D03 00 Collegevoorstel Noordoostpolder Klimaatadaptatie

BESLUITVORMENDE NOTA AAN BURGEMEESTER EN WETHOUDERS No. 26.0001217 Afdeling/eenheid/cluster: Projectnaam: Bijl.: Datum: Steller: Beleidsontwikkeling Stimuleringsregeling Klimaatadaptatie DUN- gemeenten 5 4 augustus 2026 J de Leeuw Portefeuille: V Onderwerp: Stimuleringsregeling Klimaatadaptatie DUN-gemeenten Voorgesteld besluit 1. Instemmen met de subsidieregeling “Klimaatadaptieve maatregelen 2026-2028 in de DUN- gemeenten. 2. De raad via de 3e kwartaalbegrotingswijziging 2026 voorstellen een budget van € 53.662 beschikbaar te stellen ten behoeve van de Stimuleringsregeling Klimaatadaptatie. 3. De raad informeren Inleiding Op 13 november 2023 heeft de gemeenteraad de Visie Klimaatadaptatie vastgesteld. In deze visie zijn onze ambities beschreven voor de uitvoering van de afspraken uit het Deltaprogramma Ruimtelijke Adaptatie (DPRA), met als doel onze gemeente uiterlijk in 2050 klimaatbestendig en waterrobuust in te richten. Door klimaatverandering krijgen we steeds vaker te maken met extreme droogte, hitte en hevige neerslag. Om hierop voorbereid te zijn, zijn zowel fysieke maatregelen als maatschappelijke betrokkenheid noodzakelijk. De inzet en medewerking van inwoners en ondernemers zijn daarbij onmisbaar. Samen werken we aan een groene, gezonde en klimaatbestendige leefomgeving.

Om dit te stimuleren hebben wij in 2024, binnen de regionale samenwerking Klimaat Adaptief Flevoland (KAF), een subsidieregeling beschikbaar gesteld voor klimaat adaptieve maatregelen op particulier terrein. Van deze regeling is goed gebruikgemaakt, het beschikbare subsidiebudget voor onze gemeente is volledig benut. Met ondersteuning vanuit de “Regio Deal Regio Zwolle II – Gebiedsarrangementen en losse initiatieven” willen wij opnieuw inwoners én ondernemers de mogelijkheid bieden om klimaat adaptieve maatregelen op eigen terrein uit te voeren met financiële ondersteuning. Ook het Waterschap Zuiderzeeland heeft aangegeven bereid te zijn de regeling financieel te ondersteunen. Deze nieuwe subsidieregeling wordt gezamenlijk door de DUN-gemeenten vastgesteld en uitgevoerd. Regio Zwolle vraagt jaarlijks een tussenrapportage over de voortgang van de activiteiten. De gemeente Urk fungeert daarbij namens de DUN-gemeenten als penvoerder en eerste aanspreekpunt. Doelstelling Onze inwoners en ondernemers stimuleren om klimaat adaptieve en biodiversiteitsversterkende maatregelen te nemen en zo de gevolgen van klimaatverandering te beperken. Argumenten 1.1 Deze subsidieregeling geeft uitvoering aan de Visie Klimaatadaptatie In de Visie Klimaatadaptatie hebben wij vastgelegd dat de gemeente zelf het goede voorbeeld geeft bij het nemen van klimaat adaptieve maatregelen.

Tegelijkertijd is klimaatadaptatie een gezamenlijke verantwoordelijkheid, omdat de gevolgen van klimaatverandering niet stoppen bij perceelgrenzen. Daarom informeren wij inwoners over het belang van een klimaat adaptieve inrichting van hun woonomgeving. De subsidieregeling ondersteunt dit door het financieel aantrekkelijker te maken maatregelen te treffen, zoals de aanleg van een groen dak of gevel, het verwijderen van verharding en het planten van bomen en ander groen.

1.2 De regeling stimuleert klimaat adaptieve maatregelen op particulier terrein De DUN-gemeenten hebben bij Regio Zwolle een aanvraag ingediend voor de subsidieregeling Regio Deal Regio Zwolle II – Gebiedsarrangementen en losse initiatieven. Op 29 oktober 2025 is deze subsidie toegekend. Met deze bijdrage kunnen wij een subsidieregeling opzetten die inwoners en ondernemers stimuleert om klimaat adaptieve maatregelen op eigen terrein uit te voeren. Hierdoor worden wateroverlast, droogte en hittestress verminderd, de leefomgeving klimaatbestendiger gemaakt en wordt de verantwoordelijkheid voor klimaatadaptatie niet uitsluitend afgewenteld op het openbaar gebied. 1.3 Een groot deel van de ruimte binnen het bebouwd gebied bevindt zich in privaat bezit Een bijdrage van particuliere terreineigenaren is noodzakelijk om de klimaatopgave te realiseren, omdat een groot deel van de ruimte binnen het bebouwde gebied in privaat bezit is. Daarom stimuleert deze regeling inwoners en ondernemers om klimaat adaptieve maatregelen te nemen. Daarnaast draagt de regeling bij aan bewustwording en actiebereidheid op het gebied van klimaatadaptatie. Zo leveren de subsidiabele maatregelen een directe bijdrage aan een klimaatbestendige gemeente Noordoostpolder.

1.4 Uitvoering van de gezamenlijke regeling biedt regionaal eenduidig en efficiënt stimuleringsbeleid De positieve ervaringen met de regionale subsidieregeling uit 2024 laten zien dat samenwerking voordelen biedt. Door kennis en ervaring te bundelen, kunnen de DUN-gemeenten gezamenlijk een kwalitatief hoogwaardige regeling ontwikkelen. De gemeente Urk verzorgt daarbij de behandeling van de subsidieaanvragen, terwijl iedere gemeente verantwoordelijk blijft voor de financiële afhandeling. Deze werkwijze beperkt de uitvoeringskosten en zorgt ervoor dat het beschikbare subsidiebudget zoveel mogelijk ten goede komt aan maatregelen op particulier terrein. 1.5 We stimuleren burgerparticipatie en samenwerking bij klimaat adaptieve maatregelen Naast individuele aanvragen kunnen inwoners en ondernemers ook gezamenlijk een subsidieaanvraag indienen, bijvoorbeeld voor de aanleg van een geveltuin. Om burgerparticipatie, samenwerking en gezamenlijke verantwoordelijkheid voor een klimaatbestendige lee fomgeving te stimuleren, wordt het maximale reguliere subsidiebedrag voor collectieve initiatieven met 25% verhoogd. Hiermee worden initiatieven beloond die niet alleen bijdragen aan klimaatadaptatie, maar ook aan betrokkenheid en samenwerking in de buurt.

2.1 De stimuleringsregeling vraagt van ons cofinanciering Op 9 mei 2025 hebben wij een volmacht en machtigingsbesluit ondertekend, waarin wij bij de start van de activiteiten zoals in het plan van aanpak omschreven een financiële bijdrage als cofinanciering ter beschikking stellen ter waarde van maximaal € 30.000. Als gevolmachtigde partij is Waterschap Drents Overijsselse Delta (WDOD) na ondertekening bevoegd om namens ons als deelnemer binnen de Regio Zwolle financiële handelingen te verrichten als het gaat om de toegekende Regio Deal rijksmiddelen. Namens alle deelnemende partijen binnen de Regio Zwolle fungeert WDOD als penvoerder en formeel aanvrager richting het Rijk. De gevraagde ondertekening van de volmacht stond onder tijdsdruk, waardoor de benodigde cofinanciering nu aan u voor besluitvorming wordt voorgelegd. Voorstel is de maximale cofinanciering van € 30.000 vanuit gemeente Noordoostpolder ten laste te brengen van de reeds beschikbaar gestelde incidentele middelen bestemd voor Klimaatadaptatie. In de beschikking van de Regio Deal Zwolle is uiteindelijk minder toegekend dan oorspronkelijk aangevraagd. Het beschikbaar te stellen subsidiebudget valt daardoor lager uit dan aanvankelijk door het Rijk was toegezegd. Aanvankelijk zou het Rijk met ons eenzelfde bedrag inleggen voor de stimuleringsregeling.

Het Rijk heeft ervoor gekozen om de toegekende subsidie procentueel op gelijke wijze te verlagen over alle DPRA-regio’s. In onderstaande tabel is de toegekende Rijksbijdrage Regio Deal voor Flevoland over de periode 2026 tot en met 2028 aangegeven, vervolgens nader uitgesplitst per DUN-gemeente. DPRA Flevoland Begroot 2026 Begroot 2027 Begroot 2028 Totaal Rijksbijdrage Regio Deal | €15.737 | €15.737 | €15.737 | €47.211 In de onderstaande tabel is de Rijksbijdrage uitgesplitst per gemeente. Bedrag regiodeal beschikbaar per gemeente Gemeente | 2026 | 2027 | 2028 Dronten | € 5.554 | € 5.554 | € 5.554 Noordoostpolder | € 5.554 | € 5.554 | € 5.554 Urk | € 4.629 | € 4.629 | € 4.629 Totaal | € 15.737 | € 15.737 | € 15.737 Het Waterschap Zuiderzeeland heeft toegezegd om voor de Stimuleringsregeling aan ieder van de drie DUN-gemeenten een bijdrage van € 7.000 te verstrekken. Daarmee komt het totale subsidiebudget voor de periode 2026 tot en met 2028 uit op € 53.662: (€ 5.554 × 3) + € 7.000 + € 30.000 = € 53.662. 3.1 De raad informeren over de Stimuleringsregeling Regio Deal Zwolle De raad is bevoegd om besluiten te nemen over budgetten. Dit voorstel heeft verband met de | eerder toegekende investeringen voor het uitvoeren van klimaat adaptieve maatregelen.

Kanttekeningen 1.1 De mate waarin inwoners en ondernemers van de regeling gebruik maken is niet bekend Het is onzeker of er voldoende behoefte bestaat aan de voorgestelde maatregelen, waarvan een deel ingrijpend en kostbaar is. Niet uitgesloten kan worden dat de gereserveerde subsidie binnen de daarvoor vastgestelde termijn tot 2028 niet volledig wordt benut. Dit vormt een risico, omdat de bijdrage van Regio Zwolle dan naar rato wordt verlaagd. | Afgezien daarvan is een bewuste keuze gemaakt om een eenvoudige en laagdrempelige maatregel, zoals de aanschaf van een regenton, niet in aanmerking te laten komen voor subsidie. De bijdrage van een regenton aan de klimaat adaptatie opgave wordt hiervoor als te beperkt beschouwd. 1.2 In welke mate de maatregelen in de praktijk effectief zijn is onzeker De effectiviteit van de maatregelen hangt af van de omvang van de ingreep en de mate waarin lokale knelpunten worden aangepakt. Vanuit het streven naar een eenvoudige en laagdrempelige regeling zijn hieraan geen specifieke eisen gesteld. Ook vindt geen actieve handhaving plaats op het onderhoud of het in stand houden van de maatregelen voor de langere termijn. Gezien het directe belang dat initiatiefnemers hebben bij de getroffen maatregelen, is het vertrouwen dat zij deze adequaat zullen onderhouden.

1.3 Klimaatbestendige gebiedsontwikkeling aan de voorkant regelen De subsidieregeling richt zich uitsluitend op bestaande woningen en bedrijventerreinen. Voor nieuwe ruimtelijke ontwikkelingen kan klimaatadaptatie effectiever worden geborgd via nog nader uit te werken grondbeleid en bijbehorende uitgiftevoorwaarden, zoals een maximum aan het verhard oppervlak. Hiermee wordt voorkomen dat later aanvullende maatregelen nodig zijn om gebieden klimaatbestendig te maken. 1.4 Toepassing van de Stimuleringsregeling voor het aanvragen van subsidie vraagt een lage drempel De ervaringen met de eerdere subsidieregeling voor klimaat adaptieve maatregelen laten zien dat de aanvraagprocedure voor een deel van onze inwoners lastig te doorgronden was. Daarom vinden wij het belangrijk dat de nieuwe subsidieregeling voor iedereen toegankelijk moet zijn en eenvoudig kan worden aangevraagd. Naast een duidelijke en juridisch eenduidige regeling, die voldoet aan de Algemene subsidieverordening Noordoostpolder (ASV), is goede afstemming met de afdeling Communicatie noodzakelijk. Samen ontwikkelen we de website en richten we het aanvraagproces zodanig in dat het voor inwoners en ondernemers eenvoudig, toegankelijk en gebruiksvriendelijk is.

Planning/Uitvoering Na vaststelling en officiële bekendmaking van de Stimuleringsregeling Klimaatadaptatie DUN- gemeenten wordt de regeling op 1 oktober 2026 opengesteld. Het is wenselijk om nog dit jaar van start te gaan, zodat een deel van het beschikbare subsidiebudget direct kan worden ingezet. Omdat de regeling op 1 oktober 2026 wordt opengesteld, moeten de subsidieplafonds vóór die datum bekendgemaakt zijn. Om voldoende juridische en organisatorische ruimte te houden, worden de regeling en de subsidieplafonds ruim vóór de openstellingsdatum gepubliceerd. Samen met de gemeenten Dronten en Urk wordt een gezamenlijke website ingericht. Via deze website kunnen inwoners en ondernemers informatie over de regeling vinden en een subsidieaanvraag indienen. Daarbij beschikt iedere DUN-gemeente over een eigen subsidieplafond en een afzonderlijk subsidiebudget. Hierdoor worden de beschikbare middelen per gemeente verdeeld en kunnen aanvragen uit de ene gemeente niet ten koste gaan van het budget van een andere gemeente. De voortgang en de effecten van de regeling worden jaarlijks gemonitord en geëvalueerd. Op basis van de resultaten kan de regeling waar nodig worden bijgesteld. Daarnaast wordt een communicatieplan opgesteld waarin wordt uitgewerkt hoe inwoners en ondernemers worden geïnformeerd en gestimuleerd om gebruik te maken van de regeling.

De subsidieregeling loopt tot en met 31 december 2028. Wanneer het beschikbare subsidiebudget eerder is uitgeput, kan de regeling voortijdig worden gesloten. Om dit te borgen, zijn in de regeling subsidieplafonds opgenomen. Bijlagen 1. | Subsidieregeling klimaatadaptatie maatregelen DUN-gemeente 2026-2028; 2. | Ondertekend volmacht en machtingsbesluit d.d. 12 mei 2025; 3. | Brief met daarin info voor de werkregio Flevoland | , d.d. 29 oktober 2025; 4. | Bijlage 1, behorend bij de brief d.d. 29 oktober: Het oorspronkelijk aanvraagformulier; 5. | Bijlage 2, subsidiebeschikking “Stimuleringsregelingparticulieren regio Zwolle”