D12 02 Bijlage 2 bij Nota - Het Oversticht Jaarverslag welstand NOP 2021.pdf

Prettig wonen

Samen maken we de ruimte...

vergroening en verduurzaming Hoog ambitieniveau

Omgevingskwaliteit gemeente Noordoostpolder Jaarverslag 2021

Omgevingskwaliteit jaarverslag 2021 gemeente Noordoostpolder

Over kansen zien voor de omgeving

Ruimte geven aan nieuwe ontwikkelingen in de gemeente Noordoostpolder

In dit jaarverslag reflecteren wij op een aantal trends en ontwikkelingen in uw gemeente. We geven u informatie over het functioneren van uw beleid in de praktijk en doen suggesties waar we ons samen kunnen inzetten voor een prettige leefomgeving. 2 van 8

Voorwoord

Omgevingskwaliteit jaarverslag 2021 gemeente Noordoostpolder

Samen maken we de ruimte... Een prettige omgeving is belangrijk voor iedereen. Nu we al geruime tijd te maken hebben met corona en meer moeten thuiswerken, zijn we ons in veel gevallen nog bewuster van onze dagelijkse leefomgeving. De fijne werkplek is voor veel mensen verschoven van binnenstad of bedrijventerrein naar de thuisomgeving en de pauzewandeling is het lokale ommetje geworden. Waar we ook zijn, onze omgeving drukt een belangrijk stempel op hoe plezierig we wonen, werken en recreëren. De lockdowns en de maatregelen zorgden allerminst voor een rustig jaar. We zagen vooral een verschuiving in de manier van werken. Het fysiek vergaderen nam sterk af en het online vergaderen werd grotendeels de norm. Wat blijft is het belang van een goed gesprek in de beginfase van ruimtelijke plannen.

Via digitale spreekuren of coronaproof locatiebezoeken hebben wij ons ook dit jaar ingezet voor een prettige leefomgeving waarin iedereen zich thuis voelt. Daarnaast constateren we dat de gedwongen digitalisering in sommige gevallen ook veel tijdwinst oplevert. Naast de dagelijkse advisering ben ik met veel gemeenten in gesprek geweest over de komst van de gemeentelijke adviescommissie in het kader van de Omgevingswet. We constateerden dat zaken als integraal werken en vroegtijdig vooroverleg al behoorlijk in het DNA van gemeenten en initiatiefnemers zit. Tegelijkertijd zien we ruimte voor verbetering. Het afgelopen jaar hebben wij daarom flink geïnvesteerd in het werven van nieuwe commissieleden, secretarissen en stadsbouwmeesters met een breder profiel. Duurzame stedenbouw en architectuur zijn samen met biobased en natuurinclusief bouwen belangrijke nieuwe expertises.

‘Onze omgeving drukt een belangrijk stempel op hoe plezierig we wonen, werken en recreëren.’

Rik Onderdelinden Programmaleider Omgevingskwaliteit

Samen werken aan een prettige leefomgeving waarin iedereen zich thuis voelt Doen we hier nog iets?

4 van 8

Hoog ambitieniveau

Grote betrokkenheid

Bouwen in landelijk gebied

De betrokkenheid van de gemeente bij nieuwe ontwikkelingen is groot en er ligt een hoog ambitieniveau. De stedenbouwkundige van de gemeente en de secretaris van de commissie werken prettig en nauw samen bij spreekuren en bij de boordeling van nieuwe aanvragen. Dit heeft in Rutten geresulteerd in een nieuwe opzet voor de bouw van een appartementencomplex, dat in eerste instantie een negatief advies van de commissie kreeg. Er zijn nieuwe, heldere kaders omschreven die zorgen voor een zorgvuldige inpassing van het complex in het gebied. In het algemeen zou de gemeente initiatiefnemers meer kunnen stimuleren om gebruik te maken van een geregistreerd architect of door vrije kavels projectmatig in te vullen. Zo is beter te sturen op meer regie en samenhang in een wijk en dat zal ook de kwaliteit van de aanvragen verbeteren. Ook een beeldkwaliteitsplan met duidelijke criteria voor de inrichting van de openbare ruimte en de toepassing van groen kan een positieve impuls geven aan de ruimtelijke omgeving. Dit is goed terug te zien in het woongebied Wellerwaard. Hier worden vrijstaande woningen gerealiseerd op grotere kavels met als voorwaarde dat aanvragen worden ingediend door een architect.

Van oudsher staan in de polder agrarische bedrijven; sobere doelmatige gebouwen uit de wederopbouwperiode. Met de rood-voor-roodregeling maken deze karakteristieke gebouwen steeds vaker plaats voor woningen. De gemeente biedt veel ruimte aan nieuwe ontwikkelingen, waardoor het vanuit welstandsadvisering soms lastig sturen is op een goede landelijke inpassing met behoud van de bestaande karakteristieken. Het is van belang om de impact hiervan te realiseren: gebouwen die afwijkend zijn ten opzichte van de bestaande identiteit leggen een claim op het gebied. Langzaam transformeren het landschap en het openbaar gebied uit de wederopbouwperiode door andere typologieën toe te staan. Dit is niet per definitie verkeerd, maar om op de lange termijn ruimtelijke kwaliteit te borgen, is een meer integrale visie op het buitengebied gewenst.

‘Langzaam transformeren het landschap en het openbaar gebied uit de wederopbouwperiode door andere typologieën toe te staan’ 5 van 8

‘Er zijn in de gemeente volop kansen op het gebied van duurzaamheid’

Identiteit en kwaliteit Behoud karakteristieke sfeer De gemeente krijgt meer regie over het vergunning­vrij bouwen. In (een deel van) het nieuwe omge­vingsplan kan de gemeente het vergunningvrij bouwen desgewenst verruimen of juist plaatselijk beperken. Gemeenten mogen de regels voor de overgehevelde vergunningvrije omgevingsplanacti­viteiten in het nieuwe omgevingsplan aanpassen voor het hele grondgebied of voor specifieke gebieden. De regels uit de bruidsschat kunnen immers worden behouden, gewijzigd of geschrapt. Dit uiteraard binnen de grenzen van de instructie­regels van het Rijk en de provincie. Het is raadzaam om alvast na te denken welke locaties in de gemeente hiervoor in aanmerking kunnen komen om zo de identiteit van een locatie te bewaken. Een dorp met een heel eigen karakteristiek die het waard is behouden te blijven, is Nagele. De gemeente erkent dit met een eigen kwaliteitsteam voor het dorp. Bij de bouw van woningen in het centrum wordt ingespeeld op bestaande kenmerken. Vanuit het kwaliteitsteam is gestuurd op detaillering en materialengebruik om het project nog beter te laten aansluiten bij de eenduidige karakteristiek van het dorp. Een aandachtspunt is de leefbaarheid in het dorp, die onder druk komt te staan door het verdwijnen van horeca en winkels en de stijgende vraag naar betaalbare woningen voor kleinere huishoudens.

De ruime opzet van Nagele biedt mogelijkheden om tegemoet te komen aan die vraag, waardoor het voor jongeren aantrekkelijk is om er te blijven of te komen wonen. Kleine ingrepen kunnen bij beeldbepalende panden een grote impact op de omgeving hebben. Dit geldt ook voor de herbestemming van de karakteristieke poldertoren in Emmeloord naar kantoren. Het project is in de welstandscommissie behandeld. Daarbij heeft de commissie zorgvuldig gekeken dat bij herbestemming van toren naar kantoren, de karakteristiek van de toren behouden blijft.

Duurzaamheid Het vergroenen van de gebouwde omgeving kan oververhitting in de zomermaanden voorkomen en wateroverlast beperken en draagt daarmee bij aan de klimaatopgave en een prettiger leefomgeving. Er zijn in de gemeente volop kansen op het gebied van duurzaamheid, zoals de toepassing van zonnepanelen op platte daken, warmtepompen, groene gevels, natuurinclusief bouwen of biobased bouwen. Om dit nog meer te stimuleren zou vergroening en natuurinclusief bouwen als volwaardige criteria moeten worden opgenomen in bestemmingsplannen, beeldkwaliteitsplannen of geborgd moeten worden in de welstandsnota. Ook de toepassing van zonnepanelen op monumenten zou duidelijker omschreven kunnen worden.

6 van 8

Facts & Figures De kleuren in het onderstaande diagram geven de verschillende stadia en de beoordeling daarvan aan van de behandelde plannen in 2021. Alle plannen die wij ontvangen, toetsen

Het voordeel is dat de secretaris kan meedenken en aanvragers tijdig kan voorzien van advies. Zo kunnen indieners nog voor de officiële vergunningsaanvraag wijzigingen aanbrengen. Dit vergroot de kans op een positief advies. Plannen waar al in een vroeg stadium naar is gekeken, ziet u terug in de categorieën voorlopig positief advies en voorlopig afwijzend advies.

wij aan het welstandsbeleid van uw

Afwijzend advies

gemeente.

Plannen in de categorie afwijzend advies voldeden niet aan de toetsingskaders van het welstandsbeleid van de gemeente. Deze plannen bespreken wij achteraf zo veel mogelijk met de initiatiefnemer. Een groot deel van de plannen krijgt na dit overleg en bijstelling alsnog een positief advies.

Voordeel van vroegtijdig overleg Wij stimuleren het om plannen al in een vroeg stadium in te dienen. Dat kan telefonisch, via een online vergadering of tijdens het spreekuur in het gemeentehuis. behandeld aantal plannen (71)

‘Het in een vroeg stadium bespreken van de plannen, vergroot de kans op een soepel lopend proces met een positief advies’

Toelichting Heeft u vragen over de cijfers? De secretaris geeft graag een mondelinge toelichting.

42

Legenda In totaal zijn er 321 plannen behandeld in 2021. Daarvan zijn er:

60 169

169 plannen direct van een positief advies voorzien 50 plannen van een afwijzend advies voorzien 50

60 plannen van een voorlopig positief advies voorzien 42 plannen van een voorlopig afwijzend advies voorzien

Robin Veenink secretaris welstandscommissie

Welke impact hebben wij op de omgeving? Het Oversticht adviseert en begeleidt bij ontwikkelingen in de leefomgeving. Dat doen wij sinds 1925: onafhankelijk, toekomstgericht en creatief. Met meer dan 40 collega’s werken wij vaak in een team van adviseurs aan maatschappelijke en ruimtelijke vraagstukken. Voor de wensen van vandaag en morgen betrekken wij u in een open dialoog. Want samen maken we de ruimte!

De focus op drie hoofdlijnen Hoe ziet het Nederland van de toekomst eruit? Op die vraag kunnen we geen pasklaar antwoord geven, maar we kunnen er wel samen met u aan werken. Aan de hand van drie programma’s werken wij aan uiteenlopende projecten in relatie tot de ruimtelijke kwaliteit. Haakt u aan?

OMGEVINGSKWALITEIT

ERFGOED

DUURZAAMHEID

Wij werken aan kwaliteit voor gebouwen en plekken in onze leefomgeving

Wij zetten erfgoed en cultuurhistorie in voor een inspirerende leefomgeving

Wij zorgen voor een gezonde en energieke leefomgeving

Contact

Bezoekadres

Postadres

038 - 421 32 57

Aan de Stadsmuur 79

Postbus 531

info@hetoversticht.nl

8011 VD Zwolle

8000 AM Zwolle