D06 01 Jaarverslag leerplicht en Doorstroompunt 2024-2025.pdf

JAARVERSLAG

Leerplicht en Doorstroompunt

2024-2025 in cijfers RESULTATEN 2024-2025

De speerpunten uit het jaarverslag 2023-2024 hebben de volgende resultaten opgeleverd:



VERZUIMMELDINGEN -98 meldingen

ONZE DOELGROEP +2 jongeren

Speerpunt 1: Voorbereiding voor de wetgeving “Van school naar duurzaam werk”. (01-01-2026) In september 2024 is gestart met een pilot waarin een Jongeren-Participatiecoach, ook wel doorstroomcoach genoemd, jongeren begeleidt bij de overgang van onderwijs naar werk. Deze aanpak maakt het mogelijk om ervaring op te doen met de intensieve begeleiding die straks wettelijk verplicht wordt. Tegelijkertijd is het Jongerenvolgsysteem aangepast, zodat de groep jongeren van 23 tot 27 jaar inzichtelijk is gemaakt. Daarbij is niet alleen gekeken naar aantallen, maar ook naar opleidingsstatus en inkomenssituatie. Deze gegevens geven een duidelijk beeld van de omvang van de doelgroep en de mate waarin ondersteuning nodig is. Op basis van deze informatie is een eerste analyse uitgevoerd.

‘21-’22

11560

‘22-’23

‘23-’24

11860

‘24-’25

11817

‘21-’22

11819

465

‘22-’23

378 204

aantal jongeren

 Speerpunt 2: Oud VSV-ers

Alle oud-VSV-ers tot 23 jaar zijn in kaart gebracht. Het ging om 359 jongeren. Binnen deze groep is gekeken wie geen opleiding volgt of geen duurzaam werk heeft. Deze jongeren zijn benaderd met het aanbod voor ondersteuning bij het vinden van werk, een passende opleiding of hulpverlening. Om het contact te versterken, zijn huisbezoeken afgelegd. In totaal zijn 35 huisbezoeken uitgevoerd, waarbij de ervaring leert dat onaangekondigd aanbellen vaak waardevolle informatie oplevert. Ouders en jongeren reageren doorgaans verrast, maar ook positief, omdat zij het initiatief vanuit de gemeente waarderen en bereid zijn een vervolgafspraak te maken voor verdere begeleiding. Bij enkele huisbezoeken is gebleken dat sommige jongeren al jaren geen dagbesteding hebben en hulpverlening moe zijn. In deze situaties is direct gekeken naar passende ondersteuning. Wanneer een jongere niet thuis is, wordt een brochure achtergelaten met een QR-code waarmee een vragenlijst kan worden ingevuld. Op basis daarvan neemt de doorstroomcoach contact op om alsnog een gesprek te plannen.

Leerplichtigen

relatief verzuim

2021 2022

2022 2023

2023 2024

2024 2025

DUO meldingen relatief verzuim

6798

6905

6875

6873

360

1385

1417

1452

3402

3570

3525

3494

11560

11860

11817

11819

(5 tot 16 jaar)

Kwalificatieplichtigen (16 en 17 jaar)

RMC (18 tot 23 jaar)

Totaal

Door deze aanpak blijven oud-VSV-ers niet alleen zichtbaar, maar wordt ook actief gewerkt aan hun terugkeer naar onderwijs, arbeidsmarkt of een combinatie van beide. De inzet op persoonlijke benadering en maatwerk vergroot de kans dat deze jongeren weer perspectief krijgen.

Investeren in relatie met scholen Heldere werkafspraken en interne verbinding

347 282 2 13

260 313 4 12

225 322 0 10

Totaal

465

644

589

557

DUO meldingen RMC 18+

2021 2022

2022 2023

2023 2024

2024 2025

16 uur in 4 weken Overig verzuim Luxeverzuim

190 13 1

342 36 0

283 22 0

220 19 0

Totaal

204

378

305

239

DUO meldingen per school

2021 2022

2022 2023

2023 2024

2024 2025

88 40 27 21 0 53 55 0 0 3 98 157 37 20 5 0 7 16 42

45 65 95 48 3 52 77 3 3 0 113 399 23 10 5 8 4 18 51

105 50 55 40 1 48 40 2 0 1 99 299 27 30 3 5 6 21 62

95 49 76 26 4 60 28 9 0 1 143 183 13 15 3 7 16 24 44

-10 -1 21 -14 3 12 -12 7 0 0 44 -116 -14 -15 0 2 10 3 -18

669

1022

894

796

-98

0

1

4

4

Artikel 5 onder a

10

10

14

14

Totaal

Artikel 5 onder b

37

38

34

32

Artikel 5 onder c

1

4

2

6

Artikel 5a

0

1

2

2

Artikel 15

0

2

3

5

48

56

59

63

‘24-’25

48

56

59

63

vrijstellingen

(volgen van ander onderwijs)

Opgave gericht werken volgens het nieuw Regionaal Programma VSV

212 239 1 13

Toegekend volgens DUO

‘23-’24

Totaal

‘22-’23

‘23-’24

25

‘24-’25

369 365 408 122 146 126 107 verzuimgesprek

16 uur in 4 weken Overig verzuim Langdurig relatief verzuim Luxeverzuim

2024 2025

‘22-’23

262

verzuim 18+ 2024 2025

2023 2024

‘21-’22

239

2023 2024

2022 2023

VRIJSTELLINGEN +4 vrijstellingen

305

2022 2023

2021 2022

Met ingang van schooljaar 2024-2025 is een nieuwe werkwijze ingevoerd waarbij leerplichtambtenaren zich richten op jongeren tot 18 jaar en doorstroomcoaches op jongeren vanaf 18 jaar. Deze splitsing is noodzakelijk omdat oudere jongeren vaak een andere benadering en ondersteuning vragen dan jongeren in de leerplichtige leeftijd. Om deze verandering goed te implementeren, is gewerkt aan duidelijke interne werkafspraken en afstemming met externe partners. Er zijn casuïstiek overleggen ingericht waarin complexe situaties gezamenlijk worden besproken, zodat kan worden bepaald of een doorstroomcoach eerder moet worden ingezet. Deze overleggen vinden plaats met betrokken partijen zoals Leerplicht, Doorstroompunt, jeugdteams en WMO, waarbij jongeren met overlappende problematiek anoniem of met toestemming worden besproken. Daarnaast is ingezet op het verbeteren van de samenwerking met onderwijsinstellingen. MBO-scholen zijn benaderd om afspraken te maken over het vroegtijdig signaleren van verzuim of dreigende uitval, zodat het Doorstroompunt eerder kan meedenken en ondersteuning kan bieden. Ook is gewerkt aan de vindbaarheid van het team: informatie op de gemeentelijke website is geactualiseerd en er zijn artikelen gepubliceerd in lokale kranten en op sociale media om de bekendheid van het Doorstroompunt te vergroten.

‘21-’22

2021 2022

Vakcollege Noordoostpolder Zuyderzee Lyceum Caleido Aeres Aeres PRO Bonifatius mavo Emelwerda College VSO Casteleijn College SO Optimist SBO De KliMBOom Firda Deltion Landstede Pieter Zandt Berechja College Zone College ROC van Flevoland Basisonderwijs NOP Overige

 Speerpunt 3: Team leerplicht en doorstroompunt

SPEERPUNTEN 2025-2026

‘24-’25

644 589 557

Door deze voorbereidingen is een stevige basis gelegd voor een werkwijze waarin begeleiding en ondersteuning centraal staan. De gemeente kan hierdoor vanaf 2026 direct voldoen aan de wettelijke verplichtingen en jongeren helpen om succesvol door te stromen naar de arbeidsmarkt.

Jongeren die in het huidige schooljaar stoppen zonder een startkwalificatie worden geregistreerd als nieuwe VSV-ers en direct benaderd om terug te keren naar onderwijs of werk. Daarnaast is er een groep jongeren die in eerdere schooljaren is uitgevallen zonder startkwalificatie: de oud-VSV-ers. Deze jongeren kunnen al langere tijd buiten het onderwijs staan, waardoor contact vaak moeilijk tot stand komt. Om deze groep niet uit beeld te verliezen, is in 2024 extra ingezet op actieve benadering en begeleiding.

‘23-’24

SANCTIES +15 sancties

16

waarschuwing

9

9

9

7

proces verbaal HALT

10

1

proces verbaal OM

NIEUWE VSV-ERS -5 VSV-ers ‘20-’21

79

‘21-’22

‘22-’23

107

125

‘23-’24

120

aantal nieuwe VSV-ers

2020 2021 Jongere zit in hulpverlening 10 Jongere AZC 0 Jongere is verhuisd 6 Jongere werkt 32 Jongere heeft geen werk, 22 geen uitkering, geen school Jongere heeft uitkering 0 Participatiewet Jongere is opnieuw 7 ingeschreven

2021 2022 14 0 12 47 30

2022 2023 13 7 8 35 53

2023 2024 9 11 11 67 13

0

2

5

4

7

4

Totaal

79

107

125

120

2020 2021 9 12 11 31 10 6

2021 2022 14 24 21 36 7 5

2022 2023 14 21 16 41 23 10

2023 2024 12 28 17 33 25 5

79

107

125

120

Uitstroomniveau nieuwe VSV-ers MBO niveau 1 MBO niveau 2 MBO niveau 3 MBO niveau 4 VMBO HAVO/VWO Totaal

JAARVERSLAG

Leerplicht en Doorstroompunt

2024-2025 in cijfers

TOELICHTING

Doelstelling van de leerplichtwet De leerplichtwet heeft als doel om alle kinderen in de leeftijd van 5 tot 18 jaar van hun recht op onderwijs te verzekeren. De wet bevat de rechten en plichten die het kind heeft, maar ook de regels voor ouders/verzorgers, onderwijsinstellingen en gemeenten. De leerplichtwet bestaat uit de leerplicht en de kwalificatieplicht. De leerplicht en kwalificatieplicht sluiten direct op elkaar aan. Na de kwalificatieplicht is er de wetgeving Doorstroompunt voor jongeren van 18 tot 23 jaar. Leerplicht Aanvang leerplicht Einde leerplicht Kwalificatieplicht Aanvang kwalificatieplicht Einde kwalificatieplicht

ONZE DOELGROEP Dit betreft het aantal jongeren van 5 tot 23 jaar. Deze groep is gelijk gebleven.

VERZUIMMELDINGEN DUO -98 1e schooldag van de maand volgend op de maand waarin het kind de leeftijd van 5 jaar bereikt. Einde van het schooljaar waarin de jongere 16 geworden is, of 12 volledige schooljaren onderwijs heeft gevolgd. Na het laatste schooljaar van de leerplicht begint de kwalificatieplicht. Zodra de jongere een startkwalificatie heeft behaald, dat is een diploma havo, vwo of MBO niveau 2, of wanneer de leerling 18 jaar is geworden.

Leerplicht Zorggerichte aanpak en versterken samenwerking In het afgelopen jaar is door team leerplicht ingezet op een zorggerichte aanpak. Deze aanpak richt zich breder dan uitsluitend het naleven van de leerplicht en legt de nadruk op zorg in plaats van handhaving. Ondersteuning wordt geboden en samenwerking gezocht met jongeren, ouders, scholen en hulpverleners. Door de toenemende complexiteit van casussen en de wachtlijsten bij zorgaanbieders duren trajecten langer dan voorheen. Om adequaat om te gaan met deze zwaardere en meer zorggerichte vraagstukken wordt geïnvesteerd in de ontwikkeling van het team. Door het volgen van opleidingen en trainingen blijft het team goed toegerust. Daarnaast wordt geïnvesteerd in nauwere samenwerking met collega’s van het Doorstroompunt, met name bij jongeren van 17 jaar. Door gezamenlijk op te trekken kan deze doelgroep beter worden begeleid naar een vervolgopleiding of een andere passende vervolgstap. Doorstroompunt Het afgelopen schooljaar was het eerste volledige jaar waarin in de gemeente Noordoostpolder onderscheid is gemaakt tussen ondersteuning voor jongeren onder de 18 jaar (leerplicht) en jongeren vanaf 18 jaar (Doorstroompunt). Leerplicht richt zich op jongeren tot 18 jaar, terwijl het Doorstroompunt verantwoordelijk is voor jongeren vanaf 18 jaar.

Momenteel geldt deze ondersteuning tot 23 jaar; vanaf 1 januari 2026 wordt dit uitgebreid tot 27 jaar. Het Doorstroompunt heeft de wettelijke taak om jongeren zonder startkwalificatie te begeleiden naar onderwijs, werk of een combinatie van beide. Een startkwalificatie is een diploma dat minimaal bestaat uit een MBO-opleiding niveau 2, een HAVO-diploma of een VWO-diploma. Het doel is te voorkomen dat jongeren voortijdig uitvallen en daardoor kansen missen op de arbeidsmarkt. De werkwijze van het Doorstroompunt is actief en persoonlijk. Jongeren die niet naar school gaan, geen opleiding volgen of onvoldoende inkomen hebben, worden benaderd om hun situatie in kaart te brengen en passende ondersteuning te bieden. Voor jongeren die langdurig thuis zitten is vaak een intensieve aanpak nodig om hen weer in beweging te krijgen. Ook jongeren met een startkwalificatie kunnen ondersteuning ontvangen wanneer blijkt dat zij moeite hebben om de weg naar werk te vinden. Om jongeren eerder in beeld te krijgen, zijn afspraken gemaakt met onderwijsinstellingen. Hierdoor kan het Doorstroompunt al in een vroeg stadium meedenken en adviseren bij dreigend verzuim of uitval. Daarnaast is gewerkt aan het vergroten van de bekendheid van het Doorstroompunt, wat heeft geleid tot meer vragen en verzoeken om ondersteuning. Vanaf 1 januari 2026 treedt de wet Van school naar duurzaam werk in werking.

Deze wet breidt de doelgroep uit naar jongeren tot 27 jaar. Vooruitlopend hierop is deze groep al zichtbaar gemaakt in het registratiesysteem, zodat tijdig kan worden ingespeeld op hun specifieke ondersteuningsbehoefte.

In het afgelopen jaar is het aantal verzuimmeldingen met 98 afgenomen ten opzichte van schooljaar 2023-2024. Vanuit het Deltion College is een daling van 116 meldingen zichtbaar. Deze afname hangt samen met een verbeterde interne werkwijze, waarbij meldingen eerst worden gefilterd en vervolgens gestroomlijnd naar het Doorstroompunt. Ook bij de meeste VO-scholen in Emmeloord is een daling van meldingen te zien, met uitzondering van het Bonifatius MAVO en Caleido. Vanuit leerplicht worden gesprekken gevoerd met het voortgezet onderwijs om de oorzaken van deze daling te analyseren en waar nodig afspraken te maken voor verdere verbetering.

SANCTIES In het afgelopen schooljaar zijn 408 verzuimgesprekken gevoerd, een stijging van 43 ten opzichte van het vorige schooljaar. Het aantal waarschuwingen bedroeg 107, wat 19 minder is dan in 2023-2024. Voor Halt is 9 keer proces-verbaal opgemaakt, gelijk aan het voorgaande jaar. Een proces-verbaal Halt kan slechts één keer in de schoolloopbaan worden ingezet, conform de Methodische Aanpak Schoolverzuim, waardoor hier zorgvuldig mee wordt omgegaan. Voor nieuwkomers wordt eerder ingezet op hulpverlening dan op handhaving, omdat verzuim bij deze groep vaak samenhangt met complexe problematiek. Voor het Openbaar Ministerie is dit jaar één proces-verbaal opgemaakt, negen minder dan in 2023-2024. In veel dossiers is hulpverlening voorliggend, waardoor handhaving niet passend is. Deze werkwijze sluit aan bij de zorggerichte aanpak van leerplicht, waarbij ondersteuning centraal staat bij complexe situaties.

NIEUWE VSV-ERS -5 In schooljaar 2023-2024 zijn in totaal 120 jongeren als VSV geregistreerd. Dit is een daling van 5 ten opzichte van schooljaar 2022-2023 en markeert voor het eerst in vier jaar een afname van het aantal VSV-ers. Binnen deze groep is een toename van werkende jongeren zichtbaar. Van de 120 jongeren zijn er 67 aan het werk zonder startkwalificatie. Daarnaast ontvangen 5 jongeren een uitkering op basis van de Participatiewet en hebben 13 jongeren geen werk, uitkering of opleiding. Deze 18 jongeren behoren tot de zogenoemde NEETgroep (Not in Education, Employment or Training). Bij 9 jongeren is zorg voorliggend, waarbij het volgen van een hulpverleningstraject prioriteit heeft.

VRIJSTELLINGEN +4 In 2024-2025 is sprake van een toename van 4 vrijstellingen. Het aantal leerlingen dat thuisonderwijs krijgt is met 2 gedaald. 6 jongeren werden vrijgesteld vanwege het volgen van onderwijs in het buitenland. 5 jongeren werden vrijgesteld op grond van het volgen van ander onderwijs. De jongeren komen op een werkplek beter tot hun recht. Ze ontwikkelen zich doormiddel van het volgen van cursussen en trainingen. Er werden 4 vrijstellingen toegekend vanuit DUO. Dit betreft leerlingen die vanuit een andere gemeente naar de Noordoostpolder zijn verhuisd en al een vrijstelling hadden.

SPEERPUNTEN 2025-2026 SPEERPUNT 1

Investeren in relatie met scholen Een sterke samenwerking met scholen is essentieel om leerlingen met zorgvragen en jongeren die dreigen uit te vallen tijdig in beeld te krijgen. Daarom wordt er het komende schooljaar ingezet op het versterken van de relatie met onderwijsinstellingen. Leerplicht gaat voorlichtingen geven aan intern begeleiders, mentoren, docenten en zorg coördinatoren. Deze bijeenkomsten zijn bedoeld om wederzijdse kennis te vergroten en inzicht te geven in elkaars werkwijze, zodat signalen van verzuim of problemen sneller kunnen worden herkend en opgepakt.

SPEERPUNT 2

Heldere werkafspraken en interne verbinding De uitbreiding van taken en verantwoordelijkheden binnen het Doorstroompunt vraagt om een duidelijke structuur en samenwerking. De pilot met de doorstroomcoach heeft laten zien dat deze functie te maken krijgt met verschillende leefgebieden van jongeren, waardoor afstemming met andere afdelingen noodzakelijk is. Om effectief te kunnen werken wordt in het komende schooljaar ingezet op het maken van heldere werkafspraken die de samenwerking versterken. Hierdoor ontstaat een betere verbinding tussen afdelingen participatie, werkcorporatie, inburgering, jeugd en Wmo. Het doel is om expertise te bundelen en gezamenlijk op te trekken zodat jongeren één duidelijke route ervaren.

SPEERPUNT 3

Opgave gericht werken volgens het nieuw Regionaal Programma VSV In het komende schooljaar wordt ingezet op het versterken van de samenwerking met externe partners, met speciale aandacht voor onderwijsinstellingen en het nieuwe regionale programma waarin opgavegericht werken centraal staat. Deze aanpak richt zich op gezamenlijke verantwoordelijkheid en het bundelen van kennis om complexe vraagstukken rondom schooluitval, verzuim en aansluiting op de arbeidsmarkt effectief aan te pakken.