D11 01 Plan van Aanpak Volkshuisvestingsprogramma (VHP).pdf

PLAN VAN AANPAK VOLKSHUISVESTINGSPROGRAMMA 1. Inleiding Op 30 september 2024 heeft de gemeenteraad de Omgevingsvisie Noordoostpolder vastgesteld, die geldt als routekaart naar de toekomst van de gemeente Noordoostpolder. Hierin staan de doelen beschreven die we als gemeente tot 2050 willen behalen. De richting waar het woonbeleid van onze gemeente naar toe gaat is verwoord in deze Omgevingsvisie en in de Woonvisie Noordoostpolder 2020. Onder de Omgevingswet is het Volkshuisvestingsprogramma (hierna: VHP) een strategisch beleidsinstrument, waarmee Rijk, provincies en gemeenten de regie op de woningmarkt kunnen herstellen. Dit is geregeld in de Wet versterking regie volkshuisvesting (Wvrv) en de bijbehorende uitvoeringsregelgeving die binnenkort in werking zal treden. Het VHP vervangt straks de woonvisie. In het VHP leggen we concreet vast hoeveel, waar en voor wie er gebouwd en gewoond mag worden. Met de focus op betaalbaarheid en kwetsbare groepen, maar ook met oog voor duurzaamheid en kwaliteit. Het VHP wordt vastgesteld door het college van burgemeester en wethouders. 2. Aanleiding en context Net als veel gemeenten staat Noordoostpolder voor aanzienlijke opgaven op het terrein van volkshuisvesting.

Demografische veranderingen, woningtekorten, betaalbaarheid, duurzaamheid, doorstroming, leefbaarheid en de huisvesting van aandachtsgroepen vragen om een integrale en samenhangende aanpak. Daarnaast stelt de Omgevingswet nieuwe eisen aan de wijze waarop beleid wordt vormgegeven en uitgevoerd. Om een aanvulling en versterking op het gebied van wonen uit de Omgevingswet vorm te geven, is de Wet versterking regie volkshuisvesting (Wvrv) in de maak. De Wvrv wordt straks ingepast in de Omgevingswet waarmee de volkshuisvestelijke taken die voorheen onder de Woningwet vielen, integraal worden opgenomen in één wet. De Wvrv is op 3 juli 2025 aangenomen door de Tweede Kamer en is momenteel in behandeling bij de Eerste Kamer. Op basis van de Wvrv wordt het verplicht om een VHP op te stellen dat richting geeft aan de gemeentelijke inzet op het gebied van wonen en leefbaarheid. 3. Doelen van het VHP

1) Het vertalen van strategische ambities naar concrete, lokale doelen, keuzes en maatregelen in een uitvoeringsagenda, inclusief een reële planning; 2) Het bieden van samenhang tussen wonen, leefbaarheid, zorg, duurzaamheid en ruimtelijke ontwikkeling; 3) Het creëren van duidelijkheid tussen de interne en externe stakeholders en partners, zoals Mercatus, Woonzorg Nederland en ontwikkelaars; 4) Het sturen op de programmering, de uitvoering, monitoring en bijstelling van het woonbeleid als de situatie daarom vraagt. Het VHP stelt daarmee kaders en fungeert als uitvoeringsinstrument. 4. Afbakening en positionering Het VHP is een programma onder de Omgevingswet en wordt een uitwerking van de Omgevingsvisie Noordoostpolder. Het vervangt de Woonvisie Noordoostpolder 2020 en andere bestaande beleidsdocumenten op het gebied van wonen. Het VHP richt zich primair op de lange termijn. Het bevat een uitvoeringsagenda voor de middellange termijn (10 jaren) en is jaarlijks bij te stellen na monitoring en evaluatie. Het VHP zorgt voor samenhang door strategisch woonbeleid (op visie niveau) te vertalen naar concrete acties op het gebied het wonen: hoeveel, waar en voor wie wordt er gebouwd? Het integreert woningbouw, leefbaarheid, zorg en sociale verbanden in één samenhangend plan.

Daarmee ontstaat verbinding tussen bestaande beleidskaders en ambities, waaronder de Omgevingsvisie, de Programma’s Wonen en Leefbaarheid, Samen en Gezond en Klimaat en Energie, de versnellingsagenda, woonbehoefte- en schaarste onderzoeken en de uitvoeringsagenda Wonen, Zorg en Welzijn. Maar ook verbinding met het hoofdlijnenakkoord met Mercatus en de prestatieafspraken met Mercatus en Woonzorg Nederland. Voor verduurzaming, klimaat en energie wordt nauw afgestemd met het Omgevingsprogramma Energietransitie dat momenteel wordt opgesteld. Samenvattend wordt het VHP een strategisch document met een uitvoeringsagenda die aansluit bij onze Omgevingsvisie. Daarmee krijgt het VHP een centrale plek krijgt binnen het omgevingsbeleid van Noordoostpolder.

5. Planning Fase 1

Start en afbakening: Q2 2026

* Vaststellen Plan van Aanpak VHP door college * Gemeenteraad informeren * Offerteaanvraag en opdrachtverstrekking VHP aan extern bureau

PHO, ambtelijke kerngroep wonen, betrokken programma's en programmamanagers, projectleiders

Fase 2

Analyse en actualisatie: Q3 en Q4 2026

Ambtelijke kerngroep wonen, betrokken programma's en programmamanagers, projectleiders

Fase 3

Participatie en samenwerking: Q3 en Q4 2026 (parallel aan Fase 2)

Fase 4

Analyse: Q3 en Q4 2026 (parallel aan Fase 2 en 3)

* Actualiseren woningmarktanalyse * Analyse leefbaarheid, zorgvraag en doelgroepen * Toetsing bestaand beleid aan actuele opgaven * Inventarisatie lopende, harde en zachte woningbouwinitiatieven (niet-limitatieve opsomming) * Overleg Mercatus en Woonzorg Nederland * Gesprekken met marktpartijen en ontwikkelaars * Betrekken van zorg- en welzijnspartijen * Inbreng dorpen, wijken en maatschappelijke organisaties * Informeren en raadplegen van inwoners * Formuleren van ambities en doelstellingen * Maken van beleidskeuzes per doelgroep en kern * Vaststellen woningbouwprogrammering en kwalitatieve kaders * Opstellen maatregelen en instrumenten

Gemeenteraad, corporaties, externe stakeholders

PHO, ambtelijke kerngroep wonen, betrokken programma's en programmamanagers, projectleiders

Fase 5

Uitvoeringsagenda en monitoren: Q4 2026 en Q1 2027

* Uitwerken uitvoeringsagenda korte en middellange termijn * Vaststellen rollen, verantwoordelijkheden en financiële middelen * Inrichten monitoringssystematiek * Bepalen evaluatiemomenten en bijsturingsmechanismen

Ambtelijke kerngroep wonen, betrokken programma's en programmamanagers, projectleiders

Fase 6

Bestuurlijke besluitvorming: Q1 2027

* Concept VHP ter inzage * Verwerking zienswijzen en reacties * Informeren gemeenteraad * Advies provincie Flevoland * Communicatie en implementatie interne en externe stakeholders

Vaststelling door college

6. Organisatie & Governance 1) Bestuurlijk opdrachtgever: portefeuillehouder Wonen 2) Ambtelijk opdrachtgever: manager Beleidsontwikkeling 3) Ambtelijke opdrachtnemers: strategisch adviseur en beleidsadviseurs wonen 4) Ambtelijke werkgroepen: primaat bij werkgroep Inclusieve en Toekomstbestendige Woningvoorraad. Ambtelijke kerngroep valt onder programma Leefbaarheid en Wonen en betrekt programma’s Samen en Gezond en Klimaat en Energie 5) Externe stakeholders: o.a. Mercatus, Woonzorg Nederland, marktpartijen, ontwikkelaars, zorg- en welzijnspartijen, maatschappelijke organisaties, vertegenwoordigers dorpen en wijken, Provincie Flevoland In de Governance heeft de gemeenteraad een agenderende rol (in het meegeven van aandachtspunten) en een controlerende rol (in de monitoring van de voortgang van de effecten). Het college is bestuurlijk verantwoordelijk voor de uitvoering, bewaakt de samenhang met andere beleidsterreinen en verantwoordt de voorgang aan de raad. De portefeuillehouder Wonen is als bestuurlijk opdrachtgever politiek verantwoordelijk voor de uitvoering, is het eerste aanspreekpunt voor de raad en externe partners en stuurt op de samenhang tussen wonen, leefbaarheid, ruimtelijke ordening en duurzaamheid 7. Resultaat: Een vastgesteld VHP voor de gemeente Noordoostpolder dat...

1) Voor de lange en middellange termijn richting geeft aan wonen en leefbaarheid; 2) Aansluit bij onze gemeentelijke ambities en bij regionale afspraken; 3) Beleidsmatig samenhangend is; 4) Uitvoerbaar, betaalbaar en te monitoren is.

8. Risico’s & aandachtspunten 1) Het Provinciale Omgevingsprogramma, met daarin o.a. wettelijke vereisten voor de invulling van regio's, start op zijn vroegst dit voorjaar. Het kan zijn dat ons VHP op dat onderdeel afwijkt. Als gemeente kunnen we ook zelf met de regio deze regionale invulling vormgeven, waarbij de provincie wellicht kan aansluiten. Ook met een vergezicht kunnen we al veel vullen in het VHP. 2) De huidige problematiek met de netcongestie in het FGU-gebied (een dreigende volledige aansluitstop in Flevoland, Gelderland en Utrecht) kan leiden tot hogere aantallen woningzoekenden in Noordelijk Flevoland, dan in de regionale woondeal is voorzien. Dit is een ontwikkeling om rekening mee te houden. 3) Over de door de provincie gewenste indeling in een woningbouw- en woningmarktregio moet nog bestuurlijk overleg plaatsvinden. Dit kan leiden tot een aanpassing van het VHP en is daarom een aandachtspunt. Halverwege juni a.s. is hier meer duidelijkheid over.

10. Financiën Op dit moment zijn binnen de begroting voldoende gelden gereserveerd voor het laten opstellen en uitwerken van het VHP. Daarnaast is er door het Rijk budget beschikbaar gesteld ter compensatie van de incidentele lasten van de Wet versterking regie volkshuisvesting. Binnen de Algemene Reserve Grondexploitaties (ARG) is voor de uitvoering van de huidige woonvisie een budget geoormerkt met een omvang van € 535.000. Voorgesteld wordt dit oormerk te reserveren voor het realiseren van de doelen en ambities van het vast te stellen VHP als vervanger van de huidige Woonvisie.