D10 01 Ipsos I&O - Analyse Veiligheidsmonitor Noordoostpolder 2025
Tekst van het document
Luttelgeest / | 34% Nagele / Bant | 42% | Nagele / Bant Rutten / Creil | 41% | Rutten / Creil | 33% Ens | 44% | Ens | 30% Marknesse | 42% | Marknesse | 32% Kraggenburg/ Tollebeek | 43% | Kraggenburg/ Tollebeek | 33% Overige | Overige | 42% Noordoostpolder | 40% | Noordoostpolder 0% | 20% | 40% | 60% | 0% | 20% | 40% | 60% Figuur 9.9 laat de tevredenheid over het functioneren van de politie in de buurt per gebied zien, vergeleken met 2021. In gebied Espelervaart is de tevredenheid gedaald ten opzichte van vier jaar geleden (van 50% naar 35%). In de overige gebieden zijn er geen ontwikkelingen waargenomen.
Veiligheidsmonitor Noordoostpolder | 112 van 131 Naar inhoudsopgave Figuur 9.9 - Tevredenheid over functioneren politie in de buurt per gebied | Figuur 9.10 - Tevredenheid over zichtbaarheid politie in de buurt per gebied (percentage (zeer) tevreden | (percentage (zeer) tevreden) 2025 | 2021 2025 | 2021 Noordoostpolder | 41% 33% 49% | Noordoostpolder 40% 35% | 31% Espelervaart | 50% | Espelervaart 40% 47% | 38% Revelsant | Revelsant 57% | 43% Overig Emmeloord | 40% | 31% 44% | Overig Emmeloord 43% Overig | 42% | Overig | 33% Noordoostpolder | 49% | Noordoostpolder | 37% 0% | 20% | 40% | 60% | 0% | 20% | 40% | 60% Stellingen over het functioneren van de politie Naast een algemeen oordeel over het functioneren en de zichtbaarheid van de politie in de buurt is aan de inwoners een aantal stellingen voorgelegd over het functioneren van de politie in de buurt. Figuur 9.11 geeft het percentage inwoners weer dat het (helemaal) eens of (helemaal) oneens is met de stellingen. Veiligheidsmonitor Noordoostpolder | 113 van 131 Naar inhoudsopgave De inwoners van Noordoostpolder kunnen zich het meest vinden in de | 9.4 | Functioneren politie in het algemeen stelling dat de politie in de buurt bescherming biedt aan burgers en dat de | In deze laatste paragraaf van dit hoofdstuk staat het functioneren van de politie hen serieus neemt (beide 45%).
Over de samenwerking met bewoners | politie in het algemeen centraal. Inwoners van Noordoostpolder is gevraagd en de aanpak van problemen in de buurt zijn inwoners minder positief: | om een oordeel te geven over het functioneren van de politie in het algemeen respectievelijk 24 en 26 procent is het eens met deze stellingen. Geen van | (Figuur 9.12). deze uitkomsten is veranderd ten opzichte van 2021. Van de inwoners van Noordoostpolder is 52 procent (zeer) tevreden over het Figuur 9.11 - Stellingen over functioneren politie in de buurt (percentage, | functioneren van de politie in het algemeen; een afname ten opzichte van basis: inwoners met oordeel over functioneren) | 2021 (57%). Het aandeel (zeer) ontevreden inwoners bedraagt 8 procent. De (helemaal) oneens | (helemaal) eens | tevredenheid over het functioneren van de politie in het algemeen ligt in Noordoostpolder hoger dan in veiligheidsregio Flevoland en landelijk (beide De politie biedt de burgers in deze | 48%). Ook scoort Noordoostpolder positiever op het aandeel inwoners dat buurt bescherming | 10% | 45% | (zeer) ontevreden is. Ten opzichte van basisteam Dronten/Noordoostpolder/Urk zijn er geen verschillen.
De politie in de buurt neemt je | 6% | 45% serieus | Figuur 9.12 - Tevredenheid over het functioneren van de politie in het algemeen per gebied (percentage) De politie heeft hier weinig contact | 12% | 45% met de bewoners uit de buurt | (zeer) ontevreden | (zeer) tevreden De politie in de buurt is makkelijk | 17% | 40% | Noordoostpolder | 8% | 52% te benaderen De politie bekeurt te weinig in deze | BT Dronten / | 8% | 53% buurt | 24% | 28% | Noordoostpolder / Urk De politie pakt problemen in deze | 13% | 26% | VR Flevoland | 11% | 48% buurt goed aan De politie werkt goed samen met | 17% | 24% | Nederland | 10% | 48% bewoners uit deze buurt 40% | 20% | 0% | 20% | 40% | 60% | 20% | 0% | 20% | 40% | 60% Veiligheidsmonitor Noordoostpolder | 114 van 131 Naar inhoudsopgave Veiligheidsmonitor Noordoostpolder 115 van 131 Drugs- en alcoholgebruik onder jongeren Naar inhoudsopgave 10 | Drugs- en alcoholgebruik onder | Aan de ouders of verzorgers met thuiswonende kinderen van 10 tot en met 23 jaar werd gevraagd of hun kind(eren) wel eens drugs hebben gebruikt of jongeren | dat zij hiervan een vermoeden hebben (Figuur 10.2). De meest genoemde soort drugs dat (vermoedelijk) wordt gebruikt door jongeren is cannabis. Ongeveer een op de tien ouders | (9%) denkt of weet zeker dat hun kind dit wel In dit hoofdstuk wordt ingegaan op het alcohol- en drugsgebruik van | eens heeft gebruikt.
Twee procent vermoed | t of weet zeker dat hun kind wel jongeren. Allereerst worden het herkennen van drugsgebruik, het | eens XTC of MDMA heeft gebruikt. vermoeden van het gebruik van drugsgebruik en de houding tegenover drugsgebruik beschreven (par. 10.1). Daarna gaat dit hoofdstuk in op | Figuur 10.2 – Drugsgebruik jongeren (percentage ‘ja, dat weet ik zeker’ of ‘ja, stellingen over alcoholgebruik onder jongeren (par. 10.2). | dat vermoed ik’) 10.1 | Drugsgebruik | Cannabis Alcohol- en drugsgebruik leiden tot een grotere kans op overlast en | (hasj, wiet, | 9% gezondheidsproblemen. De gemeente Noordoostpolder besteedt daarom | marihuana) aandacht aan dit onderwerp. In de vrije ruimte van de Veiligheidsmonitor zijn er vragen gesteld over drugsgebruik onder jongeren. Onder drugs vallen | XTC/MDMA | 2% bijvoorbeeld cannabis, 3-MMC, cocaïne en XTC/MDMA. Twee op de vijf inwoners (43%) geven aan dat ze het herkennen wanneer | 3-MMC iemand drugs heeft gebruikt. Vijftien procent van de inwoners herkent het | (Poes of 3M) | 1% niet als iemand drugs heeft gebruikt.
Figuur 10.1 – Herkennen van drugsgebruik (percentage) | Cocaïne | 1% (helemaal) eens | niet eens, niet oneens (helemaal oneens) | geen antwoord Ander soort | 0% drugs Ik herken het als iemand | 43% | 32% | 15% 10% drugs heeft gebruikt | 0% | 2% | 4% | 6% | 8% | 10% Aan de ouders met kinderen van 10 tot en met 23 jaar werd daarnaast de volgende stelling voorgelegd: ‘mijn kind mag van mij drugs gebruiken’. De 0% | 20% | 40% | 60% | 80% | 100% | ruime meerderheid (85%) van de ouders vindt het niet acceptabel als hun kind drugs gebruikt. Twee procent van de ouders zegt dat hun kind drugs mag Veiligheidsmonitor Noordoostpolder | 116 van 131 Naar inhoudsopgave gebruiken. Twaalf procent is het niet eens, maar ook niet oneens met deze | Figuur 10.4 – Stellingen alcoholgebruik (percentage) stelling.
| (helemaal) eens | niet eens, niet oneens Figuur 10.3 – Stelling drugsgebruik kind | (helemaal oneens) | geen antwoord (helemaal) eens | niet eens, niet oneens | Ik heb het idee dat mijn kind(eren) de gevaren van alcoholgebruik | 72% | 11% | 12% (helemaal oneens) | geen antwoord | goed kent(/kennen) Ik ga regelmatig het gesprek met | 68% | 15% | 12% mijn kind(eren) hierover aan Mijn kind mag van mij drugs | 2% 12% | 85% | 1% | Ik stel duidelijke grenzen aan het gebruiken | alcoholgebruik van mijn kind(eren) | 60% | 15%7% | 17% Ik weet zeker dat mijn kind(eren) | 41% | 26% | 13% | 20% 0% | 50% | 100% | maat houdt(/houden) met alcohol 10.2 | Alcoholgebruik | Ik maak mij weleens zorgen over het alcoholgebruik van mijn | 12%14% | 65% | 10% De volgende vragen gaan over alcoholgebruik in plaats van drugsgebruik | kind(eren) onder jongeren. Aan de ouders met kinderen van 10 tot en met 23 jaar zijn | Ik weet eigenlijk niet hoeveel zeven stellingen voorgelegd over alcoholgebruik (Figuur 10.4). Hieruit blijkt | alcohol mijn kind(eren) | 10%10% | 66% | 14% dat zeven op de tien ouders (72%) vertrouwen hebben in de kennis van hun | drinkt(/drinken) kinderen over de gevaren van alcohol.
Ruim twee derde (68%) van de ouders zegt regelmatig het gesprek hierover met hun kinderen aan te gaan en zes op | Ik vind het moeilijk om duidelijke de tien (60%) geven aan dat ze duidelijke grenzen stellen ten aanzien van het | grenzen te stellen aan het | 8%10% | 67% | 15% alcoholgebruik van hun kinderen. Vier op de tien ouders (41%) weet zeker dat | alcoholgebruik van mijn kind(eren) hun kinderen maathouden met alcohol, terwijl 13 procent het hiermee | 0% | 20% | 40% | 60% | 80% | 100% (helemaal) oneens is. Opvallend is ook dat twee derde (65%) van de ouders aangeeft zich geen zorgen te maken over het alcoholgebruik van hun kinderen. Een vergelijkbaar aandeel (66%) stelt dat ze weten hoeveel hun | Aan de ouders met kinderen van 10 tot en met 23 jaar zijn vervolgens kinderen drinken. Tot slot geeft een kleine minderheid van 8 procent aan het | stellingen voorgelegd over regels rondom het alcoholgebruik van hun moeilijk te vinden om grenzen te stellen aan het alcoholgebruik van hun | kinderen. kinderen, terwijl de meerderheid (67%) hier geen moeite mee heeft. Veiligheidsmonitor Noordoostpolder | 117 van 131 Naar inhoudsopgave Dit is zowel voor kinderen in de leeftijd 10 tot en met 17 jaar (Figuur 10.5) als | Voor de oudere groep (18 t/m 23 jaar) zijn ouders aanzienlijk toleranter wat kinderen in de leeftijd 18 tot en met 23 jaar (Figuur 10.6) gedaan.
Uit deze | betreft alcoholgebruik. Driekwart van de ouders (75%) staat toe dat hun kind resultaten blijkt dat er duidelijke verschillen zijn in de percepties, afhankelijk | in het weekend alcohol drinkt. Het toestaan van aangeschoten thuiskomen van de leeftijd van de kinderen. Voor de jongere leeftijdsgroep (10 t/m 17 jaar) | wordt door een kwart (26%) van de ouders geaccepteerd en van de helft van blijkt dat een meerderheid van de ouders (71%) het niet eens is met het | de ouders (49%) mag dit niet. Van een op de vijf ouders mogen hun kinderen toestaan van alcoholgebruik in het weekend door hun kind. Ook is de | door de week alcohol drinken (20%) en van 13 procent van de ouders mogen meerderheid (78%) het (helemaal) oneens dat hun kind aangeschoten thuis | hun kinderen buitenshuis zoveel alcohol drinken als hij/zij willen. mag komen. Van negen op de tien ouders mogen hun kinderen niet door de week alcohol drinken (90%) en buitenshuis zoveel alcohol drinken als hij of | Figuur 10.6 – Stellingen alcoholgebruik kinderen 18 t/m 23 jaar (percentage) zij wil (89%).
(helemaal) eens | niet eens, niet oneens Figuur 10.5 – Stellingen alcoholgebruik kinderen 10 t/m 17 jaar (percentage) | (helemaal oneens) | geen antwoord (helemaal) eens | niet eens, niet oneens (helemaal oneens) | geen antwoord | Mijn kind mag van mij in het weekend alcohol | 75% | 15%7% drinken Mijn kind mag van mij in het | 9%10% | 71% | 10% weekend alcohol drinken Mijn kind mag van mij | 26% | 20% | 49% | 4% aangeschoten thuiskomen Mijn kind mag van mij | 4% | 9% | 78% | 9% aangeschoten thuiskomen Mijn kind mag van mij door | 20% | 27% | 50% | 4% Mijn kind mag van mij door | de week alcohol drinken de week alcohol drinken | 0%1% | 90% | 9% Mijn kind mag van mij Mijn kind mag van mij | buitenshuis zoveel | 13% | 18% | 65% | 4% buitenshuis zoveel alcohol | 89% | 9% | alcohol drinken als hij/zij 0%2% | wil drinken als hij/zij wil 0% | 50% | 100% 0% | 20% | 40% | 60% | 80% | 100% Veiligheidsmonitor Noordoostpolder | 118 van 131 Naar inhoudsopgave Veiligheidsmonitor Noordoostpolder 119 van 131 Bijlagen Naar inhoudsopgave Veiligheidsmonitor Noordoostpolder 120 van 131 A Bijlage – Vragenblokken Tabel A.1 - Vragenblokken Veiligheidsmonitor 2025 Noordoostpolder 1. Leefbaarheid woonbuurt 2. Beleving overlast in de buurt 3. Veiligheidsbeleving 4. Slachtofferschap 5. Tevredenheid laatste politiecontrole 6. Oordeel functioneren politie in de buurt 7.
Oordeel functioneren politie algemeen 8. Oordeel functioneren gemeente 9. Controle door de politie 10. Preventie 11. Respectloos gedrag (incl. discriminatie en weerbaarheid) 12. Verdachte situaties 13.Activiteiten in de buurt 14.Voorzieningen in de buurt 15. Alcohol- en drugsgebruik onder jongeren Naar inhoudsopgave Figuur B.1 - Rapportcijfers leefbaarheid en veiligheid woonbuurt B | Bijlage - Landelijke trends en patronen in de Veiligheidsmonitor | Leefbaarheid | Veiligheid 10 9 | 7,4 | 7,5 7,2 | 7,6 | 7,3 | 7,6 7,5 | 7,6 7,5 | 7,6 7,4 Deze samenvatting van trends en patronen in de landelijke | 8 | 7,1 Veiligheidsmonitor is bedoeld om de resultaten van de Veiligheidsmonitor | 7 Noordoostpolder in een breder perspectief te plaatsen. | 6 5 4 B.1 | Landelijke trends | 3 In het eerste hoofdstuk van deze bijlage worden de belangrijkste landelijke | 2 trends van de afgelopen 10 jaar in de Veiligheidsmonitor samengevat. Deze | 1 trends zijn uitgebreider beschreven in de landelijke reportage | (CBS, 2026 | ). | 2015 | 2017 | 2019 | 2021 | 2023 | 2025 Beoordeling leefbaarheid en veiligheid Het rapportcijfer voor veiligheid in de buurt liet tot en met 2021 een stijgende trend zien. Gemiddeld werden Nederlanders steeds positiever over hoe veilig wonen het is in de buurt. Tussen 2021 en 2023 is de waardering voor de veiligheid in de buurt gestabiliseerd.
In beide jaren l | ag het gemiddelde rapportcijfer op 7,5. | In 2025 is het rapportcijfer licht gedaald naar 7,4. Het rapportcijfer voor de leefbaarheid van de woonbuurt liet in de periode 2015-2019 eveneens een (licht) stijgende trend zien. Vanaf 2019 is sprake van een stabilisatie. Nederlanders beoordelen de leefbaarheid van hun woonbuurt in de periode 2019-2025 gemiddeld met het rapportcijfer 7,6. Veiligheidsmonitor Noordoostpolder | 121 van 131 Naar inhoudsopgave De mate van tevredenheid die Nederlanders ervaren over het functioneren | Figuur B.3 - Ervaren overlast in de buurt (percentage ‘veel’ overlast) van de gemeente op het terrein van aanpak van leefbaarheid en veiligheid is in 2025 verder afgenomen. Tot en met 2019 was er sprake van een stijgende | Verloedering | Verkeersoverlast | Sociale overlast trend. In dat jaar was 46 procent van de Nederlanders (zeer) tevreden; in | 35% | 31% | 31% | 31% | 32% | 33% 2025 is het aandeel gedaald naar 42 procent.
| 30% | 29% Figuur B.2 - Oordeel functioneren gemeente op aanpak leefbaarheid en | 25% | 23% | 22% | 21% | 22% | 21% | 22% veiligheid (percentage (zeer) tevreden) | 20% (zeer) tevreden | 15% | 13% | 14% 100% | 12% | 12% | 11% | 12% 80% | 10% 60% | 5% 43% | 43% | 46% | 44% | 44% | 42% 40% | 0% 2015 | 2017 | 2019 | 2021 | 2023 | 2025 20% 0% | Veiligheidsbeleving 2015 | 2017 | 2019 | 2021 | 2023 | 2025 | In 2025 voelt 17 van de Nederlanders zich | weleens onveilig in de eigen buurt. Dit is een stijging ten opzichte van 2021 (14 | %) en 2023 (15%). In de periode Overlast | 2013-2019 was er sprake van een afname in de onveiligheidsgevoelens van In 2025 heeft 46 procent van de Nederlanders zelf veel overlast ervaren van | Nederlanders in de eigen buurt (van 18% naar 14%). één of meerdere vormen van overlast die voor kunnen komen in de woonbuurt. Dit is vergelijkbaar met 2021 en 2023 (niet in figuur). | In de Veiligheidsmonitor wordt naast de veiligheidsbeleving in de buurt ook gevraagd naar de veiligheidsbeleving van Nederlanders in algemene zin. Meer In 2025 is het percentage dat veel sociale overlast ervaart toegenomen van | dan een derde van de Nederlanders (37%) geeft aan dat zij zich in het 13 naar 14 procent. Daarmee is het aandeel Nederlanders dat veel sociale | algemeen weleens onveilig voelen.
Dit aandeel is hiermee ruim twee keer zo overlast ervaart op het hoogste niveau sinds 2012. Sinds 2019 is er een | groot als het aandeel dat zich weleens onveilig voelt in de eigen buurt. In toename in de ervaren sociale overlast. De verkeersoverlast is toegenomen | 2023 gaf 35 procent van de Nederlanders aan zich weleens onveilig te voelen tussen 2021 en 2025, na een stabiel beeld tussen 2017 en 2019. De ervaren | in algemene zin. Het aandeel Nederlanders met algemene fysieke verloedering is in 2025 ongeveer gelijk gebleven aan de voorgaande | onveiligheidsgevoelens ligt in 2025 dus hoger dan in 2023. De toename jaren. | tussen 2023 en 2025 wordt vooral veroorzaakt door de toename in onveiligheidsgevoelens bij vrouwen. In vergelijking met 2005, het eerste meetjaar, zijn de onveiligheidsgevoelens in Nederland met 26 procent gedaald. Veiligheidsmonitor Noordoostpolder | 122 van 131 Naar inhoudsopgave Het percentage inwoners dat zich vaak onveilig voelt ligt voor zowel de | huidskleur. Dit is | een stijging ten opzichte van 2023, toen ervoer 38 procent veiligheidsbeleving in de eigen buurt als in algemene zin op ruim 2 procent. | discriminatie op grond van ras of huidskleur. Ook kwam in 2025 discriminatie Voor zowel de algemene veiligheidsbeleving als de veiligheidsbeleving in de | op grond van godsdienst of op grond van politieke overtuiging vaker voor.
eigen buurt is er (achter de komma) een lichte toename in vergelijking met 2023. | De meeste discriminatie wordt | door slachtoffers | ervaren door ongelijke behandeling (57%). Discriminatie door discriminerende opmerking wordt in Figuur B.4 - Onveiligheidsgevoel (percentage ‘wel eens’ onveilig) | 2025 (47%) vaker ervaren dan in 2023 (44%). Van de mensen die zich gediscrimineerd | voelen, heeft 11 procent melding gedaan bij een of meerder 50% | Onveiligheid algemeen | Onveiligheid in de buurt | instanties, 2 procent deed aangifte bij de politie. Dit is vergelijkbaar met 37% | 2023. 40% | 37% | 35% | 33% | 33% | 35% 30% | Slachtofferschap traditionele criminaliteit 17% | 17% | In totaal is een op de vijf Nederlanders (20%) in 2025 slachtoffer geworden 20% | 16% | 14% | 14% | 15% | van een of meerdere vormen van traditionele criminaliteit (geweldsdelicten, 10% | vermogensdelicten en/of vernielingen). Dat is evenveel als in 2023, maar een stijging ten opzichte van 2021, toen het totale slachtofferschap 17 procent 0% | bedroeg. Net zoals in eerdere jaren kwamen vermogensdelicten het vaakst 2015 | 2017 | 2019 | 2021 | 2023 | 2025 | voor (11%), gevolgd door vernielingen en geweldsdelicten (beide 7%).
Respectloos gedrag | Een slachtoffer van traditionele criminaliteit kan bij de politie melding of In 2025 geeft 18 procent van de Nederlanders aan vaak of soms te maken | aangifte doen van het delict. In 2025 is 37 procent van alle ondervonden hebben gehad met respectloos gedrag door onbekenden op straat, een | delicten traditionele criminaliteit bij de politie gemeld en van 31 procent toename ten opzichte van 2023 (15%). | Ook in het openbaar vervoer zijn de | werd aangifte gedaan. | Dit is vergelijkbaar met 2023 en 2021 toen ook 37 ervaringen van respectloos gedrag door onbekende toegenomen, van 10% in | procent een melding en 32 procent aangifte deed. | In 2021 was de 2023 naar 13% in 2025. | aangiftebereidheid na een lange periode van daling (2013 | -2019) toegenomen. Discriminatie Ongeveer een op de acht inwoners | (12%) geeft | in 2025 aan zich in de afgelopen | twaalf maanden | gediscrimineerd | gevoeld te hebben. Dit is een stijging ten opzichte van | 2023, | toen 11 | procent | van de Nederlanders discriminatie ervaren. Van de mensen die in 2025 discriminatie hebben ervaren , gaf 18 procent | aan dat het vaak | voor kwam | . Ook dit is een stijging in vergelijking | met 2023 (17%).
Van de mensen die discriminatie ervaren hebben, ging het bij 41 procent om discriminatie op grond van ras of Veiligheidsmonitor Noordoostpolder | 123 van 131 Naar inhoudsopgave Figuur B.5 - Slachtoffers traditionele criminaliteit (percentage) | Figuur B.6 - Slachtoffers online criminaliteit (percentage) 20% | Geweldsdelicten | Vernielingen | Vermogensdelicten | 2023 | 2025 12% | 10% 16% 15% | 14% | 10% | 9% 12% | 11% | 11% | 8% 10% | 9% | 9% | 6% | 6% | 6% 8% | 7% | 6%7% | 7%7% 6% | 6% | 5% | 5%6% | 4% 5% | 3% | 3% 2% | 1% | 1% 0% | 0% 2015 | 2017 | 2019 | 2021 | 2023 | 2025 | Online | Hacken | Online | Overige oplichting en | bedreiging en | delicten Online criminaliteit | fraude | intimidatie In 2025 is 17 procent van de Nederlanders slachtoffer geworden van online criminaliteit. Het slachtofferschap is hiermee iets gestegen ten opzichte van | Gevolgen van criminaliteit 2021 en 2023 (16%). De stijging komt vooral door de toename van | Meer dan een kwart van de slachtoffers van traditionele criminaliteit (28%) en aankoopfraude van 7 naar 8 procent. | een vijfde van de slachtoffers van online criminaliteit (21%) geeft aan emotionele, lichamelijk of financiële problemen te ondervinden als gevolg Er kan geen vergelijking gemaakt worden met het percentage slachtoffers | van het delict waar zij slachtoffer van zijn geworden.
Geweldsdelicten voor 2021, omdat de vragen over online criminaliteit veranderd zijn. In de | leidden het vaakst tot één van deze gevolgen (35%). Net als in 2023 kwamen landelijke rapportage van de Veiligheidsmonitor 2021 (CBS, 2022) is een | emotionele of psychische problemen het vaakst voor: 22 procent van de benadering gedaan van de ontwikkeling tussen 2013 en 2021. Hieruit blijkt | slachtoffers van traditionele criminaliteit kreeg hiermee te maken. Bij alle dat online criminaliteit tussen 2013 en 2021 een stijgende lijn vertoonde. De | type delicten ondervonden slachtoffers het vaakst emotionele of psychische toename was vooral duidelijk vanaf 2018 en het sterkst bij aankoopfraude. | problemen. Er zitten grote verschillen in de gevolgen per type online criminaliteit. Bij phishing is het percentage inwoners dat financieel in de Van alle slachtoffers van online criminaliteit heeft | 52 procent bij een | problemen komt het grootst (19% van slachtoffers phishing). Bij online instantie gemeld wat hen is overkomen, 15 procent heeft aangifte gedaan bij | bedreiging en intimidatie de emotionele en psychische problemen (40% van de politie. Een melding bij online pesten, stalken en shamesexting kan ook | slachtoffers online bedreiging en intimidatie), en dan met name bij online gedaan zijn bij familie, vrienden, op school of op het werk.
In het geval van | pesten (49% van de slachtoffers). online bedreiging gaat het uitsluitend om melding bij de politie. Veiligheidsmonitor Noordoostpolder | 124 van 131 Naar inhoudsopgave Figuur B.7 - Gevolgen criminaliteit naar type delict, 2025 (percentage, basis: | sterke wachtwoorden blijft de meest voorkomende maatregel (74%) | van slachtoffers van betreffende type delict) | online preventie. Met uitzondering van het gebruik van sterke wachtwoorden en het gebruik van een wachtwoordmanager is er een kleine daling bij het Geweldsdelicten | Vermogensdelicten | gebruik van online preventiemaatregelen ten opzichte van 2023. Vernielingen | Online criminaliteit 35% | 32% | Verdachte situaties 30% | Verdachte situaties is een nieuw thema dat in 2025 is toegevoegd aan de 25% | Veiligheidsmonitor, het is niet mogelijk om deze cijfers te vergelijken met 20% | 20% | 17% | eerdere edities. 15% | 15% | 13% 10% | 9% | 8% | 7% | In 2025 gaf 49 procent aan dat er zeker of vermoedelijk een of meerdere 3% | verdachte situaties in hun buurt voorkwamen in de afgelopen twaalf 5% | 1% | 1% | maanden. Van deze groep die aangaf dat er zeker of vermoedelijk een 0% | verdachte situatie in hun buurt voortkwam heeft 10 procent een melding Emotionele of | Financiële | Lichamelijke | gedaan, 76 procent deed geen melding.
Bijna de helft (49%) van hen geeft psychische | problemen | verwondingen of | aan dat de reden om geen melding te doen, is dat men niet zeker is of er iets problemen | letsel | aan de hand was. Preventie | Contact met politie Het preventief gedrag van Nederlanders is in de afgelopen jaren nauwelijks | In 2025 geeft ruim een kwart (26%) van de Nederlanders aan contact te veranderd. Ook het percentage Nederlanders dat beveiligingsmaatregelen in | hebben gehad met de politie. Meestal (58%) vond het contact met politie en rond de woning heeft is gelijk gebleven. | plaats in de eigen buurt, een kleiner deel had elders in de gemeente (20%) of buiten de gemeente (18%) contact met de politie. Ruim twee op de drie (68%) Het aandeel Nederlanders dat deelneemt aan Burgernet is de afgelopen | is tevreden over het contact | met de politie. Dit is allemaal vergelijkbaar met jaren afgenomen, van 33 procent in 2021 naar 25 procent in 20258. De | 2021 en 2023. deelname aan Whatsapp-buurtpreventie is juist toegenomen de afgelopen jaren, van 22 procent in 2021 naar 24 procent in 2025.
| B.2 | Landelijke patronen In het tweede hoofdstuk van deze bijlage bespreken we een aantal patronen In de Veiligheidsmonitor 2025 zijn er nieuwe maatregelen toegevoegd die | in de landelijke Veiligheidsmonitor in de resultaten uitgesplitst naar geslacht, burgers kunnen nemen om digitale gegevens te beschermen, namelijk het | leeftijd en stedelijkheid. Dit is een samenvatting van de patronen die in het gebruik van een VPN (16%) en tweetrapsverificatie (49%). Het gebruik van 8 De manier van aanmelden en de werkwijze van Burgernet zijn veranderd sinds 1 september 2023 Veiligheidsmonitor Noordoostpolder | 125 van 131 Naar inhoudsopgave landelijke rapport worden beschreven. Meer informatie en cijfermateriaal is | tegenover 26%). Vrouwen in de leeftijdscategorie 15 tot 25 jaar voelen zich beschikbaar via Statline van CBS of Ipsos I&O. | het vaakst onveilig. Van deze groep ervaart 28 procent weleens Leefbaarheid en buurtoverlast | onveiligheidsgevoelens in de buurt, terwijl zes op de tien jonge vrouwen De tevredenheid van Nederlanders over het functioneren van de | (60%) zich weleens onveilig voelen in algemene zin. gemeentelijke aanpak van leefbaarheid en veiligheid vertoont geen duidelijke | De mate van ervaren onveiligheidsgevoelens varieert ook op basis van verschillen naar de mate van stedelijkheid van het gebied. Dit was in 2023 | seksuele oriëntatie.
Homoseksuele en bi-plus mannen ervaren vaker ook niet het geval. Ook inwonertal is niet van invloed. In de 70.000+- | onveiligheidsgevoelens in de buurt en in het algemeen dan heteroseksuele gemeenten is het percentage inwoners dat tevreden is over de gemeentelijke | mannen. Vooral bi-plus vrouwen voelen zich vaak onveilig: 27 procent voelt aanpak (41%) vergelijkbaar met het landelijk gemiddelde (42%). | zich weleens onveilig in de buurt en 60 procent weleens in het algemeen. Net zoals in eerdere jaren is de zichtbaarheid van handhavers in de buurt in | Tussen homoseksuele vrouwen en heteroseksuele vrouwen zijn de stedelijke gemeenten groter dan in minder stedelijke gemeenten. Ook de | verschillen in veiligheidsbeleving minder groot. tevredenheid over het functioneren van gemeentelijke handhavers neemt toe | Figuur B.8 - Onveiligheidsgevoel naar geslacht, 2025 (percentage) naarmate een gemeente meer stedelijk is. In niet-stedelijke gemeenten is 21 procent van de inwoners die weleens gemeentelijke handhavers hebben | Mannen | Vrouwen gezien (zeer) tevreden over het functioneren van gemeentelijke handhavers, | 60% in zeer stedelijke gemeenten ligt dit op 27 procent. | 50% | 48% In gebieden die meer verstedelijkt zijn, ervaren inwoners meer buurtoverlast. | 40% Ook het inwonertal heeft invloed op de ervaren overlast.
Hoe groter de | 30% | 26% | 21% gemeente hoe meer inwoners aangeven buurtoverlast te ervaren. In de | 20% | 13% 70.000+-gemeenten ervaart de 52 procent van de inwoners veel buurtoverlast, terwijl het gemiddelde op 46 procent ligt. | 10% | 1% | 4% | 2% | 3% 0% Veiligheidsbeleving | weleens | vaak | weleens | vaak Er is sprake van verschillen in veiligheidsbeleving op basis van leeftijd. | Onveiligheidsgevoelens | Onveiligheidsgevoelens in Jongere mensen (zowel 15- tot 25-jarigen als 25- tot 45-jarigen) zeggen vaker | algemeen | de buurt zich onveilig te voelen dan oudere mensen (45- tot 65-jarigen, maar vooral 65-plussers). Dit geldt voor zowel veiligheidsbeleving in het algemeen als in de eigen woonbuurt. Sinds 2019 is er een soortgelijk patroon zichtbaar. De veiligheidsbeleving van inwoners verschilt in Nederland ook naar geslacht: vrouwen ervaren vaker onveiligheidsgevoelens dan mannen, zowel in de eigen woonbuurt (21% tegenover 13%) als in algemene zin (48% Veiligheidsmonitor Noordoostpolder | 126 van 131 Naar inhoudsopgave Figuur B.9 - Onveiligheidsgevoel naar leeftijd, 2025 (percentage) | Voor de meeste groepen geldt dat de ervaren discriminatie niet is veranderd tussen 2023 en 2025. Voor vrouwen, 45 | - tot 65-jarigen en 65 | -plussers is er 50% | 15-25 jaar | 25-45 jaar | 45-65 jaar | 65 jaar en ouder | een stijging in 2025 ten op | zichte van 2023.
Bij Joden is een grote stijging 43% | 43% | zichtbaar, van 24 procent die in 2023 | discriminatie | zegt te hebben ervaren 40% | 37% | naar 39 procent in 2025. 30% | 27% | Slachtofferschap criminaliteit 20% | 20% | Het slachtofferschap van criminaliteit verschilt naar geslacht en vooral naar 20% | 16% | leeftijd. Mannen zijn vaker slachtoffer van met name vernielingen en 12% | vermogensdelicten, van geweldsdelicten zijn mannen en vrouwen even vaak 10% | slachtoffer. Groter zijn de verschill | en naar leeftijd. Jongeren zijn vaker 0% | slachtoffer | van criminaliteit | dan ouderen. In totaal zijn 15 | - tot 25-jarigen Onveiligheidsgevoel | Onveiligheidsgevoel in de | (28%) en 25- tot 45-jarigen (25%) meer dan twee keer zo vaak slachtoffer als algemeen | buurt | 65-plussers (11%). Bij online criminaliteit zijn er vrijwel geen verschillen naar geslacht (vrouwen Respectloos gedrag en discriminatie | wel vaker slachtoffer online stalking). Jongeren zijn vaker slachtoffer van Vrouwen ervaren vaker respectloos gedrag dan mannen, en jongeren vaker | online criminaliteit dan ouderen, maar de verschillen tussen 15- tot 25- dan ouderen. Stedelingen hebben vaker met respectloos gedrag te maken | jarigen (18%) en 65-plussers (11%) zijn kleiner dan bij traditionele dan mensen die in een niet stedelijke gemeente wonen. Vergeleken met | criminaliteit.
heteroseksuele mensen hebben homoseksuele mensen, bi-plus vrouwen en mensen met een andere seksuele oriëntatie er vaker mee te maken. Verder | Het percentage dat in 2025 slachtoffer is geweest van traditionele krijgt de tweede generatie er vaker mee te maken dan mensen met een | criminaliteit is in de 70.000+-gemeenten met 25 procent hoger dan andere herkomst. Het verschil ten opzichte van mensen met een | gemiddeld in Nederland (20%). Het hoogst is het slachtofferschap in de G4 Nederlandse herkomst hangt voll | edig samen met het feit dat de tweede | (32%). In de G40 is 23 procent slachtoffer geweest en in de overige 70.000+- generatie relatief jong is en vaak in een stad woont. | gemeenten 17 procent. Bij discriminatie is een vergelijkbaar patroon zichtbaar als bij respectloos gedrag. Daarnaast is er ook nog onderscheid naar religie of levensbeschouwingen. Joden voelen zich het vaakst gediscrimineerd (39%), daarnaast voelen hindoes (32%) en moslims | (30%) zich ook relatief vaak gediscrimineerd | . Veiligheidsmonitor Noordoostpolder | 127 van 131 Naar inhoudsopgave Figuur B.10 - Slachtoffers criminaliteit naar leeftijd, 2025 (percentage) | zo groot als in zeer stedelijke buurten, namelijk 48 procent tegenover 19 procent.
Ook de deelname aan WhatsApp-buurtpreventie wordt kleiner 15-25 jaar | 25-45 jaar | 45-65 jaar | 65 jaar en ouder | naarmate de stedelijkheid van een gebied toeneemt. Deze patronen zijn 20% | 19%18% | vergelijkbaar met voorgaande jaren. 18% | 17% | 17% 16% | Contact met politie 14% | 14% | Mannen worden 2 keer zo vaak gecontroleerd door de politie als vrouwen. 12% | 12% | Jongeren (15- tot 25-jarigen) worden ruim 5 keer zo vaak gecontroleerd als 12% | 10% | ouderen (65-plussers). Mensen met een herkomst buiten Nederland zeggen 10% | 8% | 9% | vaker dat ze gecontroleerd zijn door de politie dan mensen met een 8% | 7% | 7% 6% | 6% | 6% | Nederlandse herkomst (7 procent). Bij mensen die zelf in Nederland geboren 4% | zijn, maar hun ouder(s) niet, gaat het om 12 procent en bij mensen geboren in 4% | 3% | het buitenland om 9 procent. Deze verschillen hangen voor een klein deel 2% | samen met de verschillen in de samenstelling van deze groepe | n naar leeftijd. 0% Gewelds | Vermogens | Vernielingen | Online | Over de manier waarop mensen gecontroleerd zijn | , zegt de meerderheid dat delicten | delicten | criminaliteit | de politie hen rustig, respectvol en correct heeft behandeld (81 procent). Ouderen zeggen dit iets vaker dan jongeren, namelijk 83 procent van de 65 | - Preventie | plussers tegen 78 procent van de 15 | - tot 25-jarigen.
Tussen mannen en Het preventieve gedrag van inwoners varieert tussen meer en minder | vrouwen is e | r geen verschil. Tussen mensen met een Nederlandse herkomst verstedelijkte gebieden. In stedelijke buurten nemen inwoners minder | en mensen die in Nederland zijn geboren, maar hun ouder(s) niet | , zit een voorzorgsmaatregelen om te voorkomen dat ze slachtoffer worden van | groter verschil, 81 procent tegenover 71 procent. Deze verschillen hangen criminaliteit, bijvoorbeeld ’s avonds licht laten branden bij afwezigheid, dan | voor een klein deel samen met verschillen in samenstelling van de groepen in niet-stedelijke buurten, zoals op het platteland. Een soortgelijk patroon is | naar leeftijd en stedelijkheid van de woongemeente. zichtbaar bij de voorzieningen die inwoners treffen voor het beveiligen van hun woning. In sterk stedelijke buurten heeft bijvoorbeeld 28 procent van de | Bronnen: bewoners buitenverlichting met sensor, terwijl dit aandeel in niet-stedelijke | Centraal Bureau voor de Statistiek (2022). Veiligheidsmonitor 2021, Den buurten op 64 procent ligt. Maar ook andere preventieve voorzieningen zoals | Haag (online publicatie). https://www.cbs.nl/nl- rolluiken, extra veiligheidssloten, camerabewaking, alarminstallaties en | nl/publicatie/2022/09/veiligheidsmonitor-2021 raamstickers of certificaten van PKVW zijn minder aanwezig in zeer stedelijke buurten.
| Centraal Bureau voor de Statistiek (2024). Veiligheidsmonitor 2023, Den Haag (online publicatie) https://www.cbs.nl/nl- De mate van WhatsApp-buurtpreventie wordt groter naarmate de | nl/publicatie/2024/09/veiligheidsmonitor-2023 stedelijkheid van een gebied afneemt. Het aandeel inwoners dat zegt dat er WhatsApp-buurtpreventie aanwezig is, is in niet-stedelijke buurten 2,5 keer Veiligheidsmonitor Noordoostpolder | 128 van 131 Naar inhoudsopgave Veiligheidsmonitor Noordoostpolder 129 van 131 Centraal Bureau voor de Statistiek (2026). Veiligheidsmonitor 2025, Den Haag (online publicatie) https://www.cbs.nl/nl- nl/publicatie/2026/10/veiligheidsmonitor-2025 Naar inhoudsopgave C | Bijlage – Omrekenfactoren Voor het bijstellen van de uitkomsten van de metingen van de Veiligheidsmonitor Noordoostpolder in 2012-2019 is gebruik gemaakt van de omrekenfactoren die door het CBS beschikbaar zijn gesteld. Thema’s en indicatoren | Meeteenheid | Omrekenfactor Noordoostpolder Leefbaarheid Fysieke voorzieningen in buurt | Schaalscore 0-10 | 0,998 Sociale cohesie | Schaalscore 0-10 | 1,029 Leefbaarheid buurt | Rapportcijfer 1-10 | 1.001 (Zeer) tevreden over gemeente m.b.t.
leefbaarheid en veiligheid | % (zeer) tevreden | 1,041 Overlast Heeft veel overlast van een of meer vormen van fysieke | % ervaart vaak overlast | 1,127 verloedering Heeft veel overlast van een of meer vormen van sociale overlast | % ervaart vaak overlast | 1,119 Heeft veel overlast van een of meer vormen van verkeersoverlast | % ervaart vaak overlast | 1,051 Veiligheidsbeleving Veiligheid buurt | Rapportcijfer 1-10 | 0,977 Voelt zich wel een onveilig in eigen buurt | % ja | 1,021 Voelt zich wel eens onveilig | % ja | 1,066 Slachtofferschap Persoonlijk slachtofferschap totaal | % ja, slachtoffer | 1,119 Persoonlijk slachtofferschap geweldsdelicten | % ja, slachtoffer | 2,015 Persoonlijk slachtofferschap vermogensdelicten | % ja, slachtoffer | 1,076 Persoonlijk slachtofferschap vernielingen | % ja, slachtoffer | 1,247 Burger en politie Tevredenheid laatste politiecontact | % (zeer) tevreden | 0,976 (Zeer) tevreden over functioneren politie in de buurt | % (zeer) tevreden | 1,294 Veiligheidsmonitor Noordoostpolder | 130 van 131 Naar inhoudsopgave Veiligheidsmonitor Noordoostpolder 131 van 131 Contactgegevens Ipsos I&O Zuiderval 70 7543 EZ Enschede 053 - 200 52 00 Amstelveenseweg 760 1081 JK Amsterdam 020 - 607 07 07 Ericssonstraat 2 5121 ML Rijen 020-607 07 07