D09 00 Strategische aanpak ervenbeleid.pdf

MEMO Aan

: Gemeenteraad

Van

: College van Burgemeester en Wethouders

Datum

: 9 december 2025

Onderwerp

: Strategische aanpak ervenbeleid

Inleiding Gemeente Noordoostpolder ervaart een onverminderd grote urgentie ten aanzien van het creëren van (planologische) mogelijkheden voor vrijkomende agrarische erven. Het tijdig kunnen transformeren van deze erven naar passende (woon)functies is noodzakelijk om leegstand, ondermijning en kwaliteitsverlies van het landelijk gebied te voorkomen. Structureel beleid waardoor transformatie mogelijk wordt is er nog niet, het experimentenkader ‘Extra woningen op erven’ is afgesloten. De nog niet gerealiseerde woningen zijn planologisch reeds belegd of in voorbereiding, waardoor geen ruimte resteert voor nieuwe initiatieven.

Relatie provinciaal beleid Met respect voor provinciale belangen wil gemeente Noordoostpolder werken aan structureel ervenbeleid. De provinciale belangen worden in de Omgevingsvisie Flevoland vastgelegd welke momenteel door provincie wordt voorbereid. Vaststelling hiervan wordt niet eerder voorzien dan medio 2026, vermoedelijk later. Tot die tijd ontbreekt een werkbaar instrument. Om te komen tot een doorbraak zijn meerdere scenario’s overwogen, welke hieronder kort zijn benoemd: 1. Structureel ervenbeleid in samenwerking met provincie In dit scenario zet de gemeente in op het integreren van haar eigen doelen in het provinciale beleid. Voor ervenbeleid wordt een specifiek programma opgesteld dat na vaststelling van de Omgevingsvisie in werking treedt en ruimte biedt voor erftransformaties. • •

Voordelen: Nadelen:

Breed gedragen, juridisch robuust, sluit aan bij provinciale visie. Lange doorlooptijd, afhankelijkheid van provinciale besluitvorming.

2. Gemeentelijk ervenbeleid vaststellen De gemeente kiest ervoor om zelfstandig een beleidskader voor ervenbeleid vast te stellen, vooruitlopend op het provinciale beleidskader • •

Voordelen: Nadelen:

Snel duidelijkheid voor initiatiefnemers, regie bij gemeente. Risico op strijdigheid met provinciale kaders (belangen), mogelijk bezwaarprocedures.

3. Heropenen experimentenkader ‘Extra woningen op erven’ De gemeente verzoekt de provincie om het experimentenkader tijdelijk te heropenen en jaarlijks 25 extra woningen toe te staan gedurende het proces, als overbrugging naar structureel beleid. • •

Voordelen: Nadelen:

Flexibel, ervaring uit eerdere pilots, snelle toepassing. Tijdelijk karakter, beperkte schaal, geen structurele oplossing.

Verzoek aan provincie Op 27 februari 2025 heeft de provincie besloten het experimentenkader af te sluiten en het quotum niet verder te verruimen. Wij hebben de provincie per brief d.d. 9 december 2025 verzocht dit besluit te heroverwegen en het experimentenkader tijdelijk te heropenen, met een jaarlijks quotum van 25 woningen. Dit quotum biedt sturing op tempo, schaal en ruimtelijke balans en voorkomt onwenselijke wildgroei. Wij zijn van mening dat het per direct heropenen van het experimentenkader noodzakelijk is op basis van onderstaande argumentatie: • Het voorkomen van leegstand en ondermijnende activiteiten; • Bijdrage aan provinciale woningbouwopgave, zonder extra ruimtebeslag in het buitengebied; • Zuinig en zorgvuldig ruimtegebruik door benutting van bestaande infrastructuur; • Het behoud van leefbaarheid en voorzieningen in omliggende kernen. Aanvullend is opgenomen dat initiatieven voldoen aan: • Versterking van ruimtelijke kwaliteit door landschappelijke inpassing en een groene impuls (minimaal 10% extra erfversterking); • Zorgvuldige ETFAL-afweging (motivering ruimtelijke aspecten met bijzondere aandacht voor agrarische belangen); • Inachtneming van spuitvrije zones.

Vervolg Wij wachten een reactie van de provincie op ons verzoek tot heropenen experimentenkader ‘extra woningen op erven’ met belangstelling af. Indien de provincie instemt, zal de gemeente geen zelfstandig beleid vaststellen, maar samen met provincie en andere gemeenten in Flevoland werken aan het omgevingsprogramma ervenbeleid, aansluitend op de landelijke handreiking ‘Planologische concepten erftransformaties’ (Ministerie van LNV, 2024). Indien de provincie niet instemt, zal het college alternatieve scenario’s voorleggen aan de raad.

Bijlage 1. Brief ‘Heropenen experimentenkader - extra woningen op erven’ d.d. 9 december 2025.