D05 06 Bijlge 6 bij Nota - Jaarrapportage 2022 - gemeente Noordoostpolder.pdf

jaarrapportage 2022. gemeente Noordoostpolder

inhoud.

in Nederland zijn wij het er 1. wie zijn we?

4

2. marktontwikkelingen HVC breed.

5

3. resultaten ten opzichte van andere gemeenten.

6

4. welke resultaten heeft uw gemeente bereikt?

9

5. analyse.

18

6. klanttevredenheid.

20

7. algemene communicatie.

21

8. conclusie en aanbevelingen.

24

colofon. .

kenmerk status versie auteur(s) datum

jaarrapportage 2022 DEFINITIEF 1.0 Hilbert Moll 28 maart 2023

allemaal over eens: onze kinderen, kleinkinderen en de generaties na hen moeten in een schone wereld leven.

Om dit te bereiken is nu actie nodig. En we moeten het samen doen.

kwartaalrapportage Q1 | 3

inleiding. Met veel genoegen brengen wij hierbij onze jaarrapportage uit voor gemeente Noordoostpolder, waarin wij rapporteren over onze dienstverlening in 2022 op het gebied van grondstoffenbeheer en BOR-taken. In 2021 (startjaar van het recycle-tarief) zijn al mooie resultaten geboekt. In 2022 zijn de resultaten nog beter en is het gelukt om minder dan 100 kg restafval per inwoner in te zamelen (in 2021 lag dit resultaat nog net boven de 100 kg restafval per inwoner). In hoofdstuk 5 leest u hier meer over, ook over de andere stromen en wat de specifieke impact is voor uw gemeente. Het is onze missie om onze aandeelhouders te helpen verduurzamen, op weg naar een energietransitie en een circulaire economie. Wij helpen gemeente Noordoostpolder graag met het bereiken van haar ambities. Als duurzame ketenpartner van uw gemeente laten wij zien wat wij hierbij kunnen betekenen, zo ook in deze jaarrapportage. een schone wereld.

we doen het gewoon.

Namens alle collega’s Inzameling HVC, Hilbert Moll sr accounttmanager Gemeenten

jaarrapportage 2022 | 3

1. wie zijn we? We zijn een duurzaam energie- en afvalbedrijf van 51 gemeenten en 8 waterschappen. Wij zien

Onze kernwaarden

een toekomst waarin we energie schoon opwekken en grondstoffen hergebruiken. Alles wat we doen bij HVC draagt hieraan bij en dat doen we het liefst samen: met gemeenten, waterschappen

duurzaam.

publiek.

daadkracht.

We willen zoveel mogelijk uit ons afval halen, want dat levert een enorme klimaatwinst op. We investeren in hergebruik van (schaarse) grondstoffen en het opwekken van duurzame warmte en elektriciteit voor huizen en gebouwen.

We zijn een publiek bedrijf – van gemeenten en waterschappen – dat samenwerkt met andere (publieke) organisaties en onze inwoners. Dat betekent dat we elkaar zoveel mogelijk willen versterken en graag met onze inwoners het gesprek aangaan hoe we verduurzaming het beste kunnen aanpakken.

We gaan door waar anderen stoppen. Geven initiatieven een kans. We laten zien wat er allemaal al kan en hoe je dat slim doet. Plannen maken is belangrijk, maar ze uitvoeren is nog veel belangrijker.

én met inwoners, zodat we daar nu en in de toekomst de vruchten van kunnen plukken. De energie die we leveren aan gemeenten en inwoners wordt steeds duurzamer opgewekt. Gft zetten we onder andere om in groen gas, warmte van onze installaties gebruiken we om huizen en gebouwen mee te verwarmen en zon en wind benutten we waar het kan. We onderzoeken de mogelijkheden voor andere duurzame warmtebronnen (geothermie, oppervlakte- en rioolwater)

en realiseren waar mogelijk projecten met deze warmtebronnen. Het afval dat we inzamelen bij de mensen thuis en bij de afvalbrengstations recyclen we zoveel mogelijk tot nieuwe producten. Zo blijven waardevolle grondstoffen behouden: goed voor het milieu en goed voor de mensen die van onze diensten gebruikmaken.

Onze activiteiten

onze doelstelling. onze missie. Wij willen als toonaangevend nutsbedrijf onze gemeenten, waterschappen en inwoners koploper maken en houden als het gaat om het verduurzamen van de energiehuishouding en het hergebruiken van grondstoffen.

onze visie. We zien een toekomst waarin we energie schoon opwekken en grondstoffen hergebruiken. Dat is urgent en doen we samen en slim, zodat onze inwoners daar nu en in de toekomst de vruchten van plukken.

In 2026 draagt HVC fors bij aan de reductie van broeikasgasemissies door impactvolle, afrekenbare en zichtbare groei van activiteiten in de energietransitie en de circulaire economie. Wij zijn toonaangevend in hergebruik van grondstoffen en de vanzelfsprekende partner van gemeenten en waterschappen in de energietransitie op lokaal niveau en een voor inwoners vertrouwde, duurzame partij.

jaarrapportage 2022 | 4

2. marktontwikkelingen HVC breed. HVC informeert u graag over de ontwikkelingen in de diverse markten zodat uw begrip van

Groente-, fruit- en tuinafval en etensresten (GFTe)

de situatie rond grondstoffen verbetert. Als de onderstaande rapportage vermeldt dat tonnages zijn toe- of afgenomen, dan geldt dit

voor cumulatieve tonnages bij HVC. De tonnage ontwikkeling in uw gemeente kan hierop . afwijken.

• • •

Algemene ontwikkelingen grondstoffen

2022 is in de hele markt fors minder GFTe aangeleverd, waarschijnlijk door het grote neerslagtekort. Kwaliteit van GFT is een groeiend thema door de versterkte aandacht van de akkerbouw op schoon compost. Controles zullen daarom geïntensiveerd worden. De groeiende aanvoer van GFTe, o.a. door invoering van Recycle Tarief, in combinatie met beperkte verwerkingscapaciteit blijft een aandachtspunt in de markt. Ondanks geringe aanbod in 2022 blijft dit voor HVC onverminderd een belangrijk thema.

De markt van grondstoffen, als ook van energie, kenmerkte zich in 2022 door een snelle stijging in de eerste helft van het jaar door de hoge inflatiecijfers en de oorlog in Oekraïne.

Na de zomer daalden de meeste prijzen scherp om vervolgens in Q4 op een hoger niveau dan bij aanvang van 2022 te stabiliseren. De inflatie en energieprijzen hebben veel invloed op het kosten- en opbrengstenpatroon van iedere ketenspeler. Voor 2022 heeft HVC besloten om geen brandstoftoeslag te rekenen aan haar gemeenten. Dit impliceert dat de aanpassing voor sommige kosten in 2023 fors hoger kunnen zijn dan

Plastic Blik & Drinkpakken •

Er is veel druk op de kwaliteit van PBD vanuit Nedvang/Afvalfonds. Uit het kosten- en samenstellingsonderzoek blijkt dat gemiddeld % stoorstoffen in PBD >25% zit, waar 15% is toegestaan. HVC plaatst deze cijfers in het perspectief van de toegenomen tonnages PBD, maar onderschrijft dat een zuivere aanvoer de kwaliteit en de ketenkosten positief beïnvloedt Vanuit het Afvalfonds wordt er gestuurd om meer vrachten af te keuren, waardoor bovenstaande als een ‘winstwaarschuwing’ geldt dat afkeur in 2023 hoger kan uitvallen, terwijl vanuit het perspectief van de gemeente weinig veranderd is.

voorheen. Tegelijkertijd is er op enkele stromen een verbeterde opbrengst dan voorheen te

noteren, zoals bijvoorbeeld voor B-Hout Ontwikkeling dieselprijs 2022 (€ct/ltr) 800

Ontwikkeling elektriciteit- en aardgasprijs 2021-2022

200 180 160 140

600 400 200

120 0 100 Electriciteit

Aardgas

jaarrapportage 2022 | 5

3. resultaten ten opzichte van andere gemeenten. 2022

•

In gemeente Noordoostpolder is in 2022 96 kilo restafval per persoon ingezameld. Noordoost[polder is hiermee koploper binnen de gemeente Die HVC bedient

jaarrapportage 2022 | 7

•

Gemeente Noordoostpolder scoort met 40 kilo brongescheiden plastic, blik en drinkpakken per inwoner in 2022 hoog in vergelijking met andere HVC-gemeenten.

•

Gemeente Noordoostpolder scoort met 152 kilo gft en etensresten per inwoner in 2022 hoog in vergelijking met andere HVC-gemeenten.

•

In gemeente Noordoostpolder is in 2022 54 kilo papier per persoon ingezameld. Dit is gemiddeld in vergelijking met andere HVC-gemeenten.

jaarrapportage 2022 | 8

4. welke resultaten heeft uw gemeente bereikt? 2022

jaarrapportage 2022 | 10

jaarrapportage 2022 | 11

jaarrapportage 2022 | 12

jaarrapportage 2022 | 13

jaarrapportage 2022 | 14

jaarrapportage 2022 | 15

jaarrapportage 2022 | 16

jaarrapportage 2022 | 17

5. analyse. In dit hoofdstuk worden de meest opvallende resultaten van de hoofdstromen kort toegelicht aan de hand van de afvaldriehoek. Daarnaast wordt ook gekeken naar de kwaliteit aan de hand van de afkeurrapportages.

Milieu: Er is sprake van een postcorona-effect. Hierdoor laat fijn huishoudelijk restafval een daling van 4% zien. Dit is een mooi resultaat gezien het feit dat luierafval per 1 januari 2022

ook deel uitmaakt van het restafval. In de periode daarvoor mochten luiers aangeboden worden bij gft en etensresten. De afname van gft en etensresten van 11% kan hier dan ook deels door worden verklaard. Daarnaast wordt deze afname mede veroorzaakt door het neerslagtekort gedurende de zomer. Op plastic, blik en drinkpakken en grof huishoudelijk afval na zien we ook voor de andere stromen een afname. De stijging van grof huishoudlelijk afval laat zich verklaren door het nog steeds toenemende bezoek van

particulieren aan de milieustraat.

Service: Uit het gehouden klanttevredenheidonderzoek onder de inwoners komen mooie cijfers: een 6,9 voor onze afvalinzameling en een 7,0 voor onze dienstverlening.

Kosten/Forecast: De prijzen van grondstoffen zijn al sinds 2020 zeer volatiel met een tendens naar boven. Mede door de oorlog in Oekraïne blijven de energieprijzen hoog. Dit heeft gezorgd voor verhoogde kosten voor transport en verwerking bij processen die energie-intensief zijn, zoals glas- en papierrecycling. De MOP-Bont prijs is afgelopen zomer bijvoorbeeld in elkaar gezakt. De metaalprijzen stonden in Q1 op een uitzonderlijk hoog niveau. Sindsdien is de markt snel in elkaar gezakt, maar met een gemiddelde eindprijs van € 335 per ton liggen deze opbrengsten fors hoger dan de behoudende raming van € 180 per ton. Onder meer door de daling van tonnages restafval en gft en etensresten vallen

de totale verwerkingskosten fors lager uit dan voorafgaand aan 2022 voorzien.

Kwaliteit stromen: Plastic, blik en drinkpakken kent nog afkeur. De afkeur is echter aanmerkelijk (ongeveer 1/3) lager dan in 2021. We blijven de kwaliteit goed monitoren en door de inzet van afvalcoaches krijgen inwoners gerichte informatie om tot goede afvalscheiding te komen.

jaarrapportage 2022 | 19

6. klanttevredenheid.

De contacten met de inwoners zoals meldingen over de dienstverlening van HVC, maar ook berichten op de sociale media, vormen een indicator voor de tevredenheid van de inwoners van uw gemeente. De meeste meldingen die bij HVC binnenkomen zijn snel en eenvoudig op te lossen, bijvoorbeeld door het uitvoeren van een inzamelcorrectie als een afvalbak is vergeten. Ook meldingen over een volle verzamelcontainer worden door de medewerkers van de klantenservice direct doorgegeven aan onze uitvoering voor een extra lediging.

Als een snelle oplossing (correctie) niet afdoende is, registreert HVC de melding als een klacht en wordt deze volgens de vastgestelde klachtenprocedure afgehandeld.

jaarrapportage 2022 | 20

7.algemene communicatie. 7.1 Kwaliteitscampagne plastic, blik en drinkpakken

interesse in duurzaamheid en fashion. Daarnaast hebben we stoppers en artikelen aangeleverd om te gebruiken in offline uitingen.

Medio september ging de kwaliteitscampagne voor plastic, blik en drinkpakken van start. Een online campagne met een looptijd van vier weken . die gepersonaliseerd was per gemeente door middel van korte interviews met lokale inwoners. Vervolgens kregen inwoners drie korte informatieve video's te zien onder andere over wat er bij het plastic thuishoort. Daarnaast plaatsten we in oktober in lokale kranten een paginagrote advertentiespread met daarin informatie over het (nut van) scheiden van plastic, blik en drinkpakken, wat ervan wordt gemaakt en wat erbij hoort.

7.3 Statement plastic, blik en drinkpakken In oktober verschenen er verontrustende berichten in de media over plastic afval uit Europese landen dat in Turkije wordt gedumpt. We hebben hier al van verschillende kanten vragen over gehad van inwoners. Daarom hebben we een statement opgesteld voor gemeenten en deze actief gedeeld.

7.2 Kwaliteitscampagne textiel In november startte de campagne om de kwaliteit van het textiel omhoog te brengen. We hebben content die eerder niet goed gebruikt kon worden vanwege de coronapandemie nu ingezet voor deze campagne. De campagne liet zien wat er gebeurt nadat inwoners hun textiel in de container gooien. De textielsorteerder stond centraal in de campagne uitingen. We hebben een online campagne ingezet met verschillende activatiemechanismen (swipe-up stories) op onder andere Instagram. Binnen deze campagne hebben we ook ingezet op vrouwen met

Statement Plastic Voor in totaal 48 gemeenten in Nederland brengt HVC het ingezamelde plastic, blik en drinkpakken (pbd) naar de eigen kunststofsorteerinstallatie (KSI) in Heerenveen en andere vergelijkbare sorteerinstallaties in Nederland en Duitsland. Nadat het pbd gesorteerd is, wordt het verstuurd naar recyclers. Wij werken uitsluitend samen met erkende gecertificeerde Europese op- en overslaglocaties, sorteerders en recyclers. Dat betekent dat deze recyclers een verwerkingsproces hebben dat aantoonbaar traceerbaar is. De recyclers waar HVC gebruik van maakt bevinden zich uitsluitend in Europa (voornamelijk Nederland en Duitsland). Turkse recyclers en/of verwerkers horen hier niet bij. jaarrapportage 2022 | 21

7.4 Feestdagen Rondom de feestdagen maken wij veel content over o.a. de wijziging van de inzameling rond feestdagen, frituurvet en scheiden van etensresten. De content bestaat uit berichten voor op social media en artikelen inclusief beeldmateriaal voor de gemeentepagina. De artikelen plaatsen wij ook op onze website en in onze online nieuwsbrief. Voor de social . media berichten geven we een planning door wanneer wij de berichten plaatsen op onze kanalen, zodat de berichten makkelijk te delen zijn door uw gemeente.

Duurzamer dan afval scheiden is afval voorkomen. Afvalpreventie zorgt ook voor betere kwaliteit van de afvalstromen en minder ‘afkeur’. Het voorkomen van afval zorgt indirect ook voor minder zwerfafval, minder afvalkosten en minder verspilling van grondstoffen. In de tweede helft van het jaar zullen wij afvalpreventie onder de aandacht brengen bij inwoners. Door technische ontwikkelingen hebben wij vorig jaar geen campagne gevoerd om de HVCapp onder de aandacht te brengen. Dat gaan we dit jaar wel doen. Naast de bekende functionaliteiten zoals de afvalkalender, afvalwijzer en de containerlocaties in de buurt, biedt de app nog meer mogelijkheden voor gemeenten die in de toekomst overstappen naar het recycle-tarief. Dan kunnen inwoners via de app inzicht krijgen in hoe vaak zij hun restafval aanbieden en kunnen zij een afvaldoel instellen. We delen de campagne op in meerdere fases waarin bij elke fase een andere functionaliteit centraal staat. Zo willen we ervoor zorgen dat zoveel mogelijk inwoners de app downloaden.

7.6 Social media Tweewekelijks plaatsen wij op Facebook een quiz om bij inwoners de kennis van afval scheiden te testen. Daarnaast geven wij via Facebook, Instagram en Twitter regelmatig tips over afval scheiden en wijzigingen die plaatsvinden rondom afvalinzameling. Een greep uit de berichten van oktober t/m december 2022.

7.5 Communicatie jaarkalender Met dit jaaroverzicht - wijzigingen voorbehouden – nemen we u mee in onze communicatieplanning op hoofdlijnen. Reguliere en individuele projecten en activiteiten met gemeenten hebben we uit dit overzicht gelaten. De kwaliteit van de afvalstromen blijft belangrijk. Vanaf half april tot aan het einde van het jaar zullen wij aandacht besteden aan de kwaliteit van de stromen plastic, gft & etensresten en textiel en het verminderen van het restafval met een centrale campagne en wijkgerichte aanpak jaarrapportage 2022 | 22

7.7 Snoeiroute Veel mensen maken in het najaar hun tuin winterklaar, en daardoor ontstaat er veel snoeiafval. Snoeiafval uit de tuin kan verwerkt worden tot hoogwaardig compost en groen gas, zonde om te laten liggen dus. Daarom reden we in oktober 2022 een snoeiroute door gemeente Noordoostpolder. Inwoners konden via de grof afval module op de HVC-website . en de HVC-app een afspraak maken op twee verschillende data om hun snoeiafval thuis door ons op te laten halen.

7.8 Afval scheiden op scholen Jong geleerd is oud gedaan! Door op school het afval goed te scheiden, leren kinderen van jongs af aan hoe afval scheiden werkt en wat de positieve gevolgen hiervan zijn. In gemeente Noordoostpolder doen 25 scholen mee aan dit project.

jaarrapportage 2022 | 23

8. conclusie en aanbevelingen. Conclusie Gemeente Noordoostpolder scoort in vergelijking met andere HVC-gemeenten zeer goed op het gebied van het aantal kilo restafval per inwoner per jaar en het inzamelen van grondstoffen.

Ondanks het feit dat er vanaf 1 januari 2022 sprake is van een situatie waarbij het luierafval deel uitmaakt van het restafval is de hoeveelheid restafval per inwoner verder afgenomen tot onder de VANG-doelstelling 1 van 100 kilo restafval per inwoner. Restafval is de duurste stroom om te verwerken en wordt naar verwachting alleen maar duurder. De forse daling van het restafval als gevolg van recycle-tarief draagt dan ook bij aan het

beheersen van de afvalbeheerkosten. Toch blijkt uit de sorteeranalyses dat er nog steeds waardevolle grondstoffen in het restafval belanden, met name gft en etensresten. In 2022 zijn voorbereidende gesprekken gestart om te komen tot maatregelen die leiden tot een verdergaande reductie van de hoeveelheid restafval per inwoner en de weg ernaar toe. In onze aanbevelingen geven we hiervoor alvast een aantal suggesties mee.

Aanbevelingen •

Starten met activiteiten van de Menukaart afvalpreventie VANG Huishoudelijk Afval.

•

Blijven inzetten op de kwaliteit van stromen omwille van meer hergebruik.

•

Grof tuinafval promoten op het afvalbrengstation.

•

Plaatsen van multiminibakken bij supermarkten en winkelcentra om ook kleine stromen als frituurolie, baterijen/adapters in te zamelen en hergebruik van stromen te bevorderen.

jaarrapportage 2022 | 24