D10 01 gespreksverslagen MEMO onderzoek Voedselbank en St. SZWEVE.pdf

VERSLAG ONDERZOEKSGESPREKKEN VOEDSELBANK EN STICHTING SZWEVE NR

Vraag

VOEDSELBANK NOP-URK

ST. SAMEN ZIJN WE ER VOOR ELKAAR

Datum gesprek

5 maart 2024

27 maart 2024 / 25 juni 2024

Aanwezigen

Voorzitter en secretaris Voedselbank, wethouder, beleidsadviseur

Bestuur St. SZWEVE, twee ondersteunende medewerkers, wethouder (alleen 25/6), beleidsadviseur

ORGANISATIE 1.

Wie zijn er formeel betrokken bij jullie organisatie? Wat zijn hun rollen?

Het bestuur bestaat uit een voorzitter, een penningmeester/secretaris, een coördinator in- en uitgifte en twee algemene bestuursleden. Ook is er een vertrouwenspersoon.

Het bestuur bestaat uit een voorzitter, secretaris en penningmeester. Daarnaast zijn er twee ondersteunende medewerkers, waarvan één chauffeur.

2.

Hoeveel vrijwilligers werken voor jullie stichting?

24 vrijwilligers en er is een wachtlijst. Alle vrijwilligers werken 1x per 14 dagen.

p/m 20

De criteria worden bepaald door Voedselbanken Nederland en jaarlijks bijgesteld. Dit gaat om de hoogte van het ‘leefgeld’, het bedrag dat overblijft van het inkomen na aftrek van alle vaste lasten. Alleenstaande € 315 Samenwonend (2) € 430 Alleenstaand, 1 kind € 430 Gezin, 2 kinderen € 660

De Stichting heeft geen vaste instroomcriteria wat betreft inkomen of vermogen. Ze bieden maatwerk en er wordt vooral vanuit vertrouwen gewerkt. Als mensen zich melden, gaan ze er vanuit dat de hulp nodig is. Het hebben van een auto is geen probleem als deze nodig is voor werk/mantelzorg/ziekenhuisbezoek. Zelfstandig ondernemers/ZZP’ers hebben zij eigenlijk nooit, alleen in coronatijd gehad. Het hebben van huisdieren is geen bezwaar.

INSTROOM 3.

Wat zijn jullie instroomcriteria. Wat zijn de voorwaarden om in aanmerking te komen voor Voedselhulp? - Inkomens- en vermogensgrenzen? - Auto(s)? - zelfstandige ondernemer? - huisdieren?

Vanaf 1 januari geldt voor huishoudens die net iets meer overhouden, dat er een ‘uitlooptraject’ kan starten van maximaal 6 maanden. De grens ligt bij 15% boven de hierboven genoemde bedragen. Zelfstandigen kunnen terecht bij de Voedselbank. Het hebben van huisdieren is geen beletsel. Ook komen mensen met een eigen woning in aanmerking. Auto’s zijn geen reden voor afwijzing als deze noodzakelijk zijn voor werk of vanwege ziekte.

Er is wel een wachtlijst, omdat er een grens is aan het aantal personen dat ze kunnen bedienen. Die grens ligt momenteel ongeveer bij 270 personen. Er staan 3 gezinnen op de wachtlijst.

4.

Zijn er mogelijkheden om af te wijken van de voorwaarden?

Er kan afgeweken worden van de voorwaarden. Er wordt geen vaste 3 jaar termijn meer aangehouden, de ondersteuning kan langer doorlopen. In principe krijgen mensen hulp zolang het nodig is.

Er zijn geen harde voorwaarden. Dat is ook lastig omdat een slechte financiële situatie heel snel kan ontstaan en het dan noodzakelijk kan zijn om hulp te geven.

5.

Op welke wijze kunnen inwoners een aanvraag indienen?

Aanmelden kan met het aanvraagformulier op de website. De meeste mensen komen echter op doorverwijzing van hulpverleners of bewindvoerders.

Mensen kunnen zich melden via mail of telefoon. Ook wordt er weleens doorverwezen door andere hulpverlenende instanties (Humanitas/Carrefour etc).

6.

Wie doet de beoordeling of iemand in aanmerking komt?

Zelfmelders worden beoordeeld door de voorzitter, soms in overleg met andere bestuursleden. Er volgt altijd per post bericht. Als inwoners door andere instanties worden aangemeld, is de beoordeling van noodzaak door deze instanties al gedaan.

De secretaris doet de eerste screening of er sprake is van een noodsituatie. De voorzitter doet de intake, vaak samen met de secretaris. Uit de intake blijkt de situatie en de rechtvaardigingsgrond van de aanvraag.

7.

Hoe gaat dat in zijn werk?

Bij zelfmelders kijkt de voorzitter naar het uitgavenpatroon. Als er bijvoorbeeld dagelijks bij de slijter gepind wordt, wordt deze persoon niet toegelaten. Soms wordt er veel gereisd met de auto zonder noodzaak, ook dat kan reden zijn om af te wijzen. Bij toelating neemt de voorzitter telefonisch contact op, om ze op hun gemak te stellen. En om te vragen wat er, buiten voeding, nog meer nodig is. Bv. Producten voor persoonlijke verzorging, voor dieren, etc. Als inwoners verwezen zijn, wordt altijd gestart met 3 maanden hulp. In die drie maanden moeten de formulieren en bewijsstukken binnen komen. Daarna volgt definitieve beslissing. Soms is het maar tijdelijk nodig, bijvoorbeeld als er wordt gewacht op een uitkering of toeslagen.

Als er sprake is van een noodsituatie, wordt dezelfde dag nog een noodpakket gebracht. Als er geen nood is, wordt een intake ingepland. Daarbij moeten mensen bankafschriften aanleveren en wordt beoordeeld of er op een verantwoorde wijze met geld wordt omgegaan.

8.

Wordt een toewijzing of afwijzing schriftelijk (of per mail) bevestigd?

Als een aanvraag wordt afgewezen, wordt dit altijd met opgaaf van redenen (mondeling) gedaan.

Bij een toewijzing worden de regels besproken en moet hiervoor getekend worden. Onder meer is de afspraak dat cliënten het moeten melden als ze een hoger inkomen krijgen. Afwijzingen komen bijna nooit voor, behalve als er geen bankafschriften worden overlegd.

9.

Welke mogelijkheden heeft een inwoner als hij het niet eens is met een afwijzing? En hoe weet de inwoner dit?

De aanvrager kan op een afwijzing altijd per brief of mail reageren. Ook kan hij / zij een klacht indienen. Hoe dit moet staat (sinds kort) op de website.

Dit is niet aan de orde. Mocht het zo ver komen dan gaan partijen in gesprek

10.

Hoe lang mag men gebruik maken van Voedselhulp? Zo ja, wat gebeurt er als de maximale termijn in zicht komt?

De voedselhulp loopt zolang als nodig is. Meestal geven mensen het zelf aan als er iets in hun situatie veranderd is, waardoor zij de voedselhulp niet meer nodig hebben.

Er is geen grens aan de duur van de ondersteuning. Er wordt wel periodiek een hercontrole gedaan. En soms is er een vermoeden dat er inmiddels meer inkomen is en wordt daarnaar gevraagd. Over het

algemeen gaat het ook hier om vertrouwen. Meestal melden mensen het zelf al, als ze de hulp niet langer nodig hebben. Maar er zijn ook inwoners bij wie de situatie nooit zal veranderen en die kunnen dus gebruik blijven maken van de voedselhulp. Als voorbeeld wordt genoemd een inwoner met bijstand die vanwege beperkingen niet meer in staat zal zijn om aan het werk te gaan. Of inwoners bij wie het kindgebonden budget wegvalt, omdat het jongste kind 18 is geworden. Behoorlijk vaak is er sprake van een uitkering inzake wia of wajong. Dat verandert ook niet meer voor die persoon 11.

Hoe vinden de klanten jullie? Worden inwoners naar jullie doorverwezen? Door wie?

Inwoners vinden de voedselbank via internet, huisartsen, scholen, hulpverleners. Deze verwijzen ook vaak door.

Veel inwoners worden verwezen door instanties (Humanitas, Carrefour, Vluchtelingenwerk) Bewindvoerders melden inwoners aan die nog niet terecht kunnen bij de voedselbank, omdat de papieren nog niet rond zijn. De BV kan dan nog geen bankafschriften overleggen. Soms komen mensen via via.

12.

Verwijzen jullie door naar andere hulpverlening? - Zo ja, naar welke? - Hoe? Verwijzen of warme overdracht?

Ja, naar Humanitas, de gemeente en andere instanties, als mensen andere hulp nodig hebben. Nogmaals, de meeste inwoners komen via de hulpverlening bij de voedselbank terecht.

Een aantal keren het afgelopen jaar als mensen in medische of sociale problemen verkeren. Als we bij mensen thuis een intake doen komen we soms schrijnende gevallen tegen (geen zorg, een grote puinhoop en ongeopende post). Dan gaan we in overleg met bijvoorbeeld Humanitas zodat mensen hulp krijgen om hun leven weer een beetje op orde te krijgen.

13.

Zijn er in jullie optiek inwoners die tussen wal en schip raken? Dus inwoners die wel voedselhulp zouden kunnen gebruiken en die jullie niet kunnen bedienen?

Er zullen altijd mensen zijn die tussen wal en schip raken. Dat wil zeggen: mensen die zich niet, of veel te laat, melden bij de voedselbank.

Ja zeker. En vaak niet alleen voedselhulp maar ook problemen die hierboven beschreven staan. Mensen die buiten het zicht van zorgverleners zijn maar eigenlijk wel geholpen moeten worden. De stichting probeert een laagdrempelig te zijn en de mensen te zien die hulp nodig hebben.

UITSTROOM 14.

Wanneer wordt de hulp beëindigd? Welke criteria worden daarvoor gehanteerd? En wie beoordeelt dat?

De hulp wordt beëindigd als de cliënt het zelf aangeeft. Of als blijkt dat het leefgeld ver boven de norm uitkomt.

Meestal stopt de hulp als mensen zelf aangeven dat ze het niet meer nodig hebben. Heel soms als uit hercontrole blijkt dat mensen meer inkomen hebben. Hercontroles doet de voorzitter..

15.

Wordt dit schriftelijk / per mail bevestigd?

Nee

Nee.

16.

Zijn er mogelijkheden om af te wijken van de criteria?

Het is altijd mogelijk om van de criteria af te wijken, als er sprake is van schrijnende situaties.

17.

Welke mogelijkheden heeft een klant als hij het niet eens is met beëindiging van de voedselhulp? En hoe weet hij dit?

Hij/zij kan dit mondeling aangeven, of per brief of mail. Er kan ook een klacht worden ingediend. Hoe dit moet, staat op de website.

Er zijn geen vaste criteria en mensen krijgen hulp zolang het nodig is. Bij alle cliënten weten de voorzitter en de secretaris het verhaal wel en spelen erop in. Dit is niet aan de orde.

DIENSTVERLENING 18.

Welke producten/pakketten bieden jullie aan?

Houdbare en verse producten. Verzorgingsproducten, wasmiddel, luiers, babyvoeding, dierenvoeding, schoonmaakproducten. Ook is de voedselbank aangesloten bij St. Jarige Job. Alle kinderen krijgen een verjaardagsdoos van deze stichting.

Brood Groente- en fruitpakketten Vlees Producten voor persoonlijke verzorging Met kerst en pasen worden pakketten gemaakt met behulp van sponsoren

19.

Wat is het maximale aantal klanten dat jullie kunnen helpen?

Er is geen maximum aantal klanten. We hebben nu ongeveer 100 gezinnen en er kunnen er zeker nog 30 bij.

We hebben nu 25 alleenstaanden en 71 gezinnen. Dit zijn 126 volwassenen en 144 kinderen. Op dit moment hebben we een wachtlijst, dit is ongeveer het maximale wat we aankunnen.

20.

Wonen alle klanten in de Noordoostpolder?

Er zijn 6 gezinnen op Urk, de rest is uit NOP.

Ja. Alleen als er wat over is gaat dit naar mensen in Lemmer. Het is zonde om eten weg te gooien. Het afgelopen jaar is dit echter niet gebeurd omdat er niets over was.

21.

Hoeveel inwoners hebben jullie in 2021, 2022 en 2023 ondersteund? Graag uitsplitsen naar aantal personen, gezinnen en kinderen

2021: 119 huishoudens (8 op Urk). 341 volwassenen, 132 kinderen. 2022: 114 huishoudens (12 op Urk). 289 volwassenen, 129 kinderen 2023: 96 huishoudens (8 op Urk). 261 volwassenen, 121 kinderen

2022: 139 volwassenen, 102 kinderen. (23 alleenstaanden, 50 gezinnen) 2023: 126 volwassenen, 144 kinderen. (25 alleenstaanden, 71 gezinnen)

22.

Op welke momenten kan een voedselpakket worden opgehaald?

Op vrijdag van 9.30u tot 12.00u is de uitgifte.

23.

Bezorgen jullie thuis? Zo ja, is dit tegen betaling? Zo nee, waarom niet?

Bezorgen doen we alleen in noodgevallen en bij invaliditeit. Als er nood is, bij nieuwe aanmeldingen, wordt tussendoor een eerste pakket samengesteld en meestal gebracht. Daar zitten geen versproducten in maar er is een grote

Er kan elke dag brood worden gehaald. Op zaterdag supermarktproducten en groente en fruit als gehaald is op de markt. We zetten het in de facebook groep en mensen moeten zich aanmelden als ze komen, zodat we kunnen verdelen wat we hebben. Tegen betaling van € 1,50 bezorgen we thuis. Voor een groente- en fruitpakket vragen we € 2,-. In 2023 hadden we 35 adressen waar we bezorgden. Nu zijn dit er nog 25.

stellingkast met allerhande houdbare producten, ook groenten. In de gevallen dat we bezorgen, is dit kosteloos. Verder bezorgen we niet, omdat hiervoor strenge eisen gelden met het oog op de voedselveiligheid. Versproducten moeten gekoeld vervoerd worden en we hebben geen bus met koeling. 24.

Mogen voedselpakketten door iemand anders worden opgehaald, als de inwoner dit zelf niet kan?

De pakketten mogen ook door iemand anders worden gehaald. Die moet wel het pasje van de klant kunnen laten zien. Er zijn in sommige dorpen belgroepjes, dan komen de mensen samen met een auto.

Ja dat mag. Dan moeten ze wel het kaartje van de inwoner bij zich hebben.

25.

Hoe waarborgen jullie de voedselveiligheid?

Er zijn uitgebreide voorschriften van de landelijke vereniging voor voedselbanken, over het bewaren en vervoeren van de verse producten. Er is een grote koelcel en er zijn diverse vriezers. Er wordt precies bijgehouden wanneer producten zijn aangeleverd, wanneer in de vriezer gegaan et cetera. Dit wordt allemaal op lijsten bijgehouden. Opgehaalde voedingsmiddelen moeten gekoeld vervoerd worden, voorzien van sticker waaruit blijkt wat het is, datum wanneer iets is ingevroren etc. Sommige producten (verse) mogen niet worden uitgegeven na de houdbaarheidsdatum. Er moet een Nederlandse gebruiksaanwijzing zijn. Als dit ontbreekt is er een ingrediëntenlijst aanwezig. In verband met allergieën. Er is ook een uitgebreid schoonmaakplan, er zijn handschoenen als er veel verse producten moeten worden overgepakt. Verder zijn er desinfectiemiddelen en veiligheidsschoenen. Controle vindt jaarlijks onaangekondigd plaats door Sense (NVWA).

Bestuur heeft een HACCP certificaat. Binnenkomende artikelen worden gelabeld. Er is een grote koelcel (ook die wordt jaarlijks gekeurd) en de vrijwilligers worden geïnstrueerd hoe er met de spullen moet worden omgegaan (denk aan desinfectie middelen en handschoenen). Vers producten worden bijna altijd dezelfde dag weer uitgereikt aan de cliënten. De pakketten die worden rondgebracht, worden vervoerd in een gekoelde aanhanger. De mogen we lenen van een ondernemer.

26.

Wie zijn jullie toeleveranciers?

Het regionale distributiecentrum van Voedselbanken Nederland in Meppel, verschillende supermarkten op Urk, Nagele, Ens en Emmeloord. Verder ook Welkoop, Intratuin, bakkerijen op Urk en in Emmeloord en agrariërs.

Er is elke dag brood. Dit kan ook elke dag gehaald worden. Dit komt bij bakkers uit IJsselmuiden en Urk vandaan. Op zaterdag zijn er supermarktprodukten. Groente en fruit wordt ingekocht op de markt. Vlees wordt gesponsord.

27.

(alleen voor de voedselbank): jullie zijn lid van de landelijke vereniging van voedselbanken. Wat betekent dat voor jullie dienstverlening en werkwijze?

Zie onder voedselveiligheid en toelating.

FINANCIËN 28.

Wat zijn jullie inkomsten in 2022, 2023 en 2024?

2021: € 28.707 2022: € 28.808

2020: € 23.675 2021: € 10.808

2023: € 33.550

2022: € 20.902

Inkomsten komen uit donaties van particulieren en bedrijfsleven, kerken, de gemeente en een kleine bijdrage van Voedselbanken Nederland (€ 1.050 in 2023). 29.

Wat zijn jullie uitgaven in 2022, 2023 en 2024

2021: € 27.414 2022: € 27.503 2023: € 30.709

2020: € 4.786 2021: € 28.886 2022: € 13.847

De grootste uitgavenposten zijn de huur, auto+brandstof en energie.

In 2021 is een bus aangeschaft. Hiervoor is de reserve uit 2020 gebruikt. De bus wordt in 5 jaar afgeschreven De meeste (bijna alle) uitgaven worden gedaan voor inkoop van voeding en transportkosten.

30.

Op welke manier leggen jullie verantwoording af? Bv aan de gemeente of aan sponsoren

Er wordt een jaarrekening gemaakt, die ingezien kan worden door Voedselbanken Nederland, de gemeente, kerken en andere belanghebbenden.

De jaarrekening wordt ieder jaar opgemaakt en op de website geplaatst. De stichting dient te voldoen aan de ANBI voorwaarden en zorgt ervoor dat de herkomst en besteding van geld inzichtelijk is.

31.

Wat is jullie financiële perspectief voor de komende jaren?

Het financiële perspectief hangt af van de gelden die binnenkomen. Dit verschilt jaarlijks.

Dit is moeilijk te zeggen. Inkomsten hangen af van sponsoring, giften en eventuele bijdrage van de gemeente. Hoe meer inkomsten we hebben, hoe meer mensen we kunnen helpen. Een voorbeeld: De provincie droeg eind 2021 en eind 2022 ongeveer 5000 Euro bij. Daarmee konden meer spullen op de markt worden gekocht (toen die spullen ook duurder werden) zodat cliënten, die opeens te maken kregen met enorme kostenexplosies (prijsindex) toch te eten konden krijgen. Over 2024 kwam deze bijdrage helaas niet binnen dus moeten er andere sponsoren worden gezocht. Gelukkig zijn de grote prijsstijgingen van de afgelopen jaren een beetje minder geworden.

Het grootste en belangrijkste verschil is dat wij voldoen aan de eisen van voedselveiligheid, waaronder gekoeld vervoer van levensmiddelen, temperatuurregistratie, schoonmaakplan en de hygiënemaatregelen zoals vermeld in het Handboek Voedselveiligheid van Voedselbanken Nederland.

Wij helpen mensen die bij de voedselbank (nog) niet terecht kunnen of geen gebruik mogen maken van hun diensten. Daarnaast is de stichting een laagdrempelige sociale organisatie die bij de mensen achter de voordeur komt en een netwerk functie heeft. De stichting is bijna dagelijks open.

SAMENWERKING 32.

Wat zijn volgens jullie de grootste verschillen tussen de voedselbank en de stichting samen zijn we er voor elkaar?

Verder is een groot verschil dat wij te allen tijde, de gehele week, mensen kunnen voorzien van voedsel. Wij hebben een vaste uitgiftedag, het hele jaar door. Maar bij nood is er altijd hulp voorradig.

De financiering is transparant. De stichting kan niet oordelen over de voedselbank. Bij de stichting is het aanbod breed en gezond en wordt voldaan aan de standaards die uit de HACCP voortvloeien.

Wij checken regelmatig de facebookpagina van de Stichting, omdat wij niet willen dat mensen bij beide voedselbanken eten ophalen. Vanwege de voedselveiligheid. Als er iemand ziek zou worden, is niet duidelijk wie het voedsel heeft verstrekt. 33.

Wat zijn de mogelijkheden tot samenwerking om de krachten te bundelen?

Wat ons betreft zijn er geen mogelijkheden tot samenwerking. Naar ons idee zijn de verschillen te groot. Wij hebben in de bijna 20 jaar dat we bestaan een goede naam opgebouwd in de polder en dat willen we graag zo houden. Wij zijn van mening dat een voedselbank dagelijks hulp moet kunnen bieden en niet alleen ‘als er wat binnen is gekomen van een winkel of markt’. Ook moet er non-food verstrekt kunnen worden.

Wij staan open voor samenwerking maar de andere partij wil dat niet. Het is al een hele stap om samen te kijken of de cliënten niet ook bij de andere aanbieder staan ingeschreven. Daarnaast heeft de stichting het idee dat de voedselbank de stichting, waar mogelijk, in een kwaad daglicht zet met ridicule acties (mensen wegsturen die lid zijn van de Facebook groep van de stichting bijvoorbeeld)