Document · PDF

D08 01 Rapport ambities en subsidiekansen.pdf

Gemeenteraad 8 juli 2024, gemeente NoordoostpolderBij agendapunt: 4: Lijst ingekomen stukken5.475 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen

SUBWIJS Subsidie- en beleidsadvies

Ambities en subsidiekansen Inventarisatie subsidies gemeente Noordoostpolder Peildatum 1 maart 2024 Bestuurlijk eindrapport

1 Bestuurlijk eindrapport

SUBWIJS Subsidie- en beleidsadvies

Colofon

Opdrachttitel Inventarisatie subsidies gemeente Noordoostpolder Peildatum 1 maart 2023

Opdrachtgever Gemeente Noordoostpolder

Opdrachtnemer SUBWIJS Erwin Riedstra erwin@subwijs.nl

Datum rapport 6 mei 2024

2 Bestuurlijk eindrapport

SUBWIJS Subsidie- en beleidsadvies

Inhoudsopgave

Inhoud Inleiding ................................................................................................................................. 4 Conclusies............................................................................................................................. 6 Aanbevelingen ...................................................................................................................... 7 Ambities gemeente Noordoostpolder..................................................................................... 8 Ambitie 1: We maken werk van wonen .............................................................................. 8 Ambitie 2: Een bruisend Noordoostpolder ..........................................................................

9 Ambitie 3: Duurzamer, groener en schoner .......................................................................10 Ambitie 4: Meedoen in de samenleving.............................................................................11 Ambitie 5: Mobiliteit en bereikbaarheid .............................................................................11 Ambitie 6: Een aantrekkelijk onderwijsaanbod ..................................................................12 Ambitie 7: We houden de Noordoostpolder veilig ..............................................................12 Ambities 8 en 9: Dienstverlening voor iedereen (8) en Een realistische begroting (9) .......13 Bijlagen ................................................................................................................................14 Bijlage 1: geïnventariseerde subsidies en specifieke uitkeringen (periode 2020-2024) .....15 Bijlage 2: gebruikte bronnen .............................................................................................24 Bijlage 3 Bevindingen uit onderzoek van Platform31.........................................................25

3 Bestuurlijk eindrapport

SUBWIJS Subsidie- en beleidsadvies

Inleiding Achtergrond en vraagstelling In de raadsvergadering van 10 juli 2023 is toegezegd een subsidiescan te laten uitvoeren en in beeld te brengen welke mogelijkheden nog niet benut worden door de gemeente. Aanleiding voor deze toezegging vormt een recent onderzoek van kennis- en netwerkorganisatie Platform31. Een belangrijke conclusie uit het rapport van deze organisatie luidde dat kleinere gemeenten (< 50.000 inwoners) over het algemeen maar weinig ervaring hebben met het verwerven van Europese subsidies. Eind 2023 heeft SUBWIJS de opdracht gekregen om de opgaves, de thema’s en de ambities van de gemeente in kaart te brengen en deze te koppelen aan subsidiemogelijkheden. Het doel dat met de uitvoering van deze opdracht wordt beoogd is drieledig: 1. Inzicht in subsidiekansen voor de verschillende opgaven; 2. Advies over organisatie en borging van subsidies; 3. Aanbevelingen hoe de gemeente de subsidieverwerving meer structureel kan organiseren. Momentopname Dit subsidieonderzoek is een momentopname. Het subsidielandschap is voortdurend in beweging: er komen nieuwe regelingen en bestaande regelingen verdwijnen of worden aangepast. Dat is logisch gelet op het feit dat subsidies een beleidsprikkel zijn en ook beleid voortdurend aan veranderingen onderhevig is. Het kan dus geen kwaad dit subsidieonderzoek periodiek uit te voeren.

Context In dit onderzoek verstaan we het volgende onder subsidies: ”De aanspraak op financiële middelen, door een bestuursorgaan verstrekt met het oog op bepaalde activiteiten van de aanvrager, anders dan als betaling voor aan het bestuursorgaan geleverde goederen of diensten.” Deze definitie is afkomstig uit de Algemene Wet Bestuursrecht, art. 4.21. Dit betekent dat subsidie een financieel middel is dat voor specifieke activiteiten verstrekt wordt. De term subsidie gaat niet op als de verstrekker in ruil producten of diensten van de aanvrager ontvangt (dan is immers sprake van een inkoop-verkoop relatie). Aanpak uitvoering opdracht De opdracht had een doorlooptijd van zes maanden (november 2023 – april 2024) en werd via de volgende fases uitgevoerd: 1. Afnemen interviews met medewerkers (november-december 2023. In totaal is met 28 personen gesproken. Doel van deze interviews was om de ambities en opgaven van de gemeente Noordoostpolder op tafel te krijgen. 2. Uitvoeren deskresearch. Zie bijlage 2 voor een overzicht van de belangrijkste geraadpleegde bronnen. Naast deze bronnen zijn nog vele websites geraadpleegd met informatie over specifieke subsidies. Die zijn niet opgenomen in het bronnenovericht; 3. Verzorgen van een presentatie voorlopige bevinden aan betrokken medewerkers van de ambtelijke organisatie (vond plaats op 24 januari 2024); 4.

Uitvoeren onderzoek subsidiemogelijkheden en koppeling aan opgaven en ambities gemeente. De resultaten hiervan zijn weergegeven in bijlage 1 van dit rapport: geïnventariseerde subsidies en specifieke uitkeringen1 (periode 2020-2024). Naast 1 De termen subsidies en specifieke uitkeringen (spuks) worden veel genoemd in dit rapport.

Specifieke uitkeringen kunnen gezien worden als een onderdeel van het subsidiespectrum.

4 Bestuurlijk eindrapport

SUBWIJS Subsidie- en beleidsadvies het onderzoek worden conclusies en aanbevelingen gedaan over kansrijke subsidies en hoe deze aangevraagd en geborgd kunnen worden in de organisatie. Onderzoek Om alle relevante subsidies op tafel te krijgen is gebruik gemaakt van een subsidiedatabase met filterfunctie. Daarnaast zijn er veel regelingen genoemd tijdens de gesprekken. Aan de hand van overzichten van de afdeling Financiën is vervolgens in kaart gebracht welke subsidies in de periode 2020-heden zijn verstrekt (groene regels in de tabel van bijlage 1), welke subsidies bekend zijn in de organisatie maar niet zijn aangevraagd (paarse regels in de tabel van bijlage 1) en relevante subsidies die (nog) niet zijn aangevraagd (oranje regels in de tabel van bijlage 1). Oftewel: Groene regels

Subsidie is aangevraagd en toegekend

Paarse regels

Subsidie is genoemd tijdens interviews maar niet aangevraagd. Mogelijke subsidiekans dus

Oranje regels

Subsidies zijn niet genoemd tijdens interviews en ook niet aangevraagd. Mogelijke subsidiekans dus

Dit heeft geleid tot een overzicht van ruim honderd regelingen. Het betreft specifieke uitkeringen (spuks) en subsidies. Deze zijn vervolgens ondergebracht bij één van de zeven ambities van gemeente Noordoostpolder2 (zie ook pagina 8 en verder). Zo ontstaat per ambitie een overzicht van ontvangen subsidies, bekende subsidies en subsidiekansen (evt. nog te benutten subsidies). Andere vormen van stimuleringsregelingen – dus niet zijnde spuks of subsidies – zijn niet opgenomen in dit rapport. Denk hierbij aan fiscale stimulansen, fondsen, garanties, kredieten, leningen, participaties, prijzen, uitkeringen, beurzen en stipendia. Ze zijn vaak minder relevant en er zijn doorgaans minder hoge bedragen mee gemoeid.

2 Coalitieakkoord 2022-2026 Noordoostpolder ‘Ruimte voor elkaar’

5 Bestuurlijk eindrapport

SUBWIJS Subsidie- en beleidsadvies

Conclusies Dit onderzoek leidt tot de volgende conclusies: 1. Veel ervaring met aanvragen. Gemeente Noordoostpolder scoort behoorlijk goed op het doen van subsidieaanvragen. Wel zijn er verschillen als gekeken wordt op de score binnen de ambitieniveaus. Vooral op de ambities ‘meedoen in de samenleving’ (4) en ‘zorg voor een aantrekkelijk onderwijsaanbod’ (6) kan gesteld worden dat de meeste relevante subsidies worden aangevraagd. Als een relevante subsidie niet is aangevraagd kan daar overigens een goede reden voor zijn. 2. Gemeente in control? In dit onderzoek is niet meegenomen in hoeverre de toegezegde subsidiebedragen ook daadwerkelijk zijn toegekend. Inzicht in die kengetallen zegt veel over de mate waarin de gemeente ‘in control’ is met subsidieverwerving. 3. Subsidies en spuks. Als gekeken wordt naar welk type regelingen wordt aangevraagd dan valt op dat het veelal specifieke uitkeringen betreft. Die zijn goed bekend, aangezien het Rijk de gemeente doorgaans goed informeert over nieuwe spuks en beleidsaanpassingen van bestaande spuks. In tegenstelling tot de spuks zijn veel subsidieregelingen niet bekend bij de organisatie. 4. Structurele versus incidentele middelen. Gemeente Noordoostpolder ontvangt momenteel ongeveer 90-95 miljoen uit het Gemeentefonds. Dit bedrag staat onder druk, aangezien de gemeente steeds minder de beschikking heeft over structurele middelen.

Beleidsmedewerkers ervaren de financiering van de forse opgaven waar de gemeente de komende jaren voor staat als een knelpunt. De ontwikkeling dat steeds meer financiering een incidenteel karakter heeft (zoals spuks) baart de medewerkers zorgen. Immers, veel opgaven hebben een structureel karakter en zouden derhalve met structurele middelen moeten worden gefinancierd. 5. Steeds meer spuks. De trend van het Rijk is om steeds meer met spuks te werken. Inmiddels zijn er ongeveer 250 lopende spuks waarover door gemeenten verantwoording moet worden afgelegd. In 2022 moesten de meeste gemeenten gemiddeld tussen de 15 en 25 spuks aan het verstrekkende ministerie verantwoorden . De redenen voor het Rijk om met spuks te werken heeft te maken met de wens om op bepaalde onderdelen van beleid een versnelling aan te brengen. Spuks staan op de begrotingen van de departementen en zijn zowel beleidsmatig als financieel geoormerkt door de minister die het aangaat. Dit in tegenstelling tot middelen die via het gemeente- en/of provinciefonds worden verstrekt, waarbij bestedings- en beleidsvrijheid geldt. Spuks betekenen over het algemeen meer administratieve en verantwoordingslasten voor de ontvangers.

6 Bestuurlijk eindrapport

SUBWIJS Subsidie- en beleidsadvies

Aanbevelingen Uit dit onderzoek volgt een aantal aanbevelingen, waarvan de belangrijkste zijn: 1. Wees kritisch op subsidies. Subsidies moeten alleen aangevraagd worden indien ze bijdragen aan de beleidsambities van de gemeente en indien er voldoende capaciteit georganiseerd kan worden (intern of extern) om het werk dat er uit voortkomt goed te kunnen doen. Je kunt als gemeente niet alle regelingen aanvragen. Het is verstandig keuzes te maken die gebaseerd zijn op de (kern)opgaven van de gemeente. 2. Ambitieniveau. Formuleer op één of enkele (kern)opgaven een heel hoog ambitieniveau (bij voorkeur voor de ambities 3 (duurzamer, groener en schoner), 5 (mobiliteit en bereikbaarheid) en/of 7 (veilig Noordoostpolder), die lenen zich daar het beste voor) en probeer voor die specifieke opgave(n) externe financiering te organiseren. Dat kan flinke subsidiebedragen opleveren én kan heel inspirerend zijn voor de betrokken medewerkers. Denk aan de mogelijkheid om mee te doen in Europese netwerken of de aandacht vanuit (inter)nationale media. 3. Beheer en administratie. Het is nuttig van alle toegekende subsidies in kaart te brengen welk bedrag is aangevraagd en welk bedrag definitief is uitgekeerd. Een groot verschil tussen aangevraagd en uitgekeerd bedrag kan een indicatie geven van de mate waarop de gemeente ‘in control’ is met subsidieverwerving. 4. Regionale samenwerking.

Regionale samenwerking biedt veel subsidiekansen. Investeer daarom in de relaties met partners in de regio en lobby gezamenlijk voor externe financiering. Door het subsidiewerk deels regionaal op te pakken en de krachten te bundelen sta je samen sterker en benut je de capaciteit optimaal.

7 Bestuurlijk eindrapport

SUBWIJS Subsidie- en beleidsadvies

Ambities gemeente Noordoostpolder Inleiding Dit hoofdstuk bevat een korte omschrijving van de eerste zeven ambities die het college van gemeente Noordoostpolder heeft benoemd in het coalitieakkoord ‘Ruimte voor elkaar’ 2022-2026. Per ambitie volgt een opsomming van gerelateerde opgaven die zijn benoemd tijdens de interviews. Daarna volgt op hoofdlijnen een beschrijving van de aangevraagde (groen), benoemde kansrijke (paars) en overige kansrijke (oranje) subsidieregelingen (zie bijlage 1) en worden zaken benoemd die daarin opvallend zijn.

Ambitie 1: We maken werk van wonen Deze ambitie heeft primair betrekking op de woningbouwopgave waarvoor Noordoostpolder aan de lat staat. Daarbij gaat het niet alleen om het bouwen van woningen, maar ook om het versterken van de leefbaarheid in de kernen en een groene, gezonde en klimaatbestendige leefomgeving. Deze ambitie geeft ook ruimte aan innovatieve woonvormen. Opgaven Binnen deze ambitie passen de volgende opgaven: • Bouwen van leefbare wijken (samen met woningcorporaties); • Investeren in flexwoningen; • Gebiedsontwikkeling Emmeloord Centrum; • Gebiedsontwikkeling Dr. Jansen Ziekenhuis; • Investeren in zorgfaciliteiten (’t Vlie, huisartsen); • Vervangingsopgaven op gebied van infrastructuur (kunstwerken, wegen, voorzieningen, bomen); • Klimaatadaptatie en duurzaamheid integreren in bouw-, renovatie- en onderhoudswerkzaamheden van openbare infrastructuur (kunstwerken, wegen, rioleringsstelsel, wadi’s, inrichting buitenruimte etc.). Benutten van subsidies Voor een overzicht van aangevraagde subsidies en eventueel nog te benutten subsidies zie bijlage 1: geïnventariseerde subsidies en specifieke uitkeringen. Ten aanzien van deze ambitie valt het volgende op voor wat betreft subsidiebenutting: • Uit de interviews werd duidelijk dat de uitgaven die de komende jaren gedaan moeten worden om genoemde opgaven te realiseren fors zijn.

Zowel waar het gaat om nieuwbouw als renovatie; • Er zijn zes regelingen als subsidiekans benoemd (paars en oranje). Vijf regelingen zijn daadwerkelijk aangevraagd. Er is dus potentie op meer subsidie inkomsten; • De gevonden regelingen zijn vooral nationaal van aard, vaak met een uitvoering die via de provincie Flevoland loopt; • Europese subsidies zijn binnen deze ambitie niet terug te vinden. Subsidies binnen deze ambitie hebben vooral tot doel de gemeente tegemoet te komen in de investeringskosten en de woningbouwopgave te versnellen. Innovaties spelen binnen deze ambitie een minder grote rol van betekenis.

8 Bestuurlijk eindrapport

SUBWIJS Subsidie- en beleidsadvies

Ambitie 2: Een bruisend Noordoostpolder De inzet van een bruisend Noordoostpolder heeft betrekking op ruimte geven aan initiatieven van ondernemers en inwoners. Voor bedrijven die willen uitbreiden wordt gezocht naar mogelijkheden daarvoor op bedrijventerreinen. Voor inwoners gaat de gemeente meer mogelijk maken op het gebied van recreatie, evenementen en horeca. Op deze wijze dient de leefbaarheid, het voorzieningenniveau en de binding tussen inwoners verder versterkt te worden. Opgaven Binnen deze ambitie passen de volgende opgaven: Voor ondernemers: • Revitalisering en herstructurering bedrijventerreinen; • Campusontwikkeling MITC (NLR); • Stimuleren innovatie bij bedrijven, bijvoorbeeld via de samenwerking met Innovatiecluster Noordoostpolder. Voor inwoners: • Bevorderen bestaanszekerheid d.m.v.

collectieve landbouw en het ondersteunen van lokale initiatieven bij het produceren van voedsel; • Investeren in maatschappelijke voorzieningen: ➢ Investeren in museum werelderfgoedcentrum; ➢ Vergroten leefbaarheid in de (kwetsbare) dorpen, bijvoorbeeld door investeringen in kunst en verenigingsleven; ➢ Investeren in (huisvesting van) culturele instellingen: bibliotheek, theater, muzisch centrum; ➢ Realisatie Bosbad zwembad; ➢ Investeren in de aanleg van een pumptrack; • Investeren in recreatie en toerisme: ➢ Recreatieve ontwikkeling oostrand Noordoostpolder; ➢ Uitbreiding Wellerwaard; ➢ Uitbreiding surfstrand aan Vollenhovermeer; ➢ Gebiedsontwikkeling Schokkerstrand. Benutten van subsidies Voor een overzicht van aangevraagde subsidies en eventueel nog te benutten subsidies zie bijlage 1: geïnventariseerde subsidies en specifieke uitkeringen.

Ten aanzien van deze ambitie valt het volgende op voor wat betreft subsidiebenutting: • Het lukt vrij goed binnen deze ambitie subsidies aan te vragen; het aantal aangevraagde regelingen ligt hoger dan de geselecteerde subsidiekansen; • Van de aangevraagde subsidies hebben er drie betrekking op de renovatie van de Poldertoren; • Met het stimuleren van het innovatieve bedrijfsleven valt voor gemeente Noordoostpolder op indirecte wijze veel te winnen: er bestaan veel subsidies voor (samenwerkingsverbanden van) innovatieve bedrijven (niet in dit rapport opgenomen). Het lokale bedrijfsleven stimuleren hiermee aan de slag te gaan kan een flinke impuls geven aan de regionale economische ontwikkeling.

9 Bestuurlijk eindrapport

SUBWIJS Subsidie- en beleidsadvies

Ambitie 3: Duurzamer, groener en schoner Bij een duurzamere, groenere en schonere gemeente kan allereerst gedacht worden aan de energietransitie. Thema’s die in deze ambitie genoemd worden zijn waterstof, kernenergie, tegengaan netcongestie en de warmtetransitie (van het gas af). Ook afvalinzameling, een groene en gezonde leefomgeving, behoud van biodiversiteit, circulair en biobased bouwen en het tegengaan van energiearmoede worden tot deze ambitie gerekend. Er is ruimte voor pilots en experimenten. Opgaven Binnen deze ambitie passen de volgende opgaven: • Klimaatbestendig maken van bedrijventerreinen; • Inzetten op regeneratieve landbouw; • Inzetten op agrofoodsector / voedseltransitie, bijvoorbeeld door stimulering initiatieven om gewassen resistent te maken tegen hitte, een teveel aan water en verzilting; • Faciliteren en stimuleren circulaire economie bij lokale bedrijfsleven (bijvoorbeeld investeren in een marktplaats waar bedrijven grondstoffen kunnen verhandelen); • Innovatieve oplossingen voor circulaire watersystemen; • Investeren in energiehubs, bijvoorbeeld door het opwekken van energie met kites (vliegers); • Waterstofproductie-units bij boerderijen; • Ontwikkeling van warmte- en energienetten; • Innovatieve oplossingen voor de warmtetransitie, bijvoorbeeld het opslaan van warmte in basaltblokken; • Verduurzaming brandweerkazerne; • Aanleggen van nieuwe natuur en

bossen; • Investeren in een stadspark. Benutten van subsidies Voor een overzicht van aangevraagde subsidies en eventueel nog te benutten subsidies zie bijlage 1: geïnventariseerde subsidies en specifieke uitkeringen. Ten aanzien van deze ambitie valt het volgende op voor wat betreft subsidiebenutting: • Dit is de ambitie van de grote transitieopgaven. Op subsidiegebied kunnen we hier de komende jaren veel nieuwe regelingen verwachten; • Binnen deze ambitie zijn de afgelopen jaren al veel subsidies aangevraagd. Er zijn echter ook veel subsidiekansen, ook op het niveau van Europese subsidies en Europese structuurfondsen. De aangevraagde (Europese) LIFE-subsidie laat zien dat dit mogelijk is; • Het is zaak de ontwikkelingen goed in de gaten te houden, ook bij het bedrijfsleven. Er zullen grote investeringen nodig zijn om de transities te realiseren en daar zal de gemeente op één of andere manier bij betrokken zijn.

10 Bestuurlijk eindrapport

SUBWIJS Subsidie- en beleidsadvies

Ambitie 4: Meedoen in de samenleving In deze ambitie staat de zorg voor en de gezondheid van inwoners centraal, waarbij de gemeente uitgaat van ‘positieve gezondheid’. Het snel signaleren van inwoners die ondersteuning nodig hebben is hierbij belangrijk. Gezondheid, sport en bewegen, taalonderwijs en inwoners stimuleren te gaan werken zijn centrale thema’s binnen deze ambitie. Er wordt ruimte gegeven aan innovatieve zorg. Opgaven Binnen deze ambitie passen de volgende opgaven: • Investeren in sportvoorzieningen, zoals een pumptrackbaan; • Renovatie van sporthallen en gymzalen; • Investeren in tegengaan van obesitas, bijvoorbeeld door het aanbieden fruit op scholen en het stimuleren van een gezondere leefstijl met behulp van wijkcoaches; • Arbeidsmarktbrede begeleiding, onder andere op de werkvloer; • Voorkomen van jeugdwerkloosheid; • Inzetten op zelfredzaamheid en bestaanszekerheid. Benutten van subsidies Voor een overzicht van aangevraagde subsidies en eventueel nog te benutten subsidies zie bijlage 1: geïnventariseerde subsidies en specifieke uitkeringen. Ten aanzien van deze ambitie valt het volgende op voor wat betreft subsidiebenutting: • Binnen deze ambitie slaagt gemeente Noordoostpolder, samen met de Werkcorporatie, er goed in subsidies aan te vragen.

Bijna alle geselecteerde regelingen zijn aangevraagd; • De Regeling specifieke uitkering domein-overstijgend samenwerken (SPUK DOS) is relatief nieuw en het kan interessant zijn de mogelijkheden ervan nader te onderzoeken.

Ambitie 5: Mobiliteit en bereikbaarheid Hierbij gaat het om veilige buitenwegen, goede bereikbaarheid van de kernen en de aanleg van nieuwe infrastructuur, zoals mogelijk de Lelylijn met een treinstation in Emmeloord. Ook is er aandacht voor slimme en innovatieve vormen van vervoer. Opgaven Binnen deze ambitie passen de volgende opgaven: • Onderhoud in wegen en veiligheid; • Investeringen in mobiliteit en infrastructuur, zoals de Lelylijn en een stationslocatie; • Investeringen in nieuwe fietspaden en fietsmobiliteit, bijvoorbeeld met deelfietsen. Benutten van subsidies Voor een overzicht van aangevraagde subsidies en eventueel nog te benutten subsidies zie bijlage 1: geïnventariseerde subsidies en specifieke uitkeringen. Ten aanzien van deze ambitie valt het volgende op voor wat betreft subsidiebenutting: • Het lijkt er op dat er nog behoorlijk wat subsidiekansen zijn op deze ambitie; • De aanleg van infrastructuur vraagt om grote investeringen. Vanzelfsprekend trekt de gemeente hier samen op met de provincie richting Rijk. Het verdient echter aanbeveling ook naar de Europese subsidies te kijken. Daar liggen veel mogelijkheden op het gebied van financiering van de aanleg van infrastructuur, zowel met subsidies als met laagrentende leningen, garanties e.d.

11 Bestuurlijk eindrapport

SUBWIJS Subsidie- en beleidsadvies

Ambitie 6: Een aantrekkelijk onderwijsaanbod Bij deze ambitie gaat het om de instandhouding en versterking van het onderwijsaanbod en de aansluiting tussen onderwijs en arbeidsmarkt. Onderwijshuisvesting in een gezonde leefomgeving is een belangrijk thema. Andere thema’s waar de aandacht naar uitgaat zijn sportactiviteiten, de verbinding met vervolgonderwijs in de regio en een goede samenwerking tussen onderwijs en lokale werkgevers. Opgaven Binnen deze ambitie passen de volgende opgaven: • Uitbreiding van onderwijsfaciliteiten, zoals de ontwikkeling van de nieuwe VO-campus; • Renovatie van scholen, sporthallen en gymzalen; • Modulair onderwijs; • Meer aandacht voor vroegtijdige schoolverlaters; • Stimuleren scholing personeel bij lokale bedrijven; • Innovatie van de arbeidsmarkt. Benutten van subsidies Voor een overzicht van aangevraagde subsidies en eventueel nog te benutten subsidies zie bijlage 1: geïnventariseerde subsidies en specifieke uitkeringen. Ten aanzien van deze ambitie valt het volgende op voor wat betreft subsidiebenutting: • De gemeente lijkt op deze ambitie alle subsidiemogelijkheden te benutten. Het betreft overigens wel allemaal spuks die zijn aangevraagd; • Met een wat hoger ambitieniveau zou het mogelijk moeten zijn ook andere (Europese) subsidies aan te trekken. De primaire verantwoordelijkheid daarvoor ligt overigens bij de onderwijsinstellingen zélf.

Wellicht kan de gemeente hier een stimulerende rol vervullen, bijvoorbeeld door te ondersteunen bij de ontwikkeling van een innovatief samenwerkingsproject waarin onderwijsinstellingen én het lokale bedrijfsleven een rol spelen (zoals bijvoorbeeld campusontwikkeling MITC).

Ambitie 7: We houden de Noordoostpolder veilig Deze ambitie heeft betrekking op het geven van een gevoel van veiligheid aan alle inwoners. Het tegengaan van overlast en criminaliteit door meer (camera)toezicht is hierbij belangrijk. Ook is er nadrukkelijk aandacht voor ondermijning, cybercriminaliteit en meer brandweervrijwilligers. Opgaven Binnen deze ambitie passen de volgende opgaven: • Investeringen in verkeersveiligheid; • Tegengaan van ondermijning. Benutten van subsidies Voor een overzicht van aangevraagde subsidies en eventueel nog te benutten subsidies zie bijlage 1: geïnventariseerde subsidies en specifieke uitkeringen. Ten aanzien van deze ambitie valt het volgende op voor wat betreft subsidiebenutting: • Ook op dit gebied zijn de nodige subsidies aangevraagd, maar zijn er ook nog genoeg subsidiekansen; • Voor deze ambitie geldt dat er zeker subsidiekansen bestaan in Brussel. Daarvoor is internationale samenwerking wel vaak een ‘must’.

12 Bestuurlijk eindrapport

SUBWIJS Subsidie- en beleidsadvies

Ambities 8 en 9: Dienstverlening voor iedereen (8) en Een realistische begroting (9) Bij de ambitie ‘Dienstverlening voor iedereen’ gaat het om professionele dienstverlening vanuit de gemeente. Daarbij kan gedacht worden aan toegankelijkheid van de gemeente, duidelijke procedures en informatie, eenduidige antwoorden en meer aandacht voor allerlei vormen van participatie. Bij de ambitie ‘Een realistische begroting’ probeert de gemeente de beschikbare middelen zo goed mogelijk in te zetten en waar mogelijk te combineren en te zoeken naar alternatieve budgetten. Opgaven Deze ambities zijn belangrijk maar worden in dit rapport als randvoorwaardelijk beschouwd. Analyse van subsidiekansen op deze ambities is niet relevant. Deze ambities zijn daarom niet opgenomen in bijlage 1.

13 Bestuurlijk eindrapport

SUBWIJS Subsidie- en beleidsadvies

Bijlagen

1. Geïnventariseerde subsidies en specifieke uitkeringen (periode 2020-2024) 2. Gebruikte bronnen 3. Bevindingen uit onderzoek van Platform31

14 Bestuurlijk eindrapport

SUBWIJS Subsidie- en beleidsadvies

Bijlage 1: geïnventariseerde subsidies en specifieke uitkeringen (periode 2020-2024)

Ambitie 1: We maken werk van wonen Subsidies aangevraagd 1

Startbouwimpuls (SBI) C105 / via Ministerie van BZK

Regeling specifieke uitkering flexibele inzet ondersteuning woningbouw tweede tranche (Flexpoolregeling)

(Meerjarige) regeling specifieke uitkeringen voor huisvesting aandachtsgroepen (RHA 2021 en RHA 2023) (C56)

Tijdelijke impulsregeling klimaatadaptatie 2021–2027 (SiSa tussen medeoverheden) / projecten Rivierenbuurt (E44) en Oudeweg Marknesse (E44) / via Provincie Flevoland

Subsidie voor klimaatmaatregelen voor Espelervaart (fasen 2 en 3), Maanhuizenlaan Marknesse en Sportweg Ens (E44) / via gemeente Almere

Bekendheid met subsidies (maar niet aangevraagd) 6

Besluit Woningbouwimpuls 2020

Subsidiekansen (evt. nog te benutten) 7

Regeling specifieke uitkering impulsaanpak winkelgebieden

Meerjarige regeling specifieke uitkering herstructurering volkshuisvesting (Volkshuisvestingsfonds)

Uitvraag Meerjarige Experimenten Effectieve Renovatiestromen (MEER)

Meerjarige stimuleringsregeling flex- en transformatiewoningen 2023

Subsidieregeling Schoon en Emissieloos Bouwmaterieel (SPUK SEB) (regeling geopend sinds 5 maart 2024)

15 Bestuurlijk eindrapport

SUBWIJS Subsidie- en beleidsadvies

Ambitie 2: Een bruisend Noordoostpolder Subsidies aangevraagd 12

Erfgoed Deal

Regio Deals (Zwolle en Flevoland)3

LEADER4 : project Boulevard Leemkade Kraggenburg / via Rijksdienst voor Ondernemend Nederland

Zuiderzeelijngelden Noordelijk Flevoland (ZZL-NF) – o.a. voor recreatieve routeontwikkeling

Instandhouding Poldertoren / subsidie via Monumenten Advies Oost

Instandhouding Poldertoren / subsidie via Rijksdienst voor Cultureel Erfgoed (RCE)

Instandhouding Poldertoren / subsidie via Provincie Flevoland

Bekendheid met subsidies (maar niet aangevraagd): geen Subsidiekansen (evt. nog te benutten) 19

Regeling op het specifiek cultuurbeleid en Tijdelijke regeling aanvulling eigen inkomsten cultuurinstellingen

Regionale actie en aandacht voor kenniscirculatie - SIA –

3 Voor de programmalijn ‘Vitale kernen en gezonde buurten’ is momenteel een regiodeal-aanvraag bij Regio Zwolle in voorbereiding. Die wordt voor de zomer

van 2024 in DUN-verband ingediend. 4 Bij LEADER-subsidie is de rol van de gemeente die van cofinancier, niet die van aanvrager. De regeling is opgenomen vanwege het belang van LEADER voor het stimuleren van kleinschalige projecten die tot doel hebben de leefbaarheid in het landelijk gebied te bevorderen.

16 Bestuurlijk eindrapport

SUBWIJS Subsidie- en beleidsadvies

Ambitie 3: Duurzamer, groener en schoner Subsidies aangevraagd 21

Regeling specifieke uitkering verduurzaming slecht geïsoleerde woningen van eigenaar-bewoners en woningen van vereniging van eigenaars, woonverenigingen en wooncoöperaties in het kader van het Nationaal Isolatieprogramma (C94) / via Rijksdienst voor Ondernemend Nederland

Aanpak energiearmoede (C055) / via Ministerie voor Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening

Tijdelijke regeling capaciteit decentrale overheden voor klimaat- en energiebeleid (CDOKE) / via Rijksdienst voor Ondernemend Nederland

Specifieke uitkering IJsbanen en Zwembaden (H16) / via Ministerie van Volksgezondheid Welzijn en Sport

Specifieke uitkering Meerkosten Energie Openbare Zwembaden (MEOZ) / via Ministerie van Volksgezondheid Welzijn en Sport

Specifieke uitkering noodfonds energie amateursportverenigingen (SPUK NEAS)

Regeling reductie energiegebruik (C1) / via Ministerie van BZK

Bijdrage Zuidermeerdijk Windmolenpark / via RWE Windpower

LIFE

Subsidieregeling Natuur en Landschapsbeheer (SNL) / via Unie van Bosgroepen

Subsidie voor ‘Actieplan biodiversiteit’ / via Provincie Flevoland

Bekendheid met subsidies (maar niet aangevraagd) 32

Stimuleringsregeling Duurzame Energieproductie en Klimaattransitie (SDE++)

DUMAVA (Subsidieregeling duurzaam maatschappelijk vastgoed)

PPLG (Provinciaal Programma Landelijk Gebied)

17 Bestuurlijk eindrapport

SUBWIJS Subsidie- en beleidsadvies

Ambitie 3: Duurzamer, groener en schoner (vervolg van vorige pagina) Subsidiekansen (evt. nog te benutten) 35

Tijdelijke regeling specifieke uitkering bodem 2023

Toepassen van kennis over een gezonde leefomgeving / via ZonMw

Regeling specifieke uitkering regionale structuur Nationaal Programma Lokale Warmtetransitie

European Energy Efficiency Fund

European Local Energy Assistance Facility (ELENA)

European Urban Initiative

Kansen energiehubs voor samenwerkende partijen. Zie https://www.rvo.nl/onderwerpen/energiehubs. Status: in afwachting van concrete subsidieregelingen / via Ministerie van EZK

Regeling specifieke uitkering Regionale Aanpak Laadinfrastructuur 2023-2030 (SPUK RAL) / via Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat

Pathways2Resilience

Interreg Noordzeeregio 2021-2027

Interreg Deutschland-Nederland 2021-2027

Interreg Europe 2021-2027

Interreg Noordwest-Europa 2021-2027

Kansen voor West III (2022-2029) (EFRO)

18 Bestuurlijk eindrapport

SUBWIJS Subsidie- en beleidsadvies

Ambitie 4: Meedoen in de samenleving Subsidies aangevraagd 49

Wet Educatie en Beroepsonderwijs (WEB) / via Gemeente Almere (centrumgemeente)

Subsidie RMC (Regionale Meld- en Coördinatiefunctie) / via Gemeente Almere (centrumgemeente)

Subsidie VSV (Voortijdig Schoolverlaten) / via Gemeente Almere (centrumgemeente)

Subsidie RMC – Jeugdwerkloosheid / via Gemeente Almere (centrumgemeente)

Tijdelijke Overbruggingsregeling Zelfstandige Ondernemers (Tozo) / driemaal verkregen (G4/1, G4/2 en G4/3)

ESF-subsidies / inzet jobcoaches / via Gemeente Almere (centrumgemeente)

Regeling specifieke uitkering IZA-doelen 2023-2026 (Integraal Zorgakkoord)

Specifieke uitkering sport en bewegen, gezondheidsbevordering, cultuurparticipatie en de sociale basis 2023–2026

Regeling specifieke uitkering gemeentelijke hulp aan gedupeerden kinderopvangtoeslagproblematiek 2021 (B1, B2)

Specifieke uitkering kwijtschelding schulden SZW in verband met de hersteloperatie toeslagen (G12) / via Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid

Specifieke uitkering Preventieakkoord (H12) / via Ministerie van Volksgezondheid Welzijn en Sport

Lokaal preventieakkoorden en preventieaanpakken 2022 (H12) / via Ministerie van Volksgezondheid Welzijn en Sport

Decentralisatie-uitkering Laaggeletterdheid / via Gemeente Almere (centrumgemeente)

Regeling specifieke uitkering kwijtschelding gemeentelijke belastingen (C62) / via Ministerie van BZK

Preventie en vroegsignalering: (risico) op verward gedrag / via ZonMw

Wet Inburgering (SWZ G10) / via Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid

GALA-regelingen / via Ministerie van Volksgezondheid Welzijn en Sport

Regeling specifieke uitkering stimulering sport 2021 (H4) / via Ministerie van Volksgezondheid Welzijn en Sport

19 Bestuurlijk eindrapport

SUBWIJS Subsidie- en beleidsadvies

Ambitie 4: Meedoen in de samenleving (vervolg van vorige pagina) Subsidies aangevraagd 67

Specifieke uitkering Regeling Sportakkoord 2020-2022 (H8)

Lokaal sportakkoord en leefstijlinterventies 2022 / via Ministerie van Volksgezondheid Welzijn en Sport

Tegemoetkoming amateursportorganisaties en verhuurders sportaccommodaties COVID-19 (tweemaal verkregen) / via Ministerie van Volksgezondheid Welzijn en Sport

Subsidie Donatie Voedselbanken in Flevoland / via Provincie Flevoland

Bekendheid met subsidies (maar niet aangevraagd) 71

Programma Vakkundig aan het Werk 2 - ZonMw –

Transformatiegelden (zorgpartijen vragen aan)

Gezond fruit / EU Schoolfruit

Subsidiekansen (evt. nog te benutten) 74

Start Foundation

Regeling specifieke uitkering niet beoogde kosten jeugdzorg vanwege verblijf in gemeente

Regeling specifieke uitkering domein-overstijgend samenwerken (SPUK DOS)

20 Bestuurlijk eindrapport

SUBWIJS Subsidie- en beleidsadvies

Ambitie 5: Mobiliteit en bereikbaarheid Subsidies aangevraagd 77

Subsidie voor project 'de slimme buitenweg' / via Provincie Flevoland

Subsidie verkeer en vervoer (2021, 2022 en 2023) / via Provincie Flevoland / subsidie t.b.v. educatie op basisscholen, verbeteren verkeerssituaties rond scholen en verkeersexamen

Investeringsimpuls Verkeersveiligheid (SPV subsidie (Strategisch Plan Verkeersveiligheid) / twee subsidies verkregen

Bekendheid met subsidies (maar niet aangevraagd): geen Subsidiekansen (evt. nog te benutten) 80

Tijdelijke regeling specifieke uitkeringen intelligente verkeersregelinstallaties

Tijdelijke subsidieregeling bevaarbaarheid jachthavens en vaargeulen IJsselmeergebied

Connecting Europe Facility (CEF)

Regeling specifieke uitkering Regionale Aanpak Laadinfrastructuur 2023-2030

Regeling specifieke uitkeringen lokale en regionale MIRT-projecten en MIRT-projectpakketten

Regeling sanering verkeerslawaai 2024

Tijdelijke stimuleringsregeling slim, veilig, doelmatig en duurzaam gebruik van mobiliteitsinfrastructuur 2023-2027

Mobiliteitsfonds

21 Bestuurlijk eindrapport

SUBWIJS Subsidie- en beleidsadvies

Ambitie 6: Een aantrekkelijk onderwijsaanbod Subsidies aangevraagd 88

Regeling specifieke uitkering ventilatie in scholen (C032) (SUVIS) / t.b.v. Emelwerda, Eben Haezer, Roderick v Voorst en De Planthof

Specifieke uitkering gemeentelijk onderwijsachterstanden (OAB) beleid (D8) / via Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap

Regeling specifieke uitkering inhalen COVID-19-gerelateerde onderwijsvertragingen (D14)

Specifieke uitkering tijdelijke onderwijs huisvesting Oekraïne

Specifieke uitkering onderwijsroute (G13) / via Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid

Bekendheid met subsidies (maar niet aangevraagd): geen Subsidiekansen (evt. nog te benutten): geen

22 Bestuurlijk eindrapport

SUBWIJS Subsidie- en beleidsadvies

Ambitie 7: We houden de Noordoostpolder veilig Subsidies aangevraagd 93

Specifieke uitkering tijdelijke onderwijshuisvesting ontheemden (D19) / via Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap

Bekostigingsregeling opvang ontheemden Oekraïne: GOO / via Ministerie van Justitie en Veiligheid

Bekostigingsregeling opvang ontheemden Oekraïne: Transitie / via Ministerie van Justitie en Veiligheid

Regeling specifieke uitkering Informatiepunten Digitale Overheid (C092) / via Ministerie van BZK

Regeling stimulering verkeersveiligheidsmaatregelen (E20, E84)) 2020-2021 en 2022-2023

Tijdelijke ondersteuning toezicht en handhaving (A7) / via Ministerie van Justitie en Veiligheid

Subsidie voor Uitvoering Aansluiting op Meld Misdaad Anoniem / via Provincie Flevoland

100

Incidentele bijdrage ondersteuning naleving controle op coronatoegangsbewijzen (A12B) / via Veiligheidsregio Flevoland Subsidie voor project ‘Snel Internet gemeente Noordoostpolder’ / via Provincie Flevoland

Bekendheid met subsidies (maar niet aangevraagd): geen Subsidiekansen (evt. nog te benutten) 101

Suppletie-uitkering Bommenregeling - Gemeentefonds -

102

Regeling specifieke uitkering gemeente in verband met de versterking van de lokale integrale aanpak van radicalisering, extremisme en terrorisme 2023-2026

103

Subsidieregeling AMIF, ISF en BMVI 2021-2027

23 Bestuurlijk eindrapport

SUBWIJS Subsidie- en beleidsadvies

Bijlage 2: gebruikte bronnen Voor dit rapport zijn de volgende bronnen gehanteerd: 1. Perspectiefnota 2024-2027; 2. Strategische agenda Flevoland, Over de brug komen; Deel I | Perspectief, ontwikkelpijlers en opgaven, 23 december 2022; 3. Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 36 200 B, nr. 16: vaststelling van de begrotingsstaat van het gemeentefonds voor het jaar 2023; 4. Onderhoudsrapport Specifieke Uitkeringen (OSU) 2022 met bijlage; 5. ERAC, inventarisatie Europese subsidie provincie Flevoland, Peildatum 1 september 2022; 16 maart 2023; 6. EU-subsidies: hoe gaan kleinere gemeenten te werk? (Platform31) 7. Samenvatting Omgevingsvisie Noordoostpolder 2050, 28 november 2023; 8. Toelichting op omgevingsvisie voor teams en college; versie 29 augustus 2023; 9. Website VNG, nieuwsartikel “VNG dringt aan op minder specifieke uitkeringen”, 5 februari 2024; link: https://vng.nl/nieuws/vng-dringt-aan-op-minder-specifiekeuitkeringen#:~:text=Een%20specifieke%20uitkering%20(SPUK)%20is,zorgt%20het% 20voor%20hoge%20kostenstijgingen. 10. Brief VNG en IPO aan Minister van BZK, 29 januari 2024 over de bespoediging wetswijziging Financiële verhoudingswet; link: https://vng.nl/sites/default/files/202402/bespoediging_wetswijziging_financiele_verhoudingswet_ipo_vng.pdf 11. Database Vindsubsidies; info@vindsubsidies.nl; https://www.vindsubsidies.nl/.

24 Bestuurlijk eindrapport

SUBWIJS Subsidie- en beleidsadvies

Bijlage 3 Bevindingen uit onderzoek van Platform31 In deze bijlage is de samenvatting opgenomen van onderzoek dat is uitgevoerd door medewerkers van kennis- en netwerkorganisatie Platform31. Over dit onderzoek is gepubliceerd in het rapport “EU-subsidies: hoe gaan kleinere gemeenten te werk? Inzichten en lessen uit de praktijk”. Dit rapport is verschenen op 12 december 2022. De Europese Unie heeft grote bedragen beschikbaar voor subsidieregelingen en andere financieringsmogelijkheden. Ook voor de huidige programmaperiode 2021-2027 van de EU lijken er weer volop mogelijkheden te zijn voor gemeenten om aanspraak te maken op verschillende Europese subsidiespotjes en fondsen. Veel gemeenten, zeker de kleinere gemeenten, weten de weg naar Europese subsidies echter niet of maar moeizaam te vinden. Hoe gaan meer succesvolle kleinere gemeenten te werk om aanspraak te maken op EU-subsidies (in het domein van duurzaamheid)? Beperkte ervaring Het aantal kleinere gemeenten (gemeenten met minder dan 50 duizend inwoners) dat ervaring heeft met EU-programma’s en EU-subsidies is beperkt. Uitgaande van de ERAC-database heeft ongeveer 1 op de 7 gemeenten kleiner dan 50.000 inwoners hiermee directe ervaring. Maar ook binnen de gemeenten die wel actief inzetten op én bezig zijn met EU-programma’s en -subsidies is slechts een zeer beperkt aantal ambtenaren (en geregeld maar één) hiermee actief.

Dat is jammer, want EU-subsidies fungeren vaak als vliegwiel om maatschappelijke opgaven op te pakken. Ook kan het leiden tot investeringen die een bijdrage leveren om een lokale of regionale duurzame, inclusieve en circulaire economie te realiseren. Resultaten en lessen Er is met negen kleinere gemeenten gesproken die ervaringen hebben (soms als lead partner) in het binnenhalen van EU-subsidies op de thema’s duurzaamheid of energietransitie in de programmaperiode 2014-2020. Ook is er gesproken met vier provincies. Om als kleinere gemeente aan de slag te gaan met EU-subsidies en programma’s is een grondige kennis van de eigen gemeente, een breed extern netwerk en kennis van lopende en startende EU-subsidies en EUprojecten noodzakelijk. Met deze bagage is goed in te schatten wanneer de kans op succes (het binnenhalen van een EU-subsidie) het grootst is – en wanneer niet. Niettemin is ondersteuning in de vorm van de inzet van een subsidieadviesbureaus aan te bevelen, met name bij het schrijven van de aanvraag en voor de administratieve- en financiële verantwoording. Opvallend uit de gesprekken met gemeenten was dat meerdere keren naar voren kwam dat één persoon, de zogenaamde ‘éénpitter’, een cruciale rol speelde in het binnenhalen van de door de EU gefinancierde projecten.

Deze éénpitters beschikken over inhoudelijke kennis, strategisch inzicht, sterke sociale vaardigheden, kennis van EU-programma’s en EU-calls en een groot (internationaal) netwerk. En wellicht het belangrijkste: ze zijn intrinsiek gemotiveerd en ondernemend ingesteld om de benodigde financiën voor een project binnen te halen. Bron: website Platform31: https://www.platform31.nl/artikelen/eu-subsidies-hoe-gaankleinere-gemeenten-tewerk/#:~:text=Een%20aantal%20kleinere%20gemeenten%20doet,met%20inzichten%20en% 20praktische%20tips. 25 Bestuurlijk eindrapport

SUBWIJS Subsidie- en beleidsadvies

Wijzer met subsidies Subsidieadvies Regionale ontwikkeling Innovatie Procesbegeleiding SUBWIJS erwin@subwijs.nl

26 Bestuurlijk eindrapport

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://raad.noordoostpolder.nl/api/v1/meetings/2153/documents/38805