D11 00 Memo Regionale werkagenda Flevoland AZWA 2027-2029

Memo aan de Raad Aan: | De raad van gemeente Noordoostpolder Van: | Het college van B&W Datum: | 16 september 2026 Onderwerp: | Regionale werkagenda Aanvullend Zorg- en Welzijnsakkoord Flevoland 2027-2029 Aanleiding Op 15 september 2026 heeft het college ingestemd met de ‘Werkagenda Aanvullend Zorg | -en Welzijnsakkoord Flevoland 2027-2029’ hierna te noemen werkagenda AZWA. Wij informeren u graag met deze brief. Integraal Zorgakkoord (IZA) en het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) U bent als raad de afgelopen jaren periodiek geïnformeerd over het IZA. Het IZA heeft als doel de zorg ook in de toekomst toegankelijk, kwalitatief goed en betaalbaar te houden. Zo is in juli 2023 het Regiobeeld Flevoland gedeeld en bent u in november 2023 geïnformeerd over de voortgang van de uitwerking van het IZA, waaronder de ontwikkeling van het Regioplan Flevoland en de bestuurlijke betrokkenheid daarbij | . In februari 2024 bent u geïnformeerd over het vaststellen van het Regioplan Flevoland als onderdeel van het IZA. Daarnaast bestaat het GALA waar u als raad eveneens over geïnformeerd bent de afgelopen jaren. Het GALA is een belangrijke samenwerking tussen de rijksoverheid, gemeenten, zorgverzekeraars en andere betrokken partijen.

| Het doel van dit akkoord is om eraan bij te dragen dat in 2040 een gezonde generatie opgroeit, leeft, werkt en woont in een gezonde leefomgeving met een sterk sociaal netwerk. Gemeenten ontvangen een specifieke uitkering (SPUK) van 2023 tot en met 2026 om de doelen lokaal uit te voeren. Aanvullend Zorg- en Welzijnsakkoord (AZWA) Het AZWA is op 8 december 2025 ondertekend door zorg- en welzijnsorganisaties en het ministerie van VWS en vormt een aanvulling op het IZA en GALA | . Ook het AZWA heeft als doel | de zorg in Nederland toeg | ankelijk e n betaalbaar te ho | uden. De afspraken uit IZA blijven bestaan en worden met de nieuwe afspraken versterkt en aangevuld. Het GALA loopt tot en met 2026. In het GALA is afgesproken dat een aantal onderdelen | geborgd worden in het AZWA | , zoals inzet op gezondheidsachterstanden en valpreventie. (VNG ledenbrief 11 juli 2025 en 22 april 2026) | . Centraal in deze transformatie staat het voorkomen van zwaardere zorgvragen door meer in te zetten op preventie, vroegsignalering, bestaanszekerheid en ondersteuning dichtbij inwoners. Dit wordt ook wel de ‘beweging naar de voorkant’ genoemd. Zorgvragers zullen eerder en beter worden geholpen. Hoe eerder iemand ‘aan de voorkant’ kan worden geholpen, hoe minder zwaar de belasting van de zorg en hoe lager de kosten voor de zorg zullen zijn.

Een belangrijk onderdeel van het AZWA is het versterken van de verbinding tussen het zorgdomein en het sociaal domein. Gemeenten, zorgverzekeraars, zorgaanbieders en welzijnsorganisaties werken daarvoor samen aan zogenoemde basisfunctionaliteiten en een ondersteunende regionale infrastructuur. Deze moeten ervoor zorgen dat inwoners sneller passende ondersteuning krijgen en dat organisaties beter samenwerken rondom complexe maatschappelijke en gezondheidsvraagstukken. Iedere regio en gemeente geeft hieraan invulling via basisfunctionaliteiten (D5) en een basisinfrastructuur (D6) ter ondersteuning van deze basisfunctionaliteiten. Een basisfunctionaliteit is een landelijk afgesproken, minimaal noodzakelijke functie op het snijvlak van het zorg- en sociaal domein en publieke gezondheid. Hiervoor zijn samenwerking en goede voorzieningen in de wijk en gemeente nodig. Dat vraagt een goede basisinfrastructuur. De basisfunctionaliteiten richten zich op mentale gezondheid, kansrijk opgroeien, gezonde leefstijl en vitaal ouder worden. Voor de uitvoering van het AZWA zijn zowel regionale als lokale middelen beschikbaar voor 2027- 2029. Om hier aanspraak op te kunnen maken, dient een door de colleges van de regiogemeenten Almere, Urk, Lelystad, Dronten en Noordoostpolder goedgekeurde werkagenda te zijn vastgesteld.

Hiermee bouwen we voort op wat we met het IZA en het GALA al hebben opgebouwd en gebruiken de AZWA-middelen om de gewenste transformatie te versnellen en uiterlijk 2030 een regionaal dekkend aanbod van basisfunctionaliteiten te realiseren. Werkagenda AZWA Met het opstellen van de werkagenda werken regio’s toe naar een regionaal dekkend aanbod van basisfunctionaliteiten in 2030. De werkagenda sluit aan op de regionale context, activiteiten die reeds in de regio zijn gerealiseerd én op afspraken die worden/zijn gemaakt binnen samenwerkingsverbanden en organisaties. Deze regionale werkagenda is opgesteld als aanvulling op het bestaande IZA Regioplan Flevoland, dat op 30 januari 2024 door het college is vastgesteld. De werkagenda AZWA Flevoland is opgesteld door de gemeenten Almere, Urk, Dronten, Noordoostpolder, Lelystad en preferente zorgverzekeraar (Zilveren Kruis) vanuit hun rol als financier in samenspraak met de regionale partners. Vanwege de gestelde termijn voor de aanvraag van de AZWA-middelen is gekozen voor het opstellen van een werkagenda op hoofdlijnen. Na toekenning van de middelen wordt deze verder uitgewerkt in een uitvoeringsagenda, waarin de ambities en voorgenomen activiteiten concreet worden uitgewerkt naar uitvoering.

Aan het eind van Q1 2027 wordt verwacht het eerste concept van de uitvoeringsagenda gereed te hebben Financiën Voor de samenwerkingsregio Flevoland zijn voor de uitvoering van regionale activiteiten middelen beschikbaar gesteld. Deze middelen zijn bedoeld voor onder andere de regionale coördinatie, samenwerking tussen gemeenten en zorg- en welzijnsaanbieders, het realiseren van basisfunctionaliteiten en de verdere uitwerking van de ambities uit het AZWA en het Hoofdlijnenakkoord (HLO). Voor Flevoland zijn de volgende bedragen beschikbaar gesteld: 2027 2028 2029 € 4.287.627 € 5.193.775 € 3.735.098 Voor 2027 is het voorstel gedaan de verdeling van de regionale AZWA middelen aan te laten sluiten bij de huidige verdeelsystematiek van het IZA. Daarbij wordt circa € 2.250.000 op basis van inwoneraantal verdeeld over de Flevolandse gemeenten ten behoeve van lokale uitvoering. Dit betekent voor Noordoostpolder bij benadering € 265.000. Deze verdeling staat los van de specifieke uitkering die gemeenten vanuit het Rijk ontvangen voor de lokale uitvoering van het AZWA en komt daar dus bovenop. Toekenning van deze middelen gebeurt bij een akkoord van alle 5 colleges in de regio. Het resterende bedrag blijft op regionaal niveau beschikbaar voor gezamenlijke coördinatie, programmasturing en uitvoering van regionale activiteiten.

Voor de jaren 2028 en 2029 wordt, op basis van de opgedane ervaringen en het inzicht in de daadwerkelijke regionale opgaven en bestedingen, bezien of een aangepaste verdeelsleutel wenselijk is om de beschikbare middelen zo doelmatig en effectief mogelijk in te zetten Lokale invulling Naast een regionale uitvoeringsagenda wordt in het najaar van 2026 ook een lokaal plan van aanpak opgesteld, waarin gemeentelijke prioriteiten en activiteiten worden opgenomen voor de uitvoering van het AZWA en de besteding van de bijbehorende financiële middelen. Deze middelen zijn vergelijkbaar met de middelen die gemeenten eerder ontvingen vanuit het IZA en GALA. Daarbij wordt voortgebouwd op de beweging die de afgelopen jaren met het GALA in gang is gezet (zie bijlage de memo uit 2025 over de GALA middelen). Het AZWA sluit inhoudelijk aan bij deze ontwikkeling en biedt een verdere versterking van de integrale inzet op gezondheid, preventie en een sterke sociale basis. Tegelijkertijd bevat het AZWA een nadere uitwerking van de opgaven voor gemeenten, onder meer ten aanzien van de inrichting van de basisfunctionaliteiten. Bij de ontwikkeling van het lokale plan van aanpak wordt daarom inzichtelijk gemaakt in hoeverre de huidige lokale inzet aansluit bij deze opgaven en welke aanvullende inspanningen of keuzes mogelijk nodig zijn.

Bestaande ambities, resultaten en netwerken worden daarbij zoveel mogelijk gecontinueerd en verder ontwikkeld, met ruimte om prioriteiten en activiteiten waar nodig aan te passen aan de verdere uitwerking van het AZWA op landelijk en regionaal niveau. De gemeente Noordoostpolder ontvangt van het rijk deze lokale specifieke uitkering voor de uitvoering van de lokale AZWA-doelstellingen. Deze middelen zijn bedoeld voor de uitvoering van de lokale basisfunctionaliteiten, het versterken van de sociale basis en de ondersteuning van mantelzorg. Voor de gemeente Noordoostpolder zijn de volgende bedragen beschikbaar: 2027 | 2028 | 2029 € 629.685 | € 758.105 | € 875.803 Deze inkomsten zijn voor de jaren 2027 tot en met 2029 verwerkt in de programma | - en meerjarenbegroting 2027. De uitvoering van de activiteiten vindt plaats binnen de hiervoor beschikbare specifieke uitkeringen. Bijlagen • | Werkagenda AZWA Flevoland 2027-2029 • | Regioplan IZA • | VNG ledenbrief 11 juli 2025 • | VNG ledenbrief 22 april 2026 • | Memo aan de raad GALA-middelen • | GALA wat hebben we in 2024 gedaan?