D12 00 Memo Internetconsultatie Wetsvoorstel modernisering en uitbreiding strafbaarstelling mensenhandel.pdf

Memo Internetconsultatie ‘Wetsvoorstel’ Aan

:

PFO: Roger de Groot, Toon van Steen / Eelke de Vries, Arend van Dijk

Van

:

Lizet Klein Nagelvoort i.s.m. werkgroep arbeidsmigranten

Datum

:

11 april 2023

Inleiding Op 23 februari 2023 is de internetconsultatie ‘Wetvoorstel modernisering en uitbreiding strafbaarstellingen mensenhandel’ openbaar gemaakt: Overheid.nl | Consultatie Wetsvoorstel modernisering en uitbreiding strafbaarstelling mensenhandel (internetconsultatie.nl). Dat betekent dat gemeenten en andere stakeholders tot 25 april 2023 een reactie kunnen indienen. In gemeente Noordoostpolder wonen ook (relatief veel) arbeidsmigranten. Uit schatting van de provincie Flevoland en het rapport ‘Evaluatie beleid en beleidsregels huisvesting’ (2022) van adviesbureau BMC zijn er circa 2500 – 5200 arbeidsmigranten gevestigd in Noordoostpolder. Zij wonen in de dorpen (kernen) of de arbeidsmigranten zijn gehuisvest naast werkgevers c.q. uitzendbureaus. Doel Het doel van het memo is om het college integraal te adviseren over eventuele reactie op het openbare ‘Wetsvoorstel modernisering en uitbreiding strafbaarstellingen en mensenhandel’ in combinatie met de eventuele impact op het lokale beleid in de Noordoostpolder. Het wetsvoorstel ‘Modernisering en uitbreiding strafbaarstellingen en mensenhandel’ Het belangrijkste doel van dit wetsvoorstel is om de strafbaarstelling van mensenhandel in (Caribisch) Nederland uit te breiden en te vereenvoudigen. Hierdoor kunnen daders eerder worden vervolgd, berecht en bestraft en slachtoffers beter worden beschermd.

De uitbreiding van de strafbaarheid vindt vooral plaats ten aanzien van ernstige misstanden in de arbeidssfeer. Ook wordt voorgesteld om mensen die profiteren van mensenhandel eerder strafbaar te maken. Het wetsvoorstel geeft uitvoering aan een opdracht uit het coalitieakkoord, waarin staat dat de strafbaarstelling wordt gemoderniseerd. De inwerkingtreding moet plaatsvinden op het moment dat uitvoeringsorganisaties daar klaar voor zijn. In het licht daarvan wordt ervan uitgegaan dat de inwerkingtreding van het wetsvoorstel plaatsvindt in de loop van 2024. Impact op het beleid van de Noordoostpolder In de gemeente zijn er verschillende beleidsterreinen in meer of mindere mate bij arbeidsmigranten betrokken: afdeling vergunningen (VTH), openbare orde en veiligheid (OOV), sociaal domein (SD) en eventueel de juridische afdeling. In onderstaande toelichting wordt er per beleidsterrein de verwachte impact op het lokale beleid geschetst: •

Vergunningen, toezicht en handhaving (VTH)

In het Wetsvoorstel is er geen connectie met vergunningverlening of de Algemene Wet Bestuursrecht. In artikel 273f, lid 5, staat een niet-limitatieve opsomming van uitbuiting. Volgens de Memorie van Toelichting (p. 11) “Laat ruimte om ook andere verschijningsvormen onder het bereik van de wetsterm te scharen, indien toekomstige ontwikkelingen daartoe aanleiding geven”.

Memo internetconsultatie

11 april 2023

1 van 3

De gemeente Noordoostpolder moet de jurisprudentie in de gaten houden welke vormen er nog meer onder gaan vallen die raakvlak hebben de afdeling vergunningen. Het “uitbuitingsbegrip” (p. 12) in niet gedefinieerd en wordt aan de rechtspraktijk gelaten. Dat is voor de gemeente Noordoostpolder belangrijk om in de gaten te houden. De “strafbaarstelling van ernstige benadeling” is voor de gemeente het meest interessant verwacht men (p. 15/16). Ook de volgende definitie: “degene die door misbruik van uit feitelijke omstandigheden voortvloeiend overwicht of door misbruik van een kwetsbare positie een persoon onder zodanige voorwaarden of zodanige omstandigheden arbeid doet verrichten dat die persoon daardoor ernstig wordt benadeeld, wordt als schuldig aan ernstige benadeling gestraft met gevangenisstraf van ten hoogste zes jaren of geldboete van de vijfde categorie (artikel 273fa)” is onderzocht. Onder ‘arbeid doet verrichten’ vallen ook de uitzendbureaus. Wanneer een persoon ‘ernstig wordt benadeeld’ is dat afhankelijk van de concrete omstandigheden van het geval. Wel wordt er een indicatie gegeven: “Voor ernstige benadeling volstaat een vorm van grove benadeling, welk nadeel ook uitsluitend kan bestaan uit substantieel financieel nadeel. Daarmee ontstaan ruimere mogelijkheden om strafrechtelijk op te treden tegen de genoemde ernstige arbeidsgerelateerde misstanden” •

Openbare Orde en Veiligheid

Vanuit de afdeling Openbare Orde en Veiligheid zijn de beleidsadviseurs aan de slag met de intentieverklaring ‘Aanpak Mensenhandel’ om vanuit de regio lokaal beleid te ontwikkelen in samenwerking met het Sociaal Domein. In de intentieverklaring ‘Aanpak Mensenhandel’ staan de volgende vier ambitiepunten op het gebied van mensenhandel omschreven: Ambitiepunt 1

Ambitiepunt 2

Ambitiepunt 3

Ambitiepunt 4

Gemeente Noordoostpolder wil graag een (of meerdere) trainingen signalering mensenhandel organiseren. De zorgcoördinator en het DTO zouden hier een deel in kunnen voorzien. Noordoostpolder heeft een functionaris die optreedt als contactpersoon binnen de gemeente en is bekend met de bestuurlijke mogelijkheden om op te treden tegen mensenhandel en is bekend met de instanties waar slachtoffers mensenhandel terecht kunnen. Intern wordt gewerkt aan het opstellen van de beleidsmatige aanpak van mensenhandel. Hierbij is expliciet aandacht voor de doelgroep arbeidsmigranten. De gemeente Noordoostpolder richt gemeentelijk beleid en lokale regelgeving zodanig in dat de aanpak mensenhandel structureel ondersteunt. De gemeente Noordoostpolder voldoet aan het basisniveau bestuurlijke aanpak van mensenhandel.

In het kader van ambitiepunt 1 zal de trainer van de trainingen ‘signalering mensenhandel’ worden geïnformeerd over de eventuele aanstaande wetswijziging en dat mee te nemen in de trainingen. •

Sociaal domein

Het wetsvoorstel is met name gericht op het strafrecht (strafbaarstelling), ofterwijl de strafrechtelijke aanpak van mensenhandel, waardoor vervolging van daders en de bescherming van slachtoffers wordt verbeterd. Dat betekent dat het geen impact heeft voor het lokale sociaal domein.

Memo

11 april 2023

2 van 3

Intern advies het Wetsvoorstel Op basis van het Wetsvoorstel ‘Modernisering en uitbreiding strafbaarstelling mensenhandel’ is het advies om geen specifieke reactie in te dienen voor de openbare internetconsultatie. Het Wetsvoorstel heeft namelijk minimale impact op ons lokale beleid. Wel kan de gemeente Noordoostpolder op basis van de (eventuele) nieuwe wetgeving grootschalige inspecties uitvoeren waarbij de gemeente, politie, OM, Belastingdienst en arbeidsinspectie samenwerken. Bijlagen: -

Memo

Wetsvoorstel ‘Modernisering en uitbreiding strafbaarstelling mensenhandel’ Memorie van Toelichting (MvT) modernisering en uitbreiding strafbaarstelling mensenhandel

11 april 2023

3 van 3