D11 01 Bijlage bij Nota Stand van zaken samenwerking en lobby van de provincie Flevoland - Bijlage 1 tm 9 zie nota.pdf
Tekst van het document
Postbus 55 8200 AB Lelystad Telefoon (0320)-265265 Fax (0320)-265260 E-mail provincie@Flevoland.nl
Colleges in Flevoland
Website www.flevoland.nl
*2781258* Verzenddatum
Bijlagen
8
Uw kenmerk
Ons kenmerk
2781258
Onderwerp
informatie samenwerking
Geachte colleges,
Tijdens de conferentie Samen Maken We Flevoland in november 2020 hebben we met elkaar gesproken over interbestuurlijke samenwerking en onze regionale vraagstukken. Op basis van het Manifest Wij zijn Flevoland! is de conferentie een start geweest van intensivering van de regionale samenwerking van de Flevolandse overheden. Daar zijn we enorm trots op. Het is mooi om te zien dat we met elkaar stappen zetten en groeien. Met deze brief informeren we u graag wat er na de conferentie is gebeurd. En we laten zien wat er de komende tijd aan activiteiten wordt ondernomen. We nemen u mee zodat u in uw colleges hierover met elkaar kunt spreken. En we geven u in overweging om onze regionale aanpak en samenwerking met uw volksvertegenwoordiging te bespreken. Waar staan we nu? 1. Bestuurlijke contactgroep Na de conferentie is er een ‘contactgroep’ van bestuurders uit Flevoland ontstaan. Niet om inhoudelijke dossiers te bespreken, maar om de relaties met elkaar te versterken, onze bijdrage aan de landelijke opgaven in de schijnwerpers te zetten, dwarsverbindingen te zoeken en te signaleren waar gaten vallen. Een lid uit uw college neemt deel aan een kort tweewekelijks overleg van deze contactgroep. Inbreng in formatie Ons aanbod in het Manifest is geschreven met het oog op de landelijke verkiezingen in maart jongstleden.
Onze bijdrage aan de landelijke opgave Flevoland hoort een plaats te krijgen in het regeerakkoord. De bestuurlijke contactgroep heeft dan ook de ambitie om niet alleen onze regionale samenwerking te versterken maar zeker ook de relatie met het rijk. Om die reden heeft de contactgroep gekozen om prioriteit te geven aan de ‘woonopgave’ in brede zin: we willen hier een samenleving bouwen in al haar dimensies. Waarbij in Flevoland ruimte wordt geboden voor innovatieve benadering van opgaven. En dat zien we graag op de een of andere manier terug in samenwerkingsafspraken rijk-regio in een ‘Flevodeal’ (werktitel) in het najaar van dit jaar. En, als dat lukt, ook als passage in het op te stellen regeerakkoord. De landelijke woonopgave is een
Inlichtingen bij
Doorkiesnummer
Bezoekadres
drs. G. de Vos
0320 265759
Visarenddreef 1 Lelystad
Bladnummer
2 Ons kenmerk:
2781258
relevant thema in de komende kabinetsperiode en van die ingang maken we graag gebruik om ook de andere relevante opgaven daaraan te verbinden. Kwalitatieve benadering Waar mogelijk willen we Flevoland als versnellingsregio positioneren waar ruimte is voor het versnellen en verbinden van de grote maatschappelijke opgaven en de transities van deze tijd. Het gaat om bijvoorbeeld wonen, werken, bereikbaarheid, energie/ klimaat, landbouw/voedsel, circulair, stikstof, enzovoorts: toekomstgericht bouwen aan een samenleving in balans. In de aanloop naar de verkiezingen hebben we gezamenlijk het Manifest aangeboden aan potentiële Kamerleden en de uitnodiging gedaan om de relatie met Flevoland te blijven onderhouden. Deze brief is ter informatie bijgevoegd. 2. Wat gaan we de komende tijd doen? Werken aan gezamenlijke agenda rijk en regio De contactgroep werkt aan een proces om afspraken te maken tussen Flevoland en het rijk over de gezamenlijke aanpak van maatschappelijke opgaven. Een eerste verkennend gesprek hebben we inmiddels gehouden. Een vervolggesprek wordt voorbereid. Namens Flevoland zit een brede vertegenwoordiging aan tafel. Doel is om op de korte termijn draagvlak te creëren voor een brede ‘samenwerkingsagenda voor Flevoland’, waarbij rijk en regio gezamenlijk de schouders zetten onder een aantal opgaven in deze regio.
Onze ambitie is om ontwikkelingen op grote schaal toe te passen en daarin versnelling mogelijk te maken. Kernboodschappen en fiches We gebruiken hiervoor een aantal kernboodschappen en lobbyfiches als achtergrond om het verhaal op hoofdlijnen uit te leggen. Bijgevoegd zijn de kernboodschappen en het woonfiche. En voor alle Manifest thema’s maken we dergelijke fiches die in de contactgroep worden afgestemd. Afspraken voorbereiden Bij het maken van afspraken tussen rijk en regio gaan wij uit van integraliteit van de opgaven en het werken als één overheid. Bij het vastleggen van afspraken moeten de komende tijd ruimtelijke en inhoudelijke keuzes worden gemaakt. Ook over de randvoorwaarden en de samenhang met lopende trajecten (o.a. MRA, LNL, regiodeel Noordelijk Flevoland, RRAAM) moet worden gesproken. Regionale samenwerking opbouwen We willen als Flevolandse overheden samen optrekken om de grote opgaven en transities het hoofd te bieden. Hiervoor is het nodig onze samenwerking in de regio te versterken, zodat we als eenheid optreden en eenzelfde geluid kunnen laten horen. En het is nodig om ook te bespreken welke regionale en lokale belangen uiteen lopen, waarover nog geen overeenstemming is. Bij voorkeur lopen we qua inhoud telkens net een stapje voor op gesprekken met het rijk, zodat we ons kunnen blijven manifesteren als een eensgezinde regio.
Intensivering en versterking van de regionale samenwerking vraagt onze aandacht en inzet. We hopen dat u dit als dagelijks bestuur onderschrijft en actief hieraan wilt bijdragen. De komende tijd zullen ruimtelijke en maatschappelijke keuzes nodig zijn waarbij we elkaar als samenwerkende partners nodig hebben.
Bladnummer
3 Ons kenmerk:
2781258
Proces in Flevoland om samenwerking te organiseren We organiseren opnieuw een conferentie Samen Maken We Flevoland op 29 juni aanstaande. Deze datum is in uw agenda gereserveerd. In aanloop daarnaar toe verwachten we dat er mogelijk al een aantal verkennende gesprekken kunnen plaatsvinden bedoeld om ingrediënten op te halen voor de conferentie. Zo’n conferentie benutten we graag om met elkaar het goede gesprek te voeren waarbij we niet bang zijn om ook schuurpunten op tafel te leggen. We nodigen u graag uit om hieraan bij te dragen. Ook hebben we dit jaar de ambitie om Flevoland in september in Den Haag te presenteren op het inmiddels traditionele Flevo-event. We hebben hiervoor op 14 september 2021 ruimten gereserveerd. Het plan om een Flevodebat te organiseren zullen we mogelijk koppelen aan dit Flevo-event. We nodigen leden van de Tweede Kamer uit om met ons van gedachten te wisselen over de ontwikkeling van Flevoland. Woordvoerders en sleutelfiguren uit de kamer willen we daarvoor benaderen. Om de ontwikkeling van Flevoland gezamenlijk te bepalen is één conferentie niet genoeg. Deelbijeenkomsten op themaniveau tussen portefeuillehouders zijn nodig, een vervolgconferentie (fysiek) aan het einde van het jaar, een proces met onze volksvertegenwoordiging, betrokkenheid van partners en de samenleving.
Dit alles vergt de nodige inspanning en de bereidheid dit proces samen in te gaan. En wij zijn bereid om dat te doen, trots op wat Flevoland heeft bereikt, trots op wat in Flevoland kan. Immers: wij zijn Flevoland! Wij vragen u om als colleges deze ontwikkelingen te bespreken. Om deze ontwikkelingen te laten slagen is er aandacht en focus nodig voor het traject. Wij vragen aan u of u het commitment kunt uitspreken om hier samen de schouders onder te zetten. Dat vergt ook bereidheid om met elkaar intensief het gesprek te voeren de komende maanden. Ter informatie ontvangt u enkele bijlagen die achtergrondinformatie bevatten en aangeven welke activiteiten worden ontwikkeld. We kijken er naar uit om met elkaar vanuit de gedachte van 1 overheid Flevoland verder te versterken. Mochten er vragen of onduidelijkheden zijn breng deze gerust in via uw bestuurder in de contactgroep. We zien u graag op de conferentie op 29 juni.
Met vriendelijke groet,
Drs. C.W. (Cora) Smelik Gedeputeerde provincie Flevoland
Bladnummer
4 Ons kenmerk:
2781258
Bijlagen • • • • • • • •
Dossiers en spoorboek (Bijlage 1 hieronder) Manifest Wij zijn Flevoland! Verslag conferentie 10 november 2021 Brief tweede kamerleden Flevoland Brief informateurs (concept) Memo Kernboodschappen en aanpak lobbytraject (15 april 2021) Woonfiche (versie 31 maart 2021) Tweede Kamerleden 2021-2025 woordvoerders per domein
Bladnummer
5 Ons kenmerk:
2781258
Bijlage 1 Dossiers en spoorboek Overzicht diverse dossiers Kerndossiers
Te betrekken dossiers
100.000 woningen
Woonagenda
Omgevingsvisie (s)
MRA (breed)
Manifest Wij zijn Flevoland
MRA Oostflank
Perspectief 2050
Almere 2.0 / Verstedelijkingsstrategie
- Panorama Flevoland - Ruimtelijke kaart Proces rijk-regio deal
BO MIRT/SBAB DUN gem/regio Zwolle Deelregio MRA Zeewolde/Harderwijk/Ermelo Lelystad next Level (Warande, Lelystad Oost, Kust) Stikstof Duurzame energie Landbouwtransitie Circulaire economie NOVI-agenda Deltaplan Noordelijk Nederland
Activiteiten en planning Wat
Indicatie wanneer
Organisatie
1
Extern
1.1
Verkenning proces afspraken rijk – regio
April – mei
Regionaal
1.2
Uitwerking afspraken rijk - regio
Juni – november
Regionaal
1.3
Overeenkomst rijk - regio
December 2021 – januari 2022
Regionaal
2
Intern
Bladnummer
6 Ons kenmerk:
2781258
2.1
Periodiek bestuurlijk overleg
Maandelijks
Regionaal
2.2
Bespreking colleges/DB over regionale ontwikkelingen
Mei
Allen
2.3
Brief informateur(s) over aanbod Flevoland
Mei
Regionaal
2.4
Lobby via partijlijnen
Mei / juni
Allen
2.5
Bespreking diverse lobbyfiches
Mei / juni
Allen
2.6
Bestuurlijke conferentie Samen maken we Flevoland
29 juni
Regionaal
2.7
Flevo-event (mogelijk gekoppeld aan Flevodebat, met woordvoerders of smaakmakers TK)
14 september
Regionaal
2.8
Mogelijkheid om raden en staten te betrekken bij de ontwikkelingen in Flevoland en de intentie om met het rijk een agenda op te stellen
September november
Allen
WIJ ZIJN FLEVOLAND!
ONS AANBOD AAN NEDERLAND MET HET OOG OP DE TWEEDE KAMERVERKIEZINGEN 17 MAART 2021
Urk
Emmeloord
Lelystad Dronten
Almere
Zeewolde
september 2020 1
INLEIDING In dit manifest ‘Wij zijn Flevoland!’ presenteren wij ons aanbod aan Nederland. Dit doen we als decentrale overheden met het oog op een nieuwe Tweede Kamer en een volgend kabinet. Flevoland heeft geschiedenis als ‘man-made’ land. Wij kunnen als geen ander het verhaal vertellen van ruimte en lef om ideeën tot uitvoering te brengen, kansen te benutten en een nieuwe samenleving op te bouwen. Het verhaal van een gebied dat een belangrijke sleutel is in de oplossing van landelijke vraagstukken. Dit verhaal van Flevoland is nog niet af en daarom vertellen we het opnieuw. We zien volop kansen om Flevoland ten volle tot ontwikkeling te laten komen. Als overheden - gemeenten, waterschap en provincie doen we dit met vertrouwen in de toekomst van Flevoland en ons land. Juist nu we te maken hebben met een stikstofopgave, woonopgave en een klimaatopgave en met de gevolgen van het coronavirus, durven we te zeggen: Wij zijn Flevoland!. Wij bieden ruimte en innovatiekracht, we verbinden, we kunnen de landelijke uitdagingen aan en zien mogelijkheden. Daarom zoeken we de samenwerking, binnen de regio, met de regio’s om ons heen en met het Rijk. We initiëren de dialoog over een gezamenlijke aanpak van landelijke opgaven. Daar worden Flevoland en Nederland beter van. We doen u een aanbod!
3
DOEL VAN HET MANIFEST
rijk zijn. Waarbij goed beheer van de bestaande samenleving, zowel in het stedelijk gebied als in het landelijk gebied, evenveel nadruk moet krijgen
DE KWALITEITEN VAN FLEVOLAND
onderhoud zijn maatschappelijk relevante kosten.
met het Rijk. De regio nodigt u uit om met ons in
We zijn een regio met lef. We hebben veel te bieden. In vijf boodschappen zetten we dat op een rij.
als nieuwe ontwikkelingen. Want ook preventie en Dit manifest is bedoeld als aanzet voor de dialoog
ONZE UITNODIGING
•
In Flevoland is het goed wonen, werken en
Tegelijkertijd hebben we onze rijksoverheid en
En bij de aanpak van deze maatschappelijke vragen
leven. Onze basisstructuren zijn stevig.
anderen nodig om te bouwen aan een duurzame
gesprek te gaan over wat Flevoland kan en wil
in onze regio hebben we het Rijk nodig.
We zijn aanpakkers en doorpakkers, we denken
samenleving in Flevoland. Samen komen we verder.
bijdragen aan de ontwikkeling van Nederland.
Daarom willen we afspraken maken en met het
in mogelijkheden en benutten kansen.
We bieden aan om een aantal maatschappelijke
Rijk de gezamenlijke inzet bepalen.
Dat hoort bij dit gebied en onze eigenheid.
vragen samen aan te pakken. Want dat kan in
Daarom doen we u een aanbod voor de uitdagingen waar Nederland voor staat. En wij initiëren de
Flevoland.
•
We maken nieuwe ontwikkelingen mogelijk, we
dialoog over een gezamenlijke investering van regio
beschikken over innovatiekracht en ruimte voor
en Rijk in Flevoland, want we zien volop kansen.
We focussen ons in dit verhaal op:
We zijn aanpakkers en doorpakkers,
grote transitieopgaven. We boeken voortgang in
Met u, met onze partners en met onze inwoners
•
De woonopgave en de ontwikkeling van een
we denken in mogelijkheden en benutten
de transities van energievoorziening en klimaat-
willen we in samenwerking deze mogelijkheden
samenleving
kansen.
doelen, de landbouw, de gezondheidszorg en
voor Flevoland benutten. Zo kunnen we onze
een circulaire economie. Ons gebied biedt alle
samenleving duurzaam ontwikkelen en werken aan
• •
De duurzame voedselvoorziening en de landbouwtransitie
We bieden ruimte aan nieuwe
mogelijkheden voor experimenten en initiatie-
de toekomst van Nederland. In die samenwerking
Onze strategische ligging en maatschappelijke
ontwikkelingen, innovatie en experiment.
ven voor een duurzame samenleving.
verwachten we van u hetzelfde lef om oplossingen
oriëntatie naar alle windstreken •
in onze regio mogelijk te maken:
Onze oplossingsgerichtheid en praktische
We bouwen samen met u, onze inwoners
aanpak, innovatief, experimenteel, circulair.
en onze partners in de regio aan de
we aan de toekomst van Flevoland. We dragen
toekomst van Flevoland.
kwalitatief en integraal bij aan de woonopgave
•
Met onze inwoners en onze partners bouwen
In al deze maatschappelijke ontwikkelingen spelen
met de bijbehorende voorzieningen, bereikbaar-
klimaataspecten en de transitie naar duurzame
heid en ecologie, een wendbare foodsector en
energie een belangrijk aandeel. Flevoland heeft in
het duurzaam versterken van de regio.
1. Dialoog over ons aanbod en de verkenning van de gezamenlijke aanpak. 2. Ruimte om te kunnen experimenteren in Flevoland. 3. Concrete afspraken tussen Rijk en regio.
elk opzicht veel kwaliteiten en kan daarmee bijdragen aan de ontwikkeling van ons land. Het gaat om het bouwen aan en beheren van een samenleving. Dat vraagt om een integrale benadering, waarbij het fysieke en sociale domein daarin even belang-
4
5
FLEVOLAND BOUWT AAN NEDERLAND
ONS AANBOD
•
Flevoland biedt – letterlijk – ruimte. Dat is zelfs één van onze belangrijkste bestaansredenen. We durven daarbij nieuwe vormen van verstedelijking aan en vinden innovatie in de aanleg van
oranje 3x oranje 3x
Flevoland biedt -letterlijk- ruimte aan de
wijken en de bouw van huizen het uitgangspunt.
woningopgave in Nederland. We zijn ons
Zo werken we, overheden en partners, aan een
bewust dat dit om een zorgvuldige afweging van
volwaardige, leefbare, duurzame en circulaire
belangen vraagt: voor onze inwoners, voor de
gebiedsontwikkeling.
woningbouw, agrarische sector en de eigenheid van het Flevolandse landschap.
•
De behoefte aan goede woningen in Nederland en zeker in de Randstad is groot. Aan de
donkergroen 4x
Urk
Emmeloord
We zetten onze innovatiekracht optimaal in bij
Tweede Kamer heeft het kabinet geschreven
nieuwe vormen van verstedelijking. We werken
dat er één miljoen woningen tot 2035 nodig zijn.
gezamenlijk aan een volwaardige, leefbare,
In de Metropoolregio Amsterdam en in de regio
duurzame en circulaire gebiedsontwikkeling.
Zwolle verwacht men een flinke toename van
We hebben ervaring in de opbouw van een
het aantal inwoners en van werkgelegenheid.
samenleving!
Door de strategische ligging is ons gebied daarvoor geschikt. De motie Koerhuis (19 februari 2020) vraagt de regering met onze regio te ver-
Lelystad
kennen of en hoe 100.000 woningen in Flevoland
Dronten
Almere
gerealiseerd kunnen worden.
Zeewolde
6
7
•
Onze samenwerking binnen de regio en met omringende gebieden is gericht op de toekomst. En dat is breder dan alleen (bestaande en nieuwe) woningen. Het gaat over de toekomst en brede welvaart van een gezonde Flevolandse
De woonopgave is meer dan stenen stapelen.
SAMEN KOMEN WE VERDER
samenleving. Samen kunnen we ervoor zorgen
•
Om deze opgave duurzaam te realiseren spreekt
We willen een kwalitatieve ontwikkeling van onze
het vanzelf dat we - Rijk en regio – samen inves-
Flevolandse samenleving. Met woningen alleen
teren in circulair en klimaatbestendig bouwen.
komt een samenleving niet tot bloei. Het gaat om
De bodem in zuidelijk Flevoland zal de komende
een volwaardige en duurzame gebiedsontwikkeling,
tijd sterk dalen, terwijl in dit gebied een grote
waarbij (OV)bereikbaarheid, werkgelegenheid,
verstedelijksopgave is. Dit vraagt dat er robuust
dat Flevoland een gebied blijft waar het goed
Een woonopgave staat niet op zichzelf: verande-
voorzieningen, ruimte voor natuur en kwaliteit
wordt gebouwd, met waterpartijen en innova-
wonen, leven, werken en recreëren is.
ringen in onze samenleving vragen om aanpas-
van wonen belangrijke uitgangspunten zijn.
tieve bouwmethoden. De bodemdaling leidt tot
singen op het gebied van welvaart en welzijn.
Daarom verwachten we dat regio en Rijk in
extra investeringen en onderhoudskosten voor
In Flevoland hebben we ervaring in de integrale
We hebben geleerd van onze ervaring met het
dialoog afspraken maken over integrale gebieds-
de infrastructuur. Hiervoor moet financiële
ontwikkeling van gebieden. Wij hebben geleerd
opbouwen van een nieuwe samenleving. Voor de
ontwikkeling. Met het Rijk kijken we daarbij ook
ruimte worden gevonden.
hoe belangrijk het is om een integrale aanpak
leefbaarheid in de regio zien we als overheden
naar de stedelijke vernieuwingsprogramma’s,
te kiezen van wonen, werkgelegenheid, leef-
een aantal transities om op door te pakken.
onder andere in het Interbestuurlijke programma
omgeving met de nabijheid van voorzieningen,
•
Leefbaarheid en Veiligheid.
water, cultuur en natuur als essentiële aspecten.
Daarom is het nodig dat we samen investeren!
Maar ook kennis, innovatie en talentontwik-
•
met woningen alleen komt een samenleving
Innovatie gaat over morgen, wet- en regelgeving gaan over gisteren. Experimenteerruimte is nodig om bouwprojecten en andere ontwikkelingen
•
Flevoland is een jonge provincie. De structuren
mogelijk te maken. Het Rijk kan daar aan mee-
keling. Zo werken we verder aan een gezonde
niet tot bloei. Voor een kwalitatieve ontwikke-
van werk, cultuur, gezondheidszorg, onderwijs
werken. Flexibiliteit en innovatie, bijvoorbeeld
basisinfrastructuur voor de Flevolandse
ling moeten bereikbaarheid, economie,
en dergelijke, zijn in de basis wel aanwezig,
ten aanzien van de stikstofproblematiek en
onderwijs, natuur, zorg en cultuur meegroeien
maar nog niet volledig ontwikkeld. Dat maakt
circulair bouwen, zijn essentieel om te knellende
over de inzet van de gronden van het
de leefbaarheid in onze regio op onderdelen
wettelijke kaders te voorkomen.
Een nieuwe ontwikkelopgave vraagt ruimtelijke
Rijksvastgoedbedrijf willen we afspraken
kwetsbaar. Daarom blijven we investeren in de
keuzes. Wij zullen belangen goed moeten
maken. Voor een robuuste, circulaire en
nabijheid van onderwijs en werkgelegenheid,
afwegen om de opgaven aan te pakken en de
klimaatneutrale aanpak van de gebieds-
voorzieningen, gezondheidszorg, cultuur en
ontwikkeling van de Flevolandse samenleving
regio te versterken.
ontwikkeling is regelruimte nodig, evenals
natuur. Het Rijk kan hierbij helpen en bevorde-
wordt kritisch wanneer de financiële huishouding
flexibiliteit en innovatie. Flevoland vraagt uw
ren dat deze voorzieningen worden betrokken
van de overheden ongezond is. Extra middelen
medewerking om in deze woonopgave het
bij de ontwikkelingvan onze regio.
kunnen nodig zijn om de opgave mogelijk te
samenleving. • •
•
stikstofvraagstuk gezamenlijk aan te pakken.
•
Duurzaam investeren: de aanpak en kwalitatieve
maken. Denkbaar zijn subsidies en regiodeals, maar ook de inzet van het Rijksvastgoedbedrijf (motie 19 februari 2020).
8
9
FLEVOLAND INNOVEERT ONZE VOEDSELVOORZIENING
donkergroen 4x donkergroen 4x
Flevoland bouwt voor Nederland. Dit vraagt ruimte
ONS AANBOD
voor wonen, bereikbaarheid, bedrijventerreinen,
De Flevolandse agrarische sector levert een grote
Inmiddels zijn onze handel en kennis internationaal
bijdrage aan de opgave waar we voor staan om
georiënteerd. Momenteel zien we een grote opgave
voldoende en veilig voedsel duurzaam te produ-
om in ons land een transitie in de landbouw te
ceren. Samen met ondernemers en kennisinstel-
realiseren naar korte ketens en kringlooplandbouw.
lingen werken we aan een wendbare, weerbare
De landbouwtransitie en de woonopgave vragen om
en innovatieve agrarische sector.
een zorgvuldige ruimtelijke en kwalitatieve afweging
groen en natuur. Flevoland is in het verleden ook bedoeld om voedsel te verbouwen voor ons land.
van belangen. Niet in de laatste plaats omdat wij grote waarde hechten aan het behoud van ons groene karakter, het open landschap en het beheer van het landelijk gebied, waarin de agrarische sector een grote rol speelt.
Urk
Emmeloord
Lelystad Dronten
Almere
Zeewolde
10
11
•
De Flevolandse land- en tuinbouwsector draagt
•
SAMEN KOMEN WE VERDER
In delen van de Noordoostpolder en in zuidelijk
in ons land fors bij aan de verduurzaming van
voedselvoorziening, kringlooplandbouw,
de voedselvoorziening en de productie van veilig
klimaatbestendige steden en stadslandbouw.
voedsel. Zo staat Flevoland internationaal
Circulariteit, voedsel en gezondheid, klimaat en
bekend. Ook de visverwerkende sector is hierbij
leefklimaat, duurzaamheid, natuur en wonen
als wereldspeler belangrijk. De export van ken-
vertonen daarin een duidelijke samenhang.
nis en kunde neemt in belang snel toe. Naast de
De Floriade in 2022 biedt een prachtig podium
Biodiversiteit, bodemkwaliteit, klimaatbestendig-
kringlooplandbouw innoveert ook de reguliere
om dit brede spectrum uit te dragen en
heid en waterbeheer en -kwaliteit zijn randvoor-
ductiemethoden en digitalisering. Met het Rijk
land- en tuinbouw en blijft een belangrijke
inzichtelijk te maken.
waarden voor de landbouwsector om goed te
maken we graag afspraken om hierin partner-
kunnen functioneren.
schap te zoeken en gezamenlijk te investeren in
economische en innovatieve pijler van Flevoland. Met ondernemers werken we hard aan een
•
wendbare, weerbare en innovatieve foodsector. •
•
Flevoland is koploper op het gebied van
Flevoland is sprake van aanzienlijke bodemdaling. Om landbouw toekomstbestendig te maken zijn innovaties in bodembewerking en de gewassenteelt nodig. •
duurzaamheid en innovatie, zoals de boerderij
In de duurzaamheid van onze visserijsector wordt fors geïnvesteerd. In de Regiodeal Noor-
Daarom willen we samen met u
delijk Flevoland staat een toekomstbestendige
•
We zien een ontwikkeling naar kringloopland-
ontwikkeling van de maritieme sector centraal.
bouw en verkorting van ketens voor ons en
Niet alleen investeren we in havenfaciliteiten,
realiseren ons dat dit een zeer aanzienlijke
maar ook in talentontwikkeling en de arbeids-
opgave is. Hiervoor hebben we het Rijk en
markt via de Human Capital Agenda.
We investeren in duurzame en innovatieve pro-
de transitie van de landbouw naar een kringlooplandbouw in de regio stimuleren en
•
van de toekomst en de maritieme sector. •
Hoewel de uitstoot van stikstof vanuit Flevoland
daarbij ketens verkorten;
bescheiden is, is een aanpak van depositie
ruimte in de regelgeving creëren voor
nodig om ontwikkelingen in onze regio en om-
(agrarische) ondernemers om innovaties
ringende gebieden mogelijk te maken.
in de land- en tuinbouw door te voeren.
andere regio’s hard nodig. •
De bodem van Flevoland is jong en vruchtbaar.
•
We willen ondernemers aanbieden dat in
Om als voedselproducent wereldspeler te blij-
Flevoland ruimte wordt gecreëerd voor pilots
ven moeten we investeren in biodiversiteit en
en scale-ups; dat kan met extra voorschriften,
(behoud van) bodemkwaliteit.
dan weer door regelgeving onder voorwaarden buiten werking te stellen. Daarvoor doen we een beroep op het Rijk.
12
13
FLEVOLAND VERBINDT lichtgroen lichtgroen 3x 3x
Flevoland is aangelegd en bedoeld om landelijke
ONS AANBOD
vraagstukken op te lossen. Onze provincie is de
De kracht van Flevoland is dat we georiënteerd
Onze ‘buren’ zijn de regio’s Zwolle, Noordwest
zijn op alle regio’s om ons heen. We leven in
Veluwe, Utrecht en Metropoolregio Amsterdam
allerlei regionale netwerken en voelen ons
(MRA).
verbindende schakel tussen het noorden van het land – of zelfs Noord Duitsland – met de Randstad.
mentaal en fysiek verbonden met de gebieden die aan ons grenzen. Zo schakelen we tussen de oranje 3x
•
De keuzes die we voor Flevoland maken hebben
Randstad en Noord Nederland. We werken samen
impact op de regio’s om ons heen. Daarom
in de MRA en we zijn nauw verbonden met regio
werken we graag samen met deze regio’s.
Zwolle en Noord-West Veluwe.
Bestuurlijke grenzen zijn wat ons betreft ondergeschikt aan de opgaven.
We stimuleren samen met onze partners de discussie over de bereikbaarheid met de Randstad, Utrecht en oostelijk en noordelijk Nederland.
Urk
Emmeloord
•
Wonen, werk en voorzieningen vragen om goede bereikbaarheid. Als verbinding tussen delen van het land zijn weg- en waterinfrastructuur en openbaar vervoer cruciaal voor onze samenleving. Daarin is veel geïnvesteerd.
Lelystad Dronten
Almere
Zeewolde
14
15
•
We investeren en ontwikkelen knooppunten
•
voor logistiek en hoogwaardige kennis: ― de logistieke hotspot Zeewolde/Almere/ Lelystad, Flevokust Haven, Lelystad Airport en het naastgelegen businesspark, zijn voorbeelden van onze logistieke positie.
Randstad
Zwolle
SAMEN KOMEN WE VERDER
Voor een optimale invulling van onze verbindingsfunctie is het essentieel dat onze bereikbaarheid verbetert, zowel in de gebiedsontwikkelingen als voor wegen en OV-infrastructuur. De woonopgave in Flevoland kan worden gerealiseerd als aan de randvoorwaarde
Dit wordt in deze regio aangevuld met
Met het Rijk en de MRA-regio zijn afspraken
van bereikbaarheid wordt voldaan. Daarom
diverse logistieke opleidingen (maritiem,
gemaakt vanuit een brede benadering van
zijn in samenhang daarmee OV-verbindingen
gebiedsontwikkeling, leefomgeving en harde
(zoals de IJmeerlijn en Lelylijn) en een adequaat
(OV-)infrastructuur (Samen Bouwen aan
wegennet nodig, zoals de verbindingen met het
Bereikbaarheid).
noorden en oosten (N23 en N50), de regio
luchtvaart, mobiliteit) ― het maritiem cluster ontwikkelt zich bovendien naast de visserij met een
Utrecht
Noord-West Veluwe
servicehaven en opleidingsfaciliteiten
Amsterdam en de regio Utrecht (verbreding A27).
― in Flevoland vestigen zich hoogwaardige
Vanuit onze regionale oriëntatie en onze verbin-
werkgelegenheid en kennis op het gebied
dende positie willen we samen met u werken aan
van technologie en mobiliteit: het Natio-
•
•
Voor een voedselproducent en logistieke
een verbetering van alle verbindingen met de
hotspot is goede bereikbaarheid via de weg,
naal Lucht- en Ruimtevaart centrum (NLR),
omliggende regio’s zoals Utrecht, Amersfoort
het water en het spoor een randvoorwaarde.
de Duits-Nederlandse Windtunnel (DNW)
en Zwolle
Een verbetering van alle verbindingen met
en het Mobiliteit en infrastructuur Testcen-
•
het ontwikkelen van het OV-netwerk
omliggende regio’s is hiervoor essentieel.
trum (MITC) inclusief Rijksdienst voor het
•
de doorontwikkeling als logistieke hotspot.
Hiervoor vragen wij uw aandacht en commit-
wegverkeer (RDW). Met HBO Windesheim
ment.
en de Aeres Hogeschool kent onze regio gekwalificeerde HBO-opleidingen die zich verder ontwikkelen.
•
Samen met onze partners stimuleren we de discussie over de bereikbaarheid van de Randstad, Utrecht en Noord Nederland.
16
17
FLEVOLAND PAKT AAN EN PAKT DOOR
paars 3x
•
Ons vestigingsklimaat is uitstekend door
ONS AANBOD
― beschikbare ruimte
Flevoland is gemaakt voor oplossingen.
― een prachtige leefomgeving met recreatieve
― ondernemende en creatieve inwoners ― flexibiliteit van de arbeidsmarkt
We benutten kansen en denken in mogelijk-
en toeristische mogelijkheden aan de
heden, ook in deze coronatijd. Dat zit in ons
oostrand, landschapskunst en natuur, zoals
DNA. We zetten dan ook ons noodfonds om
het Nationaal Park Nieuwland, inclusief de
naar langetermijninvesteringen voor sociaal-
Markerwadden.
economische versterking. •
geel 4x
We treffen structurele maatregelen voor een
Flevoland heeft het excellente klimaat voor
duurzame en minder conjunctuurgevoelige
innovaties, zoals in circulaire bedrijvigheid
economie in de regio. We zien goede mogelijk-
en smart mobility. We bieden ruimte voor
heden voor de ontwikkeling van een circulaire
experiment – letterlijk en figuurlijk - want de
economie en innovatieve landbouw.
Flevolander wil aanpakken en doorpakken.
Urk
Emmeloord
•
De logistieke en verbindende functie van Flevoland en de structuurversterking van de regionale werkgelegenheid realiseren we door maritieme havenvoorzieningen en de bedrijvig-
Lelystad
heid op en rond een vergrote luchthaven
Dronten
Almere
Lelystad.
Zeewolde
18
19
•
Daarnaast investeren we samen met het
•
bedrijfsleven in flexibiliteit van onze regionale
schappij Flevoland de status van ROM gekregen.
arbeidsmarkt en in opleidingen die ondersteu-
Daarmee kunnen we met het Rijk slagvaardiger
nend zijn aan ons economisch profiel. We maken
investeren in de regionale economie. Met de
werk van talent door om- en bijscholing naar
nodige financieringsinstrumenten kunnen we de
nieuwe onderdelen van de economie.
economie gerichter versterken en ondersteunen
Met vele partners werken we aan programma’s
we de vestiging van bedrijven in onze regio.
•
SAMEN KOMEN WE VERDER
•
Om kansen in de circulaire economie te verzilveren is het belangrijk dat er ruimte komt om te experimenteren met innovaties en kennisontwikkeling. Ruimte voor pilots en scale-ups moet de innovaties van morgen de kans geven tot wasdom te komen.
Als regio investeren we in de ontwikkeling van onze Human Capital Agenda.
voor onze beroepsbevolking (Human Capital Agenda). Zo streven we naar voldoende werk-
•
Kortgeleden heeft onze Ontwikkelingsmaat-
•
We investeren als regio in duurzame economische versterking. Om onze werkgelegenheid
Flevoland kent een gebiedsgerichte aanpak om
nemers voor innovatieve bedrijvigheid en een
het stikstofvraagstuk te verkleinen, waardoor ge-
Samen met u willen we:
structureel te verbeteren hebben we oog voor
aantrekkelijk vestigingsklimaat, zowel voor
biedsontwikkelingen en bouwprojecten mogelijk
•
investeren in (hoogwaardige) werkgelegen-
human capital in relatie tot transities zoals
afgestudeerden als voor bedrijven.
worden gemaakt.
heid en een aantrekkelijk woonklimaat voor
energie-, klimaat- en duurzaamheidsdoel-
hoger opgeleiden. Dit kunnen we onder
stellingen en de digitalisering van de samen-
Met de beschikbaarheid van een glasvezelinfra-
andere bereiken door te investeren in de
leving. Met het Rijk willen we afspraken
structuur in ons hele buitengebied zijn nieuwe
voorzieningen en door bedrijven te stimule-
maken over behoud en ontwikkeling van
mogelijkheden binnen handbereik, die bijdragen
ren zich in Flevoland te vestigen, aansluitend
werkgelegenheid in de diverse transities.
aan de leefbaarheid in het landelijk gebied.
bij de bestaande arbeidsmarkt en de nieuwe economie •
ruimte creëren om te experimenteren zodat de innovaties van morgen de kans krijgen tot wasdom te komen
•
de experimentele combinatie van de landelijke topsectoren Logistiek, Agri & Food, Energie en Water & Maritiem ondersteunen.
20
21
lichtgroen 3x
FLEVOLAND IS DÉ PRODUCENT VAN DUURZAME ENERGIE
•
We hebben de ambitie om klimaatneutraal te
ONS AANBOD
worden. Dat onderscheidt ons niet van andere
De overgang van fossiele brandstof naar de
Klimaatakkoord: Flevoland produceert in 2030
toepassing van alternatieve energiebronnen
een aanzienlijk deel van de landelijke opgave.
regio’s. Wel zijn we trots op onze bovengemiddelde bijdrage aan de uitvoering van het
vraagt het uiterste van overheden, maatschap-
geel 4x
pelijke organisaties, bedrijfsleven en inwoners.
lichtgroen lichtgroen3x3x
•
In Flevoland hebben alle partijen de aanpak van
De opgave is niet alleen de productie van vol-
deze ambitie vastgelegd in de eerste Regionale
doende hernieuwbare energie, maar gaat ook
Energie Strategie. De opgave beperkt zich niet
over het denken en doen voor een haalbare en
tot de productie van voldoende hernieuwbare
betaalbare aanpak van klimaatopgave.
energie, maar gaat ook over een haalbare en betaalbare aanpak van de klimaatopgave: het reduceren van de uitstoot van broeikasgassen, zoals CO2.
Urk
Emmeloord
•
In de voedselproducerende sectoren (landbouw, tuinbouw en visserij) wordt stevig geïnvesteerd in duurzaamheid en energieneutraliteit.
Lelystad Dronten
Almere
Zeewolde
22
23
•
SAMEN KOMEN WE VERDER
De woonopgave voor Flevoland biedt de
•
We doen een beroep op het Rijk om er voor te
kans om in te zetten op echt duurzame
zorgen dat er een toereikend energienetwerk
gebiedsontwikkeling met woningen en buurten
(infrastructuur) is. Wij kunnen duurzame energie
die niet alleen energieneutraal zijn, maar ook
leveren, dan moet de afzet van deze energie ook
CO2-neutraal, circulair en klimaatbestendig.
(duurzaam) mogelijk zijn.
Met het Rijk willen we afstemmen hoe we deze Alle partijen zijn, ieder vanuit zijn eigen verant-
verandering tot stand kunnen brengen.
woordelijkheid, gezamenlijk verantwoordelijk voor de uitvoering van deze ambitie. Dat vraagt
•
In de plannen vanuit het Rijk en Europa willen wij graag participeren en onze regionale
•
Om een toekomstbestendige leefomgeving te
opgaven aanpakken. Klimaatdoelen en energie-
om afstemming, gedragen keuzes en continuïteit
realiseren moet worden geïnvesteerd in de
transitie gaan daarbij samen.
in de gekozen oplossingsrichting.
verduurzaming van de bestaande woningvoorraad. Met het Rijk willen we mogelijkheden
Daarom
onderzoeken om hierin extra te investeren,
•
willen wij participeren in plannen vanuit het
bijvoorbeeld via social return on investment.
Rijk en Europa en onze regionale opgaven
Ook zien we mogelijkheden om via omscholing
aanpakken
of bijscholing de regionale arbeidsmarkt in te
doen we een beroep op uw inzet voor een
zetten voor deze verduurzamingsopgave.
toereikend energienetwerk en -infrastructuur
Waar dat helpt vragen we regelruimte om deze
vragen wij om regelruimte en een adequaat
opgave mogelijk te maken.
• •
financieringsinstrumentarium voor een toekomstbestendige leefomgeving om bestaande woningen te verduurzamen en nieuwe woningen CO2-neutraal te bouwen.
•
De uitvoering van de RES vraagt om een ‘rollende agenda’ en daar zijn we samen verantwoordelijk voor. Daarom is het belangrijk dat we, ieder vanuit eigen verantwoordelijkheid, de afstemming zoeken en commitment geven op de keuzes die we maken. Daarmee kunnen we samen de ambities uit de RES tot uitvoering brengen.
24
25
26
27
Memo aanpak lobbytraject tbv Flevodeal najaar 2021 Doel: Korte termijn: Aandacht voor Flevoland in het regeerakkoord (“haakjes”) en bij ministeries tbv nieuwe ministers, en departementen. Iets langere termijn: Voedingsbodem leggen voor een samenwerkingsdeal najaar ‘21
Inzet: Hoofdboodschap: Flevoland versnellingsregio voor toekomstgericht en duurzaam bouwen en verbouwen. Kernboodschappen: Toekomstgericht bouwen aan een samenleving in balans & Voldoende en veilig voedsel, van pilots naar mainstream. Focus, vorm te geven ‘fiches’: a) Woonopgave (opschalen van duurzame en integrale bouwopgave) b) Transitie landbouw (feeding the city/korte ketens) c) Concrete ‘triggers’ bv. Houtbouw Warande, multifunctioneel datacenter Nodig: Experimenteerruimte – (van RVB naar ROB) Balans wonen – werken – samenleving. Geïntegreerde aanpak Financiële arrangementen
Aanpak: Gesprekken op rijksniveau: a) BZK, RVB, LNV – vervolg op gesprek datacenter en zonneweide - initiatief bij Hans Tijl en Eric Jan van Kempen. b) BZK (Chris Kuipers & vertegenwoordiging regio) - initiatief bij Berenschot (Hans vd Werff) c) Coördinatiegroep ministeries (4 SG’s en 2 Dg’s) - hoe kunnen we verbinding leggen? Insteek korte termijn is om draagvlak te krijgen voor een brede ‘Flevodeal’. Waarbij rijk en regio gezamenlijk de schouders zetten onder een aantal opgaven en daarbij willen in te zetten op het opschalen en versnellen van de oplossingen. Vervolgstap is het daadwerkelijk uitwerken van de ‘Flevodeal’ uitgaande van integrale opgaven, werken als een overheid en toewerken naar een kaartbeeld. In dat traject willen we zicht krijgen op & afspraken maken over de randvoorwaarden en zullen we ook de samenhang met andere trajecten (o.a. MRA, LNL, regiodeel Noordelijk Flevoland, RRAAM) goed in beeld moeten brengen en houden. Versterken en benutten politieke netwerken a) Concrete tekstvoorstellen voor regeerakkoord via partijlijnen b) Versterken netwerk, contact leggen met nieuwe en blijvende kamerleden uit Flevoland c) Flevodebat Politiek handwerk, ondersteund door lobbyist en bestuursadviseurs
1
Investeren in regionale samenwerking (kopgroep gemeenten) a) bestuurlijke kopgroep – afspraken over inzet naar rijk en voorbereiding Flevolandse conferentie over ‘schuurpunten’ b) ambtelijke contactgroep – afstemming op regioniveau Lopend traject aangestuurd door Cora Smelik Insteek is om de onderlinge samenwerking te versterken, zodat we als regio meer als eenheid optreden en eenzelfde geluid laten horen. Bij voorkeur lopen we qua inhoud telkens net een stapje voor op gesprekken met het rijk.
Inhoudelijke focus, hoofdboodschap, kernboodschap en lobbyfiches. Hoofdboodschap: Flevoland als regio waar nationale opgaven versneld kunnen worden opgepakt en pilots kunnen worden opgeschaald. Twee kernboodschappen: (focuspunten) a) Woningbouwopgave: Toekomstgericht bouwen aan een samenleving in balans b) Voldoende en veilig voedsel. Flevoland als innovatieve voedseltuin voor de randstad. Fiches: (verdere concretisering van aanbod en vraag). NB. Dit zijn ‘levende’ documenten die de komende tijd verder aangescherpt en verdiept kunnen worden. Vooralsnog is een fiche uitgewerkt, en een fiche in voorbereiding. 1. Woonopgave. Snelle en duurzame bouw op grote schaal. Deze fiche is samen met de regiopartners uitgewerkt en hier is in de bijeenkomt van de bestuurlijke kopgroep van gemeenten en waterschap mee ingestemd. 2. Voedsel voor de stad. Een duurzaam metropolitaan voedselsysteem door emissieloos en datadriven kringlooplandbouw Deze fiche is in voorbereiding, in samenwerking met de medewerkers die bezig zijn met landbouw meerdere smaken. Deze gaat in op concrete voorstellen voor experimenteergebieden, enerzijds gericht op de consument (korte ketens) en anderzijds op de producent (smart farming). In het verlengde van het manifest zijn aanvullend nog fiches in voorbereiding die aansluiten bij de thema’s: Flevoland verbindt, Flevoland pakt aan en pakt door, Duurzame energie.
2
Concept hoofdboodschap en kernboodschappen Flevoland versnellingsregio voor toekomstgericht en duurzaam bouwen en verbouwen. In het Manifest Wij zijn Flevoland! hebben de gezamenlijke Flevolandse overheden een aanbod gedaan aan het rijk om – letterlijk – ruimte te geven voor de doorontwikkeling van een aantal belangrijke maatschappelijke vragen. Onze focus ligt op de woonopgave en de (door)ontwikkeling van een samenleving, en duurzame voedselvoorziening en de landbouwtransitie. Flevoland is waardevol voor deze nationale opgaven om meerdere redenen. • Flevoland ligt centraal en verbindt belangrijke economische regio’s; • De ruimtelijke druk in Flevoland is lager dan in omliggende regio’s, maar om alle opgaven te realiseren zet ook Flevoland in op zuinig ruimtegebruik; • Flevolanders zijn aanpakkers en doorpakkers, we denken in mogelijkheden en kansen; • Flevoland is in staat om nieuwe ontwikkelingen en innovaties, op te schalen en repliceerbaar te maken. Flevoland is ooit ontwikkeld om oplossingen te bieden voor voedselproductie en wonen. Een coalition of the willing van overheden en andere partijen in Flevoland staat klaar om de kennis en ervaring bij de totstandkoming van Flevoland in te zetten voor duurzame, integrale doorontwikkeling. Wij vragen het Rijk om hierin mee te doen.
De bijzondere positie van het Rijksvastgoedbedrijf in onze regio maakt het mogelijk om juist hier te experimenteren met een toekomstig Rijksontwikkelbedrijf, en daarmee de gewenste versnelling te realiseren.
3
Kernboodschap 1 Toekomstgericht bouwen aan een samenleving in balans De gezamenlijke Flevolandse overheden willen vaart maken met de aanpak van de opgaven waar Flevoland voor staat. Door een aanzienlijk deel van de nationale woonopgave op een integrale wijze op te pakken kunnen we aan Nederland laten zien wat er mogelijk is. Flevoland is een landingsplek voor een groot aantal nauw verbonden opgaven. De realisatie van nieuwe woningen moet kwaliteit toevoegen aan de reeds bestaande samenleving. Op verschillende schaalniveaus kan in de vorm van pilots en proeftuinen worden geëxperimenteerd met het combineren en integreren van verschillende opgaven. Circulair, zorggericht, klimaatbestendig, levensloopvolgend, energieneutraal, wonen en werken in balans. We kunnen succesvolle pilots snel opschalen naar grote volumes, waardoor het ook voor kennisinstituten en marktpartijen interessant is om te leren van de ervaringen en deze elders toe te passen. Flevoland als leerwerkplaats voor technisch geschoolde jongeren, van alle niveaus. Het rijk kan hieraan bijdragen door een maximale inzet van benodigd instrumentarium, inclusief de inzet van het RVB. Zowel de inzet van grondposities als omvorming van leegstaande of verouderde kantoorlocaties kan aan de orde zijn.
Kernboodschap 2 Voldoende en veilig voedsel. Van pilots naar mainstream Nederland staat voor de grote opgave van een toekomstbestendige ontwikkeling van het landelijk gebied. Stikstof, fosfaat, biodiversiteit, bodemkwaliteit, bodemdaling, klimaat, voedselveiligheid, energiebehoefte, landschappelijke kwaliteit, een scala aan opgaven die met elkaar samenhangen en vragen om duurzame transities. In Flevoland, dat gemaakt is voor de landbouw, wordt volop geëxperimenteerd met slimme innovaties en verschillende vormen van landbouw. Daarbij richten we ons op de consument door gezond en veilig voedsel via korte ketens snel naar de gebruikers te kunnen krijgen. Ook richten we ons op de producent. Flevoland is reeds koploper in de biologische landbouw, en experimenteert met nieuwe gewassen, verbetering van bodemkwaliteit, hydrocultures en andere ‘smaken’. Met initiatieven als de boerderij van de toekomst, de Flevocampus en de Floriade in 2022, met thema’s als feeding the city en greening the city, zetten we niet alleen in op het verkrijgen van kennis, maar ook op het verspreiden en uitdragen, om zo bij te dragen aan het versnellen van de landbouwtransitie.
Het rijk heeft een bijzonder positie als een van de grootste grondeigenaren in Flevoland en heeft daarmee volop mogelijkheden om samen met de regio de kansrijke innovaties verder te brengen en uit te bouwen naar nieuwe, adaptieve businessmodellen.
4
Fiche Onderwerp: Snelle en duurzame bouw op grote schaal
1. Wat is de maatschappelijke opgave? Nederland kampt met een zeer groot tekort aan woningen. Het nieuwe kabinet heeft te maken met een woonopgave van 1 miljoen nieuwe woningen. De effecten van de woningbouwtekorten zijn ook zichtbaar in Flevoland. We zien een grote beweging van het oude land naar het nieuwe land en tegelijkertijd zijn er onvoldoende (betaalbare) woningen beschikbaar voor de Flevolandse starter. En Flevoland wil aan deze opgave een forse bijdrage leveren. Snel en veel huizen bouwen is niet voldoende. Om Flevoland op een toekomstbestendige manier te laten groeien moet ook geïnvesteerd worden in de kwaliteit van de leefomgeving en het voorzieningenniveau, zoals onderwijs en zorg. Nieuwe woningen moeten bovendien duurzaam en betaalbaar zijn, waarbij circulair bouwen een uitgangspunt is. De woonlocaties moeten goed ontsloten en bereikbaar zijn, klimaatbestendig en met voldoende groenvoorzieningen en natuur. Dit is een gezamenlijke uitdaging die creativiteit en daadkracht vergt.
2. Wat is de voorgestelde aanpak? Om deze maatschappelijke opgave succesvol aan te pakken stelt Flevoland een intensieve samenwerking tussen de decentrale overheden en het Rijk voor. Daarbij kan een regelarme zone ruimte bieden voor creativiteit en inventiviteit voor bijvoorbeeld klimaatadaptieve aanpak en circulair bouwen. Deze brede opgave vraagt om een gebiedsgerichte benadering.
3. Wat biedt Flevoland, wat kan Flevoland zelf doen? Flevoland – de provincie en haar gemeenten – heeft berekend dat de komende jaren in de provincie onder voorwaarden ten minste 100.000 woningen te bouwen zijn. In Nederland is er geen regio waar de woningbouw zo snel en zo grootschalig ter hand kan worden genomen als in Flevoland. Dat komt doordat hier de fysieke én de mentale ruimte is die daarvoor nodig is. Deze opgave kunnen en willen wij aanpakken in samenhang met andere opgaven (klimaat, energie, water, landbouw, circulariteit en dergelijke). Bovendien is een
aanzienlijk deel van de grond eigendom van het Rijk. En Flevoland beschikt over veel kennis en ervaring met het leveren van aanzienlijke woningbouwinspanningen in een relatief korte tijdspanne. De woningnood is het grootst in de verstedelijkte gebieden, de Metropool Regio Amsterdam (MRA) in het bijzonder. Een deel van de oplossing ligt dichtbij, in Flevoland. De meerzijdige oriëntatie geeft Flevoland bovendien een interessante schakelfunctie tussen de Randstad en de florerende regio’s Zwolle, Groningen en Hengelo/Almelo/Enschede. Als nieuw land biedt Flevoland bij uitstek een mentaliteit gericht op realisatie en op samenwerking, een bevolking met enthousiasme voor vernieuwen, innoveren en experimenteren. Op vele andere terreinen heeft Flevoland binnen Nederland (en ook daarbuiten) ervaring met de rol van demonstratiegebied en een grootschalig maatschappelijk praktijklaboratorium. 4. Wat vraagt Flevoland van het kabinet en van het Rijk? Flevoland wil meer dan stenen stapelen. We bouwen huizen, maar vooral een samenleving! Juist in Flevoland is het van groot belang om te investeren in een duurzame leefomgeving met bijbehorende voorzieningen. De bevolkingsgroei in Flevoland is groot, wat vraagt om een evenwichtige ontwikkeling van wonen, bereikbaarheid, onderwijs, werk, zorg en welzijn..
Gezien de korte tijd waarin Flevoland is ontwikkeld, hebbeneft het voorzieningenniveau, de infrastructuur en de werkgelegenheid geen gelijke tred gehouden met de woningbouwproductie. Woningbouw zal daarom hand in hand dienen te gaan met een evenwichtige ontwikkeling van voorzieningen zoals op onderwijsgebied en sociaal cultureel gebied. Ook de woon/werk balans problematiek kan alleen maar in gezamenlijkheid worden aangepakt. De bereikbaarheid van woonlocaties moet geregeld zijn. De verwachting is dat, op basis van de huidige ontwikkelingen, de snelwegen en spoorverbindingen met de MRA in 2030 overbelast raken. De centrale ligging van Flevoland vraagt om een alzijdige ontsluiting, waarbij In de bestaande plannen is daarom een IJmeerverbinding nodig is om de ontsluiting van de provincie in de richting van de MRA te garanderen. Een verdere woningbouwversnelling heeft effect op deze verwachting, afhankelijk van de oriëntatie en richting waarin als eerste gebouwd wordt. Om de brede woonopgave in Flevoland mogelijk te maken en de verbindingsfunctie met omliggende regio’s in te vullen is ook onderzoek naareveneens de Lelylijn noodzakelijk, waarbij de intercitystatus van Almere en Lelystad noodzakelijk is. Alleen dan zal de schakelfunctie van Flevoland voluit kunnen worden ingezet met de Randstad, Regio Zwolle en Noord-Nederland.
Het Rijk zal naast regie bij de woonopgave ook de financiële en juridische randvoorwaarden goed moeten oppakken. De bijzondere positie van het Rijksvastgoedbedrijf in onze regio maakt het mogelijk om juist hier in onze regio te experimenteren met een toekomstig Rijksontwikkelbedrijf. Verder denken wij aan een regelarme zone voor innovatieve toepassingen van materialen en ruimte in de toepassing van fiscale en bouw- en milieutechnische normen. Het realiseren van een opgave van ten minste 100.000 of zelfs 150.000 woningen kan alleen indien Rijk en regio (Flevoland) de handen echt in elkaar slaan, zich in vertrouwen aan elkaar verbinden, en vorm en inhoud geven aan een langjarige overeenkomst. Concreet betekent dat een akkoord dat langjarig en meersporig is, en integraal en coherent, vanuit een ’één overheid’-visie. De RRAAM-overeenkomst uit 2013 met een gezamenlijke regionale investeringsagenda zou hiertoe model kunnen staan. Zo’n akkoord of convenant vergt stroomlijning van (Rijks)overheden, denkend over de ‘eigen schutting’ heen.
5. Tekstsuggestie voor nieuw regeerakkoord “Samen met de regio Flevoland start het kabinet een pilot voor een versnellingsregio waarbij verhoging van het bouwtempo wordt uitgevoerd in samenhang met de sociaal maatschappelijke -en transitieopgaven die daarbij komen kijken. Het Rijk zet daarmee in op een duurzame samenwerking die van cruciaal belang is bij de landelijke woningbouwopgave. Het tot Rijksontwikkelbedrijf omvormen van het Rijksvastgoedbedrijf kan hierbij een belangrijke rol spelen.”
Wij zijn Flevoland! Onderwerp: uw deelname aan de Tweede Kamerverkiezing
Geachte heer, mevrouw, Met veel waardering hebben wij gelezen dat u zich verkiesbaar hebt gesteld voor de Tweede Kamer. Wij zijn zeer blij met mensen zoals u, die zich met hart en ziel willen inzetten voor de publieke zaak en om Nederland nog beter, mooier en sterker te maken. Extra blij zijn we vanwege het feit dat u een Flevolander bent. Fijn immers dat ook Flevolanders een rol vervullen in en vanuit de Tweede Kamer. Wij schrijven u deze brief omdat wij trots zijn op Flevoland en ons vanuit onze rollen en verantwoor delijkheden volop inzetten voor Flevoland. Met deze inzet proberen wij elke dag bij te dragen aan dat betere, mooiere en sterkere Nederland. Daarom willen wij met u in contact komen en regelmatig met u in contact blijven. Wij zijn Flevolandse bestuurders, vertegenwoordigers van de colleges van Gedeputeerde Staten van de provincie Flevoland, van de colleges van Burgemeester en Wethouders van de zes Flevolandse gemeenten en van het dagelijks bestuur van het Waterschap. Flevoland is een pracht van een provincie, met een unieke geschiedenis en met unieke kenmerken en kwaliteiten. Een gebied met een geheel eigen cultuur en mentaliteit. Met een, ook mondiaal gezien, innovatieve en sterke, duurzame landbouwsector die cruciaal is voor de voedselvoorziening, ook voor de toekomst. Een gebied dat in Nederland voorop loopt met duurzame energieopwekking.
Waar in hoog tempo nieuwe steden zijn verrezen en nieuwe samenlevingen, nieuwe gemeenschappen zich hebben ontwikkeld, “opgebouwd” door de Flevolanders zelf. Een gebied waar we vanuit volle overtuiging inzetten op duurzaamheid en verduurzaming. En wat op allerlei manieren een heel bijzondere relatie heeft met water en met visserij. Met unieke nieuwe natuur, van Nationaal Park Nieuw Land tot het Horsterwold. Flevoland biedt bovenal volop mogelijkheden en kansen. Flevoland getuigt van menselijke visie en ambitie, van durf, dadendrang en doorzettingsvermogen en van creativiteit en inventiviteit. Redenen genoeg dus om trots te zijn op Flevoland. Op vele terreinen is Flevoland een uiterst interessant en relevant experimenteergebied gebleken waar ideeën en visies, dromen en ambities zich grootschalig laten omzetten in realiteit. Flevoland leent zich voor pilots en voor opschaling in de realisatie van innovaties. Flevoland biedt immers fysieke en mentale ruimte. De provincie wordt niet gehinderd door de ballast van het verleden en het wordt gekenmerkt door een doe-mentaliteit en door een wil tot samenwerking. Wij zijn Flevoland! Onze provincie heeft zeer veel te bieden en wil ook graag bijdragen aan de toekomst van Nederland. Die verbinding zoeken we vol enthousiasme en overtuiging. We hebben daarbij de nadrukkelijke wens om onze mooie regio als geheel goed vorm te geven.
We bouwen een toekomstbestendige maatschappij waar het goed wonen, werken en recreëren is. Die ambitie waarmaken kunnen we niet alleen, we werken met u samen vanuit de gedachte van één overheid. De dialoog hierover zoeken wij dan ook met u op. Aan die samenwerking willen wij onze steen bijdragen. Ons aanbod aan Nederland hebben wij vastgelegd in het manifest Wij zijn Flevoland!. Langs deze weg bieden wij dit manifest ook aan u aan. Hopelijk spreekt de boodschap u aan en vindt die bood schap zijn weg en vertaling in uw toekomstige politieke werkzaamheden. Graag blijven we met u in contact en nodigen wij u hierbij uit voor mooie werkbezoeken en gesprekken in uw thuisregio om samen verder aan Flevoland te bouwen. Tenslotte willen wij u bijzonder veel succes toewensen bij het realiseren van uw eigen dromen en visies.
Namens de Flevolandse gemeenten, Waterschap Zuiderzeeland en provincie Flevoland
Leen Verbeek Commissaris van de Koning in Flevoland
Provincie Flevoland
Commissaris van de Koning
Tweede Kamer der Staten-Generaal Fractie WD De heer U. EUian Postbus 20018 2500 EA 'S-GRAVENHAGE
Verzenddatum
Aantal bijlagen
Uw kenmerk
Ons kenmerk
2772505 Onderwerp
Tweede Kamer en Flevoland Geachte heer EUian,
Graag wil ik u van harte feliciteren met uw persoonlijk succes bij de recente Tweede Kamerverkiezingen en uw nieuwe plaats in de Tweede Kamer. Dat wens ik u niet alleen persoonlijk maar ook nadrukkelijk namens ons college en mijn medebestuurders van de gemeenten in Flevoland en het waterschap. Wij wensen u heel veel plezier en succes toe in deze nieuwe functie. Wij vinden het mooi dat we met u ook een Flevolander in de Tweede Kamer hebben gekregen. We zouden in voorkomende gevallen graag contact met u leggen, wanneer er voor Flevoland belangrijke onderwerpen spelen in de Tweede Kamer of daar volgens ons geagendeerd zouden moeten worden. Wij houden graag regulier contact met u om u op de hoogte te brengen en te houden van actuele en relevante ontwikkelingen in ons gebied maar eveneens om van u signalen te mogen ontvangen over voor Flevoland relevante ontwikkelingen in het Haagse.
Om daar een begin mee te maken, nodigen we u uit voor een (digitaal) werkbezoek aan de provincie Flevoland. We zullen u daarvoor binnenkort benaderen om een geschikte datum en tijd te kiezen. Daarbij horen wij ook graag uw wensen en suggesties voor de inhoudelijke programmering van dit werkbezoek. Tenslotte lijkt het mij op zijn plaats met u te delen dat uw nieuwe fractiegenote Bente Becker tot nu toe als een Flevolandse contactpersoon fungeert binnen de WD Tweede Kamerfractie. Zij is geboren in Dronten, heeft gewoond in Almere, en heeft grootouders in de Noordoostpolder. Nu u als ‘echte’ Flevolander in de fractie zit, ben ik ervan overtuigd dat u met Bente Becker tot een helder samenspel zult komen.
Ik kijk zeer uit naar een vruchtbare en plezierige werkrelatie met u, en alle andere bestuurders in Flevoland met mij. X Met vriendelijke groet
Leen Verbi Postbus 55 8200 AB Lelystad
Telefoon <0320-265 650)
Verbeek@flevoland.nl
Provincie Flevoland
Commissaris van de Koning
Tweede Kamer der Staten-Generaal Fractie Partij voor de Dieren Mevrouw L. Vestering Postbus 20018 2500 EA 'S-GRAVENHAGE
Verzenddatum
Aantal bijlagen
Uw kenmerk
Ons kenmerk
2772514 Onderwerp
Tweede Kamer en Flevoland Geachte mevrouw Vestering, Graag wil ik u van harte feliciteren met uw persoonlijk succes bij de recente Tweede Kamerverkiezingen en uw nieuwe plaats in de Tweede Kamer. Dat wens ik u niet alleen persoonlijk maar ook nadrukkelijk namens ons college en mijn medebestuurders van de gemeenten in Flevoland en het waterschap. Wij wensen u heel veel plezier en succes toe in deze nieuwe functie. Wij vinden het mooi dat we met u ook een Flevolander in de Tweede Kamer hebben gekregen. We zouden in voorkomende gevallen graag contact met u leggen, wanneer er voor Flevoland belangrijke onderwerpen spelen in de Tweede Kamer of daar volgens ons geagendeerd zouden moeten worden. Wij houden graag regulier contact met u om u op de hoogte te brengen en te houden van actuele en relevante ontwikkelingen in ons gebied maar eveneens om van u signalen te mogen ontvangen over voor Flevoland relevante ontwikkelingen in het Haagse.
Om daar een begin mee te maken, nodigen we u uit voor een (digitaal) werkbezoek aan de provincie Flevoland. We zullen u daarvoor binnenkort benaderen om een geschikte datum en tijd te kiezen. Daarbij horen wij ook graag uw wensen en suggesties voor de inhoudelijke programmering van dit werkbezoek.
Ik kijk zeer uit naar een vruchtbare en plezierige werkrelatie met u, en alle andere bestuurders in Flevoland met mij.
Met vriendelijke groet,
Leen Verheel
Postbus 55
8200 AB Lelystad Telefoon (0320-265 650)
Verbeek@flevoland. nl
CONCEPT Brief (in)formateur Onderwerp: Flevoland als versnellingsregio!
Geachte …,
Met de opdracht van de Tweede Kamer om de vorming van een nieuw kabinet voor te bereiden heeft u een grote verantwoordelijkheid gekregen in de ontwikkeling van onze samenleving. Wij wensen u daarbij veel wijsheid. Als regio zijn we bereid een actieve bijdrage te aan de toekomst van Nederland. Als Flevolandse bestuurders - vertegenwoordigers van de colleges van Gedeputeerde Staten van de provincie Flevoland, van de colleges van Burgemeester en Wethouders van alle Flevolandse gemeenten en van het dagelijks bestuur van het Waterschap - zetten wij ons in voor deze toekomst. Dit doen wij vanuit de ambities en verantwoordelijkheden voor de maatschappelijke opgaven en transities waar wij in Flevoland voor staan. Flevoland als versnellingsregio De Tweede Kamer heeft in februari 2020 met de motie ‘Koerhuis’, alsook de motie Ronnes/Van Eijs, aan het kabinet gevraagd om in overleg met ons als regio te bekijken of in Flevoland 100.000 woningen gebouwd kunnen worden. In recente uitgebrachte moties wordt eveneens een beroep op Flevoland gedaan. Deze uitdaging hebben we gezamenlijk opgepakt. We willen ook het nieuwe kabinet graag helpen deze moties uit te voeren. Daarbij gaat het wat ons betreft niet alleen om de aantallen woningen, we willen niet alleen stenen stapelen, maar we willen op een toekomstbestendige manier bouwen aan een krachtige en weerbare maatschappij.
Dat willen we doen op een wijze die opschaalbaar is voor heel Nederland. Flevoland is een pracht van een provincie, met een unieke geschiedenis en met unieke kenmerken en kwaliteiten. Op vele terreinen is Flevoland een uiterst interessante en relevante regio waar ideeën en visies, dromen en ambities zich grootschalig laten omzetten in realiteit. Flevoland leent zich door fysieke en mentale ruimte voor pilots en voor integrale, duurzame en snelle opschaling in de realisatie van innovaties. Manifest Wij zijn Flevoland! In het manifest Wij zijn Flevoland! hebben wij aangegeven wat onze provincie te bieden heeft en wil en kan bijdragen aan de toekomst van Nederland. Die verbinding zoeken we vol enthousiasme en met overtuiging. Flevoland geeft ruimte voor het versnellen en verbinden van de grote maatschappelijke opgaven en de transities van deze tijd. Wij zijn een regio waar nationale opgaven versneld kunnen worden opgepakt en pilots kunnen worden opgeschaald. We hebben daarbij de nadrukkelijke wens om onze mooie regio als geheel evenwichtig, duurzaam en aantrekkelijk vorm te geven. We bouwen een toekomstbestendige maatschappij waar het goed wonen, werken en recreëren is. Die ambitie willen we graag waarmaken samen met het rijk, vanuit de gedachte van één overheid.
Samen komen we verder Door als rijk en regio samen op te trekken kunnen we meer snelheid maken en ook een praktijkinnovatiegebied zijn. De bijzondere positie van het Rijksvastgoedbedrijf in onze regio maakt Flevoland aantrekkelijk om in een helder afgebakend gebied te verkennen wat de meerwaarde kan zijn van een Rijksontwikkelbedrijf. Zowel voor een verhoging van het bouwtempo – in samenhang
met de sociaal maatschappelijke -en transitieopgaven - als voor de transitie van de landbouw en voedselvoorziening kan Flevoland bijdragen aan de gewenste versnelling. Langs deze weg bieden wij u ons manifest Wij zijn Flevoland! aan. Wij hopen dat u het wilt delen met de partijen die gaan werken aan een nieuw regeerakkoord met het aanbod vanuit bestuurlijk Flevoland om samen met het rijk, als één overheid te werken aan oplossingen voor nationale opgaven, die tegelijkertijd bijdragen aan een mooie en krachtige samenleving in Flevoland. Namens de Flevolandse gemeenten, Waterschap Zuiderzeeland en provincie Flevoland