D10 00 Memo Weerbaarheid.pdf

MEMO aan de Raad Aan

: De gemeenteraad van de gemeente Noordoostpolder

Van

: Het college van B&W

Datum

: 25 november 2025

Onderwerp

: Maatschappelijke weerbaarheid

Inleiding De afgelopen jaren is in toenemende mate aandacht ontstaan voor het versterken van de weerbaarheid van gemeenten. De samenleving wordt geconfronteerd met uiteenlopende ontwikkelingen die het dagelijks functioneren onder druk kunnen zetten. Voorbeelden hiervan zijn langdurige stroomstoringen, extreme weersomstandigheden, verstoringen in de digitale infrastructuur en uitval van vitale voorzieningen. De gemeente heeft hierin een belangrijke rol en verantwoordelijkheid. De gemeenteraad heeft eerder verzocht om een overzicht van wat wij als gemeente hebben ingericht voor situaties van nood, ramp of crisis. Met deze raadsbrief geven wij een beknopt beeld van de voorzieningen en maatregelen die de gemeente heeft getroffen om de continuïteit van zowel onze dienstverlening (ambtelijke organisatie) als de ondersteuning aan de samenleving te waarborgen. Daarnaast schetsen wij op hoofdlijnen hoe de samenwerking binnen het thema “weerbaarheid en veerkracht” plaatsvindt met de gemeenten in Flevoland, de gemeente Almere, de Veiligheidsregio Flevoland en de Rijksoverheid. Wat is maatschappelijke weerbaarheid? Maatschappelijke weerbaarheid gaat over het vermogen van een samenleving om verstoringen te voorkomen, op te vangen en ervan te herstellen.

Het gaat daarbij zowel om fysieke voorzieningen (bijvoorbeeld elektriciteit, drinkwater en digitale infrastructuur) als om de manier waarop organisaties samenwerken en handelen wanneer een incident zich voordoet. Weerbaarheid kent daarom twee dimensies: • Preventie en voorbereiding: o zorgen dat vitale systemen sterk, robuust en goed georganiseerd zijn; o risico’s verkleinen door maatregelen, protocollen en oefening. • Reageren en herstellen o een crisis tijdig signaleren; o snel en effectief handelen; o maatschappelijke schade zoveel mogelijk beperken; o samen met inwoners, partners en organisaties werken aan herstel. De Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) beschrijft in haar handreiking “Weerbaarheid en veerkracht op lokaal niveau” 41 maatregelen die gemeenten hierbij kunnen inzetten. Deze handreiking vormt onze inhoudelijke basis.

Welke verantwoordelijkheden heeft de gemeente? Gemeenten hebben binnen het stelsel van crisisbeheersing een duidelijke rol, met verantwoordelijkheden die raken aan zowel onze eigen continuïteit als aan het functioneren van de brede samenleving. Onze belangrijkste verantwoordelijkheden zijn: • Continuïteit van de gemeentelijke organisatie en dienstverlening: Wij moeten ervoor zorgen dat wettelijke en maatschappelijke taken doorgaan, ook bij verstoringen. Denk aan: o BRP en burgerzaken; o begrafenissen; o gladheidsbestrijding; o opvang en informatievoorziening voor inwoners. • Crisisbeheersing en bevolkingszorg: De gemeente is primair verantwoordelijk voor: o opvang en verzorging van getroffenen; o crisiscommunicatie; o uitvoering van wettelijke taken binnen het regionaal crisisstelsel. • Risicocommunicatie en het vergroten van zelf- en samenredzaamheid: We informeren inwoners en bedrijven over wat zij zelf kunnen doen om voorbereid te zijn. • Deelname aan regionale en landelijke samenwerking: We dragen bij aan regionale programma’s, plannen en oefeningen in Flevoland en volgen landelijke kaders van het Rijk en de NCTV. Deze verantwoordelijkheden vragen om structurele keuzes, organisatorische voorbereiding en afstemming met vele partijen om ons heen. Welke partners hebben we hierbij nodig? Weerbaarheid is een gezamenlijke opgave.

De gemeente heeft een sleutelpositie, maar kan dit niet alleen. We werken samen met: •

•

•

•

•

Veiligheidsregio Flevoland o coördinatie van crisisbeheersing; o regionale plannen zoals het crisisplan en risicoprofiel; o ontwikkeling van het programma Weerbaarheid en Veerkracht; o uitvoering van oefeningen en noodsteunpunten. Andere gemeenten in Flevoland o afstemming van maatregelen en werkwijzen; o gezamenlijke risicobeoordeling; o afspraken over ondersteuning en inzet van middelen. Vitale partners en nutsbedrijven, bijvoorbeeld: o drinkwaterbedrijf; o energiebedrijven; o netbeheerders; o zorg- en veiligheidsorganisaties. Het Rijk en landelijke organisaties o NCTV voor maatschappelijke weerbaarheid; o Defensie voor militaire paraatheid; o landelijke programmagroepen voor kennisdeling en ondersteuning. Samenleving: inwoners, maatschappelijke organisaties en bedrijven. Zij vormen het fundament van weerbaarheid. Netwerken, verenigingen, ondernemers en buurtinitiatieven zijn vaak de eersten die handelen en elkaar ondersteunen.

Weerbaarheid kan alleen worden bereikt wanneer al deze partijen samen oefenen, voorbereiden en informatie delen.

Wat heeft de gemeente Noordoostpolder al geregeld? In de gemeente Noordoostpolder is al veel werk verzet om onze eigen organisatie én de samenleving beter te wapenen tegen verstoringen. Interne organisatie en continuïteit van dienstverlening • Bedrijfscontinuïteit (BCP) o Het beleidsplan bedrijfscontinuïteit is vastgesteld. o Kritische processen zijn in kaart gebracht en geprioriteerd op basis van maatschappelijke impact. o Per cluster worden tactisch-operationele plannen uitgewerkt. • Voorzieningen en maatregelen o een gemeentelijke crisisorganisatie die direct kan worden opgeschaald; o noodaggregaat op het gemeentehuis; o afspraken over alternatieve werkplekken wanneer het gemeentehuis uitvalt; o structurele maatregelen voor informatieveiligheid en privacy, conform BIO en voorbereidend op de Cyberbeveiligingswet. Crisisorganisatie • We beschikken over een regionale én lokale crisisorganisatie.

Belangrijke elementen zijn: o uitvoeringsplan lokale crisisorganisatie; o piketstructuur OvD-Bz en alarmering lokale adviseurs; o voor iedere wijk en elk dorp zijn opvanglocaties aangewezen, waarvoor afspraken zijn gemaakt met de betrokken partners; o diverse communicatiemiddelen zoals NL-Alert, website, social media, waspalen en NCV-lijnen; o deelname aan landelijke campagnes zoals Denk Vooruit (najaar 2025, voorjaar 2026); o deelname aan de pilot noodsteunpunten als aangewezen gemeente (uitvoering 2026). Voorzieningen en netwerken • Vitale voorzieningen: De continuïteit van vitale voorzieningen wordt geborgd via afspraken met regionale partners. Waar nodig worden extra maatregelen uitgewerkt. • Sociaal weefsel: We hebben lokale netwerken in kaart en werken aan een communicatieplan om deze beter te benutten. Dit draagt bij aan snelle en effectieve informatie-uitwisseling tijdens verstoringen. • Zelfredzaamheid van inwoners en bedrijven: Via communicatie, campagnes en regionale samenwerking werken we aan bewustwording en praktische voorbereiding van inwoners, organisaties, bezoekers en bedrijven. Vervolg In de komende periode blijft de gemeente werken aan de verdere uitwerking en structurele verankering van dit thema binnen de organisatie.

Doel is om te komen tot een gemeentebrede aanpak om de weerbaarheid van de gemeente (waar nodig) te versterken en hier voorstellen op te maken. De raad wordt geïnformeerd over de voortgang en de verdere stappen in de uitwerking van de gemeentelijke en regionale weerbaarheidsopgave. Het college van burgemeester en wethouders, de secretaris, de burgemeester, Portefeuillehouder : R.T. De Groot Steller : mevrouw L.G. Verhoek, (0527) 63 38 45 l.verhoek@noordoostpolder.nl