D09 00 collegevoorstel vlaggen en lichtprotocol

BESLUITVORMENDE NOTA AAN BURGEMEESTER EN WETHOUDERS No. 26.000817 Afdeling/eenheid/cluster: Projectnaam: Bijl.: Datum: Steller: Advies . 1 18 mei 2026 R. Groenendijk Portefeuille: I Onderwerp: Vaststellen van een vlag- en lichtprotocol voor gemeentelijke gebouwen en monumenten. Voorgesteld besluit 1. In te stemmen met het vastleggen van vaste vlagmomenten conform de rijksvlaginstructie en de in deze nota opgenomen gemeentelijke aanvullingen. 2. In te stemmen met het vastleggen van vaste aanlichtmomenten voor gemeentelijke gebouwen en monumenten, inclusief bijbehorende kleuren of sobere verlichting waar passend. 3. Het bijgevoegde protocol voor vlaggen en aanlichten vast te stellen als werkkader voor uitvoering en beoordeling van toekomstige verzoeken. 4. Kabinetszaken te mandateren om incidentele verzoeken te toetsen aan het protocol en politiek of maatschappelijk gevoelige verzoeken voor te leggen aan het college. 5. Het protocol na twee jaar te evalueren. 6. De raad informeren. Inleiding De gemeente Noordoostpolder beschikt op dit moment niet over een volwaardig vlag- en lichtprotocol. Voor het vlaggen bestaat slechts een summiere beschrijving in het handboek van de bodes. Voor het aanlichten van gemeentelijke gebouwen en monumenten ontbreekt een vast kader.

Daardoor is niet voor iedereen duidelijk op welke momenten de gemeente vlagt of aanlicht, welke symboliek daarbij wordt gebruikt en wie daarover beslist. Er is behoefte aan een eenduidig en bestuurlijk vastgesteld kader voor twee samenhangende onderwerpen: het uitsteken van vlaggen en het aanlichten van gemeentelijke gebouwen en monumenten. Die behoefte komt voort uit de dagelijkse uitvoeringspraktijk, uit vragen vanuit de organisatie en uit de wens om ook voor de Poldertoren en andere objecten duidelijke instructies vast te leggen. Met deze nota wordt het bestaande gebruik geordend en aangevuld met heldere criteria voor toekomstige verzoeken. Met dit vlag- en lichtprotocol wordt de toezegging aan de raad (motie TOE.24.0039 aanlichten Poldertoren) van 30-9-2024 nagekomen. Doelstelling Met het vaststellen van een vlag- en lichtprotocol beoogt het college eenduidigheid in besluitvorming en uitvoering, een zorgvuldige en neutrale afweging bij symbolische en maatschappelijke momenten, en een beheersbare inzet van capaciteit, techniek en energie. Argumenten 1. Een vastgesteld protocol zorgt voor duidelijkheid en consistentie. Door vaste vlag- en aanlichtmomenten bestuurlijk vast te leggen, ontstaat voor bestuur, organisatie en inwoners helderheid over wanneer en waarom de gemeente zichtbaar uiting geeft aan herdenken, vieren of bewustwording. 2.

Het protocol ondersteunt een zorgvuldige en neutrale afweging. Niet ieder verzoek om te vlaggen of aan te lichten leent zich voor honorering. Door criteria vast te leggen, blijft de gemeente politiek neutraal en wordt willekeur voorkomen. 3. Het protocol sluit aan op bestaande landelijke uitgangspunten. Voor vlaggen wordt aangesloten bij de rijksvlaginstructie en bij gangbare gemeentelijke praktijk. Voor aanlichten wordt een lokale lijn vastgesteld, omdat hiervoor geen landelijk protocol bestaat. 4. Het protocol ondersteunt de uitvoering.

Bodes, gebouwbeheerders, communicatie en kabinetszaken krijgen hiermee een praktisch kader voor voorbereiding, uitvoering en communicatie. Kanttekeningen 1. Niet alle genoemde momenten hoeven onderdeel te worden van de vaste lijst. De inventarisatie bevat meer mogelijke dagen dan wenselijk is voor structurele toepassing. Het is aan het college om een afgewogen keuze te maken, zodat het protocol werkbaar en terughoudend blijft. 2. Technische en praktische beperkingen kunnen van invloed zijn. Niet elk object is geschikt voor iedere kleur of vorm van verlichting. Ook kunnen onderhoud, veiligheid, energiegebruik en beschikbaarheid van personeel grenzen stellen aan de uitvoering. 3. Nieuwe maatschappelijke ontwikkelingen kunnen om maatwerk vragen. Daarom bevat het protocol naast vaste momenten ook een beoordelingskader voor incidentele verzoeken. Planning/Uitvoering De uitvoering van het vlaggen blijft belegd bij de bodes. De uitvoering van het aanlichten wordt afgestemd met de relevante beheerafdelingen en gebouwbeheerders. Kabinetszaken beoordeelt incidentele verzoeken aan de hand van het protocol en legt politiek of maatschappelijk gevoelige verzoeken voor aan het college. Bij inzet van kleurverlichting vindt in beginsel communicatie plaats via gemeentelijke kanalen.

De financiële gevolgen blijven naar verwachting beperkt en vallen binnen de reguliere uitvoering, tenzij in de toekomst aanvullende techniek of structurele uitbreiding nodig blijkt. Voorgestelde vaste vlagmomenten Voorgesteld wordt om voor de nationale vlag de rijksvlaginstructie te volgen. Daarnaast wordt voorgesteld om als gemeentelijke aanvullingen vast te leggen dat de gemeente op niet-nationale momenten uitsluitend vlagt wanneer sprake is van een breed gedragen, niet-politieke en passende symbolische aanleiding. Op basis van de huidige praktijk gaat het in ieder geval om Coming Out Day, Orange the World en de Dag van de Rechten van de Mens, met de daarvoor passende themavlag indien het college hiermee instemt. Voorgestelde vaste aanlichtmomenten Voorgesteld wordt om een beperkte en herkenbare vaste lijst op te nemen. Een verdedigbare basisset is: Coming-Out Day (regenboogkleuren), Orange the World (oranje), Paarse Vrijdag (paars), Nationale Dodenherdenking (sobere witte verlichting of ingetogen beeld), Bevrijdingsdag (rood-wit-blauw), Veteranendag (wit/blauw), Wereld Aids Dag (rood) en Nacht van de Nacht (lichten uit). Daarnaast kan het college ervoor kiezen om enkele lokale momenten toe te voegen, zoals het Tulpenfestival, Open Monumentendag of een bijzonder gemeentelijk jubileum.

Incidentele verzoeken Voor verzoeken die niet op de vaste lijst staan, geldt dat deze alleen in aanmerking komen wanneer zij aansluiten bij gemeentelijke waarden, breed maatschappelijk gedragen zijn en geen commercieel, partijpolitiek of polariserend karakter hebben. Hiermee blijft ruimte bestaan voor maatwerk, terwijl de gemeente terughoudend en zorgvuldig kan handelen. Communicatie en evaluatie Na vaststelling wordt het protocol intern gedeeld met de betrokken teams en opgenomen in de werkwijze van de uitvoering. Bij zichtbare inzet van vlaggen of kleurverlichting wordt waar passend een korte publieke toelichting gegeven. Voorgesteld wordt om het protocol na twee jaar te evalueren en waar nodig aan te passen op basis van ervaring, uitvoerbaarheid en maatschappelijke ontwikkelingen. Beslispunt voor het college Met deze nota wordt het college gevraagd een keuze te maken voor de vaste lijst van vlag- en aanlichtmomenten en het bijgevoegde protocol vast te stellen als gemeentelijk kader voor uitvoering en toekomstige verzoeken. Bijlagen 1. Vlaggenprocedure 2. Concept protocol met lijst mogelijke aanlichtmomenten Noordoostpolder heeft geen volwaardige vlaggenprocedure en lichtprotocol. In het handboek van de bodes staat een summiere beschrijving van onze handelswijze bij het vlaggen. De bodes bewaken dit en hangen de vlaggen op.

Dit voorstel voegt aanlichten toe en brengt meer duidelijkheid voor iedereen. Er ligt bovendien een vraag vanuit het beheersplan Poldertoren om duidelijke instructies voor het aanlichten. Bijlage 1 Vlaggenprocedure De officiële dagen waarop de vlag op overheidsgebouwen wappert zijn de volgende: Valt een onderstaande datum op zondag of een algemeen erkende (christelijke) feestdag? Alleen dan geldt de datum tussen haakjes. 31 januari (1 februari) | Verjaardag van Prinses Beatrix 27 april (26 april) | Koningsdag: verjaardag van Koning Willem-Alexander 4 mei | Nationale Dodenherdenking, halfstok vanaf 18.00 uur tot zonsondergang. 5 mei | Nationale Bevrijdingsdag 9 mei | Vlaggen4Europa (hijsen Europese vlag i/v/m verenigd Europa) 17 mei (18 mei) | Verjaardag van Koningin Máxima Laatste zaterdag in juni | Veteranendag 15 augustus (16 augustus) | Formeel einde Tweede Wereldoorlog 7 december (8 december) | Verjaardag van de Prinses van Oranje 15 december (16 december) | Koninkrijksdag Bij bijzondere gebeurtenissen in het Koninklijk Huis, zoals geboorte, huwelijk en overlijden, kan een bijzondere vlaginstructie worden afgekondigd. Tijdens officiële inkomende (staats)bezoeken van staatshoofden wordt alleen gevlagd in de plaatsen die worden bezocht. Met de Nederlandse vlag en de vlag van het bezoekende land.

De minister-president kan ook een speciale vlaginstructie uitgeven bij bijzondere gelegenheden. Bijvoorbeeld om slachtoffers te herdenken van een (inter)nationale ramp. Op Koningsdag en de verjaardagen van de Prinses van Oranje, Koningin Máxima en Prinses Beatrix wordt de vlag uitgestoken met oranje wimpel. Bij alle andere gelegenheden hangt de vlag zonder oranje wimpel uit. Vlaggen niet nationale feestdagen Op niet-erkende nationale feestdagen wordt er niet gevlagd met de nationale vlag. Wel zijn er momenten dat specifieke vlaggen gehesen kunnen worden. Deze dagen zijn vaak dezelfde als de dagen zoals verder in dit stuk beschreven dagen bij aanlichten overheidsgebouwen. Op dit moment vlaggen wij tijdens: • | Coming out day • | Orange the world • | Dag van de mensenrechten Bijlage 2. Concept-protocol: Gebruik van kleurverlichting bij gemeentelijke gebouwen en monumenten 1. Doel van het protocol Dit protocol beschrijft de criteria, werkwijze en besluitvorming rondom het aanlichten van gemeentelijke gebouwen en monumenten met kleurverlichting. Doel hiervan is: • | Eenduidigheid in aanvragen en besluitvorming, • | Zorgvuldige afweging bij symbolische of maatschappelijke momenten, • | Het waarborgen van neutraliteit en representativiteit van de gemeente, • | Voorkomen van overbelasting van techniek en capaciteit. 2.

Reikwijdte Dit protocol geldt voor: • | Gemeentelijke gebouwen (bijv. gemeentehuis, karakteristieke panden) • | Gemeentelijke monumenten, Poldertoren, Schokland • Publieke objecten die met vaste of mobiele verlichting kunnen worden uitgelicht. Denk aan de fontein op de Deel • De Poldertoren, gemeentehuis en de fontein beschikken over vaste verlichting Het protocol geldt niet voor particuliere gebouwen of commerciële instellingen. 3. Algemene uitgangspunten • De gemeente gebruikt kleurverlichting ter ondersteuning van thema’s van algemeen maatschappelijk belang, passend bij gemeentelijke waarden (bijv. inclusie, gezondheid, herdenken). • De gemeente blijft politiek neutraal en licht gebouwen niet aan voor partijpolitieke, commerciële of polariserende boodschappen. • Verlichting wordt spaarzaam en zorgvuldig ingezet, met oog voor energiegebruik, leefomgeving en techniek. 4. Criteria voor het toekennen van kleurverlichting Een verzoek of aanleiding komt in aanmerking indien het voldoet aan minimaal één van de volgende criteria: 1. Internationale of nationale bewustwordingsdagen, erkend door: • De Verenigde Naties (VN) • De Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) • De Rijksoverheid • Brede landelijke campagnes (zoals Orange the World) 2. Nationale herdenkings- of feestdagen, zoals: • Dodenherdenking (4 mei) • Bevrijdingsdag (5 mei) • Koningsdag 3.

Lokale culturele of maatschappelijke momenten, zoals: • Start of afsluiting van lokale evenementen • Campagnes gericht op gezondheid, duurzaamheid of inclusie 4. Verzoeken van maatschappelijke organisaties, wanneer: • De boodschap aansluit bij gemeentelijke beleidsdoelen • De actie breed wordt gedragen • Geen commerciële of politieke motieven spelen 5. Lijst met voorgestelde dagen en kleuren Lijst met mogelijke data om aan te lichten, waar mogelijk inclusief de gebruikte kleuren, horend bij het moment. Internationale bewustwordingsdagen/ campagnes Orange the World (25 november, internationale dag tegen geweld tegen vrouwen) – oranje Paarse Vrijdag (tweede vrijdag van december, genderdiversiteit) – paars Coming-Out Day (11 oktober) – regenboogkleuren Nacht van de nacht (24 oktober) lichten uit i.p.v. aan Nationale thema- en herdenkingsdagen Nationale Dodenherdenking (4 mei) – wit of ingetogen verlichting Bevrijdingsdag (5 mei) – rood-wit-blauw Veteranendag (laatste zaterdag van juni) – wit/blauw Dag van de Mantelzorg (10 november) kleur nader in te vullen Uitreiking Koninklijke Onderscheidingen 26 april – Oranje Dag van de Ondernemer (derde vrijdag van november) kleur nader in te vullen Culturele of lokale momenten In Noordoostpolder zouden o.a.

onderstaande denkbaar zijn: Start Tulpenfestival – roze/paars tulpenthema Start Pieperfestival Groendag of klimaat- en duurzaamheidsdagen – groen Nationale klimaatweek (2 t/m 8 november) – Groen tijdens klimaatmarkt op woensdag Open monumentendagen – aanlichten van onze monumenten Jubilea gemeente of provincie, zoals 40 jaar Flevoland – kleur nader in te vullen Feestdagen Kerstperiode – warm witte of gouden verlichting, vooral in winkelgebieden Koningsdag – oranje Nationale vlagdagen – rood-wit-blauw 6. Procedure en besluitvorming Het college besluit over de lijst met vaste vlag en aanlichtmomenten. Daarnaast is er een mogelijkheid om initiatieven vanuit de samenleving te honoreren. 6.1 Initiatief Een verzoek kan worden ingediend door: • Maatschappelijke organisaties • Gemeentelijke afdelingen 6.2 Beoordeling De afdeling kabinetszaken beoordeelt het verzoek op basis van: • De criteria in hoofdstuk 4 • Beschikbaarheid van gevraagde verlichtingstechniek • Impact op omgeving • Veiligheids- en energieaspecten.

6.3 Besluitvorming • Kabinetszaken adviseert het college over de aanvraag en houdt rekening met o politiek of maatschappelijk gevoelige aanvragen • Nieuwe aanvragen voor vlag of licht worden getoetst aan bestaande keuzes • College van B&W beslist 6.4 Uitvoering • De uitvoering wordt afgestemd met de relevante afdeling, gebouwbeheerders en bodes • Verlichting wordt ingeschakeld van zonsondergang tot 23.00 uur tenzij het evenement om andere tijden vraagt 7. Communicatie Bij inzet van kleurverlichting wordt in principe een korte toelichting gegeven via: • Website van de gemeente • Socialmedia kanalen • Persbericht bij grotere momenten 8. Evaluatie Dit protocol wordt elke twee jaar geëvalueerd door: • College • Kabinetszaken • Communicatie • Betrokken beleidsafdelingen Bij wijzigingen die gevoelig of beleidsmatig van aard zijn, wordt opnieuw besluitvorming van B&W gevraagd.