D09 00 Onderzoek Participatiewet.pdf

BESLUITVORMENDE NOTA AAN BURGEMEESTER EN WETHOUDERS No. 24.0000684 Afdeling/eenheid/cluster: Beleidsontwikkeling

Projectnaam: nvt

Bijl.: Datum: 1 21 mei 2024

Steller: W Swart - Bussem

Portefeuille: IV Onderwerp: Onderzoek Participatiewet Voorgesteld besluit 1. Instemmen met de inhoud en de kosten van het onderzoek van Berenschot 2. De raad informeren. Inleiding Volgend jaar bestaat de Participatiewet tien jaar. Er zijn meerdere ontwikkelingen ten aanzien van de doelgroep van de Participatiewet, de wetgeving en de arbeidsmarkt. Aan Berenschot is gevraagd offerte uit te brengen over een toekomstbestendige uitvoering van de Participatiewet in Noordoostpolder. Doelstelling Inwoners kunnen meedoen aan de inclusieve samenleving door middel van een passende inrichting van de uitvoering van de Participatiewet. Argumenten 1.1. Gemeente is verantwoordelijk voor de doelgroep van de Participatiewet In 2015 is de Participatiewet ingevoerd. De wet beoogt een inclusieve arbeidsmarkt, waarin meer mensen werk kunnen vinden. Ook mensen met een arbeidsbeperking kunnen via deze wet (weer) deelnemen aan de arbeidsmarkt. Gemeenten zijn verantwoordelijk voor de uitvoering van de wet. Gemeente Noordoostpolder heeft een deel van de uitvoering van de Participatiewet belegd bij de eigen organisatie. Hier worden inwoners begeleid die binnen twee jaar nog niet toe zijn aan werk of waar de focus eerst ligt op zorg. Een ander deel is opgedragen aan de WerkCorporatie.

De WerkCorporatie richt zich op de re-integratie van mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt die binnen twee jaar bemiddelbaar zijn naar werk. Concern voor werk is verantwoordelijk voor de “oude” doelgroep van de Wet sociale werkvoorziening en de doelgroep nieuw beschut werk van de Participatiewet. Voor een goede uitvoering in de toekomst is de beantwoording van de volgende onderzoeksvragen gewenst. 1. Op welke wijze is de uitvoering van de Participatiewet in de gemeente Noordoostpolder nu ingericht? 2. Welke externe ontwikkelingen doen zich nu en in de komende jaren naar verwachting voor waarmee in het beleid en de uitvoering van de Participatiewet rekening moet worden gehouden? 3. Wat zijn de kansen en bedreigingen voor de toekomst? 4. Welke uitvoeringsscenario’s zijn denkbaar, zodat zowel nu als in de toekomst een goede uitvoering van de Participatiewet voor de gemeente Noordoostpolder gewaarborgd is? 5. Wat is voor de gemeente Noordoostpolder het meest passende scenario? 1.2. Er is behoefte aan een toekomstbestendige ondersteuning en begeleiding De kenmerken van de doelgroep van de Participatiewet anno 2024 zijn anders dan in 2014. In zijn algemeenheid kan gezegd worden dat in 2024 vrijwel alle mensen met een bijstandsuitkering een afstand tot de arbeidsmarkt hebben.

Dit kan te maken hebben met een lagere of verouderde opleiding, beperkte of verouderde werkervaring, leeftijd, uitkeringsduur, lichamelijke en mentale gezondheidsproblemen en problemen met de Nederlandse taal. Dit stelt andere eisen aan de uitvoering wat betreft onder andere expertise, begeleiding en werkwijze dan tien jaar geleden.

1.3. Berenschot heeft de benodigde expertise In de afgelopen tien jaar heeft Berenschot een aantal rapporten uitgebracht over ontwikkelingen op het gebied van de Participatiewet. Het laatste rapport van juni 2023 was een onderzoek naar de infrastructuur sociaal ontwikkelbedrijven dat is opgesteld in opdracht van het ministerie van Sociale zaken en werkgelegenheid, de VNG en Cedris (de overkoepelende organisatie van SW bedrijven). De twee adviseurs die betrokken zijn bij de opdracht voor Noordoostpolder hebben jarenlange ervaring en waren betrokken bij het hiervoor genoemde rapport. 1.4 Er is budget om het onderzoek uit te voeren Het onderzoek zal circa 25 dagen in beslag nemen. De kosten van het onderzoek bedragen circa € 40.000 exclusief btw. Er is dekking voor de kosten binnen de begroting vanuit het Participatiewetbudget. 2.1. We informeren de gemeenteraad en de stakeholders Gezien de betrokkenheid van onze eigen organisatie, de WerkCorporatie en Concern voor Werk worden de raad en de genoemde stakeholders geïnformeerd over het onderzoek. Aan Berenschot wordt gevraagd een presentatie voor de raad te verzorgen. Kanttekeningen 1. Het onderzoek richt zich alleen op Noordoostpolder Er is bewust gekozen om de focus in dit onderzoek te leggen op de uitvoering van de Participatiewet binnen onze eigen gemeente.

Het beoogde onderzoek richt zich op de volledige doelgroep van de Participatiewet en de drie uitvoerende organisaties (gemeente, WerkCorporatie en Concern voor Werk). De doelgroep die begeleid wordt door Concern voor Werk is onderdeel van de volledige doelgroep, maar neemt af. Met name het aantal WSW’ers zal via een natuurlijk verloop minder worden. Omdat onze gemeente binnen de gemeenschappelijke regeling Concern voor Werk nauw samenwerkt met gemeenten Lelystad en Urk, is daar gezamenlijke behoefte aan een doorontwikkeling en nader onderzoek voor deze doelgroep. Planning Het onderzoek heeft een looptijd van juni tot oktober 2024. Bijlagen Offerte Berenschot