D03 01 Getekende versie prestatieafspraken Mercatus en SHM deel 1.pdf

PRESTATIEAFSPRAKEN 2021 - 2023 GEMEENTE NOORDOOSTPOLDER - MERCATUS - STICHTING HUURDERSBELANG MERCATUS

De gemeente Noordoostpolder, rechtsgeldig vertegenwoordigd door de wethouder mevrouw M.B.W. Uitdewilligen, ter uitvoering van besluit van Burgemeester en Wethouders, d.d. 1 december 2020,

en Woningbouwcorporatie Mercatus, rechtsgeldig vertegenwoordigd door de directeur/bestuurder de heer A. Beurmanjer, en Stichting Huurdersbelang Mercatus, rechtsgeldig vertegenwoordigd door de voorzitter mevrouw A. den UijlBruinewoud, Overwegende dat: het doel van de prestatieafspraken is om gezamenlijk en in goed overleg structureel bij te dragen aan goed wonen, een goed aanbod van sociale huurwoningen in eigendom van de corporatie - nu en in de toekomst in de gemeente Noordoostpolder; partijen eikaars rol, verantwoordelijkheid en bijdrage aan het gemeenschappelijk doel respecteren, in overeenstemming met de bepalingen van de toepasselijke wet- en regelgeving, zoals de Woningwet 2015 en de Huisvestingswet 2014. Deze basis moet ervoor zorgen, dat de afspraken voor de corporatie haalbaar zijn en in goede balans recht doen aan de volkshuisvestelijke belangen van de gemeente Noordoostpolder; de afspraken voor 2021 - 2023 inhoudelijk richting geven en als agenda dienen, op basis waarvan partijen de komende jaren samenwerken. Partijen streven naar structureel, constructief overleg, gericht op de realisatie van het gezamenlijk doel; partijen elkaar aanspreken als zij de overeenkomst niet of onvoldoende naleven of onvoldoende bijdragen aan het gemeenschappelijk doel, met inachtneming van ieders positie en rol.

Partijen zijn transparant en open en informeren elkaar, als dat nodig en wenselijk is. Partijen streven ernaar ter zake doende informatie zo vroeg mogelijk en gelijktijdig met elkaar te delen. Partijen handelen op basis van gelijkwaardigheid, waarbij elke partij haar eigen verantwoordelijkheid heeft; elke partij het initiatief tot overleg mag nemen, zodra dat wenselijk is voor de realisatie van het gezamenlijk doel;

Pagina 1 van 23

verklaren de in dit document uitgewerkte afspraken en KPI’s te zijn overeengekomen ten aanzien van 6 pijlers: ■ ■ ■

Kwaliteit Leefbaarheid Bijzondere doelgroepen Betaalbaarheid Duurzaamheid Kwantiteit

Met het ondertekenen van deze overeenkomst conformeren partijen zich aan de gemaakte afspraken en het te volgen proces voor de komende drie jaar. Deze overeenkomst vormt de grondlegger voor het jaarlijkse activiteitenoverzicht van Mercatus, dat vóór 1 juli wordt aangeboden aan de gemeente Noordoostpolder. Jaarlijks evalueren partijen in het eerste kwartaal van het nieuwe jaar de meerjarige prestatieafspraken en waar nodig vullen partijen deze aan. Met deze procescyclus dragen zij bij aan een optimale afspraken- en gesprekscyclus tussen de gemeente, Mercatus en Stichting Huurdersbelang Mercatus.

ONDERTEKENING Aldus overeengekomen en getekend in drievoud te Emmeloord op 7 december 2020;

Namens Stichting Huurdersbelang Mercatus,

Voorzitter A. den Uijl-Bruinewoud

Pagina 2 van 23

Inleiding Met de invoering van de woningwet per 1 juli 2015 maken gemeenten, woningcorporaties en huurdersbelangen periodiek afspraken over de prestaties die ze gaan leveren. De wet waarborgt de uitvoering van de kerntaak van woningcorporaties, namelijk zorgen, dat mensen met een laag inkomen goed en betaalbaar kunnen wonen. Een betere aansluiting van de prestaties van corporaties op het lokale volkshuisvestingsbeleid wordt in de wet geborgd via het maken van (meerjarige) prestatieafspraken. Gemeente Noordoostpolder, Mercatus en Stichting Huurdersbelang Mercatus hebben er voor gekozen om meerjarige prestatieafspraken te maken. De afspraken geven voor de komende 3 jaar aan welke bijdrage de partijen leveren aan de volkshuisvestelijke opgave in de gemeente Noordoostpolder. De afspraken zijn opgesteld op basis van de concept-Woonvisie Noordoostpolder 2020: Kansen grijpen (tijdens het proces ongewijzigd vastgesteld op 19 oktober 2020), het concept van het gezamenlijk uitgevoerde kernvoorraadonderzoek en het bod dat Mercatus in samenspraak met Stichting Huurdersbelang Mercatus op de concept-Woonvisie Noordoostpolder heeft uitgebracht. De afspraken zijn gemaakt op gelijkwaardige basis. In dit document staan afspraken voor de komende jaren. De afspraken zijn gemaakt vanuit de strategische doelen. Vanuit deze doelen zijn er gezamenlijke doelen voor 2021-2023 geformuleerd.

Bij elk doel is de prestatie indicator aangegeven en waar nodig wat de randvoorwaarden zijn. De kritische prestatie indicatoren maken de doelen meetbaar. De randvoorwaarden beschrijven wat er nodig is om de afspraken te halen. Naast de afspraken over de gezamenlijke opgave op de 6 pijlers (Kwaliteit, Leefbaarheid, Bijzondere doelgroepen, Betaalbaarheid, Duurzaamheid en Kwantiteit) beschrijven partijen het proces. De woonvisie en de hierboven beschreven doelen en hoofdlijnen zijn opdracht- en richtinggevend voor deze prestatieafspraken.

Pagina 3 van 23

Pagina 4 van 23

Pijler 1. Kwaliteit Inleiding Voor de komende jaren is het in Noordoostpolder van belang de bestaande sociale huurvoorraad aantrekkelijk te houden. Daarnaast ligt er een grote opgave om de woningvoorraad te verduurzamen. De woningwet geeft aan dat het bij kwaliteit bijvoorbeeld om duurzaamheid (apart thema in onze afspraken), levensloopgeschiktheid en architectonische kwaliteit gaat. Als we de woningvoorraad van Mercatus afzetten tegen de trend van huishoudensverdunning, dan zien we dat bijna 60% van de woningvoorraad bestaat uit eengezinswoningen (met 3 tot 4 slaapkamers) en dat 85% van de woningzoekenden één- en tweepersoonshuishoudens zijn.

Visie en strategische doelstellingen De belangrijkste doelstelling is het hebben van een woningvoorraad die kwalitatief aansluit bij de samenstelling en vraag van de huidige en toekomstige inwoners. Ontwikkelingen die daarbij een rol spelen zijn: een groeiende behoefte aan woonruimte geschikt voor starters, senioren en kwetsbare bewoners. Gemengde buurten met perspectief blijven daarbij een belangrijk uitgangspunt waarbij we de identiteit van Noordoostpolder herkenbaar willen houden. De vraag van vandaag en morgen is niet dezelfde vraag van 70 jaar geleden. Het is de belangrijkste waarde van het DNA dat blijvend wordt gewerkt aan het in stand houden van de onderscheidende kwaliteit van de gebouwde omgeving in de polder. Woningen/huisvesting aanpassen en/of toevoegen zodat de totale voorraad op de lange termijn kwalitatief goed aansluit bij de behoefte Dit doen we op verschillende manieren. Bijvoorbeeld door het bouwen van huurwoningen voor kleinere huishoudens. Mercatus bouwt de komende jaren woningen die geschikt zijn voor kleine huishoudens. Daarmee spelen ze in op de wijziging in de samenstelling van de doelgroep voor sociale huurwoningen. Dit kunnen grondgebonden woningen en appartementen zijn. Daarnaast willen we een toekomstbestendig seniorenprogramma realiseren om in de bestaande markt woningen beschikbaar te krijgen (doorstroming).

Dit om ook een evenwichtigere voorraad te krijgen. Deze gewenste doorstroming vraagt ook om een gezamenlijk bewustwordingsprogramma om ouderen tijdig te laten anticiperen op veranderende woonbehoeften. Tot slot vernieuwen we van binnenuit: transformatie van de bestaande voorraad in oude wijken, buurten en dorpen. Nieuwe programma’s aan laten sluiten op het oorspronkelijk ontwerp (het DNA) van de Noordoostpolder Herkenbaarheid van de woonomgeving is in toenemende mate een belangrijke onderscheidende kwaliteit. Tegelijk is het van belang dat nieuwe programma’s een plek kunnen krijgen, vanuit de visie op wonen van vandaag en in de toekomst. We benaderen daarom het DNA op gemeenteniveau vanuit de vraag hoe een ander vormig, nieuw programma zou kunnen passen binnen de stedenbouwkundige structuur en architectonische uitstraling. Mercatus wil haar bewoners nu en in de toekomst een thuis van goede kwaliteit bieden Een thuis waarin je comfortabel en betaalbaar woont. De komende 10 jaar investeert Mercatus fors in de kwaliteitsverbetering van haar bezit. De kwaliteit van haar woningbezit verbetert zij door nieuwbouw en verbeteringen waaronder renovaties, verjonging en extra isolatie vallen.

Pagina 5 van 23

Afspraken over verbeteren van de kwaliteit van (sociale) woningen en omgeving Gemeente en Mercatus gaan in gesprek met bewoners bij herontwikkeling van de centrumschil Emmeloord. Gezamenlijk onderzoeken we wat de wensen en mogelijkheden zijn. Voor de periode tot 2023 gaan we in gesprek in de wijken Ingenieursbuurt en Plantenbuurt. De uitkomsten van de wijkgespreken worden betrokken bij de planvorming.

1.

KPI

De wijkgesprekken van de genoemde wijken zijn gevoerd en de uitkomsten zijn betrokken bij de planvorming. De bewoners van de wijk worden geïnformeerd over de uitkomsten van de wijkgesprekken. De gemeente onderhoudt de woonomgeving, onkruidbeheersing in de groenvoorziening en straatreiniging in dorpen en wijken op het met de gemeenteraad afgesproken niveau (volgens de CROW). De gemeente heeft extra aandacht voor gebieden waar de kwaliteit van de openbare ruimte onder druk staat.

2.

KPI

100% van de onkruidbeheersing in de groenvoorziening en straatreiniging in de dorpen en de wijken voldoet aan het door de gemeenteraad vastgestelde onderhoudsniveau. Mercatus meet het oordeel van de huurders over de dienstverlening en de kwaliteit van de woningen.

3.

KPI 4.

Het huurdersoordeel in de Aedes Benchmark is een B of hoger. Mercatus en gemeente gaan vroegtijdig met elkaar in overleg over projecten om de plannen stedenbouwkundig goed in te passen.

KPI

95% van de welstandsadviezen voor projecten van Mercatus is positief. Mercatus zorgt dat 80% van de nieuw opgeleverde woningen aanpasbaar/levensloopgeschikt is. Aanpasbaar betekent dat de woonruimte voor iedereen beter bruikbaar is, doordat deze op eenvoudige en daardoor relatief goedkope wijze aangepast kan worden als daar behoefte aan is.

5.

KPI

80% van de nieuw levensloopgeschikt.

opgeleverde

woningen

van

Mercatus

is

aanpasbaar

of

De gemeente ondersteunt Mercatus bij het mogelijk maken van nieuwe woonvormen zoals tijdelijke huisvesting, wonen in een hofje, een startersconcept en Tiny Houses.

6.

KPI

Gemeente en Mercatus gaan vroegtijdig in overleg bij een concrete wens voor het realiseren van nieuwe woonvormen door Mercatus. Partijen spannen zich maximaal in om elkaar hierbij te helpen. Bij herstructureringsprojecten denken Mercatus en de gemeente op project overstijgend niveau, vooruitlopend op de projecten zelf, na over de optimale inpassing van nieuwe en afwijkende bouwprogramma’s met oog voor het DNA van Noordoostpolder.

7.

KPI

Gemeente en Mercatus gaan vroegtijdig, op project overstijgend niveau, met elkaar in gesprek om te kijken waar en hoe vernieuwende/afwijkende bouwprogramma’s een plek kunnen krijgen.

Pagina 6 van 23

2. Leefbaarheid Inleiding Noordoostpolder kent geen specifieke probleemwijken of -buurten maar heeft wel wijken die extra aandacht vragen. De komende jaren zal de bevolkingsopbouw van wijken en buurten wel veranderen door een toename van kwetsbare bewoners. Dat brengt ook veranderende eisen aan de woonomgeving met zich mee. Veiligheid op straat en de bereikbaarheid van voorzieningen moeten in een ander daglicht worden beschouwd. Dat geldt ook voor de sociale samenhang en de contacten die bewoners met elkaar hebben.

Visie en strategische doelen De veranderende bevolkingsopbouw in wijken en buurten brengt ook veranderende eisen aan de woonomgeving met zich mee. Belangrijke aandachtspunten voor de leefbaarheid voor de komende jaren zijn de vergrijzing en het scheiden van wonen en zorg. Wijken en buurten aanpassen aan de nieuwe vorm van bewoning Natuurlijke ontmoetingsplekken uit het verleden, zoals school en de sportvereniging maken geen deel meer uit van het dagprogramma van een groeiend deel van de bevolking. Het is van belang dat andere plekken daarvoor in de plaats komen. Daarbij moet zowel gedacht worden aan plekken in de openbare ruimte als aan alternatieven voor collectieve voorzieningen die in het verleden bij de traditionele ouderenvoorzieningen beschikbaar waren. Dit past bij het gedachtengoed van de empathische woonomgeving: meer verbinding creëren tussen bewoners en hun omgeving en het vergroten van de zelfredzaamheid. De opgave is niet alleen stedenbouwkundig maar ook programmatisch van aard. Vitale dorpen en wijken Een gevarieerd woningaanbod in dorpen en wijken. Mercatus brengt ook differentiatie aan in huurprijzen voor het realiseren van vitale en gemengde wijken.

Afspraken over het vitaal houden van wijken en dorpen 1.

De gemeente en Mercatus willen de leefbaarheid in dorpen en wijken op peil houden. KPI

2.

IGW stelt tweejaarlijks beknopte dorps- en wijkbeelden op, op het gebied van leefbaarheid en veiligheid. Als de situatie er om vraagt wordt dit jaarlijks gedaan en op basis daarvan eventueel actie ondernomen. De wijkbeelden gaan over de gehele wijk, dus zowel huurals koopwoningen. Gemeente en Mercatus zetten in op het activeren van zelfredzaamheid en betrokkenheid van de bewoners bij hun eigen woonomgeving. Gemeente en Mercatus ondersteunen bewonersinitiatieven die de leefbaarheid bevorderen.

KPI

3.

Dit doen we vanuit IGW-wijkplannen. Daarnaast heeft Mercatus het samenwonen fonds. Mercatus en SHM bepalen samen welke projecten zij daaruit ondersteunen. De gemeente ondersteunt (dorps)verenigingen met (Europese) Leadersubsidie of met praktische ondersteuning. Mercatus zet in op de leefbaarheid van haar bezit en voert waar nodig leefbaarheidsprojecten uit. De wijkplannen (voor zowel Emmeloord als de dorpen) zijn daarvoor de basis. Mercatus spreekt bewoners aan op hun gedrag en wijst indien nodig door naar de buurtbemiddeling.

KPI

Voor ieder dorp en iedere wijk heeft Mercatus een wijkplan beschikbaar. Dit is afgestemd met de IGW wijkplannen.

Pagina 7 van 23

Gemeente en Mercatus houden bij de (her)inrichting van een buurt/wijk/dorp rekening met de ideeën van de empathische woonomgeving .

4.

Een empathische woonomgeving is een omgeving die elkaar ontmoeten, elkaar kennen en samenleven stimuleert en de zelfredzaamheid vergroot.

KPI

Bij ontwikkeling van woningen of wijken passen Mercatus en de gemeente zo goed mogelijk de ideeën van de empathische woonomgeving toe. De gemiddelde zoektijd voor woningzoekenden is in lijn met die van omliggende regio’s.

5. KPI

Op het moment dat de zoektijd, in verhouding tot andere regio’s, laag is kan dit tot effect hebben dat de leefbaarheid in wijken en dorpen onder druk komt te staan. De zoektijd mag niet zorgen voor een daling van de leefbaarheid en vitaliteit van wijken en dorpen. Gemeente en Mercatus streven naar een logische verdeling van eigendom.

6. KPI

Bij herstructureringsprojecten gaan gemeente en Mercatus in gesprek over een logische verdeling naar eigendom. Gemeente en Mercatus hebben de intentie om een goede invulling te geven aan leegkomend vastgoed.

7KPI

Mercatus wil zo snel mogelijk een nieuwe bestemming/invulling vinden voor leegkomend (zorg)vastgoed. De gemeente bekijkt welke ruimte zij kan bieden door bijvoorbeeld herbestemming of verbinding van partijen. Hiervoor gaan ze vroegtijdig met elkaar in gesprek zodat we voorkomen dat gebouwen niet (lang) leeg staan.

Pagina 8 van 23

3. Bijzondere doelgroepen Inleiding Bijzondere doelgroepen nemen een steeds grotere plaats in op de woningmarkt. Onder bijzondere doelgroepen vallen bijvoorbeeld: Mensen met een verstandelijke en/of lichamelijke beperking en/of psychische kwetsbaarheid die minder dan voorheen terecht kunnen in speciale woonvoorzieningen (al dan niet met begeleiding vanuit een GGZ-instelling); Vergunninghouders waarvoor de gemeente een huisvestingstaakstelling heeft; Woonwagenbewoners; Huishoudens voor welke huisvesting dringend noodzakelijk is uit het oogpunt van gezondheid, veiligheid, sociale factoren, overmacht of calamiteiten. Soms zijn specifieke woonvormen nodig, veelal gaat het ook om een goede, verantwoordelijke aanpassing van bestaande woningen. Dat het aandeel toeneemt, heeft onder andere te maken met het scheiden van wonen en zorg. Van alle zorgvragers wordt verwacht dat ze langer en meer zelfstandig in een eigen huis wonen. Dat betekent dat traditionele zorginstellingen verdwijnen of veranderen. Voor een deel zullen deze groepen in hun eigen woning in de bestaande voorraad blijven wonen, of een plek elders in de (bestaande) voorraad vinden.

Visie en strategische doelen In Noordoostpolder heeft iedereen en zeker de mensen die een band hebben met Noordoostpolder de mogelijkheid om te komen en te blijven. Dat betekent een gedifferentieerd woningaanbod dat aansluit bij wensen en mogelijkheden. Draagkrachtige wijken , waar inwoners zich welkom voelen, dat is waar we voor gaan. Maar dat brengt ook opgaven met zich mee. Toegankelijke markt en voldoende passende huisvesting voor bijzondere doelgroepen verspreid over Noordoostpolder, op tijd beschikbaar Dit door bijvoorbeeld te zorgen voor huisvesting waar andere zorgvragers, die vroeger een plek hadden bij een zorginstelling, zelfstandig kunnen wonen. Daarbij is het ook belangrijk dat mensen die uitstromen goed kunnen landen in de wijk. Hierbij is ook aandacht voor de bewoners die al in de wijk wonen. Ook moet er voldoende huisvesting zijn om aan de taakstelling voor het huisvesten van vergunningshouders te voldoen die de gemeente krijgt vanuit het Rijk. Voldoende huisvesting voor urgente doelgroepen die een band hebben met Noordoostpolder Naast het bij voorrang huisvesten van bijzondere doelgroepen is er ook een diverse vraag naar acuut beschikbare woonruimte. Hier kunnen allerlei redenen voor zijn: gezondheid, veiligheid, sociale factoren, overmacht of calamiteiten.

Binnen de mogelijkheden van de beschikbaarheid van woningen, wordt zo goed mogelijk voorzien in een passende oplossing. Draagkrachtige wijken: wijken waar sprake is van sociale samenhang, waar de inwoners zich verbonden voelen met en betrokken zijn bij de wijk en de inwoners.

Pagina 9 van 23

Afspraken huisvesting van bijzondere doelgroepen 1.

Gemeente en Mercatus bevorderen doorstroming om voldoende geschikte woningen beschikbaar te krijgen voor bijvoorbeeld starters. KPI

Mercatus en gemeente hebben in 2021 onderzocht hoe ze doorstroming op de woningmarkt zoals bij sociale huurwoningen kunnen bevorderen en waar mogelijk wordt dit vanaf2022 toegepast. Ook maken Mercatus en gemeente inwoners hiervan bewust. Mercatus informeert SHM hoe de doorstroming bevorderd zal worden. Mercatus zorgt voor voldoende sociale huisvesting voor mensen in de leeftijd van 55 jaar en ouder. Mercatus gaat uit van een gemiddelde zoektijd voor deze groep die niet langer is dan 2 jaar.

2.

KPI

De gemiddelde zoektijd van de woningzoekenden met een leeftijd van 55 jaar en ouder is niet langer dan twee jaar. De zoektijden worden uitgesplitst naar Emmeloord en de dorpen. De gemiddelde zoektijd voor woningzoekenden in de sociale huursector in de leeftijd van 17-22 jaar is niet langer dan 2 jaar.

3' KPI

De gemiddelde zoektijd van woningzoekenden in de leeftijd van 17 en 22 jaar is niet langer dan 2 jaar. Mercatus zorgt voor voldoende seniorenwoningen en gelijkvloerse (rolstoelgeschikte) woningen voor haar doelgroep.

4.

KPI

Gemeente en Mercatus hebben afspraken gemaakt over aantallen geschikte woningen. De woningen moeten voldoen aan het programma van eisen zoals beschreven in de bijlage van de overeenkomst woonvoorzieningen Wet maatschappelijke ondersteuning. Gemeente en Mercatus zetten in op het zelfstandig wonen van zorgbehoevenden en werken daarom ook samen op het gebied van de Wmo.

5.

KPI

Gemeente en Mercatus adviseren en informeren senioren over woningaanpassing. Zij kijken gezamenlijk wat een goede manier hiervoor is. Mercatus biedt het zelfstandig thuis pakket aan. Zij stemt dit af met de Wmo. Mercatus en de gemeente werken volgens de afspraken in de Overeenkomst woonvoorzieningen Wmo. Mercatus neemt de verhuur van woonwagenstandplaatsen van de gemeente over voor zover dit haar doelgroep betreft.

6.

KPI

Gemeente en Mercatus hebben op basis van het onderzoek naar standplaatsen afspraken gemaakt over de verhuur aan de doelgroep van Mercatus, met inachtneming van het beleidskader standplaatsen. In 2021 nemen we hier een besluit over in samenhang met afspraken voor een goede overdracht.

Pagina 10 van 23