D10 00 Raadsinformatiebrief Resultaten Veiligheidsmonitor 2025
Tekst van het document
1 MEMO aan Raad Aan : De raad van gemeente Noordoostpolder Van : College van Burgemeester en Wethouders Datum : 7 juli 2026 Onderwerp : Resultaten Veiligheidsmonitor 2025 Inleiding In het najaar van 2025 heeft er een bewonersonderzoek plaats gevonden waarin de veiligheidsbeleving en leefbaarheid in de Noordoostpolder is onderzocht. Dit onderzoek wordt elke twee jaar uitgevoerd door het CBS en I&O Research in opdracht van het Ministerie van Justitie en Veiligheid en de gemeente. Op 4 juni 2026 zijn de resultaten gepresenteerd van de Veiligheidsmonitor Noordoostpolder 2025 (hierna Veiligheidsmonitor 2025). Het algehele rapportcijfer voor de leefbaarheid scoort zeer positief met een rapportcijfer van 7,7. Sinds 2021 is de vragenlijst van de veiligheidsmonitor grondig herzien. Er zijn nieuwe onderwerpen toegevoegd, zoals digitale veiligheid. Hierdoor zijn de uitkomsten van de Veiligheidsmonitor 2021 niet één-op-één te vergelijken met de resultaten van de Veiligheidsmonitor 2025. Onderzoeksopzet Naast de resultaten op hoofdlijnen bevat de Veiligheidsmonitor 2025 nog een groot aantal andere indicatoren en gedetailleerde cijfers. De gemeente had de mogelijkheid om naast de standaardvragen zelf vragen toe te voegen.
Naar aanleiding van de eerdere gesprekken in de raadsvergaderingen heeft de gemeente Noordoostpolder deze vrije ruimte onder andere gebruikt om inzicht te creëren over het (herkennen van) drugsgebruik onder jongeren. Daarnaast zijn er vragen toegevoegd over de leefbaarheid en voorzieningen binnen de gemeente Noordoostpolder. In 2025 is er gekozen om de Veiligheidsmonitor uit te voeren in de gehele Noordoostpolder. Hierin is een splitsing gemaakt in de dorpen en de wijken in Emmeloord. Hierdoor kan de gemeente datagericht investeren op vraagstukken die leven in de dorpen en wijken. De steekproef is gehouden onder 5348 inwoners in de gemeente. De totale respons in de Noordoostpolder is 1920, wat neerkomt op 34%. Resultaten op hoofdlijnen De resultaten van de Veiligheidsmonitor 2025 zijn opgenomen in de onderstaande tabel. Daarna wordt op een aantal specifieke zaken ingezoomd.
Noordoostpolder | Gemiddeld Nederland Veiligheidsgevoel Onveiligheidsgevoel in de buurt (% vaak) | 1,7% | 2,5% Overlast Geluidsoverlast (%veel) | 6,2% | 9,6% Rommel op straat (% veel) | 4,2% | 8,7% Rondhangende jongeren (% veel) | 4,5% | 7,1% Parkeerproblemen (% veel) | 13% | 18,4% Leefbaarheid De straatverlichting in de buurt (% heel tevreden) | 78,3 % | 81,7% Tevredenheid bevolkingssamenstelling in de buurt (% | 68,6% | 65,9% helemaal mee eens) Gemeente zet zich in voor leefbaarheid en veiligheid in | 48,3% | 48,0% de buurt (% helemaal eens) Preventie Neemt waardevolle spullen mee uit de auto (% altijd of | 72,3% | 75,8% vaak) Camerabewaking (% ja) | 31,6% | 29,1% Burgerpreventie-app (%ja) | 32,7% | 24,3% Online preventiemaatregelen (% geen) | 3,6% | 3,3% Politie en handhaving Politie doet alles om te helpen (% helemaal eens) | 60,8% | 58,2% Tevredenheid met zichtbaarheid politie in de buurt | 32,7% | 31,1% (%zeer tevreden) Tevredenheid over het functioneren van gemeentelijke | 21,5% | 24,5% handhavers (% zeer tevreden) Slachtofferschap Is in de afgelopen 12 maanden in phishing getrapt en | 1% | 0,9% oplichter heeft er geld mee verdiend (Poging tot) woninginbraak (% ja, in de afgelopen 12 | 1,6% | 2,0% maanden) Slachtofferschap van offline bedreiging in de afgelopen | 4,1% | 4,9% 12 maanden 2 3 Veiligheidsbeleving Het rapportcijfer voor de veiligheidsbeleving van de
woonbuurt is een 7,6 en daarmee een stabiel resultaat waar we trots op mogen zijn. Objectief scoort de gemeente Noordoostpolder hoger dan het landelijk gemiddelde van een 7,4. Wel is er een stijging te zien van 26% naar 31% in het aantal inwoners die zich wel eens onveilig zegt te voelen in de Noordoostpolder. Hierbij gaat het in 2% van de gevallen om inwoners die zich vaak onveilig voelen en gaat het bij 29% om inwoners die zich soms of zelden onveilig voelen. Ook is er nader onderzocht of er verschil zit tussen het gevoel van veiligheid bij mannen en vrouwen en binnen diverse leeftijdscategorieën. Hieruit blijkt dat bijna de helft van vrouwen tussen de 15 en 44 jaar zich wel eens onveilig voelt. Deze cijfers geven ons het inzicht op welke doelgroepen en gebieden wij ons moeten richten. Ook is er onderzocht wat de verwachte kans op slachtofferschap is. Dit is gemiddeld genomen over de Noordoostpolder laag, bijvoorbeeld 2% op zakkenrollerij of 6% op een woninginbraak. Veiligheidsgevoel en de daadwerkelijke objectieve cijfers zijn daarmee niet altijd gelijk, wat mede te maken heeft met de informatie die inwoners via allerlei informatiebronnen tot zich nemen of bijvoorbeeld de impact van een gebeurtenis in hun (nabije) omgeving. Leefbaarheid Het rapportcijfer voor de leefbaarheid in de buurt is een 7,7 dit is een stijging ten opzichte van 2021.
Wat het meeste opvalt is dat 84% van de inwoners een oogje in het zeil houdt en 80% van de inwoners woont al meer dan 10 jaar in de Noordoostpolder. De fysieke voorzieningen in Noordoostpolder worden beter beoordeeld, vooral de kwaliteit van de straatverlichting en het onderhoud van plantsoenen en parken scoren positief. In de dorpen en wijken waar de score lager uitvalt ligt er met het plan Vitaal Groen een verbetervoorstel. Ook het aantal voorzieningen in de buurt wordt over het algemeen positief gewaardeerd. (Buiten)voorzieningen voor jongeren, speelplaatsen voor kinderen in het bijzonder, verdient op basis van de reacties de meeste aandacht. De score voor de sociale cohesie in de Noordoostpolder is niet veranderd ten aanzien van 2021. Ook als je dit langer terugkijkt tot 2014 is de score gelijk gebleven met een 6,7. In de wijk- en dorpsscore zie je wel dat er een verschil is in de beleving en of mensen elkaar in de buurt kennen. Preventie In de Veiligheidsmonitor is ook specifiek onderzocht welke maatregelen burgers treffen ter preventie van criminaliteit. Specifiek in de woonomgeving. Op gebied van preventief gedrag scoren we gemiddeld ten aanzien van andere regio's en de score uit 2021. Wel blijkt dat inwoners van de gemeente Noordoostpolder iets minder vaak waardevolle spullen uit hun auto meenemen dan in de rest van Nederland gebeurt.
Dit past bij het eerder geschetste beeld dat men zich veilig voelt en de objectieve criminaliteitscijfers die laag zijn. Ten aanzien van 2021 nemen inwoners vaker preventieve maatregelen bij hun eigen woning. Hierbij valt op dat met name de camerabewaking behoorlijk gestegen is sinds 2021 van 18 naar 32%. Ook digitaal is te zien dat inwoners veel meer doen aan preventie. Inwoners van de gemeente Noordoostpolder gebruiken gemiddeld drie van de acht uitgevraagde online preventiemiddelen. Het weerbaar maken van inwoners binnen de digitale wereld heeft de blijvende aandacht. 4 Politie en handhaving In 2025 heeft ongeveer 27% van de inwoners van de Noordoostpolder contact gehad met de politie, dit is ongeveer gelijk aan 2021 en aan de referentiegebieden. 74% van de mensen die in contact zijn geweest met de politie was (zeer) tevreden met dit contact. Van de inwoners die ontevreden waren geeft de helft aan dat dit komt, omdat zij vonden dat de politie hem of haar niet serieus nam. Eén derde van de inwoners is (zeer) tevreden over de zichtbaarheid van de politie. De politie scoort in de Noordoostpolder, een gemeente met een groot landelijk gebied, positiever dan het landelijk gemiddelde. De zichtbaarheid van de gemeentelijke handhaving is relatief laag, dit heeft mede te maken met het landelijke gebied waar onze handhaving actief is.
22% van de inwoners geeft aan wel eens een gemeentelijke handhaver te zien. Van deze groep beoordeelt ongeveer de grootste groep neutraal of tevreden te zijn met hun functioneren. Slachtofferschap Sinds 2014 is er in de Noordoostpolder en de referentiegebieden een dalende trend zichtbaar ten aanzien van het slachtofferschap van traditionele criminaliteit. Wel is sinds 2021 weer een lichte toename te zien, maar we zitten dus nog onder de oude niveaus. Dit is mogelijk te verklaren, doordat in 2020 en 2021 er sprake was van de impact van corona. De aangiftebereidheid en de meldingsbereidheid in de Noordoostpolder ligt lager dan elders in Nederland. Dit proberen we onder andere te vergroten door campagnes via Meld Misdaad Anoniem. In 2025 is 18% van de inwoners van Noordoostpolder slachtoffer geweest van online criminaliteit. Zo is 1% van de inwoners het afgelopen jaar slachtoffer geworden van Phishing. Het voorkomen van slachtofferschap in de fysieke- en online wereld is een prioriteit binnen het Integraal veiligheidsbeleid. Drugs- en alcoholgebruik onder jongeren Drugs- en alcoholgebruik kan leiden tot grotere kans op overlast en gezondheidsproblemen. Om beter inzicht te krijgen in het middelengebruik onder jongeren is er gebruik gemaakt van de vrije ruimte in de Veiligheidsmonitor 2025.
Hieruit blijkt dat de overgrote meerderheid (83%) van de inwoners met kinderen in de leeftijd van 10 tot 23 jaar van mening is dat zijn of haar kind geen drugs mag gebruiken. Toch spreekt ook een deel van de inwoners het vermoeden uit dat hun kinderen wel eens drugs gebruiken. Zo heeft 9% van deze inwoners ja geantwoord op de vraag of zijn of haar kind Cannabis gebruikt. Ook hebben we nu beter zicht op hoe ouders aankijken tegen alcoholgebruik bij hun kind. 5 Gevolg/vervolg De veiligheidsmonitor 2025 geeft veel inzicht over veiligheids- en leefbaarheidsvraagstukken binnen de gemeente Noordoostpolder. Deze informatie zal worden gebruikt om gebiedsgerichte interventies te kunnen aanbieden per dorp en wijk. Ook zal deze informatie worden meegenomen bij het nieuw te ontwikkelen integraal veiligheidsbeleid, de Integrale buurtaanpak Revelsant-Zuid, het Brede preventieve aanpak middelengebruik en andere beleidsstukken. Voor de uitvoering van deze Veiligheidsmonitor is eenmalig meer budget beschikbaar gesteld, zodat we een nulmeting konden uitvoeren in zowel de dorpen als in de wijken. In 2027 zal de Veiligheidsmonitor weer worden uitgevoerd, maar dan enkel in de wijken in Emmeloord. In 2029 zal de Veiligheidsmonitor worden uitgevoerd in de dorpen. Door het periodiek meedoen aan de Veiligheidsmonitor houden we inzicht in de ontwikkeling op het gebied van de veiligheid en leefbaarheid.
Bijlagen 1. Veiligheidsmonitor 2025