D06 02 Voortgang afspraken Uitvoeringsagenda SAF voorjaar 2024 (bestuurlijk vastgesteld).pdf

Voortgang afspraken Uitvoeringsagenda SAF

Samenvatting In 2023 is de Strategische Agenda Flevoland (SAF) vastgesteld. Naast een perspectief bevat de SAF een Uitvoeringsagenda. In de Uitvoeringsagenda van de SAF zijn alle bestaande en aanvullende afspraken opgenomen die door Rijk en regio zijn vastgesteld in 2023 (BOL Noord West, Bestuurlijk Overleg Rijk Regio oktober 2023) als basis voor langjarige Rijk regio samenwerking bij de doorontwikkeling van Flevoland. In de SAF zijn 60 bestaande en aanvullende afspraken opgenomen verdeeld over de drie pijlers. Op veel punten zijn resultaten of is voortgang geboekt. Op een aantal punten kan geconstateerd worden dat vanuit de regio een aantal processen niet of langzamer zijn ver­lopen dan eind 2022 was voorzien toen de Strategische Agenda Flevoland bij het Bestuurlijk Overleg Rijk Regio werd vrijgegeven voor besluitvorming in de regio en bij het Rijk. Aan Rijkszijde is voortgang met het faciliteren van de transitie van het landelijk gebied lastiger gebleken dan was voorzien. Er is een drietal redenen waargenomen waarom (nog) geen of niet genoeg voortgang is geboekt: • Er is een nieuwe urgentie ontstaan of er zijn urgente vervolgvragen ontstaan waarop inzet nog niet was geregeld • Er is meer inzet (mensen, middelen, kwaliteit) nodig, die er nu nog niet is • Er is meer integraliteit nodig die nu nog niet geborgd kan worden.

Rijk en regio hebben gesproken over prioritering om gezamen­lijke uitvoerings­ kracht te ontwikkelen om snel resultaten te behalen. De onderwerpen dienen indien nodig verder gepro­grammeerd en/of van middelen voorzien te worden zodat Rijk en regio daar concrete resultaten kunnen gaan boeken.

Voortgang afspraken Uitvoeringsagenda SAF | 2

De belangrijkste gezamenlijke onderwerpen om nu met het Rijk meer uitvoeringskracht op te ontwikkelen zijn:

Pijler 2: Toekomstbestendige regionale economie Oplossen netcongestie t.b.v. ontwikkeling regionale economie en woningbouw

Pijler 1: Vitale steden en dorpen

Betere woonwerkbalans nodig: inzetten op verder ontwikkelen en uitvoeren visie en strategie economisch profiel Flevoland (op basis van vastgestelde Ruimtelijk Economische Aanpak) + ruimtelijk inpassen van grootschalige nationale voorzieningen die hierbij passen.

Hoge woningbouwproductie borgen door juiste condities o.a. energie infra

Meer hoger en universitair onderwijs nodig t.b.v. economisch ecosysteem.

Sociaal maatschappelijke aspecten meer aandacht geven naast woningbouwaantallen o.a. zorgvoorziening en vergrijzing

Behouden krachtige Flevolandse landbouw. Voor landbouwtransitie inzet middelen nodig.

Tijdig duidelijkheid over bereikbaarheid/ mobiliteit. Naast MIRT Lelylijn ook inzet op IJmeerverbinding, A27 en N50 nodig. Leefbaarheid en financieringsmethodieken: new towns en financieringsmethodiek

Pijler 3: Robuust natuurlijk fundament Uitwerken afwegingsmechanisme en normenkader Bij verkennen transitiegebieden zorgen voor voldoende inzet van middelen en mensen Water en bodem sturend: buitendijks bouwen Verstevigen inzet op groen-blauwe dooradering

Toekomstbestendige nieuwbouw na 2030: regionale afstemming noodzakelijk liefst vóór opstellen omgevingsvisies gemeenten

Voortgang afspraken Uitvoeringsagenda SAF | 3

Voortgangsrapportage Strategische Agenda Flevoland Inleiding In 2023 is de Strategische Agenda Flevoland (SAF) vastgesteld. Naast een perspectief bevat de SAF een Uitvoeringsagenda. In de Uitvoeringsagenda van de SAF zijn alle bestaande en aanvullende afspraken opgenomen die door Rijk en regio zijn vastgesteld in 2023 (BOL Noord West, Bestuurlijk Overleg Rijk Regio oktober 2023) als basis voor langjarige Rijk regio samenwerking bij de door­ontwikkeling van Flevoland. Deze voortgangs­ rapportage geeft een bondige weergave van de voortgang van deze afspraken, voorjaar 2024. De voortgangsrapportage is als volgt opgebouwd: • Per pijler is de tekst van de afspraken uit de vastgestelde Uitvoeringsagenda opgenomen. • Voor elke afspraak is een beknopte weergave van de voortgang beschreven. • Op basis van die voortgang is waar nodig een voorstel voor een interventie beschreven. • De door algemene besturen van de regio gemaakte opmerkingen en aandachtspunten bij de vaststelling van uitvoeringsagenda zijn opgenomen in bijlage 1 Aandachtspunten volgende versie Uitvoeringsagenda SAF. Een overzicht van alle gebruikte afkortingen is opgenomen als bijlage. Voortgang afspraken Uitvoeringsagenda SAF | 4

Pijler 1: Vitale Steden en dorpen Afspraak

Voortgang voorjaar 2024

Voorgestelde interventie

In de regio worden tot en met 2030 39193 nieuwe woningen gebouwd.

• Verwachting 60% haalbaar tot 2030. • Zonder Rijksinzet is er geen stroom voor bedrijven en huishoudens beschikbaar tussen 2025 en 2029. • Bemensing op woondossier adequaat, op energie-infra nog onvoldoende.

Betrokkenheid Rijk op energie-infra versterken.

Rijk en regio werken samen in NOVEX gebied regio Zwolle aan verstedelijking regio.

• Verstedelijkingsstrategie Regio Zwolle is vastgesteld. Deelname deelregio Flevoland in Regio Zwolle wordt sterker via de nieuwe governance. • Bemensing is adequaat.

Rijk en regio maken in NOVEX gebied MRA afspraken over evenwichtige groei. Afspraken worden gemaakt om Almere Pampus te ontwikkelen tot hoogstedelijk woon-werkgebied en over de verdere ontwikkeling van Oosterwold.

• Verstedelijkingsstrategie MRA is mede de basis voor de Strategische Agenda Flevoland geweest en benoemt randvoorwaarden voor evenwichtige groei Oostflank MRA. • Afspraken over samenwerking Rijk en regio bij Almere Pampus zijn gemaakt. • Bemensing is adequaat.

Algemene bouw

Voortgang afspraken Uitvoeringsagenda SAF | 5

Afspraak

Voortgang voorjaar 2024

Voorgestelde interventie

Circulaire bouw Rijk en regio werken samen in City deal Circulair en Conceptueel bouwen. Provincie werkt aan een pilotgebied Integraal Duurzaam Bouwen met inzet van proeftuinen Houtbouw en Biobased bouwen.

• Afspraak loopt. • Binnen Floriade terrein is ruimte voor een pilotgebied gecreëerd. • Bemensing is adequaat.

Provincie en Almere werken samen aan ontwikkeling Green Innovation Hub. Streven is een aanvraag voor een bijdrage uit het Nationaal Groeifonds en/of Regiodeal te doen.

• Afspraak loopt. • Adequaat maar wel met sterke focus op Almere.

1.a Ambitie bij ontwikkelen van de woningen uit de provinciale woningbouwafspraken tot en met 2030 rekening houden met richtinggevende uitspraken. Planning: 2023-2025 en verder

• Woondeals zijn getekend. • In aanvulling zijn recent door Rijk en Regio/provincie aanvullende afspraken getekend over pilots om netcongestie problemen aan te pakken. • Adequaat m.b.t. woningbouw. Inzet op energie-infra nog in opbouw.

1.b Onderzoek naar het realiseren toekomstbestendige nieuwbouwwoningen ná 2030. Planning: 2023

• Toekomstbestendige nieuwbouw na 2030: regionale afstemming noodzakelijk liefst vóór opstellen omgevingsvisies gemeenten • Voor deze aanvullende ambities na 2030 is nog geen regionale afstemming georganiseerd.

1.c 15% van de nieuwbouwwoningen tot 2030 worden in houtbouw of biobased materialen uitgevoerd. Planning: 2023-2025 en verder

• In de MRA-Green Deal wordt gewerkt naar 20% vanaf 2025 en in de woondeal met Zeewolde-Urk-NOP-Dronten (ZUND) staat inspanning om in 2030 minimaal de helft van het aantal woningen circulair en industrieel te laten bouwen. • Vanuit de provincie is een kwartiermaker bio-based bouwen aangesteld om gemeenten te helpen deze ambitie te realiseren. De provincie zit aan tafel bij de ontwikkeling van het interdepartementaal plan bio-based bouwen.

1.d Verkennen opzetten van een project ‘Van Land Tot Pand’ om biobased materialen te produceren voor de woningbouw. Planning: 2023

• Het Natural Pavilion van de Floriade wordt de nationale campus Toekomstbestendig Bouwen (incl. biobased bouwen) • Opdracht Building Balance om de ketenaanpak te realiseren gericht op de keten voor vlas en multipurpose gewassen • Er loopt met IenW gesprek om samen met BZK en FIN na te gaan of in Flevoland experimenteel ruimte is om af te wijken regelgeving die circulaire bouw op basis van regionaal geteelde grondstoffen (financieel) belemmert.

Er is meer tijd nodig, plan van aanpak opstellen, inclusief planning.

Mobiliteit IJmeerverbinding is stip op de horizon voor een volledig hoogstedelijke ontwikkeling van Almere Pampus. Almere Pampus wordt pas gerealiseerd als er duidelijkheid ontstaat over realisatie van een Ijmeerverbinding, omdat die randvoorwaardelijk is voor de ontwikkeling van Almere Pampus.

• MIRT onderzoek Amsterdam Bay Area is uitgevoerd. Rijk en regio onderzoeken mogelijkheden van enige woningbouw icm HOV zonder hoogstedelijke ontwikkeling te blokkeren. Is afhankelijk van rijksmiddelen voor MIRT verkenning. • In BO MIRT 2022 is besloten om een ruimtelijk strategische verkenning Pampus uit te voeren. Deze ruimtelijk strategische verkenning Pampus wordt in 2024 afgerond en voorgelegd aan BO MIRT. Op basis hiervan wordt door gezamenlijke partijen bezien welke vervolgafspraken gemaakt kunnen worden.

Reservering van een rijksbijdrage aan een HOV Pampus en/ of Oosterwold.

• Afspraken zijn gemaakt in BO MIRT najaar 2022. Opgenomen in de uitwerking infrastructuuronderzoek van Almere Pampus

Voortgang afspraken Uitvoeringsagenda SAF | 6

Afspraak

Voortgang voorjaar 2024

Onderzoek naar multimodale bereikbaarheid Lelystad Warande

• Onderzoek loopt (gemeente, provincie, IenW, RVB, NS, ProRail). • Conclusies worden sept 2024 verwacht. Voornemen is afspraken te maken in BO MIRT 2024 over vervolg bereikbaarheidsmaatregelen verstedelijking Lelystad

Mogelijkheden bespreken om zo spoedig mogelijk te starten met een MIRT verkenning A27 Eemnes-Zeewolde.

• Het project A27 Eemnes-Zeewolde is in 2023 gepauzeerd door gebrek aan financiële mogelijkheden bij het Rijk (Heroriëntatie) en grotere behoefte beheerskosten rijks infrastructuur. • Onvoldoende voortgang bij verbreding A27 zal effect hebben op woningbouw in Almere Oosterwold en Lelystad, maar ook in Noordelijk Nederland aangezien Flevoland ook als verbindende schakel wordt gebruikt vanuit Groningen en Fryslan richting het Gooi. • Als vervolgstap worden in het BO’s Leefomgeving van 19 en 20 juni afspraken gemaakt over factsheets van de gepauzeerde projecten waaronder de A27 Eemnes-Zeewolde, het beoordelingskader van de toedeling van de resterende projectbudgetten en het plan van aanpak van de gepauzeerde projecten.

Een financiële afspraak is in BO Mirt gemaakt over A6 Almere-Lelystad.

• Geld is beschikbaar. Onderzoek naar belemmeringen stikstof loopt, waarbij eerste beeld is dat stikstofproblematiek van dit traject beperkt en oplosbaar lijkt te zijn.

MIRT onderzoek Lelylijn (novex gebied Lelylijn)

• MIRT onderzoek loopt en Rijk heeft 3 miljard beschikbaar gesteld t.b.v. een MIRT verkenning.

1.e Onderzoek naar de effecten van de woningbouw­ ambities op het hoofdverkeerssysteem van Flevoland. Planning: 2023

• Onderzoek loopt, wordt geleid door provincie samen met gemeenten en met betrokkenheid van IenW. De uitgangspunten van het onderzoek zijn na overleg in de regio aangepast. Planning gaat uit van delen conclusies en maken van vervolgafspraken in BO MIRT 2024.

Voorgestelde interventie

Leefbaarheid en financiele methodieken 1.f Gesprek over methodieken om rijksgelden toe te kennen voor het realiseren van regionale en lokale voorzieningen. Planning: 2023

• • • •

Niet tijdig uitgevoerd. Nog geen gesprek met Rijk vanuit regio georganiseerd. Onvoldoende bemensing vanuit regio. Provincie is met gemeenten een proces gestart om tot een Regionale Investeringsagenda te komen die input zal zijn voor een Ruimtelijk Arrangement. Inadequate financieringsmethodieken (provinciefonds, T-2 systematiek voorfinanciering, stille lasten problematiek gemeenten, provincie, waterschap) worden hierin meegenomen.

1.g Onderzoek naar verbeteren van de leefbaarheid van de bestaande gebouwde omgeving in Flevoland. Planning: 2024

• Provincie en gemeenten zijn voorbereidende onderzoeken aan het uitvoeren samen met Flever en leden van de Zorgtafel. • De gemeenten Almere en Lelystad nemen deel in onderzoek naar New Towns waaraan ook BZK deelneemt.

Planning wijzigen naar eind 2024.

Voortgang afspraken Uitvoeringsagenda SAF | 7

Pijler 2: Toekomstbestendige regionale economie Afspraak

Voortgang voorjaar 2024

Voorgestelde interventie

Economie algemeen Rijk en regio zetten in op creëren arbeidsplaatsen via interbestuurlijke samenwerkingen zoals Novex MRA, Novex Regio Zwolle en Gebiedsagenda Ermelo, Harderwijk en Zeewolde.

• Interbestuurlijke samenwerking loopt. Bij Almere/Lelystad via Ruimtelijk Economische Aanpak (BOL Noord West zomer 2022). In Regio Zwolle wordt een Regio deal opgesteld waarvoor het Rijk financiële ruimte heeft toegezegd.

Rijk en regio werken in de Regio Deal Noordelijk Flevoland samen aan toekomstbestendig maken Maritieme Cluster Urk o.a. door realisatie Maritieme Service Haven Flevoland, verduurzaming Ijsselmeervisserij met betrekking tot Urk en het verzilveren van groeipotentieel Noordelijk Flevoland verbonden aan smart mobility (MITC te Marknesse).

• Regiodeal Noordelijk Nederland wordt uitgevoerd.

Voortgang afspraken Uitvoeringsagenda SAF | 8

Afspraak

Voortgang voorjaar 2024

Voorgestelde interventie

Bedrijven(terreinen), Rijks- en kennisinstellingen Rijk neemt in 2024 een besluit over de opening van Lelystad Airport. Er wordt doorgewerkt aan natuurvergunning en het mogelijk maken om altijd naar hogere luchtlagen door te kunnen stijgen.

• Lelystad Airport is gereed voor ontvangst van groothandelsverkeer (type B737, niet voor vrachtvluchten) naast huidige General Aviation (ca. 80.000 starts/landingen per jaar) • Aangenomen motie Tweede Kamer Jan 2024 kan mogelijk impact hebben op ontwikkeling.

2.a Ontwikkelen visie en strategie op het economisch profiel van Flevoland. Planning: 2023

• Voor Almere en Lelystad is - afgestemd met de MRA – de Ruimtelijk Economische Aanpak vastgesteld bij BOL Noord West in 2023. • Provincie en gemeenten zijn in gesprek over gewenste economische profielen

2.b Evalueren van de Regio Deal Noordelijk Flevoland

• Wordt ingepland te zijner tijd

2.c Ruimtelijk inpassen van grootschalige (nationale) voorzieningen met substantiële werkgelegenheid. Planning: 2023

• Verkennend gesprek met BZK heeft plaatsgevonden. Vervolgstappen vanuit het Rijk voor rijkshuisvesting in Flevoland stokt. • Vanuit het Rijk is nog geen mededeling gegeven over mogelijkheden naast het lopende gesprek over de huisvesting van een Kazerne voorziening. • Onvoldoende Rijk regio contacten naast lopende inzet mbt Kazerne ont­wik­keling. Vroegtijdige betrekking van de regio door het Rijk wordt door de regio gemist. Wat het perspectief van de groeiopgave en het belang voor de economische propositie en werkgelegenheid binnen Flevoland beperkt. • Regio wenst bedrijven en arbeidsplaatsen die aansluiten bij focus in ruimtelijk economische aanpak/profiel

Planning wijzigen naar medio/eind 2024. Meer verbinding/samenwerking tussen Rijk en regio

Rijk en regio werken samen in Novex gebied MRA aan een ruimtelijk economische aanpak voor de oostflank van de MRA. Deze wordt voor BOL 2023 uitgewerkt.

• Vastgesteld tijdens BOL Noord West.

Afspraak is succesvol uitgevoerd en kan afgevoerd worden. Bezien of in vervolg­ agenda uitvoeringsactie moeten worden opgenomen.

Oostflank van de MRA wordt standaard betrokken in de afweging bij het verplaatsen van bestaande of vestigen van nieuwe rijksinstellingen.

• Zie 2c

Rijk en regio werken aan realiseren van geschikte werklocaties in het Programma werklocaties van EZK. Het gaat om nieuwe werklocaties maar ook om herstructureren van bestaande werklocaties

• In kader van afspraken die bij het BO MIRT 2023 met oa Almere zijn gemaakt, wordt hieraan gewerkt

2.d Verkennen van mogelijkheden om kennisinfrastructuur van de regio te versterken. Planning: 2023

• Rijk en Regio hebben een eerste start gemaakt met de regiodeal (18,2 miljoen) die eind 2023 tussen Rijk, Almere, Lelystad en Provincie is vastgesteld. • Deze afspraak vergt nadrukkelijk een stevig vervolg in 2024 en verder waarbij ook hoger onderwijsontwikkeling in de landelijke gemeenten op het gebied van landbouw en visserij aandacht behoeven.

Planning wijzigen naar medio 2024.

Afspraak is succesvol uitgevoerd en kan afgevoerd worden. Bezien of in vervolg­ agenda uitvoeringsactie moeten worden opgenomen.

Energie Uitbreiden 380 kV met een extra verbinding tussen Diemen en Ens en een nieuwe verbinding tussen Ens en Vierverlaten.

• Proces om tot een Rijksinpassingsplan te komen loopt met betrokkenheid van alle gemeenten en provincie.

Voortgang afspraken Uitvoeringsagenda SAF | 9

Afspraak

Voortgang voorjaar 2024

Het Provinciale Meerjarenprogramma Infrastructuur Energie en Klimaat werkt aan een toekomstbestendige energie infra­ structuur om samenhang tussen investeringen van netbeheer­ ders en ruimtelijk beleid van provincie en gemeenten aan te brengen.

• Is in opbouw • De provincie heeft een waterstofcoalitie opgezet. • In het Programma Energiehoofdstructuur is een mogelijke aantakking op het landelijk waterstofnetwerk voorzien richting de Maximacentrale richting 2050 waarbij afstemming via PMIEK verloopt.

Voorgestelde interventie

Ook wordt gekeken naar de mogelijkheden voor de ontwikkeling van een waterstofinfrastructuur. Voorjaar 2023 wordt een startnotitie hiervoor gepresenteerd. Eerste stap daarna is het uitvoeren van een systeemstudie naar de energieinfrastructuur in Flevoland. 2.e Aanwijzen experimenteergebied voor duurzame innovaties in het energiesysteem

• Een experimenteergebied is aangeboden door gemeente Almere bij Weerwater en gesprek over inzet IenW/FIN/BZK met PRICE (als projectleider voor gemeente+Provincie) loopt.

Landbouw Regio verkent met LNV de mogelijkheden voor een Collectief Teeltplan Flevoland

• Dit loopt en is onderdeel van de aanvraag koploper maatregelpakketten in het kader van het FPLG. Onder voorwaarde van verduidelijking doelbereik en verbetering onderbouwing financiering en mitigeren risico’s heeft de Landbouwuniversiteit Wageningen (WUR) dit voorstel positief geapprecieerd. Het verbeterde voorstel wordt 1 april ingediend bij RTLG.

2.f Verkennen mogelijkheden kennisontwikkeling en kennisverspreiding in de voedselsector te ondersteunen. Planning: 2024

• Dit loopt deels via en is onderdeel van de aanvraag koploper maatregel­pakketten in het kader van het FPLG. Onder voorwaarde van verduide­lijking doelbereik en verbetering onderbouwing financiering en mitigeren risico’s heeft de Landbouwuniversiteit Wageningen dit voorstel positief geapprecieerd. Het verbeterde voorstel wordt 1 april ingediend bij RTLG. • Voor nieuwe ideeën in dit kader is actie in 2024 voorzien.

2.g Verkennen van mogelijkheden om fieldlabs duurzame voedselvoorziening in Flevoland te laten plaatsvinden. Planning: 2023

• Dit loopt, er is verdere actie voor 2024 voorzien.

Aandacht is nodig voor capaciteit provincie bij noodzakelijke aanvullingen aanvragen NPLG/FPLG.

Voortgang afspraken Uitvoeringsagenda SAF | 10

Pijler 3: Robuust natuurlijk fundament Afspraak

Voortgang voorjaar 2024

Voorgestelde interventie

Markermeer en IJsselmeer Rijk en regio gaan in gesprek over lopende projecten waar de mogelijkheid van buitendijks bouwen onderdeel van is, zoals Almere Pampus en de Kustvisie Lelystad.

• Gemeente Lelystad, Almere, waterschap en IenW werken gezamenlijk aan een proces tot integraal voorstel over de verschillende landaanwinningsprojecten. • Streven is een integraal besluit te nemen in BOL juni, in ieder geval voor Lelystad Waterfront en overige projecten, voor Almere Pampus wordt gewerkt aan een procesvoorstel.

Rijk en regio werken in Agenda IJsselmeergebied 2050 en Deltaprogramma IJsselmeer en Zoetwater gezamenlijk aan een goede balans tussen een robuust watersysteem en de verschillende gebruiksfuncties van het IJsselmeergebied.

• Proces IJsselmeeragenda onder leiding van Bestuurlijk Platform IJsselmeergebied loopt en zal in 2025 worden afgerond • Via het BPIJ is de regio goed aangehaakt op ontwikkelingen in de Deltaprogramma’s en de Agenda IJsselmeergebied.

Rijk en regio werken in Programmatische Aanpak Grote Wateren (PAGW) aan verbeteren ecologische waterkwaliteit en versterken natuur. Het PAGW project Oostvaardersoevers verbindt Markermeer en Oostvaardersplassen en Lepelaarplassen.

• Samenwerking rondom PAGW loopt (o.a. verkenning Ketelmeer, Oostvaardersoevers). • Voor PAGW project Oostvaardersoevers is een Milieueffectrapportage uitgebracht in 2023 en een voorkeursvariant in beeld gebracht.

Voortgang afspraken Uitvoeringsagenda SAF | 11

Afspraak

Voortgang voorjaar 2024

Voorgestelde interventie

Bodem en water Waterschap, provincie en LTO Noord werken in Actieplan Bodem en Water samen om duurzame landbouw te bevorderen door bewust bodemgebruik, een goede waterkwaliteit en waterconservering in het bodemprofiel.

• Het Actieplan Bodem en Water is een lopend programma waar door Provincie, Waterschap, kennisinstellingen, agrariërs en landbouworganisaties kennis wordt gedeeld.

Provincie, gemeente NOP, gemeente Zeewolde, waterschap, LTO Noord en RVB werken in het gebiedsproces bodemdaling Flevoland aan haalbare en kansrijke strategieën voor het grondgebruik in gebieden met bodemdaling. Doel is om binnen drie jaar praktisch getoetste kennis en bruikbare inzichten te verkrijgen.

• Het betreft hier voornamelijk kennisontwikkeling en nog niet een daadwerkelijk gebiedsproces. Dit kan mogelijk worden opgepakt binnen het FPLG bij de aanvraag van maatregelpakketten. • Het RVB is bij de projectgroep betrokken. In de kamerbrief van 28 maart 2023 is aangekondigd dat het RVB een verbreding van het takenpakket krijgt. Om zo bij te dragen aan de VRO-opgave. De praktische effectuering van deze verbreding is nog niet uitgewerkt.

Inventarisatie en gezamenlijk signaal vanuit de regio aan het Rijk om deze verbreding ook daadwerkelijk in praktische zin vorm te geven. En hierbij ministerie-overstijgend te werk te gaan.

3.a Ontwikkelen afwegingsmechanismen voor ruimtelijke keuzes op basis van bodem, water en biodiversiteit. Planning: 2023

• Voor de zomer van 2023 hebben verkennende gesprekken plaatsgevonden en is een eerste uitwerking opgesteld. • Het proces is stilgevallen vanaf zomer 2023. • In de regio zijn wel interessante ontwikkelingen die kunnen worden gekoppeld aan deze doelstelling.

Aanpak herzien en planning wijzigen naar eind 2024. Tevens verbinden van lopende initiatieven.

3.b Maken normenkader met minimale eisen voor realiseren van gebouwen en omgevingen met oog voor het natuurlijk fundament. Planning: 2023

• Hier is nog geen concrete actie op gezet. • Wel wordt op verschillende plaatsen in de regio gewerkt aan delen van deze afspraak. Hierbij kan gedacht worden aan onderdelen van de Regionale Adaptatiestrategie Flevoland en KPIs rondom landbouw. Maar mogelijk is er ook input vanuit trajecten als Almere Pampus te koppelen.

Aanpak herzien en planning wijzigen naar eind 2024. Tevens verbinden van lopende initiatieven.

Provincie Flevoland heeft een doel gesteld van 1700 hectare extra bos aan te leggen tot 2050 en de ambitie daarvan 1200 hectare al in de periode tot 2030 aan te leggen.

• Ambitie is vastgelegd in Ruimtelijk Voorstel Provincie Flevoland maar nog niet exact begrensd of ingevuld. • Dit zal zowel binnen stedelijk gebied als in het kader van het Flevolands Programma Landelijk Gebied waarvoor rijksmiddelen nodig zijn uitgevoerd worden.

Rijk en regio streven naar goede groenblauwe dooradering t.b.v. waterkwantiteit, waterkwaliteit en versterking biodiversiteit. Het streven is 10% groenblauwe dooradering in 2050. In 2030 is 50% van de huidige opgave gerealiseerd en in 2035 is 65% van huidige opgave gerealiseerd.

• Deze maatregel loopt in het Flevolands programma Landelijk gebied.

3.c Verkennen transitiegebieden waar het ruimtegebruik aangepast moet worden in lijn met water, bodem en biodiversiteit. Planning: 2024 en verder

• Actie is ingepland voor 2024. • Dit kan mogelijk deels onder de koepel van het FPLG worden uitgevoerd.

Aandacht is nodig voor capaciteit provincie bij noodzakelijke aanvullingen aanvragen NPLG/FPLG.

3.d Verkennen realisatie van zachte overgangsgebieden en groenblauwe dooradering. Planning: 2023

• Wordt uitgevoerd in kader van FPLG/Ruimtelijk Voorstel.

Planning wijzigen naar eind 2024.

Ruimtelijke inpassing groen en blauw

Voortgang afspraken Uitvoeringsagenda SAF | 12

Bijlage 1. Aandachtspunten voor volgende versie (rollende) Uitvoeringsagenda SAF BO Rijk en Regio is akkoord gegaan met het meenemen van devolgende punten die in Raden, Staten en AV zijn benoemd bij behandeling van de eerste Uitvoeringsagenda SAF naar een volgende versie van de (rollende) uitvoeringsagenda van regio en Rijk. Pijler 1 • Meer aandacht voor zorgvoorzieningen in de SAF. Er staat nu al druk op de beschikbaarheid daarvan door het wegvallen van zorgvoorzieningen en de vergrijzing. Dit zal alleen maar toenemen met de verwachte groei van de hoeveelheid inwoners in Flevoland. • De provincie, NOP en Zeewolde vragen aandacht de veiligheid en doorstroming via de N50 en de verbindingen via de Nijkerkerweg naar de A28/regio Zwolle te verbeteren. De gemeente Almere vraagt de IJmeerverbinding steviger in het document te benoemen.

Pijler 2 • In de afspraken van de ‘rollende uitvoeringsagenda’ ook de vrijetijdseconomie en met name toerisme en recreatie wordt benoemd. Zeewolde en Lelystad vragen in dit licht specifiek meer aandacht voor het kustgebied in de beide gemeenten. • Nadere uitwerking van de economische sectoren waar Flevoland zich op wil richten. Lelystad pleit er daarbij voor in de uitvoeringsagenda de sterke

economische clusters op te nemen om de (door)ontwikkeling van deze clusters te concretiseren. Deze worden benoemd in deel 1, maar niet verder uitgewerkt in deel 2. Zo worden in deel 1 de kansen voor de logistieke sector beschreven met o.a. de Flevokust Haven. Maar hoe deze kansen te verzilveren mist in de uitvoeringsagenda. Lelystad pleit hier voor verdere uitwerking, bijvoorbeeld met (een verkenning van) het aanwijzen van Flevoland tot nationaal logistiek cluster. • Hoe verhoudt de SAF zich tot de strategieën in de RES, bijvoorbeeld in samenhang met de netverzwaringen van het elektriciteitsnet.

Pijler 3 • Zeewolde vraagt aandacht voor de ontwikkeling van Lelystad airport in relatie tot de ruimte van Flevoland, het verblijfklimaat, de goede akkerbouwgrond en woongebieden. • Waterschap wijst op het belang van acties op de korte termijn en oog voor de grenzen van het water- en bodemsysteem en Zeewolde vraagt aandacht voor het verder uitwerken van hoe water en bodem sturend samengaat met grootschalige initiatieven op korte termijn. • Voortgaande bodemdaling in de volgende versie van de SAF nadrukkelijker een plek moet krijgen. De noodzaak voor (en het komen tot) een aanpak moet duidelijk worden. • Aandacht voor natuur en biodiversiteit in de Strategische Agenda Flevoland, en hiermee voor de relatie tussen water, bodem en biodiversiteit. Dit vanuit het oogpunt dat natuur soms de sleutel is om tot een oplossing te komen, in plaats van een begrenzer van ontwikkelingsmogelijkheden. Hetzelfde geldt voor water. Hiervoor moet ook oog zijn voor de kansen die het biedt. Denk aan verkoeling en recreatiemogelijkheden in stedelijk gebied en bijdragen van de waterketen aan circulariteitsdoelen. Voortgang afspraken Uitvoeringsagenda SAF | 13

• Mogelijkheden om het kwelwater (langer) binnen de gemeentegrenzen op te slaan (i.p.v. weg te laten lopen) en op zoek te gaan naar mogelijke toepassingen van dit kwelwater. • Aandacht voor de consistentie tussen de drie pijlers. De doelen en de te ontwikkelen producten uit de pijler Robuust Natuurlijk Fundament moeten een volwaardige plaats krijgen in de keuzes rondom woningbouw, economie en ontwikkelingen in het landelijk gebied. De gemeente Zeewolde vraagt daarbij meer aandacht voor de mogelijke schuurpunten tussen de pijlers. • Aandacht voor de ‘Doorontwikkeling Marker Wadden’. Daar is nu geen reservering voor gedaan vanuit de Programmatische Aanpak Grote Wateren (PAGW). Het Rijk geeft aan dat doorontwikkeling Marker Wadden niet aan de orde is. In een volgend afsprakenkader kan wel de lopende actie worden opgenomen om eerst alle geplande maatregelen (zoals Oostvaardersoevers) uit te voeren en de effecten te monitoren, om op basis daarvan te bepalen wat er eventueel aanvullend nodig is in de toekomst voor het verbeteren van de ecologie en waterkwaliteit in het Markermeer-IJmeer.

Voortgang afspraken Uitvoeringsagenda SAF | 14

Bijlage 2. Afkortingenlijst BOL MIRT MRA IenW BZK FIN HOV BO MIRT RVB NS mbt EZK kV PMIEK PRICE LNV RTLG FPLG BPIJ LTO NOP VRO AV RES

Bestuurlijk Overleg Leefomgeving Meerjarenprogramma Infrastructuur, Ruimte en Transport Metropool Regio Amsterdam Infrastructuur en Waterstaat Binnenlandse Zaken en Koninkrijkrelaties Financiën Hoogwaardig Openbaar Vervoer Bestuurlijk Overleg Meerjarenprogramma Infrastructuur, Ruimte en Transport Rijksvastgoedbedrijf Nationale Spoorwegen met betrekking tot Economische Zaken en Klimaat kiloVolt Meerjarenprogramma Infrastructuur energie en Klimaat Praktijk- en Innovatiecentrum Circulaire Economie Landbouw Natuur en Visserij Regieorganisatie Realisatie Transitie Landelijk Gebied Flevolands Programma Landelijk Gebied Bestuurlijk Platform IJsselmeergebied Land- en Tuinbouw Organisatie Noordoostpolder Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening Algemene Vergadering Regionale Energie Strategie

Colofon Deze voortgangsrapportage is gemaakt door het Kernteam Regio Flevoland, ten behoeve van de partijen die samen werken aan het realiseren van de Strategische Agenda Flevoland. In de regio zijn dit de gemeenten Almere, Dronten, Lelystad, Noordoostpolder, Urk en Zewolde, Waterschap Zuiderzeeland en provincie Flevoland. Aan Rijkszijde wordt de inzet gecoördineerd door het Ministerie van BZK.

Mei 2024