorporatie contact op met de huurder en de zorgaanbieder. De zorgaanbieder denkt mee in een oplossing. Er is nog geen overlastprotocol ontwikkeld in Noordoostpolder. Dit is een actie die nog uitgewerkt moet worden. 7. Ondersteuning bij financieel beheer De zorgaanbieder bespreekt met de inwoner de financiële situatie en het beheer van de financiën. Dit begint al in de intramurale setting en krijgt na uitstroom een vervolg. Met de inwoner verkent de zorgaanbieder welke ondersteuning bij het financieel beheer gewenst is om de vaste lasten te betalen en rust in de financiën en administratie te krijgen.
Hierbij wordt zoveel mogelijk gebruik gemaakt van bestaande financiële regelingen. Na uitstroom uit een intramurale voorziening is het samenspel tussen inwoner, ambulant begeleider en schuldhulpverlener van belang om de juiste ondersteuning te bieden ieder vanuit zijn eigen expertise. Het Financieel Loket van de gemeente kan gevraagd worden om mee te denken over een passende oplossing. Aanmeldingen voor de Kredietbank Nederland moeten gedaan worden bij het Financieel Loket van de gemeente.
In Noordoostpolder biedt Kredietbank Nederland (KBNL) zowel preventief als als onderdeel van de schulddienstverlening het volgende: Budgetbeheer Budgetbeheer is mogelijk in meerdere categorieën (Basis, Middel en Totaal). Afhankelijk van de vraag en de persoonlijke situatie, bepaalt KBNL samen met de klant welke vorm van budgetbeheer het beste bij hem past. Er wordt uitgegaan van “de eigen kracht van de klant” en daarbij wordt de uitslag van de Mesis screening betrokken. Samen met de klant wordt een budgetplan opgesteld en een overeenkomst tot budgetbeheer afgesloten, waarna KBNL een budgetbeheer-rekening opent in hun eigen interne rekeningsysteem. Samen met de klant werkt de schuldhulpverlener aan het beheren van het inkomen en het versterken van de financiële zelfredzaamheid. Zo is men in staat om te signaleren dat de financiële zelfredzaamheid van de klant niet toereikend is of juist is toegenomen. Het uitgangspunt is dat budgetbeheer wordt ingezet zo lang als nodig is, maar zo kort als mogelijk is. Waar mogelijk wordt het budgetbeheer afgeschaald door de klant stapsgewijs weer eigen verantwoordelijkheid over zijn financiën te geven, waardoor KBNL nog meer inzicht in de zelfredzaamheid krijgt. Het is van belang dat de ambulant begeleider en de budgetbeheerder contact hebben voor eventuele afstemming met de cliënt.
Budgetcoaching Met budgetcoaching versterkt KBNL gezond financieel gedrag en de financiële (zelf)redzaamheid van de klant. Het einddoel is dat de klant zijn financiën zelfstandig kan beheren. Dit vraagt veelal om gedragsverandering, waarvoor ketenpartners kunnen worden ingeschakeld. Samen met de klant stelt de schuldhulpverlener een coachingsplan op waarin de doelen en het tijdspad worden vastgelegd. Het coachingsplan wordt afgestemd op de capaciteiten en wensen van de klant en wordt gebaseerd op de competenties voor zelfredzaamheid van het Nibud. Budgetcoaching duurt zolang als nodig, maar zo kort als mogelijk. Vanuit Humanitas wordt de hulp bij thuisadministratie en de formuliereninloop aangeboden. 8. Nazorg Als de huurovereenkomst is omgezet naar onbepaalde tijd, dan is het mogelijk om nog waakvlamcontact in te zetten vanuit de Wmo. De woningcorporatie, zorgaanbieder en inwoner bespreken wat er nodig is om bijvoorbeeld terugval te signaleren. Ook kan besproken worden of de inwoner een contactpersoon uit zijn netwerk wil aanwijzen waar de woningcorporatie in geval van nood contact mee op kan nemen. Nadat de zorgaanbieder het traject met de cliënt helemaal heeft afgesloten, dan geldt de reguliere werkwijze wanneer er bij een inwoner sprake is van zorgen of overlast. 9. Respect voor privacy cliënt Algemeen Het privacyprotocol uit het Bestuurlijk Akkoord is van toepassing.
De samenwerkingspartijen delen alleen informatie die relevant is voor de doelgroep die in het Bestuurlijk Akkoord is benoemd. Het is uitsluitend toegestaan om cliëntgegevens onderling te delen indien de uitwisseling van gegevens noodzakelijk is, passend binnen deze werkafspraken en hierover schriftelijke afspraken met de cliënt zijn gemaakt. Hieronder wordt beschreven wat het doel is van de afspraken en op basis van welke grondslag gegevens gedeeld worden. Wat de afspraken zijn over het verwerken en vastleggen van informatie, wat te doen bij een datalek en het informeren over de rechten van cliënten. Welke gegevens met welk specifiek doel gedeeld worden staat in bijlage 2 Verwerking persoonsgegevens bij werkafspraken Weer thuis Noordoostpolder. Doel van de samenwerking Het doel van de werkafspraken Bestuurlijk Akkoord Weer thuis Noordoostpolder is dat de uitstroom vanuit een verblijfsinstelling naar een zelfstandige sociale huurwoning of een kamer leidt tot duurzaam zelfstandig blijven wonen. Cliënt is in staat om zelf, met enige of wat meer ondersteuning al dan niet tijdelijk, de huur op tijd te betalen, geen overlast te veroorzaken, bij het ervaren van overlast
constructief te handelen en zijn woning, tuin en directe woonomgeving te onderhouden. De afspraken dienen de cliënt, de buren en buurt bij het prettig wonen, leefbaarheid en veiligheid en vormen de basis onder de samenwerking tussen betrokken organisaties. Het uitgangspunt is dat het type huurcontract en de begeleiding - omvang, het type, de frequentie en de looptijd - maatwerk zijn, passend bij de situatie, behoefte en perspectief van de cliënt. Zelfregie is een belangrijke voorwaarde en draagt bij aan het doel van duurzaam zelfstandig wonen. Grondslag uitwisselen gegevens De wettelijke grondslag voor het uitwisselen/verwerken van gegevens is te vinden in de Wet maatschappelijke ondersteuning 2015 en de Jeugdwet. In het geval van de Wmo 2015 gaat het om de uitstroom van mensen uit een verblijfsvoorziening naar meer zelfstandigheid waarvoor passende huisvesting en ondersteuning nodig is. Onderzoek naar de persoonlijke situatie is hierbij toegestaan. Het college mag persoonsgegevens verwerken die noodzakelijk zijn voor de beoordeling van de behoefte aan ondersteuning van de inwoners dan wel opvang of beschermd wonen. (artikel 5.1.1 Wmo 2015) Informatieplicht Partijen leggen aan cliënten uit welke informatie gedeeld kan worden in het kader van de werkafspraken Bestuurlijk Akkoord Weer thuis Noordoostpolder en met wie.
Tevens informeren partijen de cliënt over zijn of haar rechten, het recht op inzage en het recht van bezwaar. Indien de zorgaanbieder, ambulante begeleider of woningcorporatie andere gegevens wil delen, en/of met andere partners, dan geldt hiervoor de AVG, zoals bijvoorbeeld toestemming of gerechtvaardigd belang. Verwerken, vastleggen en bewaren van de informatie Partijen voldoen bij de verwerking van persoonsgegevens, waaronder het uitwisselen van informatie, en de bewaartermijnen, aan relevante wetten en regels, conform de Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG/EU). Zij delen alleen gegevens met de partijen in deze overeenkomst op basis van doelbinding en verstrekken geen gegevens aan andere partijen of derde landen. Informatie wordt niet langer bewaard dan noodzakelijk. Alle betrokken partijen bij de werkafspraken zijn zelfstandig verwerkingsverantwoordelijken en hebben dan ook ten aanzien van deze rechten eigen verplichtingen. De rechten van cliënten zullen in de privacyverklaringen van de respectievelijke partijen zijn opgenomen, die via de eigen websites zijn in te zien. Partijen treffen passende technische en organisatorische maatregelen om gegevens te beveiligen tegen verlies en onrechtmatige verwerking overeenkomstig art. 32 AVG. Zij behandelen cliëntgegevens strikt vertrouwelijk.
De verwerkingsverantwoordelijke werkt volgens een algemeen erkende norm voor informatiebeveiliging zoals NEN7510, NEN/ISO 27001, PCI/DSS) en/of de algemeen erkende overheidsnorm de BIO. Inbreuk in verband met persoonsgegevens tijdens de uitwisseling (datalek) Partijen informeren elkaar over en weer zo snel mogelijk, maar uiterlijk binnen 48 uur, na vaststelling van een (vermoedelijke) inbreuk in verband met Persoonsgegevens. Partijen vermelden hierbij - voor zover bekend - de vermeende oorzaak van de (vermoedelijke) inbreuk, de categorie persoonsgegevens, de categorie betrokkenen en het aantal betrokkenen. In geval van een inbreuk nemen partijen zonder onredelijke vertraging alle maatregelen om de inbreuk te herstellen, de gevolgen daarvan te beperken en verdere inbreuken te voorkomen. Partijen maken na een geconstateerde inbreuk afspraken over welke partij de melding doet bij de toezichthoudende autoriteit en/of de betrokkene(n). Rechten van betrokkenen Als een cliënt een beroep doet op zijn rechten, zoals genoemd in artikel 12 t/m 22 AVG, kan deze zich richten tot de bij de werkafspraken betrokken partijen, afhankelijk van welke gegevens (verwerking) het betreft. Zie hiervoor bijlage 2. Mocht cliënt zich tot de verkeerde verwerkingsverantwoordelijke richten, dan zorgt de partij die het verzoek ontvangt, dat dit verzoek naar de juiste partij wordt verzonden.
Partijen zullen elkaar zo nodig redelijkerwijs ondersteunen bij het tijdig afhandelen van de hierboven genoemde verzoeken. Looptijd en evaluatie Deze werkafspraken hebben een looptijd van één jaar, van januari 2023 tot en met 31 december 2023. In het laatste kwartaal van deze afspraken vindt een evaluatie en zo nodig bijstelling van de afspraken plaats.
Bijlagen 1. Proces Uitstroomtafel beschermd wonen Noordoostpolder versie augustus 2022 2. Verwerking persoonsgegevens bij werkafspraken Weer thuis Noordoostpolder