D09 01 Bijlage bij nota - Pilot asielszoekers naar werk.pdf

Pilotplan ‘Asielzoekers naar werk’ 1. Aanleiding In gemeente Noordoostpolder zijn 1000 opvangplekken in het AZC Luttelgeest, voornamelijk voor asielzoekers. De meesten van hen hebben geen werk terwijl werk belangrijk is voor het welbevinden van het individu. Werk draagt bij aan sociale integratie en ontplooiingsmogelijkheden voor maatschappelijke participatie. Wanneer een asielzoeker werkt wordt hij veel zelfredzamer, hij kan daardoor financieel en maatschappelijk beter voor zichzelf zorgen en integreert daardoor sneller. 1 Asielzoekers in Nederland die wachten op een verblijfsvergunning mochten tot vorig jaar (2023) maximaal 24 weken per jaar werken. De asielzoeker Elvis spande een rechtszaak aan tegen deze 24 weken eis en hij werd door de rechtbank in Arnhem in het gelijk gesteld. De rechtbank oordeelde dat de 24-weken eis in strijd was met de Europese Opvangrichtlijn waarin staat dat asielzoekers toegang moeten krijgen tot de arbeidsmarkt.2 Aansluitend op deze ontwikkeling wil Gemeente Noordoostpolder in samenwerking met het AZC Luttelgeest en met de Werkcorporatie een pilot starten. Deze pilot is erop gericht om asielzoekers toe leiden naar werk en om werkgevers te adviseren bij de vragen die zij hebben wanneer zij een asielzoeker in dienst nemen. 2. Doelstelling We willen in de gemeente Noordoostpolder toewerken naar een passende inzet van asielzoekers op de arbeidsmarkt.

Het doel van de pilot is om te onderzoeken welke kansen en belemmeringen er zijn voor werkgevers en asielzoekers om passend werk te realiseren. We willen helder krijgen hoe kansen benut kunnen worden en op welke manier belemmeringen kunnen worden opgelost. De Gemeente Noordoostpolder, de WerkCorporatie en het AZC leren van de ervaring in de pilot zodat deze gebruikt kan worden om vanaf 2025 nieuw beleid te ontwikkelen. Specifieke onderzoeksvragen van de pilot zijn: - Welke ondersteuningsbehoeften hebben de asielzoekers bij het zoeken van werk? - Welke ondersteuningsbehoeften hebben de asielzoekers op de werkvloer en hoe kan deze het beste en efficiënt worden vormgegeven? - Welke vragen hebben werkgevers? - Welke meerwaarde heeft het voor werkgevers? - Wat zijn werkgevers bereid om te investeren? - Welke mogelijkheden zijn er wanneer een asielzoeker die passend of vast werk heeft gevonden om na zijn status gekoppeld te worden aan gemeente Noordoostpolder? 3. Inhoud van de pilot Er komen 10 asielzoekers in aanmerking voor deze pilot. Het AZC gaat actief op zoek naar 10 asielzoekers die vervolgens in begeleiding komen bij de WerkCorporatie. De werkcorporatie zoekt werk en begeleidt de asielzoekers, de werkgevers en collega’s waar dat nodig is.

De WerkCorporatie gaat gericht op zoek naar werkplekken waar asielzoekers kunnen gaan starten zonder dat er eerst een extra opleiding gevolgd wordt.

1 2

https://www.ejdaling.nl/thomas-daling Kamerbrief uitspraak Raad van State over 24-weken-eis | Kamerstuk | Rijksoverheid.nl

In de voorbereiding van deze pilot zijn een aantal afspraken gemaakt over de taakverdeling in de samenwerking: Meedoen balie AZC: Selecteert asielzoekers Intake gesprek Meedoenbalie Checken voorwaarden: - Is de asielzoeker rechtmatig in Nederland - Heeft de asielzoeker BSN - Heeft de asielzoeker geldig w-document (ID) - Is de asielzoeker minimaal 6 maanden in Nederland? - Maakt een CV met de asielzoeker - Voorlichting REBA (eigen bijdrage)

Jobcoach WerkCorporatie: Gedetailleerde intake Uitdiepen van de kwaliteiten van de asielzoeker Netwerk opbouwen van ondernemers Asielzoeker koppelen aan een ondernemer/werkgever en ondersteunen tijdens het gehele proces.

Volgt nauwlettend dat de asielzoeker gekoppeld blijft aan het AZC en niet wordt overgeplaatst naar een ander AZC

Asielzoeker en werkgever ondersteuning bieden op het moment dat het contract getekend is en nadat er een dienstverband is aangegaan

Biedt de asielzoeker ondersteuning in het vervoer naar de werklocatie

4. Meerwaarde  Krapte op de arbeidsmarkt. Zes van de tien werkgevers hebben te maken met krapte op de arbeidsmarkt. Er zijn grote tekorten op de arbeidsmarkt, met duidelijke economische effecten. Tegelijkertijd bieden nieuwe groepen zich aan op de arbeidsmarkt. Wanneer we asielzoekers en werkgevers aan elkaar kunnen koppelen, hebben alle partijen hier profijt van. De asielzoeker krijgt de kans om sneller zelfstandig te worden en te integreren, de werkgever lost zijn personeelstekort op en er hoeven minder uitkeringen te worden betaald.  Vergroten van de kennis van de Nederlandse taal en cultuur. Taal is voortdurend aanwezig op de werkvloer en in contacten met collega’s, werkgevers en klanten. Het is een uitgelezen kans voor asielzoekers om hierin te groeien. Ze maken kennis met wet en regelgeving en met Nederlandse gewoonten rond werk. Met het toenemen van de taalvaardigheid vermindert de kans op communicatieproblemen en kan integratie worden bevorderd.  Dag-invulling en eigen inkomen Naast een eigen inkomen genereren is de meerwaarde van betaald werk het vergroten van eigenwaarde: het geeft erkenning en zingeving. Door middel van betaald werk leveren asielzoekers een bijdrage aan de maatschappij en aan het wonen in een AZC3. Met werk kunnen zij zich voorbereiden op het leven en werken in Nederland.

 Door deelname aan het arbeidsproces versnelt de integratie in de Nederlandse samenleving. Om integratie te bevorderen is het van belang dat asielzoekers vroegtijdig integreren en actief gaan deelnemen aan het arbeidsproces. Hierdoor kunnen asielzoekers in de toekomst beter aansluiten bij de Nederlandse cultuur en samenleving. 5. Doelgroep Voor deze pilot is de doelgroep afgebakend tot: asielzoekers die verblijven in het AZC Luttelgeest. Met kansrijk wordt bedoeld, asielzoekers die uit onveilige landen komen en die een grote kans hebben dat aan hen asiel wordt toegewezen of die minimaal 6 maanden in Nederland verblijven.

3

https://www.rijksoverheid.nl/onderwerpen/asielbeleid/vraag-en-antwoord/mogen-asielzoekers-werken

6. Waar lopen asielzoekers en werkgevers tegen aan? Op dit moment kunnen werkgevers en asielzoekers elkaar niet goed vinden op de arbeidsmarkt. Dit komt onder andere door de vragen die werkgevers en asielzoekers hebben over wet- en regelgeving. Een werkgever moet bijvoorbeeld een tewerkstellingsvergunning (TWV) bij het UWV aanvragen. Daarvoor moet aan een aantal voorwaarden voldaan worden. Daarnaast moet de asielzoeker over een bankrekeningnummer en een Burgerservicenummer beschikken. Op de werkvloer ontstaan voor werkgevers en asielzoekers uitdagingen die te maken hebben met taal, communicatie en met cultuurverschillen. 7. Aansluiting bij coalitieakkoord en visie Rijk De doelstelling van de pilot sluit goed aan bij het coalitieakkoord van 2022 -2026 waarin staat: ‘Werk is de motor naar zelfstandigheid. Het zorgt voor binding met de samenleving en voor inkomen’. Het Rijk vindt het belangrijk om in een vroeg stadium met participatie aan de arbeidsmarkt vanuit het AZC te starten en om gerichte ondersteuning/samenwerking in te zetten met werkgevers en branches. 4 8. Kanttekening. Er is nog geen zekerheid over de beslissing van de verblijfstatus. Wanneer asielzoekers werk vinden

in Gemeente Noordoostpolder dan draagt dat bij aan het idee van vestigen en integratie in de Nederlandse samenleving. Als de wetgeving in een latere fase verandert of als de status onverhoopt toch niet wordt toegekend is er een vertekend perspectief ontstaan voor de asielzoeker. Kortom met de pilot ‘asielzoekers naar werk’ kunnen ook impliciete verwachtingen geschapen worden die vooruitlopen op een definitieve beslissing van de IND. Dit kunnen we ondervangen door hier goed over te communiceren met de Asielzoeker. 9. Betrokken partijen intern en extern. Hieronder een overzicht van betrokken partners zowel intern binnen de gemeente als extern. Intern Beleidsadviseur asiel en migratie Beleidsadviseur participatie en inburgering Extern AZC Meedoen balie Werk Corporatie Werkgevers/ondernemers gevestigd in gemeente Noordoostpolder UWV of andere deskundigen m.b.t. wet- en regelgeving. 10. Financiële middelen. De kosten van de pilot worden geraamd op € 28.600 voor de begeleiding en matching van de kandidaten gedurende 20 weken en incidentele kosten zoals vervoer en werkkleding. De begeleiding en matching zal door de werkcorporatie uitgevoerd worden. Binnen het huidige budget is hiervoor dekking.

4

https://www.rijksoverheid.nl/actueel/nieuws/2023/03/10/statushouders-sneller-aan-het-werk

11. Uitvoering en planning Stappen Stap 1 Stap 2 Stap 3 Stap 4 Stap 5

Wat Pilotplan in college B&W Informeren en uitwerken van de betrokken samenwerkingspartners 1e evaluatie en bijsturen Afsluiten van de pilot met aanbevelingen voor het vervolg in 2025 Nieuw beleid ontwikkelen

Wanneer Q3 2024 Q3 2024 Q4 2024 Q1 2025 2025

N.B. de planning wordt aangepast wanneer er op onderdelen vertraging plaatsvindt.